તતસ્તુ ભગવાંસ્તુષ્ટઃ પ્રાદુરાસ મમાગ્રતઃ । વ્રિયતાં વર ઇત્યુક્તે મયાપ્યુદ્ઘાટ્ય લોચને
પછી પ્રસન્ન થયેલા ભગવાન મારા સામે પ્રગટ થયા. 'વર માંગ' એમ કહેતાં, મેં આંખો ખોલી.
દૃષ્ટો દેવઃપ્રિયા સાર્દ્ધં સંસ્થિતો ગરુડોપરિ । પ્રણિપત્યાવોચમહં વરદં કમલાપતિમ્
હું ભગવાનને તેમની પ્રિય સાથે, ગરુડ પર બેઠેલા જોયા. નમસ્કાર કરીને, મેં કમલાપતિ, વરદાતા ભગવાનને કહ્યું.
યદ્રૂપં તે કૃપાસિંધો પરમાનંદદાયકમ્ । સર્વાનંદાશ્રયં નિત્યં મૂર્તિમત્સર્વતોઽધિકમ્
હે કૃપાના સાગર, તું જે રૂપે સર્વોચ્ચ આનંદ આપે છે, સર્વ આનંદનું શાશ્વત આશ્રય છે, અને સર્વથી શ્રેષ્ઠ મૂર્તિ ધરાવે છે.
નિર્ગુણં નિષ્ક્રિયં શાંતં યદ્બ્રહ્મેતિ વિદુર્બુધાઃ । તદહં દ્રષ્ટુમિચ્છામિ ચક્ષુર્ભ્યાં પરમેશ્વર
જે ગુણરહિત, ક્રિયારહિત અને શાંત છે, જેને જ્ઞાની બ્રહ્મ કહે છે—હે પરમેશ્વર, હું એ રૂપને મારી આંખે જોવા ઇચ્છું છું.
તતો મામાહ ભગવાન્પ્રપન્નં કમલાપતિઃ । તદદ્ય દ્રક્ષ્યસે રૂપં યત્તે મનસિ કાંક્ષિતમ્
પછી કમલાપતિ ભગવાન, શરણાગતિ સ્વીકારનાર મને કહ્યું: 'આજે તું જે રૂપ મનમાં ઇચ્છે છે, એ જોઈ શકશે.'
યમુના પશ્ચિમે તીરે ગચ્છ વૃંદાવનં મમ । ઇત્યુક્ત્વાંતર્દધે દેવઃ પ્રિયાસાર્દ્ધં જગત્પતિઃ
'યમુનાના પશ્ચિમ કાંઠે મારા વ્રંદાવન જઈ.' એમ કહી, જગતપતિ ભગવાન પોતાની પ્રિય સાથે અદૃશ્ય થઈ ગયા.
અહમપ્યાગતસ્તર્હિ યમુનાયાસ્તટં શુભમ્ । તત્ર કૃષ્ણમપશ્યં ચ સર્વદેવેશ્વરેશ્વરમ્
પછી હું પણ યમુનાના પવિત્ર કાંઠે આવ્યો, અને ત્યાં સર્વ દેવોના દેવ, કૃષ્ણને જોયા.
ગોપવેષધરં કાંતં કિશોરવયસાન્વિતમ્ । પ્રિયાસ્કંધે સુવિન્યસ્ત વામહસ્તં મનોહરમ્
તે ગોપ વેશમાં, સુંદર, યુવાન, પોતાની પ્રિયાના ખભા પર મનોહર ડાબો હાથ રાખીને ઊભા હતા.
હસંતં હાસયતં તાં મધ્યે ગોપીકદંબકે । સ્નિગ્ધમેઘસમાભાસં કલ્યાણગુણમંદિરમ્
તે હસતા અને પોતાની પ્રિયાને હસાવતા, ગોપીઓના સમૂહમાં, કોમળ મેઘ જેવો, કલ્યાણ ગુણોથી ભરપૂર હતા.
પ્રહસ્ય ચ તતઃ કૃષ્ણો મામાહામૃતભાષણઃ । અહં તે દર્શનં યાતો જ્ઞાત્વા રુદ્ર તવેપ્સિતમ્
પછી કૃષ્ણ હસીને અમૃત જેવાં વચનોથી મને કહ્યું: 'હે રુદ્ર, તારી ઇચ્છા જાણીને હું તારા દર્શન માટે આવ્યો છું.'
યદદ્ય મે ત્વયા દૃષ્ટમિદં રૂપમલૌકિકમ્ । ઘનીભૂતામલપ્રેમ સચ્ચિદાનંદવિગ્રહમ્
આજે જે રૂપ તું જોઈ રહ્યું છે, એ દુનિયાની વાતથી પર છે; એ浓, શુદ્ધ પ્રેમ, સત્ય, ચેતના અને આનંદથી ભરેલું છે.
નીરૂપં નિર્ગુણં વ્યાપિ ક્રિયાહીનં પરાત્પરમ્ । વદંત્યુપનિષત્સંઘા ઇદમેવ મમાનઘમ્
ઉપનિષદોની સભાઓ મારા આ રૂપને જ નિરાકાર, નિર્ગુણ, સર્વત્ર વ્યાપી, ક્રિયા વગર અને સર્વોચ્ચથી પણ ઊંચું, નિર્મળ કહે છે.
પ્રકૃત્યુત્થગુણાભાવાદનંતત્વાત્તથેશ્વરમ્ । અસિદ્ધત્વાન્મદ્ગુણાનાં નિર્ગુણં માં વદંતિ હિ
મારા ગુણો પ્રકૃતિમાંથી જન્મતા નથી, હું અનંત છું, અને મારા ગુણો સ્થિર નથી, તેથી તેઓ મને નિર્ગુણ કહે છે.
અદૃશ્યત્વાન્મમૈતસ્ય રૂપસ્ય ચર્મચક્ષુષા । અરૂપં માં વદંત્યેતે વેદાઃ સર્વે મહેશ્વર
મારા આ રૂપને શરીરનાં આંખોથી જોઈ શકાતું નથી, તેથી બધા વેદો, હે મહેશ્વર, મને નિરાકાર કહે છે.
વ્યાપકત્વાચ્ચિદંશેન બ્રહ્મેતિ ચ વિદુર્બુધાઃ । અકર્તૃત્વાત્પ્રપંચસ્ય નિષ્ક્રિયં માં વદંતિ હિ
હું ચેતનાના અંશથી સર્વત્ર વ્યાપી છું, તેથી જ્ઞાની લોકો મને બ્રહ્મ કહે છે; અને હું જગતનો કર્તા નથી, તેથી તેઓ મને નિષ્ક્રિય કહે છે.
માયાગુણૈર્યતોમેંઽશા કુર્વંતિ સર્જનાદિકમ્ । ન કરોમિ સ્વયં કિંચિત્સૃષ્ટ્યાદિકમહં શિવ
મારી માયાના ગુણોથી જે અંશ સર્જન અને અન્ય કાર્ય કરે છે, એ બધું હું પોતે કરતો નથી, હે શિવ, સર્જન વગેરેમાં હું કંઈ કરતો નથી.
અહમાસાં મહાદેવ ગોપીનાં પ્રેમવિહ્વલઃ । ક્રિયાંતરં ન જાનામિ નાત્માનમપિ નારદ
હે મહાદેવ, ગોપીઓમાં હું પ્રેમથી મગ્ન છું; મને અન્ય કોઈ કાર્ય જાણતું નથી, અને પોતાને પણ નથી, હે નારદ.
વિહરામ્યનયા નિત્યમસ્યાઃ પ્રેમવશીકૃતઃ । ઇમાં તુ મત્પ્રિયાં વિદ્ધિ રાધિકાં પરદેવતામ્
હું હંમેશા આ સાથે રમું છું, એની પ્રેમથી વશ થઈને; આ રાધિકાને, મારી પ્રિયાને, પરમ દેવતા તરીકે જાણ.
અસ્યાશ્ચ પરિતઃ પશ્ય સખ્યઃ શતસહસ્રશઃ । નિત્યાઃ સર્વા ઇમા રુદ્ર યથાહં નિત્યવિગ્રહઃ
એની આજુબાજુમાં, હજારો સખીઓ છે; એ બધાં હંમેશા છે, હે રુદ્ર, જેમ હું હંમેશા છું.
ગોપા ગાવો ગોપિકાશ્ચ સદા વૃંદાવનં મમ । સર્વમેતન્નિત્યમેવ ચિદાનંદરસાત્મકમ્
ગોપ, ગાયો, ગોપીઓ અને વ્રિંદાવન પણ હંમેશા મારું છે; એ બધું ચેતના અને આનંદના રસથી ભરેલું છે.
ઇદમાનંદકંદાખ્યં વિદ્ધિ વૃંદાવનં મમ । યસ્મિન્પ્રવેશમાત્રેણ ન પુનઃ સંસૃતિં વિશેત્
મારું આ વ્રિંદાવન આનંદ આપનાર સ્થળ છે; જેમાં પ્રવેશતાં જ ફરી સંસારમાં પ્રવેશ થતો નથી.
મદ્વનં પ્રાપ્ય યો મૂઢઃ પુનરન્યત્ર ગચ્છતિ । સ આત્મહા ભવેદેવ સત્યં સત્યં મયોદિતમ્
જે મારા વનને પામી ફરી ક્યાંક જાય છે, એ સાચે પોતાનો નાશ કરે છે; આ હું સાચું, સાચું કહું છું.
વૃંદાવનં પરિત્યજ્ય નૈવ ગચ્છામ્યહં ક્વચિત્ । નિવસામ્યનયા સાર્દ્ધમહમત્રૈવ સર્વદા
હું ક્યારેય વ્રિંદાવન છોડીને ક્યાંય જતો નથી; હંમેશા આ સાથે અહીં જ રહેું છું.
ઇત્યેવં સર્વમાખ્યાતં યત્તે રુદ્ર હૃદિ સ્થિતમ્ । કથયસ્વ મમેદાનીં કિમન્યચ્છ્રોતુમિચ્છસિ
હે રુદ્ર, તારા હૃદયમાં જે હતું, એ બધું કહી દીધું; હવે મને કહો, તને બીજું શું સાંભળવું છે?
તતસ્તમબ્રવં દેવમહં ચ મુનિસત્તમ । ઈદૃશસ્ત્વં કથં લભ્યસ્તમુપાયં વદસ્વ મે
પછી હું એ દેવને કહું: હે શ્રેષ્ઠ મુનિ, તને આ રીતે કેવી રીતે મળી શકાય? એ ઉપાય મને કહો.
તતો મામાહ ભગવાન્સાધુ રુદ્ર તવોદિતમ્ । અતિગુહ્યતમં હ્યેતદ્ગોપનીયં પ્રયત્નતઃ
પછી ભગવાને મને કહ્યું: હે રુદ્ર, તારો પ્રશ્ન સરસ છે; આ વાત ખૂબ ગુપ્ત છે અને જાળવી રાખવી જોઈએ.
સકૃદાવાં પ્રપન્નો યસ્ત્યક્તોપાય ઉપાસતે । ગોપીભાવેન દેવેશ સ મામેતિ ન ચેતરઃ
જે એકવાર શરણ આવી, બધા ઉપાય છોડી, ગોપીભાવથી મારી ઉપાસના કરે છે, હે દેવેશ, એ મને મળે છે, બીજું કોઈ નહીં.
સકૃદાવાં પ્રપન્નો વા મત્પ્રિયામેકિકામુત । સેવતેનન્યભાવેન સ મામેતિ ન સંશયઃ
અથવા, એકવાર શરણ આવી, મારા પ્રિયાને જ બીજું કંઈ વિચાર્યા વિના સેવા કરે છે, એ મને મળે છે, એમાં કોઈ શંકા નથી.
યો મામેવ પ્રપન્નશ્ચ મત્પ્રિયાં ન મહેશ્વર । ન કદાપિ સ ચાપ્નોતિ મામેવં તે મયોદિતમ્
જે વ્યક્તિ માત્ર મને જ શરણાગત થાય છે, મારા પ્રિયને કે મહેશ્વરને શરણ નથી લેતો, એ ક્યારેય મને પ્રાપ્ત નથી કરી શકતો; આ વાત મેં તને કહી છે.
સકૃદેવ પ્રપન્નોયસ્તવાસ્મીતિ વદેદપિ । સાધનેન વિનાપ્યેવ મામાપ્નોતિ ન સંશયઃ
જે કોઈ માત્ર એક વાર પણ કહે છે કે 'હું તારો છું', અને કોઈ સાધન વિના પણ, એ નિશ્ચયે મને પ્રાપ્ત કરે છે—અંતર નથી.