ઈશવૈષ્ણવયોર્નિંદાં શૃણુયાન્ન કદાચન । કર્ણૌ પિધાય ગંતવ્યં શક્તૌ દંડં સમાચરેત્
ઈશ્વર અને વૈષ્ણવોની નિંદા ક્યારેય સાંભળવી નહીં; જો સાંભળવી પડે, તો કાન ઢાંકી ને ત્યાંથી ચાલવું, અને શક્તિ હોય તો દંડ આપવો.
આશ્રિત્ય ચાતકીં વૃત્તિં દેહપાતાવધિ દ્વિજ । દ્વયસ્યાર્થં ભાવયિત્વા સ્થેયમિત્યેવ મે મતિઃ
હે દ્વિજ, ચાતક પંખીની રીત અપનાવી, શરીર છૂટે ત્યાં સુધી, બંનેના અર્થ પર વિચાર કરીને સ્થિર રહેવું—આ જ મારી મતિ છે.
સરઃ સમુદ્ર નદ્યાદીન્વિહાય ચાતકો યથા । તૃષિતો મ્રિયતે વાપિ યાચતે વા પયોધરમ્
ચાતક પંખી, તળાવ, સમુદ્ર, નદી બધું છોડીને, તરસ લાગ્યા પર વરસાદના વાદળ પાસે જ પાણી માગે છે, નહિ તો મરી જાય છે—
એવમેવ પ્રયત્નેન સાધનાનિ વિચિંતયેત્ । સ્વેષ્ટદેવઃસદાયાચ્યોગતિસ્ત્વંમેભવેરિતિ
એ જ રીતે, પ્રયત્નપૂર્વક સાધનો પર વિચાર કરવો; 'મારા ઇષ્ટદેવ જ મારા આશ્રય છે, બીજું કોઈ માર્ગ નથી'—એ રીતે હંમેશા વિચારવું.
સ્વેષ્ટદેવ તદીયાનાં ગુરોરપિ વિશેષતઃ । આનુકૂલ્યે સદા સ્થેયં પ્રાતિકૂલ્યં વિવર્જયેત્
મારા ઇષ્ટદેવ, એના ભક્તો અને ખાસ કરીને ગુરુની અનુકૂળતા હંમેશા રાખવી; અને પ્રતિકૂળતા ટાળવી.
સકૃત્પ્રપન્નો વક્ષ્યામિ કલ્યાણગુણતાં તયોઃ । વિચિંત્ય વિશ્વસેદેતૌ મામિમાવુદ્ધરિષ્યતઃ
એકવાર શરણાગતિ કરનારની શુભ ગુણો હું કહું છું; એ બંને પર વિચાર કરીને, મજબૂત વિશ્વાસ રાખવો કે એ મને અવશ્ય ઉદ્ધાર કરશે.
સંસારસાગરાન્નાથ મિત્ર પુત્ર ગૃહા કુલાત્ । ગોપ્તારૌ મે યુવામેવ પ્રપન્નભયભંજનૌ
હે નાથ, સંસારના સમુદ્ર, મિત્ર, પુત્ર, ઘર અને કુટુંબમાંથી, તમે બંને જ મારા રક્ષક છો, શરણાગતિના ભયને દૂર કરનાર છો.
યોહં મમાસ્તિ યત્કિંચિદિહ લોકે પરત્ર ચ । તત્સર્વં ભવતોરદ્ય ચરણેષુ સમર્ચિતમ્
હું જે છું, મારી પાસે જે કંઈ છે, આ લોકમાં કે પરલોકમાં, એ બધું આજે તમારા ચરણોમાં અર્પણ કરું છું.
અહમસ્મ્યપરાધાનામાલયસ્ત્યક્ત સાધનઃ । અગતિશ્ચ તતો નાથૌ ભવંતાવેવ મે ગતિઃ
હું অপরાધોનો ભંડાર છું, બધા સાધન છોડ્યા છે; મારી પાસે બીજું કોઈ માર્ગ નથી, તેથી તમે બંને જ મારા આશ્રય છો.
તવાસ્મિ રાધિકાકાંત કર્મણા મનસા ગિરા । કૃષ્ણકાંતે તવૈવાસ્મિ યુવામેવ ગતિર્મમ
હે રાધિકાના પ્રિય, હું કર્મ, મન અને વાણીથી તમારો છું; હે કૃષ્ણના પ્રિય, હું તમારો જ છું, તમે બંને જ મારું ગંતવ્ય છો.
શરણં વાં પ્રપન્નોઽસ્મિ કરુણાનિકરાકરૌ । પ્રસાદં કુરુ તં દાસ્યં મયિ દુષ્ટેઽપરાધિનિ
હું તમે બંનેના શરણમાં આવ્યો છું, દયાના સાગર છો; મને કૃપા કરો, એ દાસ્ય આપો, ભલે હું દુષ્ટ અને অপরાધી છું.
ઇત્યેવં જપતા નિત્યં સ્થાતવ્યં પદ્યપંચકમ્ । અચિરાદેવ તદ્દાસ્યમિચ્છતા મુનિસત્તમ
આ રીતે, રોજ પદપંચક જપતા રહેવું; હે શ્રેષ્ઠ મુનિ, જે દાસ્ય ઇચ્છે છે, એ વહેલામાં વહેલાં એ પ્રાપ્ત કરે છે.
બાહ્યધર્મા મયા હ્યેતે સંક્ષેપેણોપવર્ણિતાઃ । આંતરઃ પરમો ધર્મઃ પ્રપન્નાનામથોચ્યતે
બાહ્ય ધર્મો મેં સંક્ષિપ્તમાં સમજાવ્યા છે; હવે શરણાગતિ સ્વીકારનાર માટે શ્રેષ્ઠ આંતરિક ધર્મ કહું છું.
કૃષ્ણપ્રિયા સખીભાવં સમાશ્રિત્ય પ્રયત્નતઃ । તયોઃ સેવાં પ્રકુર્વીત દિવાનક્તમતંદ્રિતઃ
કૃષ્ણના પ્રિય સખીનો ભાવ મનમાં રાખીને, દિવસ-રાત ઉત્સાહપૂર્વક તેમની સેવા કરવી જોઈએ.
ઉક્તો મંત્રસ્તદંગાનિ તથા તસ્યાધિકારિણઃ । તદ્ધર્માશ્ચ તથા તેભ્યઃ ફલં મંત્રસ્ય નારદ
મંત્ર, તેના અંગો અને યોગ્યતા, તેમ જ તે માટેના ધર્મો અને ફળો પણ મેં કહ્યા છે, હે નારદ.
અનુતિષ્ઠ ત્વમપ્યેતત્તયોર્દાસ્યમવાપ્સ્યસિ । સ્વાધિકારક્ષયે વિપ્ર સંદેહો નાત્ર કશ્ચન
તમે પણ આ અનુસરો; તમે તેમની સેવા પ્રાપ્ત કરશો. તમારી યોગ્યતા પૂરી થાય ત્યારે, હે બ્રાહ્મણ, આમાં કોઈ શંકા નથી.
સકૃન્માત્રપ્રપન્નાય તવાસ્મીતિ ચ યાચતે । નિજદાસ્યં હરિર્દદ્યાન્ન મેઽત્રાસ્તિ વિચારણા
જે કોઈ એકવાર પણ શરણાગતિ લઈને 'હું તમારો છું' કહે છે, હરિ તેને પોતાની સેવા આપે છે; આ વિષયમાં મને કોઈ વિચાર નથી.
અત્ર તે વર્ણયિષ્યામિ રહસ્યં પરમાદ્ભુતમ્ । શ્રુતપૂર્વં મયા કૃષ્ણાત્સાક્ષાદ્ભગવતઃ પરમ્
અહીં હું તને એક અતિ અદભુત રહસ્ય કહું છું, જે મેં પહેલા કૃષ્ણ, પરમ ભગવાન પાસેથી સીધું સાંભળ્યું છે.
એષ તે કથિતો ધર્મ આંતરો મુનિસત્તમ । ગુહ્યાદેષ ગુહ્યતમો ગોપનીયઃ પ્રયત્નતઃ
આ આંતરિક ધર્મ મેં તને કહ્યું છે, હે શ્રેષ્ઠ મુનિ; એ સૌથી ગુપ્ત છે અને તેને ખૂબ જ સંભાળીને છુપાવવું જોઈએ.
મંત્રરત્નમહં પૂર્વં જપન્કૈલાસમૂર્દ્ધનિ । ધ્યાયન્નારાયણં દેવમવસં ગહને વને
હું પહેલાં કૈલાસ પર્વતની ટોચ પર, ઘન જંગલમાં, નારાયણ દેવનું ધ્યાન કરતા મંત્ર રત્ન જપતો હતો.
તતસ્તુ ભગવાંસ્તુષ્ટઃ પ્રાદુરાસ મમાગ્રતઃ । વ્રિયતાં વર ઇત્યુક્તે મયાપ્યુદ્ઘાટ્ય લોચને
પછી પ્રસન્ન થયેલા ભગવાન મારા સામે પ્રગટ થયા. 'વર માંગ' એમ કહેતાં, મેં આંખો ખોલી.
દૃષ્ટો દેવઃપ્રિયા સાર્દ્ધં સંસ્થિતો ગરુડોપરિ । પ્રણિપત્યાવોચમહં વરદં કમલાપતિમ્
હું ભગવાનને તેમની પ્રિય સાથે, ગરુડ પર બેઠેલા જોયા. નમસ્કાર કરીને, મેં કમલાપતિ, વરદાતા ભગવાનને કહ્યું.
યદ્રૂપં તે કૃપાસિંધો પરમાનંદદાયકમ્ । સર્વાનંદાશ્રયં નિત્યં મૂર્તિમત્સર્વતોઽધિકમ્
હે કૃપાના સાગર, તું જે રૂપે સર્વોચ્ચ આનંદ આપે છે, સર્વ આનંદનું શાશ્વત આશ્રય છે, અને સર્વથી શ્રેષ્ઠ મૂર્તિ ધરાવે છે.
નિર્ગુણં નિષ્ક્રિયં શાંતં યદ્બ્રહ્મેતિ વિદુર્બુધાઃ । તદહં દ્રષ્ટુમિચ્છામિ ચક્ષુર્ભ્યાં પરમેશ્વર
જે ગુણરહિત, ક્રિયારહિત અને શાંત છે, જેને જ્ઞાની બ્રહ્મ કહે છે—હે પરમેશ્વર, હું એ રૂપને મારી આંખે જોવા ઇચ્છું છું.
તતો મામાહ ભગવાન્પ્રપન્નં કમલાપતિઃ । તદદ્ય દ્રક્ષ્યસે રૂપં યત્તે મનસિ કાંક્ષિતમ્
પછી કમલાપતિ ભગવાન, શરણાગતિ સ્વીકારનાર મને કહ્યું: 'આજે તું જે રૂપ મનમાં ઇચ્છે છે, એ જોઈ શકશે.'
યમુના પશ્ચિમે તીરે ગચ્છ વૃંદાવનં મમ । ઇત્યુક્ત્વાંતર્દધે દેવઃ પ્રિયાસાર્દ્ધં જગત્પતિઃ
'યમુનાના પશ્ચિમ કાંઠે મારા વ્રંદાવન જઈ.' એમ કહી, જગતપતિ ભગવાન પોતાની પ્રિય સાથે અદૃશ્ય થઈ ગયા.
અહમપ્યાગતસ્તર્હિ યમુનાયાસ્તટં શુભમ્ । તત્ર કૃષ્ણમપશ્યં ચ સર્વદેવેશ્વરેશ્વરમ્
પછી હું પણ યમુનાના પવિત્ર કાંઠે આવ્યો, અને ત્યાં સર્વ દેવોના દેવ, કૃષ્ણને જોયા.
ગોપવેષધરં કાંતં કિશોરવયસાન્વિતમ્ । પ્રિયાસ્કંધે સુવિન્યસ્ત વામહસ્તં મનોહરમ્
તે ગોપ વેશમાં, સુંદર, યુવાન, પોતાની પ્રિયાના ખભા પર મનોહર ડાબો હાથ રાખીને ઊભા હતા.
હસંતં હાસયતં તાં મધ્યે ગોપીકદંબકે । સ્નિગ્ધમેઘસમાભાસં કલ્યાણગુણમંદિરમ્
તે હસતા અને પોતાની પ્રિયાને હસાવતા, ગોપીઓના સમૂહમાં, કોમળ મેઘ જેવો, કલ્યાણ ગુણોથી ભરપૂર હતા.
પ્રહસ્ય ચ તતઃ કૃષ્ણો મામાહામૃતભાષણઃ । અહં તે દર્શનં યાતો જ્ઞાત્વા રુદ્ર તવેપ્સિતમ્
પછી કૃષ્ણ હસીને અમૃત જેવાં વચનોથી મને કહ્યું: 'હે રુદ્ર, તારી ઇચ્છા જાણીને હું તારા દર્શન માટે આવ્યો છું.'