અન્યાજ્ઞાતં તુ યદિ ચેત્કુતો જ્ઞાનવિનિશ્ચયઃ । અપ્રદૃષ્ટસ્ત્વિદાનીં ચેન્નિભૃતઃ કોપિ તિષ્ઠતિ
જો બીજાને ખબર નથી, તો સાચી જાણકારી કેવી રીતે મળશે? અને જો હજુ સુધી કોઈએ જોયું નથી, તો કદાચ કોઈ છુપાઈને જોઈ રહ્યો હશે.
તિરોધાનં ન કિંચિચ્ચેન્માયયા કોપિ તિષ્ઠતિ । ન ચેન્માયા મનુષ્યાણાં ક્ષેત્ત્રપાલસ્તુ તિષ્ઠતિ
જો ત્યાં કંઈ છુપાવેલું નથી, તો કદાચ કોઈ માયાથી હાજર છે; અને જો માનવોમાં માયા નથી, તો ખેતરનો રક્ષક ત્યાં હશે.
ન હિ ચેદ્ભૈરવશ્ચેહ તિષ્ઠતિ બ્રહ્મરાક્ષસઃ । ન સોપિ ચેન્મહાવિદ્યા રાજ્ઞાં તત્ર ભવિષ્યતિ
જો અહીં ભૈરવ નથી, તો કદાચ બ્રહ્મરાક્ષસ હશે; અને જો એ પણ નથી, તો રાજાઓમાં કોઈ મહાન જાદુગર હશે.
ન ચ જાનાતિ ચેદ્રાજા વ્યવહારાદિસંભવઃ । સ ચેદ્ગૂઢપ્રકારેણ ચોરબાધા ભવિષ્યતિ
જો રાજાને ખબર નથી, તો પછી કેસ-વગેરે થઈ શકે છે; અને જો રાજાને ખબર છે, તો છુપાઈને ચોરી થશે.
અપ્રમત્તસ્ય ભવતો મહાનર્થો ભવિષ્યતિ । પ્રાયેણાર્થવતાં નૄણાં ભોગલિપ્સા પ્રજાયતે
જો તું સાવચેત નહીં રહે, તો મોટું નુકસાન થશે; સામાન્ય રીતે, ધનવાન માણસોમાં ભોગવિલાસની ઈચ્છા ઊભી થાય છે.
ભોગાદ્ભોગાંતરેચ્છા ચ સર્વાનુષ્ઠાનનાશિની । જાનાતિ યદિ નારી સ્વં ભાવયોગગતં તથા
એક ભોગથી બીજાની ઈચ્છા થાય છે, જે બધાં નિયમોનો નાશ કરે છે; અને જો સ્ત્રી પોતાનું મન જાણે છે, તો—
નારી સ્વતંત્રતામેતિ રોષાલ્લબ્ધપ્રકાશિની । રોષે વિશ્વાસતાં યાતિ તદા દોષઃ પુરોદિતઃ
સ્ત્રી જ્યારે ગુસ્સે થાય છે ત્યારે પોતાનું સ્વતંત્રપણું મેળવે છે અને પોતાનો સાચો સ્વભાવ દેખાડે છે; ગુસ્સામાં એ વિશ્વાસપાત્ર બની જાય છે, પણ પછી પહેલાં જણાવેલો દોષ ઊભો થાય છે.
વિશ્વાસિનિ ચ વિશ્રંભઃ પ્રવાસો વાન્યચિત્તતા । વિશ્રમ્ભાજ્જાયતે સ્ત્રીણાં નાનાવિધવિચેષ્ટિતા
જેને પર વિશ્વાસ થાય છે, ત્યાંથી ઘનિષ્ઠતા, વિમુખતા કે મન ફેરવાય તેવી સ્થિતિ આવે છે; સ્ત્રીઓમાં આવી ઘનિષ્ઠતા થવાથી અનેક પ્રકારના વર્તન જન્મે છે.
યં કંચિત્પુરુષં દૃષ્ટ્વા યુવાનં પ્રીતિરાપતેત્ । પ્રીત્યા સંજાયતે યોગો યોગાન્મૈથુનસંગતિઃ
જ્યારે સ્ત્રી કોઈ યુવાન પુરુષને જોઈને મનમાં પ્રેમ પેદા થાય છે, ત્યારે એ પ્રેમથી જોડાણ થાય છે અને એ જોડાણથી શારીરિક સંબંધ થાય છે.
સતતં મૈથુને જાતે વિશ્રંભાંતરમાપતેત્ । ભવતા વા તથા પૂર્વં ભુક્તેદાનીં ચ ભુજ્યતે
જ્યારે વારંવાર શારીરિક સંબંધ થાય છે, ત્યારે એક અલગ પ્રકારની ઘનિષ્ઠતા આવે છે; એ પહેલાં તું ભોગવ્યો હોય કે હવે બીજાએ, એ ભોગવાય છે.
કા પ્રતીચ્છા તવેદાનીં પ્રીતિઃ કસ્યામથાપિ વા । કા વિદગ્ધા સુસંસ્નિગ્ધા પુરુષાદન્યતશ્ચરેત્
હવે તને શું આશા છે? કે એનું પ્રેમ હવે કોના માટે છે? ચતુર અને ખૂબ લાગણીશીલ સ્ત્રી પણ બીજા પુરુષ પાસે જઈ શકે છે.
યોબ્રવીદથ વાક્યં તાં યદિ બ્રૂયાસ્ત્વમદ્ય મે । સર્વમેવ તથા વચ્મિ નાન્યથા વાક્યમુચ્યતે
જો કોઈ એ સ્ત્રી સાથે વાત કરે અને તું આજે એને કહે, 'મારે બોલ', તો હું બધું જ સાચું કહીશ; બીજું કંઈ બોલાશે નહીં.
ઇત્થં ચ ધૃષ્ટતાં યાતા તથા રૂપાંતરેણ ચ । દ્રવ્યમાદાય યત્કિંચિદનુવર્તેત્સ્વતંત્રતઃ
આ રીતે ધૃષ્ટ બનીને અને રૂપ બદલીને પણ, એ થોડુંક ધન લઈને પોતે મનમોજી રીતે વર્તે છે.
સમારયિત્વા તાં દ્રવ્યં ગૃહીત્વા પાતયિષ્યતિ । અથ પૂર્વં પતિ મૃતૌ પ્રવિશેન્નાશુશુક્ષણિમ્
એને લલચાવીને, ધન લઈ એને ફેંકી દેશે; અથવા જો પતિ પહેલાં મરી જાય, તો એ તરત જ અગ્નિસ્નાન કરશે.
વૈધવ્યે દ્રવિણં સર્વં ધર્માર્થં મે ભવિષ્યતિ । ઇતિ નિશ્ચિત્ય મનસા વૈધવ્યે સમુપસ્થિતે
વિધવા થવામાં એ મનમાં વિચારે છે, 'બધું ધન હવે મારા ધર્મકર્મ માટે રહેશે'; એમ વિચાર કરીને, જ્યારે વિધવાપણું આવે છે.
યોનિકુંડં સમાસાદ્ય દિવા વા યદિ વા નિશિ । એકાંતસ્થાનમભ્યેત્ય વિવૃત્ય વસનં ભગમ્
યોનિસ્થળે, દિવસે કે રાત્રે, એકાંત જગ્યાએ જઈને, એ પોતાનું વસ્ત્ર અને યોનિ ખુલ્લી કરે છે.
ઇદમૂચે વચો દુઃખાદુપસ્થસ્થકરા સતી । કિં ત્વયા વૈ કૃતં યોને કિંવા પાપમુપાશ્રિતા
યોનિ પર હાથ રાખીને, દુઃખી થઈને એ કહે છે: 'તારે શું કર્યું છે, યોનિ? કે તું કઈ પાપમાં ફસાઈ ગઈ છે?'
શિશ્નસ્ય વાથવા પાપં યત્ત્વદંતરવેશનાત્ । યચ્ચ કર્તૃકૃતં પાપં માદૃક્સેવાવિવર્જનાત્
'કે પાપ એ શિશ્નનું છે, જે તારા અંદર પ્રવેશ્યું? કે એનું છે, જેમણે મારી જેવી સેવા છોડીને પાપ કર્યું?'
અતોપિ કંડૂસંભૂતૌ પ્રવેશયેદથાંગુલીમ્ । વિચિત્રચેષ્ટાં કૃત્વા તુ કંડૂ બુદ્ધેરતઃ પરમ્
પછી, જ્યારે ખંજવાળ થાય છે, ત્યારે એ આંગળી અંદર નાખે છે;色色 પ્રકારના હાવભાવ કરીને, એ ખંજવાળ મનથી દૂર કરે છે.
મર્દયિત્વા કરાભ્યાં તત્સંતાડ્ય ચ વિવૃત્ય તુ । અસકૃદ્ધુન્વતી પાદૌ વિવૃતાસ્યાતિદુઃખિતા
હાથથી મસળી, માર મારીને અને ખુલ્લું કરીને, વારંવાર પગ હલાવી, ખુલ્લા મોઢે એ ખૂબ દુઃખી થાય છે.
ખટ્વા કાષ્ઠમથાલિંગ્ય સ્તનપીડં યથાપ્રિયમ્ । અથો વિચિત્રચિત્તત્વે તતઃ પ્રદ્યુષ્ટતી ભવેત્
ખાટ પર લટકીને, સ્તન દબાવીને, મનમાં અનેક વિચારો સાથે, એ થાકી જાય છે.
અથવાહ્નિ પુરે સ્થિત્વા શાકં વ્યવહૃતં ચ યત્ । આલંબ્ય વેશ્મનિ નિશિ સંધ્યાયાં વિશિખાસુ ચ
અથવા, દિવસે શહેરમાં ઊભી રહીને કે પોતાનું કામ કરી, એ ઘરમાં રાત્રે, સાંજે કે ઓટલામાં ટેક લગાવે છે.
કૃત્વાન્યવેષમાત્માનં યૈઃ કૈરપ્યુપભુજ્યતે । અથ વાચ્યપ્રભાવેણ શંકિતા યોગ્યમાહરેત્
બીજું રૂપ ધારણ કરીને, એ અમુક લોકો દ્વારા ભોગવાય છે; અથવા, ખુલાસાની ભયથી, યોગ્ય વસ્તુ શોધે છે.
અજ્ઞાતં ચ ગૃહં ગત્વા રમયેદેવ નિશ્ચિતમ્ । નારીસમક્ષં લબ્ધે તુ દ્રવિણે હ્યેતદિષ્યતે
અજાણ્યા ઘરમાં જઈને, એ ચોક્કસ આનંદ મેળવે છે; સ્ત્રીને ધન મળે ત્યારે એ જ ઇચ્છે છે.
તસ્માન્મયાપિ ભવતો ન વિચારપ્રયોજનમ્ । શોણ ઉવાચ- એવમેતન્ન સંદેહો ગચ્છ ત્વં તિષ્ઠ દૂરતઃ
એટલે હવે મને પણ તારી પાસે વધુ પૂછવાનું કંઈ જ કારણ નથી. શોણએ કહ્યું: હા, એ સાચું છે, એમાં કોઈ શંકા નથી; તું જા, અને દૂર ઊભી રહી.
મલમૂત્રવિસર્ગાર્થં સ્થિત્વા ગચ્છામ્યતઃ પરમ્ । તસ્યાં ગતાયાં શોણોપિ વસ્ત્રખંડં ત્વકલ્પયત્
હવે હું શૌચ માટે જઈ રહ્યો છું; પછી જાઉં છું. તે સ્ત્રી ગઈ પછી, શોણએ કપડાનું એક ટુકડો તૈયાર કર્યો.
એકૈકસ્મિંસ્તતઃ ખંડે ત્વગ્રહીદ્દ્રવિણં બહુ । સૈકતે ત્વવરં જાનુદઘ્નં કૃત્વા તતસ્તતઃ
પછી દરેક કપડાના ટુકડામાં તેણે ઘણું ધન મૂક્યું; પછી રેતમાં ઘૂંટણ સુધીનું એક ઓટલું ખોદીને,
ક્ષિપ્ત્વા ધનં પૂરયિત્વા વિષ્ઠાં ચક્રે તતોપરિ । વસ્ત્રાધારં ઘટં તં ચ પ્રતિચિક્ષેપ કુત્રચિત્
તેમાં ધન નાખી, ઓટલું ભર્યું અને ઉપરથી શૌચ કર્યું; પછી કપડામાં બાંધેલો ઘડો પણ ક્યાંક ફેંકી દીધો.
સર્વમજ્ઞાતવત્કૃત્વા સ્નાનાય પ્રયયૌ મુનિઃ । તસ્ય ભાર્યા તતઃ સ્નાનં કૃત્વા સંપૂજ્ય પાર્વતીમ્
આ બધું જાણે કંઈ થયું જ નથી એમ કરી, મુનિ સ્નાન કરવા ગયો. તેની પત્નીએ પણ સ્નાન કરી, પછી પાર્વતીની પૂજા કરી.
ગચ્છેતિ ભર્ત્રા સા પ્રોક્તા સ્વવેશ્માભ્યાગમત્સતી । એતામેકાકિનીં જ્ઞાત્વા મારીચો નામ રાક્ષસઃ
પતિએ 'જા' એમ કહ્યું એટલે, તે સતી પોતાના ઘરે પાછી ગઈ. તેને એકલી જોઈને, મારીચ નામનો રાક્ષસ,