દૃષ્ટ્વા તત્પરમાશ્ચર્યં ચિંતયંતી હૃદા કિયત્ । પાદાંગુષ્ઠેના લિખંતી ભુવં નમ્રાનના સ્થિતા
એ પરમ આશ્ચર્ય જોઈને, તે થોડું હૃદયમાં વિચાર કરતી, નમ્ર મુખ સાથે ઊભી રહી અને પગના અંગૂઠાથી જમીન પર રેખા દોરતી.
તતસ્તાસાં સંભ્રમોઽભૂદ્દૃષ્ટીનાં ચ પરસ્પરમ્ । કેયં મદીયજાતીયા ચિરેણાનસ્તકૌતુકા
પછી, તેમની વચ્ચે ગૂંચવણ અને એકબીજાને નજરો પડવા લાગ્યા: 'આ કોણ છે, આપણા જેવા, જે લાંબા સમય પછી આવી છે અને જિજ્ઞાસા જગાવી છે?'
ઇતિ સર્વાઃ સમાલોક્ય જ્ઞાતવ્યેયમિતિ ક્ષણમ્ । આમંત્ર્ય મંત્રણાભિજ્ઞાઃ કૌતુકાદ્દ્રષ્ટુમાગતાઃ
એ રીતે, બધાએ તેને જોઈ, એક ક્ષણ વિચાર્યું: 'આને ઓળખવી જોઈએ.' પછી, સલાહમાં કુશળોને બોલાવી, જિજ્ઞાસાથી તેને જોવા આવ્યા.
આગત્ય તાસામેકાથ નામ્ના પ્રિયમુદા મતા । ગિરા મધુરયા પ્રીત્યા તામુવાચ મનસ્વિની
પછી, તેમમાંથી એક, નામે પ્રિયમુદા, ખુશીથી, મીઠી વાણી અને પ્રેમથી, સમજદારીપૂર્વક તેને સંબોધી.
પ્રિયમુદોવાચ-। કાસિ ત્વં કસ્ય કન્યાસિ કસ્ય ત્વં પ્રાણવલ્લભા । જાતા કુત્રાસિ કેનાસ્મિન્નાનીતા વા ગતા સ્વયમ્
પ્રિયમુદાએ કહ્યું: 'તમે કોણ છો? કોણની દીકરી છો? કોણની પ્રિય છો? ક્યાં જન્મી? કોણે તમને અહીં લાવ્યા કે તમે પોતે આવી?'
એતચ્ચ સર્વમસ્માકં કથ્યતાં ચિંતયા કિમુ । સ્થાનેઽસ્મિન્પરમાનંદે કસ્યાપિ દુઃખમસ્તિ કિમ્
'આ બધું અમને કહો—શું વિચારી રહ્યા છો? આ પરમ આનંદના સ્થળે, કોઈને દુઃખ છે કે કેમ?'
ઇતિ પૃષ્ટા તયા સા તુ વિનયાવનતિં ગતા । ઉવાચ સુસ્વરં તાસાં મોહયંતી મનાંસિ ચ
એ રીતે પૂછ્યા પછી, તે નમ્રતાપૂર્વક નમતી અને મીઠી અવાજે બોલી, તેમનાં મનને મોહી લીધા.
અર્જુન ઉવાચ- । કા વાસ્મિ કસ્ય કન્યા વા પ્રજાતા કસ્ય વલ્લભા । આનીતા કેન વા ચાત્ર કિં વાથ સ્વયમાગતા
અર્જુન બોલ્યા: 'હું કોણ છું? કોણની દીકરી છું? કોણની પ્રિય છું? કોણે મને અહીં લાવ્યા કે હું પોતે આવી?'
એતત્કિંચિન્ન જાનામિ દેવી જાનાતુ તત્પુનઃ । કથિતં શ્રૂયતાં તન્મે મદ્વાક્યે પ્રત્યયો યદિ
'આમાંથી કંઈ પણ મને ખબર નથી; દેવી જાણે. તમે મારી વાત સાંભળો, જો મારા શબ્દોમાં વિશ્વાસ હોય.'
અસ્યૈવ દક્ષિણે પાર્શ્વે એકમસ્તિ સરોવરમ્ । તત્રાહં સ્નાતુમાયાતા જાતા તત્રૈવ સંસ્થિતા
'અહીં જ ડાબી બાજુ એક સરોવર છે. હું ત્યાં સ્નાન કરવા આવી, અને ત્યાં જ જન્મી અને ત્યાં જ રહી છું.'
વિષમોત્કંઠિતા પશ્ચાત્પશ્યંતી પરિતો દિશમ્ । એકમાકાશસંભૂતં ધ્વનિમશ્રૌષમદ્ભુતમ્
'પછી, દુઃખી અને તરસી, હું ચારે બાજુ જોઈ, અને આકાશમાંથી ઉદ્ભવેલો અદભુત અવાજ સાંભળ્યો.'
અનેનૈવ પથા સુભ્રુ ગચ્છ પૂર્વસરોવરમ્ । ઉપસ્પૃશ્ય જલં તસ્ય સાધયસ્વ મનોરથમ્
'આ જ માર્ગે, ઓ સુંદર ભ્રૂવાળી, પૂર્વના સરોવરમાં જાઓ. એનું જળ સ્પર્શી, તમારો ઈચ્છિત ફળ મેળવો.'
તત્ર સંતિ હિ સખ્યસ્તે મા સીદ વરવાર્ણિનિ । તાહિ સંપાદયિષ્યંતિ તત્ર તે વરમીપ્સિતમ્
ત્યાં તારી સખીઓ હાજર છે, ઓ સુંદર વરવર્ણિ! તું ચિંતિત ન થા. તેઓ તારી ઇચ્છિત વરદાન ત્યાં પૂરું કરશે.
ઇત્યાકર્ણ્ય વચસ્તસ્ય તસ્માદત્ર સમાગતા । વિષાદહર્ષપૂર્ણાત્મા ચિંતાકુલસમાકુલા
તેના શબ્દો સાંભળીને, તે ત્યાં આવી, તેના મનમાં દુઃખ અને આનંદ બંનેથી ભરેલી, ચિંતામાં ગૂંજી ગયેલી.
આગતાસ્ય જલં સ્પૃષ્ટ્વા નાનાવિધશુભધ્વનિમ્ । અશ્રૌષં ચ તતઃ પશ્ચાદપશ્યં ભવતીઃ પરાઃ
તે ત્યાં આવી, પાણી સ્પર્શ્યું અને અનેક શુભ અવાજો સાંભળ્યા; પછી તેણે અન્ય મહાન સ્ત્રીઓ જોઈ.
એતન્માત્રં વિજાનામિ કાયેન મનસા ગિરા । એતદેવ મયા દેવ્યઃ કથિતં યદિ રોચતે
મારે શરીર, મન અને વાણીથી માત્ર આ જ જાણે છે; એ જ વાત મેં તને કહી છે, ઓ દેવી, જો તને ગમે.
કા યૂયં તનુજાઃ કેષાં ક્વ જાતાઃ કસ્ય વલ્લભાઃ । તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્યાઃ સા વૈ પ્રિયમુદાબ્રવીત્
તમે કોણ છો? કોણની દીકરીઓ છો? ક્યાં જન્મી છો? કોણની પ્રિય છો? એના શબ્દો સાંભળીને, તેની પ્રિય સખીએ જવાબ આપ્યો.
અસ્ત્વેવં પ્રાણસખ્યઃ સ્મ તસ્યૈવ ચ વયં શુભે । વૃંદાવનકલાનાથ વિહારદારિકાઃ સુખમ્
હા, અમે તેની જીવનભર સખીઓ છીએ, ઓ શુભે! અમે વ્રંદાવનના સ્વામીની આનંદી દિકરીઓ છીએ.
તા આત્મમુદિતાસ્તેન વ્રજબાલા ઇહાગતાઃ । એતાઃ શ્રુતિગણાઃ ખ્યાતા એતાશ્ચ મુનયસ્તથા
એ બાલાઓ, જે તેનાથી ખુશ છે, અહીં વ્રજની યુવતીઓ બની આવી છે. આ શ્રુતિઓના સમૂહો પ્રસિદ્ધ છે, અને આ પણ મુનિઓ છે.
વયં બલ્લવબાલા હિ કથિતાસ્તે સ્વરૂપતઃ । અત્ર રાધાપતેરંગાત્પૂર્વાયાઃ પ્રેયસીતમાઃ
અમે ગોપબાલાઓ છીએ, જેમનું સ્વરૂપ અહીં વર્ણવાયું છે; અહીં અમે રાધાના સ્વામીના અંગમાંથી ઉત્પન્ન મુખ્ય પ્રિયાઓ છીએ.
નિત્યા નિત્યવિહારિણ્યો નિત્યકેલિ ભુવશ્ચરાઃ । એષા પૂર્ણરસા દેવી એષા ચ રસમંથરા
અમે સદા આનંદમાં, સદા રમતમાં, સદા પૃથ્વી પર રમતી; આ છે પૂર્ણ રસાની દેવી, અને આ છે રસને ઉછાળનાર.
એષા રસાલયા નામ એષા ચ રસવલ્લરી । રસપીયૂષધારેયમેષા રસતરંગિણી
આ છે રસાલય નામે ઓળખાતી, અને આ છે રસવલ્લરી; આ છે રસના અમૃતની ધારા, અને આ છે રસની તરંગી.
રસકલ્લોલિની ચૈષા ઇયં ચ રસવાપિકા । અનંગસેના એષૈવ ઇયં ચાનંગમાલિની
આ છે રસની રમતી સરોવર, અને આ છે રસની વાપી; આ છે અનંગની સેના, અને આ છે અનંગમાલિની.
મદયંતી ઇયં બાલા એષા ચ રસવિહ્વલા । ઇયં ચ લલિતા નામ ઇયં લલિતયૌવના
આ બાલા આનંદ આપે છે, અને આ છે રસથી વિહ્વલ; આ છે લલિતા નામે ઓળખાતી, અને આ છે યુવાન લલિતા.
અનંગકુસુમા ચૈષા ઇયં મદનમંજરી । એષા કલાવતી નામ ઇયં રતિકલા સ્મૃતા
આ છે અનંગકુસુમા, અને આ છે મદનમંજરી; આ છે કલાવતી નામે ઓળખાતી, અને આ છે રતિકલા તરીકે જાણીતી.
ઇયં કામકલા નામ ઇયં હિ કામદાયિની । રતિલોલા ઇયં બાલા ઇયં બાલા રતોત્સુકા
આ છે કામકલા નામે ઓળખાતી, અને આ છે કામ આપનાર; આ બાલા રતિમાં તલપાપી છે, અને આ બાલા રતિ માટે ઉત્સુક છે.
એષા ચરતિ સર્વસ્વ રતિચિંતામણિસ્ત્વસૌ । નિત્યાનંદાઃ કાશ્ચિદેતા નિત્યપ્રેમરસપ્રદાઃ
આ સર્વસ્વ રૂપે રતિચિંતામણિ બની ફરતી; કેટલીક સદા આનંદમાં છે, કેટલીક સદા પ્રેમરસ આપતી છે.
અતઃપરં શ્રુતિગણાસ્તાસાં કાશ્ચિદિમાઃ શૃણુ । ઉદ્ગીતૈષા સુગીતેયં કલગીતા ત્વિયં પ્રિયા
પછી, શ્રુતિઓના કેટલાક સમૂહો સંભળાવું: આ છે ઉદ્ગીત, આ છે સુગીત, આ છે કલગીત, અને આ છે પ્રિયા.
એષા કલસુરાખ્યાતા બાલેયં કલકંઠિકા । વિપંચીયં ક્રમપદા એષા બહુહુતા મતા
આ છે કલસુરા નામે ઓળખાતી, આ બાલા છે કલકંઠિકા; આ છે વિપંચી, ક્રમથી, અને આ છે બહુહુતા તરીકે જાણીતી.
એષા બહુપ્રયોગેયં ખ્યાતા બહુકલા બલા । ઇયં કલાવતી ખ્યાતા મતા ચૈષા ક્રિયાવતી
આ છે બહુપ્રયોગ, અનેક કલાઓ અને શક્તિથી પ્રસિદ્ધ; આ છે કલાવતી નામે જાણીતી, અને આ છે ક્રિયાવતી તરીકે ઓળખાતી.