ગંધર્વયક્ષસિદ્ધાસ્તુ નારદસ્તુંબુરુસ્તથા । કિન્નરા મુહુરાજગ્મુસ્તથા કિંનરયોષિતઃ
ગંધર્વો, યક્ષો, સિદ્ધો, તેમજ નારદ અને તુંબુરુ, કિન્નર અને કિન્નર સ્ત્રીઓ વારંવાર ત્યાં આવતાં હતાં.
વાયુશ્ચ વરુણશ્ચૈવ કુબેરો ધનદસ્તથા । યમશ્ચાગ્નિર્નિર્ઋતિશ્ચ યે ચાન્યે દેવતાગણાઃ
વાયુ, વરુણ, ધનની દાતા કુબેર, યમ, અગ્નિ, નિૃતિ અને બીજા બધા દેવતાઓ પણ ત્યાં આવ્યા.
વિમાનસંસ્થો મઘવા વિમાનસ્થાઃ સુરાંગનાઃ । સ્વવાહનગતાદેવાઃ કૈલાસં પ્રયયુર્જવાત્
મઘવાન પોતાના વિમાનમાં બેઠા, દેવાંગનાઓ પણ પોતાના વિમાનમાં, અને બધા દેવતાઓ પોતાના વાહન પર ચડીને ઝડપથી કૈલાસ તરફ ચાલ્યા.
દદૃશુસ્તે તતો દેવાઃ કૈલાસં પર્વતોત્તમમ્ । મહીધરાણાં સર્વેષાં પૃથિવ્યા ઇવ મંડનમ્
પછી દેવતાઓએ કૈલાસ પર્વતને જોયો, જે બધા પર્વતોમાં શ્રેષ્ઠ અને પૃથ્વીનું શોભા રૂપ છે.
સર્વતઃ સુખદં શુદ્ધં સિદ્ધિરાશિમિવસ્થિતમ્ । યત્ર વૃક્ષાઃ કલ્પવૃક્ષાઃ પાષાણાશ્ચિંતિતપ્રદાઃ
તે પર્વત સર્વત્ર આનંદ અને પવિત્રતા આપતો છે, જાણે સિદ્ધિઓનો ખજાનો હોય. ત્યાં વૃક્ષો કલ્પવૃક્ષ છે અને પથ્થરો પણ મનગમતું ફળ આપે છે.
પુન્નાગૈર્નાગચંપૈશ્ચ તિલકૈર્દેવદારુભિઃ । અશોકૈઃ પાટલૈશ્ચૂતૈર્મંદારૈઃ શોભિતો ગિરિઃ
પર્વત પન્નાગ, નાગચંપા, તિલક, દેવદારુ, અશોક, પાટલ, કેરી અને મંદારના વૃક્ષોથી શોભાયમાન હતો.
પર્યંતકવનામોદવાહકા યત્ર વાયવઃ । પંગુત્વં બહુચારેણ યાંતિ તે મલયાનિલાઃ
ત્યાં પવન વનના કિનારા સુધી સુગંધ ફેલાવે છે; મલય પવન દૂર દૂર ફરતાં ધીમા પડી જાય છે.
વાપ્યઃ સ્ફટિકસોપાના હ્યગાધ વિમલોદકાઃ । વૈડૂર્યનાલસંસક્તસૌવર્ણનિભ પંકજાઃ
ત્યાં વાપીઓ છે, જેમાં સ્ફટિક જેવી પાવન અને ઊંડી જળ ભરેલી છે; વૈડૂર્યના ડાંગરથી જોડાયેલી અને સોનાની જેમ તેજસ્વી કમળો ખીલે છે.
કુમુદાનાં દ્યુતિર્યત્ર રાજતે સર્વતોદિશમ્ । કહ્લારૈઃ શૌભિતાવાપ્યઃ પિનદ્ધાઃ પદ્મરાગવત્
કુમુદના પ્રકાશથી બધે તેજ ફેલાય છે; વાપીઓ કાહલાર ફૂલો વડે શોભાયમાન છે અને પદ્મરાગ મણિથી ઘેરાયેલી છે.
હરિન્મણિનિબદ્ધાશ્ચ ગોમેદૈઃ સર્વતો વૃતાઃ । પદ્મરાગશિલાબદ્ધા નાનાધાતુવિચિત્રિતાઃ
હરીમણિથી બંધાયેલી અને ગોમેદકથી ચારે બાજુ ઘેરાયેલી, પદ્મરાગ શિલાથી શોભાયમાન અને વિવિધ ધાતુઓથી અલંકૃત છે.
દદૃશુઃ સુંદરતરં નાકાધિકવિનિર્મિતમ્ । કૈલાસં પર્વતશ્રેષ્ઠં દૃષ્ટ્વા તે વિસ્મયંગતાઃ
તેઓએ કૈલાસ પર્વતને જોયો, જે સુંદરતામાં સ્વર્ગને પણ પછાડી દે છે; એ શ્રેષ્ઠ પર્વત જોઈને બધા આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.
વિમાનાદવતીર્ણાશ્ચ મઘવા દેવતાશ્ચ તાઃ । દ્વારપાલમથાગમ્ય નંદિનં વાક્યમબ્રુવન્
પછી મઘવાન અને બીજા દેવતાઓ પોતાના વિમાનમાંથી નીચે ઉતર્યા; તેઓ દ્વારપાળ નંદિ પાસે ગયા અને એમને વાત કહી.
ભો ભો ગણવરશ્રેષ્ઠ શૃણુ મે વાક્યમુત્તમમ્ । સમાજ્ઞાપય શીઘ્રં ત્વં નૃત્યાર્થમિહમાગતમ્
'હે ગણશ્રેષ્ઠ, મારા ઉત્તમ વચન સાંભળો; અમે અહીં નૃત્ય માટે આવ્યા છીએ, એ તું જલદી જાણ કર.'
ઈશ્વરં પ્રતિદેવેશં સર્વદેવૈઃ સમાવૃતમ્ । ઇંદ્રસ્ય વચનં શ્રુત્વા ગિરિશં નંદિરબ્રવીત્
ઇન્દ્રના વચન સાંભળીને નંદિએ બધા દેવતાઓથી ઘેરાયેલા ગિરિશને કહ્યું.
પ્રભોઽયમાગતઃ સર્વૈર્દેવરાજઃ પુરંદરઃ । નૃત્યાર્થમથ તં પ્રાહાનય શીઘ્રં શચીપતિમ્
'પ્રભુ, દેવરાજ પુરંદર બધા સાથે આવ્યા છે; તેઓ નૃત્ય માટે આવ્યા છે, તેથી શચીપતિને તુરંત બોલાવો.'
પ્રવેશયામાસ તદા નંદી તૈઃ સહ વાસવમ્ । સ દૃષ્ટ્વા ગિરિશં દેવં તુષ્ટાવ વૃષભધ્વજમ્
પછી નંદિએ તેમને સાથે લઈ વાસવને અંદર પ્રવેશ આપ્યો; ગિરિશ દેવને જોઈને વાસવે વૃષભધ્વજનું સ્તુતિ કરી.
રંભાદ્યાસ્તાસ્તદા સર્વા નર્ત્તક્યો હરસન્નિધૌ । મૃદંગવીણાવાદિત્રૈઃ મુદા નાટ્યં પ્રચક્રિરે
રંભા અને અન્ય તમામ નૃત્યાંગનાઓએ હરાના સમક્ષ આનંદપૂર્વક નૃત્ય કર્યું, મૃદંગ, વીણા અને વિવિધ વાદ્યોની મીઠી ધ્વનિ સાથે.
કાંસ્યવાદ્યાન્પ્રગૃહ્યાન્યા વંશતાલાન્સકાહલાન્ । ચક્રુસ્તા નૃત્યસંરંભં સ્વયંદેવઃ પુરંદરઃ
બીજાઓએ કાંસ્યના વાદ્યો, વાંસળી, તાલ અને કાહળ હાથમાં લઈ પોતપોતાનું નૃત્ય શરૂ કર્યું; અને સ્વયં પુરંદર પણ તેમાં જોડાયા.
અતીવનર્તનં ચક્રે સુંદરં દેવદુર્લ્લભમ્ । ઈશ્વરસ્તોષમાપન્નો વાસવં વાક્યમબ્રવીત્
તેમણે એવો અતિ સુંદર અને દેવતાઓ માટે પણ દુર્લભ નૃત્ય કર્યું કે ઈશ્વર પ્રસન્ન થયા અને વાસવને બોલ્યા.
પ્રસન્નોઽહં સુરશ્રેષ્ઠ જાતસ્તે વ્રિયતાં વરઃ । ઇત્યુક્તવતિ દેવેશે સ્વબાહુબલગર્વિતઃ
ઈશ્વરે કહ્યું: 'હું તારા પર પ્રસન્ન છું, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ. તું જે ઇચ્છે તે વર માંગ.' એમ દેવેશ્વરે કહ્યું ત્યારે,
પ્રત્યુવાચ હરં વાક્યં સંગ્રામઃ સવૃતો મયા । યત્ર ત્વત્સદૃશો યોદ્ધા તદ્યુદ્ધં દેહિ મે પ્રભો
પોતાના બળ પર ગર્વિત થઈ તેણે હરાને કહ્યું: 'પ્રભુ, મને એવો યુદ્ધ આપો જ્યાં હું મારી સેના સાથે એવા યોદ્ધા સામે લડી શકું જે તમારો સમાન હોય.'
ઇત્યુક્ત્વા નિર્ગતો જિષ્ણુર્લબ્ધ્વા શંભોર્વરં પ્રભોઃ । તસ્મિન્ગતે તદા શક્રે ગિરિશો વાક્યમબ્રવીત્
આ રીતે કહ્યા પછી, વિજયી ઈન્દ્ર શંભુના વર લઈને ચાલ્યો ગયો; ત્યારબાદ ગિરિશએ શક્રને સંબોધી વાત કરી.
ગણા મે શ્રૂયતાં વાક્યં દેવરાજોઽતિગર્વિતઃ । ઇત્યુક્ત્વા ક્રોધસંયુક્તો બભૂવ ચ તતો હરઃ
ગણો, મારી વાત સાંભળો: દેવરાજ ખૂબ ગર્વિત થયો છે.' એવું કહી હરા ક્રોધથી ભરાઈ ગયા.
આવિરાસીત્તતઃ ક્રોધો મૂર્ત્તિમાન્પુરતઃ સ્થિતઃ । ઘનાન્ધકારસદૃશો મૃડં ક્રોધસ્તતોઽબ્રવીત્
પછી એ ક્રોધમાંથી એક રૂપ પ્રગટ્યું, જે ઘનઘોર અંધકાર જેવું કાળું હતું અને મૃદાના સામે ઊભું રહ્યું; એ ક્રોધે મૃદાને કહ્યું.
દેહિ મે ત્વં હિ સન્દેશં કિં કરોમિ તવ પ્રભો । ઉમાપતિસ્તદોવાચ ગચ્છ ત્વં વાસવં જય
'પ્રભુ, મને આજ્ઞા આપો, હું તમારા માટે શું કરું?' ત્યારે ઉમાપતિએ કહ્યું: 'તૂ જા, વાસવને જીત.'
સ્વર્ગસિંધું સમાસાદ્ય સાગરસ્ય ચ વીર્યવાન્ । ઇત્યુક્તોંતર્દધે ક્રોધો ગણાસ્તે વિસ્મયં યયુઃ
'સ્વર્ગસાગર સુધી પહોંચી, દરિયાની શક્તિ સાથે...' એમ કહેતા જ ક્રોધ અદૃશ્ય થઈ ગયો અને ગણો આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.
ઈશાનકલ્પે જાતે તુ કામેનાર્ણવસંગમે । નાકસિંધુસ્તદા મત્તા સ્વયૌવનભરોષ્મણા
ઈશાન યુગમાં, જ્યારે કામથી સાગર અને નદી એક થયા, ત્યારે સ્વર્ગસાગર પોતાના યુવાનપણના ઉન્માદથી મસ્ત થયો.
તાં દૃષ્ટ્વા સિંધુરાજશ્ચ જલકલ્લોલવાનભૂત્ । તદા બભૂવ રાજેંદ્ર ગંગાસાગરસંગમઃ
તેણે તેને જોયા પછી, નદીઓના રાજાએ પોતાની લહેરો સાથે ઉછાળો અનુભવ્યો; ત્યારે, રાજા, ગંગા અને સાગરનું મિલન થયું.
મહાનદી તદા પ્રાપ્ય રેમે ચાત્મબલેન ચ । અત્રાંતરે સમુદ્રસ્ય બભૂવ સુભટસ્તતઃ
મહાનદી પ્રાપ્ત કરીને તે પોતાના બળમાં આનંદિત થયો; એ વચ્ચે, સમુદ્રમાંથી એક મહાન યુદ્ધવીર ઉત્પન્ન થયો.
સૂનુસ્તસ્યાં મહાનદ્યાં સમુદ્રાદભવદ્બલી । મહાર્ણવતનૂજેન જાતમાત્રેણ પાર્થિવ
એ મહાનદીમાંથી, મહાસાગરથી એક શક્તિશાળી પુત્ર જન્મ્યો, રાજા, જે મહાસાગરના શરીરથી જન્મતાની સાથે જ પ્રગટ થયો.