વંચયિત્વા તતઃ સર્વાન્દ્વિત્રૈઃ પ્રિયસખૈર્વૃતઃ । સંકેતકં વ્રજેદ્ધર્ષાત્પ્રિયાસંદર્શનોત્સુકઃ
પછી, બધીને છુપાવીને, બે-ત્રણ પ્રિય મિત્રો સાથે, પ્રેમિકાને મળવાની આતુરતા સાથે નિર્ધારિત સ્થળે ધૈર્યપૂર્વક જાય છે.
સાપિ કૃષ્ણં વનં યાતં દૃષ્ટ્વા સ્વં ગૃહમાગતા । સૂર્યાદિપૂજાવ્યાજેન કુસુમાહૃતયે તથા
તે પણ, કૃષ્ણને વનમાં જતા જોઈને, પોતાના ઘેર પાછી જાય છે; સૂર્યાદિ પૂજાનો બહાનો કરીને અને ફૂલો લેવા પણ જાય છે.
વંચયિત્વા ગુરૂન્યાતિ પ્રિયસંગેચ્છયા વનમ્ । ઇત્થં તૌ બહુયત્નેન મિલિત્વા કાનને તતઃ
વડીલોને છેતરવીને, પ્રિયજનની સાથે રહેવાની ઇચ્છાથી તે વનમાં જાય છે. આમ, ઘણાં પ્રયત્નો પછી, એ બંને વનમાં મળી આવે છે.
વિહારૈર્વિવિધૈસ્તત્ર દિનં વિક્રીડતો મુદા । દોલાયાં ચ સમારૂઢૌ સખિભિર્દોલિતૌ ક્વચિત્
ત્યાં, એ બંને વિવિધ રમણીઓમાં આનંદથી દિવસ વિતાવે છે. ક્યારેક, મિત્રો તેમને ઝૂલામાં બેસાડી ઝુલાવે છે.
ક્વાપિ વેણું કરસ્રસ્તં પ્રિયયાપહ્નુતં હરિઃ । અન્વેષયન્નુપાલબ્ધો વિપ્રલબ્ધપ્રિયાગણૈઃ
ક્યારેક, હરિ પોતાના હાથમાંથી પડી ગયેલી વાંસળી શોધે છે, જે પ્રિયાએ છુપાવી દીધી હોય છે; પણ તેની સહેલીઓ હરિને રમતમાં છલકપટ કરે છે.
હસિતૈર્બહુધા તાભિર્હાસિતસ્તત્ર તિષ્ઠતિ । વસંતવાયુના જુષ્ટં વનખણ્ડં મુદા ક્વચિત્
ત્યાં, એ સ્ત્રીઓ અનેક રીતે હસાવે છે અને હરિ આનંદપૂર્વક વસંત પવનથી સુશોભિત વનખંડમાં ઊભો રહે છે.
પ્રવિશ્ય ચંદનાંભોભિઃ કુંકુમાદિજલૈરપિ । નિષિંચતો યંત્રમુક્તૈસ્તત્પંકૈર્લિંપતો મિથઃ
પછી, તેઓ ચંદન અને કુંકુમના જળથી એકબીજાને અંજણે છે, અને વાસણોમાંથી કાઢેલા સુગંધિત લપસથી એકબીજાને લપેટે છે.
સખ્યોઽપ્યેવં નિષિંચંતિ તાશ્ચ તૌ સિંચતઃ પુનઃ । વસંતવાયુજુષ્ટેષુ વનખંડેષુ સર્વતઃ
મિત્રીઓ પણ એમ જ તેમને છાંટે છે, અને એ બંને ફરીથી એકબીજાને છાંટે છે, વસંત પવનથી ભરેલા બધા વનખંડોમાં.
તત્તત્કાલોચિતૈર્નાનાવિહારૈઃ સગણૌ દ્વિજ । શ્રાંતૌ ક્વચિદ્વૃક્ષમૂલમાસાદ્ય મુનિસત્તમ
હે દ્વિજ, પોતાના જૂથ સાથે, તેઓ સમયોચિત વિવિધ રમણીઓમાં મગ્ન રહે છે; ક્યારેક થાકી ગયા પછી, વૃક્ષની છાયામાં આરામ લે છે, હે શ્રેષ્ઠ મુનિ.
ઉપવિશ્યાસને દિવ્યે મધુપાનં પ્રચક્રતુઃ । તતો મધુમદોન્મત્તૌ નિદ્રયા મીલિતેક્ષણૌ
દિવ્ય આસન પર બેસીને, તેઓ મધમીઠું પાન કરે છે; પછી, મધપાનના આનંદથી મસ્ત થઈ, તેમની આંખો ઊંઘથી બોજાય જાય છે.
મિથઃ પાણી સમાલંબ્ય કામબાણવશં ગતૌ । રિરંસૂવિશતઃકુઞ્જંસ્ખલદ્વાઙ્મનસૌપથિ
એકબીજાનો હાથ પકડી, પ્રેમના બાણથી મોહિત થઈ, તેઓ મિલનની ઈચ્છાથી કુંજમાં પ્રવેશ કરે છે; રસ્તામાં તેમની વાણી અને મન લથડાય છે.
ક્રીડતશ્ચ તતસ્તત્ર કરિણીયૂથપૌ યથા । સખ્યોઽપિ મધુભિર્મત્તા નિદ્રયાપીડિતેક્ષણાઃ
ત્યાં, તેઓ એકબીજા સાથે રમે છે, જેમ હાથીણ અને હાથી રમે છે; તેમની મિત્રીઓ પણ મધપાનથી મસ્ત અને ઊંઘથી આંખે બોજાયેલી હોય છે.
અભિતો મંજુકુંજેષુ સર્વા એવાપિ શિશ્યિરે । પૃથગેકેન વપુષા કૃષ્ણોઽપિ યુગપદ્વિભુઃ
બધા સુંદર કુંજોમાં નજીકમાં આરામ કરે છે; કૃષ્ણ એક જ હોવા છતાં, દરેક માટે અલગ રૂપ ધારણ કરે છે.
સર્વાસાં સંનિધિં ગચ્છેત્પ્રિયયા પ્રેરિતો મુહુઃ । રમયિત્વા ચ તાઃ સર્વાઃ કરિણીર્ગજરાડિવ
પ્રિયાના પ્રેરણાથી, તે વારંવાર દરેક પાસે જાય છે; બધાને આનંદ આપે છે, જેમ હાથીનો રાજા પોતાની હાથીણોને ખુશ કરે છે.
પ્રિયયા ચ તથા તાભિઃ ક્રીડાર્થં ચ સરો વ્રજેત્ । જલસેકૈર્મિથસ્તત્ર ક્રીડતઃ સગણૌ તતઃ
પ્રિયા અને અન્ય સખીઓ સાથે, તે રમવા માટે સરોવર પર જાય છે; ત્યાં, બંને જૂથો સાથે પાણી છાંટીને રમે છે.
વાસઃ સ્રક્ચંદનૈર્દિવ્યૈર્ભૂષણૈરપિ ભૂષિતૌ । તત્રૈવ સરસસ્તીરે દિવ્યરત્નમયે ગૃહે
વસ્ત્રો, હાર, ચંદન અને દિવ્ય આભૂષણોથી શોભાયમાન, તેઓ સરોવર કિનારે, દિવ્ય રત્નોથી બનેલા ઘરમાં રહે છે.
પ્રાગેવ ફલમૂલાનિ કલ્પિતાનિ મયા મુને । હરિસ્તુ પ્રથમં ભુક્ત્વા કાંતયા પરિવેષ્ટિતઃ
હે મુનિ, મેં પહેલેથી જ ફળ અને મૂળ તૈયાર કર્યા હતા; હરિ પહેલા પોતાના પ્રિયાની વચ્ચે બેઠો ભોજન કરે છે.
દ્વિત્રાભિઃ સેવિતો ગચ્છેચ્છય્યાં પુષ્પવિનિર્મિતામ્ । તાંબૂલૈર્વ્યજનૈસ્તત્ર પાદસંવાહનાદિભિઃ
બે-ત્રણ સખીઓ સેવા કરે છે, ત્યારે તે પુષ્પોથી બનેલી છાંયાવાળી કુંજમાં જાય છે, જ્યાં તેને પાન, પંખા, પગ દબાવવાની વગેરે સેવાઓ મળે છે.
સેવ્યમાનો હસંસ્તાભિર્મોદતે પ્રેયસીં સ્મરન્ । રાધિકાપિ હરૌ સુપ્તે સગણા મુદિતાંતરા
તેઓ સેવા કરે છે ત્યારે હરિ હસે છે અને આનંદ અનુભવે છે, પ્રિયાને યાદ કરે છે; અને રાધિકા પણ, જયારે હરિ ઊંઘે છે, ત્યારે પોતાની સખીઓ સાથે આનંદ કરે છે.
અપિ તત્ર ગતપ્રાણા તદુચ્છિષ્ટં ભુનક્તિ ચ । કિંચિદેવ તતો ભુક્ત્વા વ્રજેચ્છય્યાનિકેતનમ્
ત્યાં પણ, પોતે જાણે જીવહિન થઈ હોય તેમ, તે હરિના બચેલા અન્નને ખાય છે; થોડું જ ખાઈ, પછી પોતાની છાંયાવાળી વાસસ્થળે જાય છે.
દ્રષ્ટું કાંતમુખાંભોજં ચકોરીવ નિશાકરમ્ । તાંબૂલચર્વિતં તસ્ય તત્રત્યાભિર્નિવેદિતમ્
પ્રીયના કમળ જેવા મુખને જોવા માટે, ચકોર પક્ષી જેમ ચાંદનીને તાકે છે તેમ, તે ત્યાં હાજર સ્ત્રીઓ દ્વારા પ્રિયએ ચવાયેલા પાન તેને અર્પણ કરવામાં આવ્યા.
તાંબૂલાન્યપિ ચાશ્નાતિ વિભજંતી પ્રિયાલિષુ । કૃષ્ણોઽપિ તાસાં શુશ્રૂષુઃ સ્વચ્છંદં ભાષિતં મિથઃ
તે પણ એ પાન પોતાના પ્રિય સખીઓ સાથે વહેંચીને ખાય છે; અને કૃષ્ણ પણ, તેમની સેવા કરવા ઉત્સુક રહી, સૌ સાથે મનભાવે વાતો કરે છે.
પ્રાપ્તનિદ્ર ઇવાભાતિ વિનિદ્રોઽપિ પટાવૃતઃ । તાશ્ચ ક્ષ્વેલી ક્ષણં કૃત્વા કુતશ્ચિદનુમાનતઃ
કપડાંથી ઢંકાયેલો અને જાગતો હોવા છતાં, તે જાણે ઊંઘી ગયો હોય એમ દેખાય છે; અને સખીઓ થોડો સમય રમૂજી અવાજ કરી, ક્યાંકથી કંઈક અનુમાન કરે છે.
વિદશ્ય રસનાં દદ્ભિઃ પશ્યંત્યોઽન્યોન્યમાનનમ્ । વિલીના ઇવ લજ્જાબ્ધૌ ક્ષણમૂચુર્ન કિંચન
દાંતથી જીભ દબાવી, એકબીજાના ચહેરા તરફ જુએ છે; જાણે લાજના દરિયામાં લીન થઈ ગઈ હોય, થોડા ક્ષણ માટે કંઈ બોલતી નથી.
ક્ષણાદેવ તતો વસ્ત્રં દૂરીકૃત્ય તદંગતઃ । સાધુનિદ્રાં ગતોઽસીતિ હાસયંત્યો હસંતિ ચ
થોડા જ સમયમાં, તેના શરીર પરથી કપડું દૂર કરી, સખીઓ હસે છે અને તેને પણ હસાવે છે, "હવે તો એ ઊંઘમાં લીન થઈ ગયો છે!" એમ કહે છે.
એવં તૈર્વિવિધૈર્હાસ્યૈ રમમાણૌ ગણૈઃ સહ । અનુભૂય ક્ષણં નિદ્રા સુખં ચ મુનિસત્તમ
આ રીતે, વિવિધ રમૂજી વાતોમાં મગ્ન રહી, એ સૌ સાથે થોડો સમય ઊંઘ અને આનંદનો અનુભવ કરે છે, હે મહાન મુનિ.
ઉપવિશ્યાસને દિવ્યે સગણૌ વિસ્તૃતે મુદા । પણીકૃત્ય મિથોહાર ચુંબાશ્લેષપરિચ્છદાન્
સખીઓ સાથે આનંદપૂર્વક સુંદર આસન પર બેસીને, એકબીજામાં ચોરી, ચુંબન, અંકલિંગન અને શણગાર જેવી વાતો પર પાણ લગાવે છે.
અક્ષૈ ર્વિક્રીડતઃ પ્રેમ્ણા નર્માલાપપુરસ્સરમ્ । પરાજિતોઽપિ પ્રિયયા જિતોહમિતિ વૈ બ્રુવન્
પ્રેમથી, રમૂજી વાતો અને મજાક વચ્ચે, પાશા રમે છે; અને જ્યારે પ્રિયએ જીત મેળવી હોય, ત્યારે પણ કહે છે, "હું જ જીત્યો છું."
હારાદિગ્રહણે તસ્યાઃ પ્રવૃત્તસ્તાડ્યતે તયા । તયૈવં તાડિતઃ કૃષ્ણઃ કરેણાસ્ય સરોરુહે
જ્યારે તે તેના હાર વગેરે લેવા જાય છે, ત્યારે એ તેને હાથથી માર મારે છે; એ રીતે કૃષ્ણ તેના કમળ જેવા હાથથી માર ખાય છે.
વિષણ્ણમાનસો ભૂત્વા ગંતું પ્રકુરુતે મતિમ્ । જિતોઽસ્મિ ચેત્ત્વયા દેવિ ગૃહ્યતાં યત્પણીકૃતમ્
મનથી ઉદાસ થઈ, તે જવું નક્કી કરે છે; અને કહે છે, "જો તું મને જીતી ગઈ હોય, હે દેવી, તો જે પાણ લગાવ્યું હતું તે લઈ લે."