સનકાદ્યૈર્ભાગવતૈઃ સંસૃષ્ટં મુનિપુંગવૈઃ । આહ્લાદિમધુરારાવૈર્ગોવૃંદૈરભિમંડિતમ્
સનકાદિ ભક્તો અને મહાન મુનિઓથી ભરેલું, ગાય અને ગોપોની આનંદદાયક મીઠી અવાજોથી શોભાયમાન.
રમ્યસ્રગ્ભૂષણોપેતૈર્નૃત્યદ્ભિર્બાલકૈર્વૃતમ્ । તત્ર શ્રીમાન્કલ્પતરુર્જાંબૂનદપરિચ્છદઃ
સુંદર હાર અને આભૂષણોથી સજાયેલા, નૃત્ય કરતા બાળકો વડે ઘેરાયેલું; ત્યાં શ્રીમંત કલ્પવૃક્ષ, સોનાના આભૂષણોથી શોભાયમાન, ઉભો છે.
નાનારત્નપ્રવાલાઢ્યો નાનામણિફલોજ્જ્વલઃ । તસ્ય મૂલે રત્નવેદી રત્નદીધિતિદીપિતા
તે સ્થળ અનેક રત્નો અને મોતીથી ભરપૂર છે, વિવિધ પ્રકારના મણિ અને ફળોથી તેજસ્વી છે; તેના તળે રત્નોથી બનેલી વેદી છે, જે રત્નોની કિરણોથી ઝળહળે છે.
તત્ર ત્રયીમયં રત્નસિંહાસનમનુત્તમમ્ । તત્રાસીનં જગન્નાથં ત્રિગુણાતીતમવ્યયમ્
ત્યાં ત્રણ વેદોથી બનેલું, શ્રેષ્ઠ અને અદ્વિતીય રત્નસિંહાસન છે; તેના ઉપર સમગ્ર જગતના સ્વામી, ત્રણ ગુણોથી પર અને અવિનાશી, બિરાજમાન છે.
કોટિચંદ્રપ્રતીકાશં કોટિભાસ્કરભાસ્વરમ્ । કોટિકંદર્પલાવણ્યં ભાસયન્તં દિશોદશ
તે ભગવાન કરોડો ચાંદની જેમ તેજસ્વી, કરોડો સૂર્યની જેમ પ્રકાશમય, કરોડો કામદેવ જેવી સુંદરતા ધરાવે છે અને દસેય દિશાઓને પ્રકાશિત કરે છે.
ત્રિનેત્રં દ્વિભુજં ગૌરં તપ્તજાંબૂનદપ્રભમ્ । શ્લિષ્યમાણમંગનાભિઃ સદામાનં ચ સર્વશઃ
તે ભગવાન ત્રણ આંખો, બે હાથ, ગૌરવર્ણ અને તપેલા સોનાની જેમ ઝળહળતા છે; સદાય સ્ત્રીઓના આલિંગનથી ઘેરાયેલા રહે છે.
બ્રહ્માદ્યૈઃ સનકાદ્યૈશ્ચ ધ્યેયં ભક્તવશીકૃતમ્ । સદાઘૂર્ણિતનેત્રાભિર્નૃત્યંતીભિર્મહોત્સવૈઃ
બ્રહ્મા અને અન્ય દેવો, સનક અને તેમના ભાઈઓ દ્વારા ધ્યાનમાં લેવાતા, ભક્તિથી વશ થયેલા; સદાય નૃત્ય કરતી, સતત ફરતી આંખોવાળી સ્ત્રીઓના મહોત્સવમાં ઘેરાયેલા.
ચુંબંતીભિર્હસંતીભિઃ શ્લિષ્યંતીભિર્મુહુર્મુહુઃ । અવાપ્તગોપીદેહાભિઃ શ્રુતિભિઃ કોટિકોટિભિઃ
જે વારંવાર ચુંબન કરે છે, હસે છે અને આલિંગન કરે છે; અનગણિત ગોપીઓ અને અનગણિત કાનોથી ઘેરાયેલા છે.
તત્પાદાંબુજમાધ્વીકચિત્તાભિઃ પરિતો વૃતમ્ । તાસાં તુ મધ્યે યા દેવી તપ્તચામીકરપ્રભા
તેના કમળ જેવા પગ આસપાસ એવા લોકોથી ઘેરાયેલા છે, જેમના મન મધ જેવી મીઠાશથી ભરેલા છે; તેમના મધ્યમાં, એક દેવી તપેલા સોનાની જેમ ઝળહળે છે.
દ્યોતમાના દિશઃ સર્વાઃ કુર્વતી વિદ્યુદુજ્જ્વલાઃ । પ્રધાનં યા ભગવતી યયા સર્વમિદં તતમ્
તે દેવી વીજળી જેવી તેજસ્વી છે અને સર્વ દિશાઓને પ્રકાશિત કરે છે; તે મુખ્ય ભગવતી છે, જેના દ્વારા સમગ્ર જગત વ્યાપી છે.
સૃષ્ટિસ્થિત્યંતરૂપા યા વિદ્યા વિદ્યાત્રયીપરા । સ્વરૂપા શક્તિરુપા ચ માયારૂપા ચ ચિન્મયી
તે સૃષ્ટિ, સ્થિતી અને લયનું સ્વરૂપ છે; જ્ઞાન છે, ત્રણ પ્રકારના જ્ઞાનમાં શ્રેષ્ઠ છે; તેની સ્વરૂપ શક્તિ, રૂપ, માયા અને ચેતન છે.
બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાદીનાં દેહકારણકારણમ્ । ચરાચરં જગત્સર્વં યન્માયાપરિરંભિતમ્
બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, શિવ અને અન્ય દેવોના શરીરનું કારણ છે; ચાલતું અને અચલું સમગ્ર જગત તેની માયાથી ઘેરાયેલું છે.
વૃંદાવનેશ્વરી નામ્ના રાધા ધાત્રાનુકારણાત્ । તામાલિંગ્ય વસંતં તં મુદા વૃંદાવનેશ્વરમ્
તે વૃંદાવનેશ્વરી નામે જાણીતી રાધા, ધાત્રી જેવી છે; તે ભગવાન વૃંદાવનેશ્વરને આલિંગન કરી આનંદથી તેમના સાથે વાસ કરે છે.
અન્યોન્યચુંબનાશ્લેષ મદાવેશવિઘૂર્ણિતમ્ । ધ્યાયેદેવં કૃષ્ણદેવં સ ચ સિદ્ધિમવાપ્નુયાત્
પરસ્પર ચુંબન અને આલિંગન, પ્રેમમાં મસ્ત અને ઘૂમતા; જે કોઈ આવા કૃષ્ણનું ધ્યાન કરે છે, તે સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરે છે.
મંત્રરાજમિમં ગુહ્યં તસ્ય મંત્રં ચ મંત્રવિત્ । યો જપેચ્છૃણુયાદ્વાપિ સ મહાત્મા સુદુર્લ્લભઃ
આ મંત્રરાજ ગુપ્ત છે, અને તેનો મંત્ર માત્ર મંત્રજ્ઞને જાણીતો છે; જે કોઈ તેને જપે અથવા સાંભળે, તે મહાન આત્મા દુર્લભ છે.
રાધિંકા ચિત્રરેખા ચ ચંદ્રા મદનસુંદરી । શ્રીપ્રિયા શ્રીમધુમતી શશિરેખા હરિપ્રિયા
રાધિકા, ચિત્રરેખા, ચંદ્રા, મદનસુંદરિ, શ્રીપ્રિયા, શ્રીમધુમતી, શશિરેખા, હરિપ્રિયા.
સુવર્ણશોભા સંમોહા પ્રેમરોમાંચરાજિતા । વૈવર્ણ્યસ્વેદસંયુક્તા ભાવાસક્તા પ્રિયંવદા
સોનાની જેમ ઝળહળતી, મોહક, પ્રેમના રોમાંચથી શોભિત; રંગ બદલાવ અને પસીનાથી યુક્ત, ભાવમાં લીન, મીઠી બોલતી.
સુવર્ણમાલિની શાંતા સુરાસરસિકા તથા । સર્વસ્ત્રી જીવના દીનવત્સલા વિમલાશયા
સોનાની માળ પહેરેલી, શાંતિમય, દૈવી અમૃતની રસિક; સર્વ સ્ત્રીઓનું જીવન, દુઃખી પર દયાળુ, શુદ્ધ હૃદયવાળી.
નિપીતનામપીયૂષા સા રાધા પરિકીર્તિતા । સુદીર્ઘસ્મિતસંયુક્તા તપ્તચામીકરપ્રભા
જે નામરૂપ અમૃત પીને જાણીતી છે, તે રાધા કહેવાય છે; લાંબા સ્મિતથી યુક્ત, તપેલા સોનાની જેમ ઝળહળતી.
મૂર્ચ્છત્પ્રેમનદી રાધા વરણા લોચનાંજના । માયામાત્સર્યસંયુક્તા દાનસામ્રાજ્ય જીવના
રાધા પ્રેમથી બેહોશ થતી નદી, પસંદ કરેલી, આંખોની કાજલ; માયા અને ઈર્ષાથી જોડાયેલી, દાનના રાજ્યની જીવન.
સુરતોત્સવ સંગ્રામા ચિત્રરેખા પ્રકીર્તિતા । ગૌરાંગી નાતિદીર્ઘા ચ સદા વાદનતત્પરા
ચિત્રરેખા તરીકે જાણીતી છે, જેના પ્રેમના ઉત્સવ યુદ્ધ જેવા છે; એ ગોરવર્ણની છે, બહુ ઊંચી નથી અને હમેશાં સંગીત વગાડવામાં તત્પર રહે છે.
દૈન્યાનુરાગનટના મૂર્ચ્છારોમાંચવિહ્વલા । હરિદક્ષિણપાર્શ્વસ્થા સર્વમંત્રપ્રિયા તથા
એ દુઃખ અને પ્રેમની લાગણીઓ સાથે નૃત્ય કરે છે, ક્યારેક બેહોશી અને રોમાંચથી વ્યાકુળ રહે છે; હરીના જમણા બાજુ ઊભી રહે છે અને બધા મંત્રોને ગમાવે છે.
અનંગલોભમાધુર્યા ચંદ્રા સા પરિકીર્તિતા । સલીલમંથરગતિર્મંજુમુદ્રિત લોચના
એ ચંદ્રા તરીકે ઓળખાય છે, પ્રેમમાં મધુર અને અનંગલોભથી ભરપૂર છે; પાણી જેવી નરમ ચાલ ધરાવે છે અને એની આંખો મોહક અને ભાવસભર છે.
પ્રેમધારોજ્જ્વલાકીર્ણા દલિતાંજન શોભના । કૃષ્ણાનુરાગરસિકા રાસધ્વનિસમુત્સુકા
એ પ્રેમની તેજસ્વી ધારોથી શોભાયમાન છે, કાજલ વિખેરાયેલું છે અને સુંદર લાગે છે; કૃષ્ણના પ્રેમમાં રસીક છે અને રાસના ધ્વનિ માટે ઉત્સુક રહે છે.
અહંકારસમાયુક્તા મુખનિંદિતચંદ્રમાઃ । મધુરાલાપચતુરા જિતેંદ્રિયશિરોમણિઃ
એ અહંકારથી ભરેલી છે, એનું મુખ ચાંદને લજાવે છે; મધુર વાતચીતમાં કુશળ છે અને ઇન્દ્રિયજિતાઓમાં શ્રેષ્ઠ છે.
સુંદરસ્મિતસંયુક્તા સા વૈ મદનસુંદરી । વિવિક્તરાસરસિકા શ્યામા શ્યામમનોહરા
એ સુંદર સ્મિતથી સજ્જ છે, સાચી રીતે મદનસુંદરિ છે; એકાંતમાં રાસનો આનંદ માણે છે, શ્યામવર્ણની અને મનમોહક શ્યામા છે.
પ્રેમ્ણા પ્રેમકટાક્ષેણ હરેશ્ચિત્તવિમોહની । જિતેંદ્રિયા જિતક્રોધા સા પ્રિયા પરિકીર્તિતા
પ્રેમભર્યા નજર અને પ્રેમથી એ હરીના મનને મોહી લે છે; એ પ્રિય તરીકે જાણીતી છે, ઇન્દ્રિય અને ક્રોધ પર વિજય મેળવ્યો છે.
સુતપ્તસ્વર્ણગૌરાંગી લીલાગમનસુંદરી । સ્મરોત્થ પ્રેમરોમાંચ વૈચિત્રમધુરાકૃતિઃ
એનું શરીર સારી રીતે તપાવેલા સોનાની જેમ ગોળ્ડન છે, રમતમાં આવવામાં સુંદર છે; પ્રેમથી ઉદ્ભવેલા રોમાંચ અને વિવિધતા સાથે મધુર રૂપ ધરાવે છે.
સુંદરસ્મિતસંયુક્ત મુખનિંદિતચંદ્રમાઃ । મધુરાલાપચતુરા જિતેંદ્રિયશિરોમણિઃ
એ સુંદર સ્મિતથી સજ્જ છે, એનું મુખ ચાંદને લજાવે છે; મધુર વાતચીતમાં કુશળ છે અને ઇન્દ્રિયજિતાઓમાં શ્રેષ્ઠ છે.
કીર્તિતા સા મધુમતી પ્રેમસાધનતત્પરા । સંમોહજ્વરરોમાંચ પ્રેમધારા સમન્વિતા
એ મધુમતી તરીકે ઓળખાય છે, પ્રેમ સાધનામાં તત્પર છે; ભમરાવાની તીવ્રતા અને રોમાંચ, પ્રેમની ધારોથી ભરપૂર છે.