પ્રાતશ્ચ બોધિતો માત્રા તલ્પાદુત્થાય સત્વરઃ । કૃત્વા કૃષ્ણો દંતકાષ્ઠં બલદેવસમન્વિતઃ
પ્રભાતે, માતા દ્વારા જાગૃત થયેલા કૃષ્ણ ઝડપથી પલંગ પરથી ઊઠે છે, દાંતકાંઠો કરે છે અને બલરામ સાથે હોય છે.
માત્રાનુમોદિતો યાતિ ગોશાલાં સખિભિર્વૃતઃ । રાધાપિ બોધિતા વિપ્ર વયસ્યાભિઃ સ્વતલ્પતઃ
માતા દ્વારા મંજૂરી મળ્યા પછી, કૃષ્ણ મિત્રો સાથે ગૌશાળામાં જાય છે; અને રાધા પણ, બ્રાહ્મણ, પોતાની સખીઓ દ્વારા પલંગ પરથી જાગૃત થાય છે.
ઉત્થાય દંતકાષ્ઠાદિ કૃત્વાભ્યંગં સમાચરેત્ । સ્નાનવેદીં તતો ગત્વા સ્નાપિતા સા નિજાલિભિઃ
પલંગ પરથી ઊઠીને, દાંતકાંઠો વગેરે કરી, તે અંગમાં તેલ લગાવે છે; પછી સ્નાનસ્થળે જઈ, પોતાની સખીઓ દ્વારા સ્નાન કરે છે.
ભૂષાગૃહે વ્રજેત્તત્ર વયસ્યા ભૂષયંત્યપિ । ભૂષણૈર્વિવિધૈર્દિવ્યૈર્ગંધમાલ્યાનુલેપનૈઃ
પછી તે ભૂષણગૃહે જાય છે, જ્યાં સખીઓ તેને વિવિધ દિવ્ય ભૂષણો, સુગંધિત માળાઓ અને લિપણીઓથી શણગારે છે.
તતઃ સખીજનૈસ્તસ્યાઃ શ્વશ્રૂં સંપ્રાર્થ્ય યત્નતઃ । કર્તુમાહૂયતેસ્વન્નં સસખી સા યશોદયા
પછી, તેની સખીઓએ ખૂબ વિનંતી કરી ત્યારે, તેણે પોતાની સાસુને પ્રેમપૂર્વક બોલાવી, યશોદા અને સખીઓ સાથે મળીને રસોઈ બનાવવા બોલાવાઈ.
નારદ ઉવાચ- કથમાહૂયતે દેવિ પાકાર્થં તુ યશોદયા । સતીષુ પાકકર્ત્રીષુ રોહિણીપ્રમુખાસ્વપિ
નારદે પૂછ્યું: દેવી, જ્યારે રોહિણી જેવી સારા રસોઈ બનાવતી સ્ત્રીઓ હાજર છે, ત્યારે યશોદા કેમ તેને રસોઈ માટે બોલાવે છે?
વૃંદોવાચ- પૂર્વં દુર્વાસસા દત્તો વરસ્તસ્યૈ મહામુને । ઇતિ કાત્યાયની વક્ત્રાચ્છ્રુતમાસીન્મયા પુરા
વૃંદાએ કહ્યું: મહામુનિ, પહેલાં દુર્વાસા ઋષિએ તેને આશીર્વાદ આપ્યો હતો; આ વાત મેં ક્યારેય કાત્યાયનીના મોઢેથી સાંભળી હતી.
ત્વયા યત્પચ્યતે દેવિ તદન્નં મદનુગ્રહાત્ । મિષ્ટં સ્યાદમૃતસ્પર્દ્ધિ ભોક્તુરાયુષ્કરં તથા
દેવી, તું જે પણ ભોજન બનાવે છે, તે મારા આશીર્વાદથી અમૃત જેવી સ્વાદિષ્ટ બનશે અને જે ખાય તેને દીર્ઘાયુ આપશે.
ઇત્યાહ્વયતિ તાં નિત્યં યશોદા પુત્રવત્સલા । આયુષ્માન્મે ભવેત્પુત્રઃ સ્વાદુલોભાત્તથા સતી
આ રીતે, પુત્રપ્રેમી યશોદા રોજ તેને બોલાવે છે કે 'મારો પુત્ર દીર્ઘાયુ રહે' અને સાથે સાથે મીઠા સ્વાદની ઇચ્છાથી પણ.
શ્રુત્વાનુમોદિતા હૃષ્ટા સાપિ નંદાલયં વ્રજેત્ । સસખીપ્રકરા તત્ર ગત્વા પાકં કરોતિ ચ
આ સાંભળીને, તે આનંદથી સહમત થાય છે અને પોતાની સખીઓ સાથે નંદના ઘરમાં જાય છે અને ત્યાં રસોઈ બનાવે છે.
કૃષ્ણોઽપિ દુગ્ધ્વા ગાઃ કાશ્ચિદ્દોહયિત્વા જનૈઃ પરાઃ । આગચ્છતિ પિતુર્વાક્યાત્સ્વગૃહં સખિભિર્વૃતઃ
કૃષ્ણ પણ કેટલીક ગાયોને પોતે દૂધે છે અને કેટલીક અન્ય લોકો દ્વારા દૂધાવડાવે છે, પછી પિતાના કહેવા પર પોતાના મિત્રો સાથે ઘેર આવે છે.
અભ્યંગમર્દનં કૃત્વા દાસૈઃ સંસ્નાપિતો મુદા । ધૌતવસ્ત્રધરઃ સ્રગ્વી ચંદનાક્તકલેવરઃ
દાસીઓ આનંદથી તેને તેલમલિશ અને સ્નાન કરાવે છે; પછી તે સાફ કપડા પહેરે છે, ફૂલમાળા પહેરે છે અને ચંદનથી શરીર સુગંધિત કરે છે.
દ્વિફાલબદ્ધચિકુરૈર્ગ્રીવા ભાલોપરિસ્ફુરન્ । ચંદ્રાકારસ્ફુરદ્ભાલતિલકાલકરંજિતઃ
તેના વાળ બે ગાંઠમાં બંધાયેલા છે, ગળા અને કપાળ પર તેજ છે, કપાળ પર ચાંદની આકારનું તિલક છે અને કાળા વાળથી શોભાયમાન છે.
કંકણાંગદકેયૂર રત્નમુદ્રા લસત્કરઃ । મુક્તાહારસ્ફુરદ્વક્ષા મકરાકૃતિકુંડલઃ
તેના હાથમાં કંકણ, અંગદ, કયૂર અને રત્નમુદ્રા ઝગમગે છે; છાતી પર મુક્તામાળાની ઝાંખી છે અને કાનમાં મકરાકૃતિના કુંડળ છે.
મુહુરાકારિતો માત્રા પ્રવિશેદ્ભોજનાલયમ્ । અવલંબ્ય કરં સખ્યુર્બલદેવમનુવ્રતઃ
માતા વારંવાર બોલાવે ત્યારે, તે પોતાના મિત્ર બલદેવનો હાથ પકડીને, તેની સાથે ભક્તિપૂર્વક ભોજનગૃહમાં પ્રવેશે છે.
ભુંક્તેઽથ વિવિધાન્નાનિ ભ્રાત્રા ચ સખિભિર્વૃતઃ । હાસયન્વિવિધૈર્હાસ્યૈઃ સખીંસ્તૈર્હસતિ સ્વયમ્
પછી, ભાઈ અને મિત્રો વચ્ચે બેઠો, વિવિધ ભોજન કરે છે, અનેક રમૂજથી મિત્રોનું હસાવવાનું અને પોતે પણ હસી ઉઠે છે.
ઇત્થં ભુક્ત્વા તથાચમ્ય દિવ્યખટ્વોપરિ ક્ષણમ્ । વિશ્રમ્ય સેવકૈર્દત્તં તાંબૂલં વિભજન્નદન્
આ રીતે ભોજન કરીને અને હાથ-મોં ધોઈને, થોડો સમય દિવ્ય પથારી પર આરામ કરે છે; પછી દાસીઓ લાવેલા પાન બધાને વહેંચી ને આનંદથી ખાય છે.
ગોપવેષધરઃ કૃષ્ણો ધેનુવૃંદપુરસ્સરઃ । વ્રજવાસિજનૈઃ પ્રીત્યા સર્વૈરનુગતઃ પથિ
કૃષ્ણ ગોપ વેશમાં, આગળ ગાયોના ઝુંડ સાથે, વ્રજના બધા વસવાટ કરનાર લોકોના પ્રેમથી ઘેરાઈને રસ્તે ચાલે છે.
પિતરં માતરં નત્વા નેત્રાંતે નાપિતં ગણમ્ । યથાયોગ્યં તથા ચાન્યાન્વિનિવર્ત્ય વનં વ્રજેત્
પિતાને અને માતાને વંદન કરીને, દરવાજા પાસે નાપિત અને તેના જૂથને પણ વંદન કરે છે; પછી યોગ્ય રીતે બીજાને વિદાય આપી વનમાં જાય છે.
વનં પ્રવિશ્ય સખિભિઃ ક્રીડયિત્વા ક્ષણં તતઃ । વિહારૈર્વિવિધૈસ્તત્ર વને વિક્રીડતે મુદા
વનમાં પ્રવેશીને, થોડો સમય મિત્રો સાથે રમે છે અને પછી ત્યાં વિવિધ રમતોમાં આનંદથી મસ્તી કરે છે.
વંચયિત્વા તતઃ સર્વાન્દ્વિત્રૈઃ પ્રિયસખૈર્વૃતઃ । સંકેતકં વ્રજેદ્ધર્ષાત્પ્રિયાસંદર્શનોત્સુકઃ
પછી, બધીને છુપાવીને, બે-ત્રણ પ્રિય મિત્રો સાથે, પ્રેમિકાને મળવાની આતુરતા સાથે નિર્ધારિત સ્થળે ધૈર્યપૂર્વક જાય છે.
સાપિ કૃષ્ણં વનં યાતં દૃષ્ટ્વા સ્વં ગૃહમાગતા । સૂર્યાદિપૂજાવ્યાજેન કુસુમાહૃતયે તથા
તે પણ, કૃષ્ણને વનમાં જતા જોઈને, પોતાના ઘેર પાછી જાય છે; સૂર્યાદિ પૂજાનો બહાનો કરીને અને ફૂલો લેવા પણ જાય છે.
વંચયિત્વા ગુરૂન્યાતિ પ્રિયસંગેચ્છયા વનમ્ । ઇત્થં તૌ બહુયત્નેન મિલિત્વા કાનને તતઃ
વડીલોને છેતરવીને, પ્રિયજનની સાથે રહેવાની ઇચ્છાથી તે વનમાં જાય છે. આમ, ઘણાં પ્રયત્નો પછી, એ બંને વનમાં મળી આવે છે.
વિહારૈર્વિવિધૈસ્તત્ર દિનં વિક્રીડતો મુદા । દોલાયાં ચ સમારૂઢૌ સખિભિર્દોલિતૌ ક્વચિત્
ત્યાં, એ બંને વિવિધ રમણીઓમાં આનંદથી દિવસ વિતાવે છે. ક્યારેક, મિત્રો તેમને ઝૂલામાં બેસાડી ઝુલાવે છે.
ક્વાપિ વેણું કરસ્રસ્તં પ્રિયયાપહ્નુતં હરિઃ । અન્વેષયન્નુપાલબ્ધો વિપ્રલબ્ધપ્રિયાગણૈઃ
ક્યારેક, હરિ પોતાના હાથમાંથી પડી ગયેલી વાંસળી શોધે છે, જે પ્રિયાએ છુપાવી દીધી હોય છે; પણ તેની સહેલીઓ હરિને રમતમાં છલકપટ કરે છે.
હસિતૈર્બહુધા તાભિર્હાસિતસ્તત્ર તિષ્ઠતિ । વસંતવાયુના જુષ્ટં વનખણ્ડં મુદા ક્વચિત્
ત્યાં, એ સ્ત્રીઓ અનેક રીતે હસાવે છે અને હરિ આનંદપૂર્વક વસંત પવનથી સુશોભિત વનખંડમાં ઊભો રહે છે.
પ્રવિશ્ય ચંદનાંભોભિઃ કુંકુમાદિજલૈરપિ । નિષિંચતો યંત્રમુક્તૈસ્તત્પંકૈર્લિંપતો મિથઃ
પછી, તેઓ ચંદન અને કુંકુમના જળથી એકબીજાને અંજણે છે, અને વાસણોમાંથી કાઢેલા સુગંધિત લપસથી એકબીજાને લપેટે છે.
સખ્યોઽપ્યેવં નિષિંચંતિ તાશ્ચ તૌ સિંચતઃ પુનઃ । વસંતવાયુજુષ્ટેષુ વનખંડેષુ સર્વતઃ
મિત્રીઓ પણ એમ જ તેમને છાંટે છે, અને એ બંને ફરીથી એકબીજાને છાંટે છે, વસંત પવનથી ભરેલા બધા વનખંડોમાં.
તત્તત્કાલોચિતૈર્નાનાવિહારૈઃ સગણૌ દ્વિજ । શ્રાંતૌ ક્વચિદ્વૃક્ષમૂલમાસાદ્ય મુનિસત્તમ
હે દ્વિજ, પોતાના જૂથ સાથે, તેઓ સમયોચિત વિવિધ રમણીઓમાં મગ્ન રહે છે; ક્યારેક થાકી ગયા પછી, વૃક્ષની છાયામાં આરામ લે છે, હે શ્રેષ્ઠ મુનિ.
ઉપવિશ્યાસને દિવ્યે મધુપાનં પ્રચક્રતુઃ । તતો મધુમદોન્મત્તૌ નિદ્રયા મીલિતેક્ષણૌ
દિવ્ય આસન પર બેસીને, તેઓ મધમીઠું પાન કરે છે; પછી, મધપાનના આનંદથી મસ્ત થઈ, તેમની આંખો ઊંઘથી બોજાય જાય છે.