મણિભિર્ભાસ્વરૈરુદ્યદ્દાવાનલ મનોહરમ્ । શ્રીરત્નમંદિરં દિવ્યં તલે તસ્ય મહાદ્ભુતમ્
ત્યાં એક દિવ્ય રત્નમંદિર હતું, જેની સુંદરતા અદભૂત હતી. તેના તળે તેજસ્વી રત્નો જલતી આગ જેવી ઝળહળતા હતા.
રત્નસિંહાસનં તત્ર મહાહૈમાભિમોહનમ્ । તત્ર બાલાર્કસંકાશાં નાનાલંકારભૂષિતામ્
તેમાં એક રત્નોથી બનેલું સિંહાસન હતું, જે સુવર્ણ અને ભવ્ય હતું, નજરે મોહક લાગતું. તેમાં અનેક આભૂષણોથી સજ્જ, ઉગતા સૂર્ય જેવી તેજવાળી એક વ્યક્તિ બેઠી હતી.
નવયૌવનસંપન્નાં સૃણિપાશધનુઃ શરૈઃ । રાજચ્ચતુર્ભુજલતાં સુપ્રસન્નાં મનોહરામ્
તે યુવાવસ્થાથી ભરપૂર હતી, હાથમાં ફાંસ, ધનુષ અને તીરો ધરાવતી, રાજસી ચાર હાથવાળી લતા જેવી, શાંત અને મનમોહક હતી.
બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશાદિ કિરીટમણિરશ્મિભિઃ । વિરાજિતપદાંભોજામણિમાદિભિરાવૃતામ્
તેના કમળ જેવા પગ રત્નો અને અન્ય મણિોથી ઘેરાયેલા ઝળહળતા હતા, અને બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, મહેશ્વર જેવા દેવોના મુકુટમણિ જેવા રત્નોથી શોભિત હતા.
પ્રસન્નવદનાં દેવીં વરદાં ભક્તવત્સલામ્ । અર્જુનોઽહમિતિ જ્ઞાતઃ પ્રણમ્ય ચ પુનઃપુનઃ
તે દેવીએ હંમેશા પ્રસન્ન ચહેરો રાખ્યો હતો, આશીર્વાદ આપતી અને ભક્તોને પ્રેમ કરતી. મેં તેને અર્જુન તરીકે ઓળખી, વારંવાર નમન કર્યું.
વિહિતાંજલિરેકાંતે સ્થિતો ભક્તિભરાન્વિતઃ । સા તસ્યોપાસિતં જ્ઞાત્વા પ્રસાદં ચ કૃપાનિધિઃ
હું ભક્તિથી ભરપૂર થઈ, હાથ જોડીને એકાંતમાં ઊભો રહ્યો. તે, મારી ઉપાસનાને જાણીને, દયાની ખજાનાની જેમ કૃપા કરી.
ઉવાચ કૃપયા દેવી તસ્ય સ્મરણવિહ્વલા । ભગવત્યુવાચ-। કિં વા દાનં ત્વયા વત્સ કૃતં પાત્રાય દુર્લભમ્
દેવી સ્મરણથી વિહ્વલ થઈ, દયાથી મને કહ્યું: 'પુત્ર, તું કયા દુર્લભ દાન પાત્રને આપ્યું છે?'
ઇષ્ટં યજ્ઞેન કેનાત્ર તપો વા કિમનુષ્ઠિતમ્ । ભગવત્યમલા ભક્તિઃ કા વા પ્રાક્સમુપાર્જ્જિતા
'તમે અહીં કયું યજ્ઞ કર્યું છે, કે કયું તપ કર્યું છે? કે પહેલાં કઈ શુદ્ધ ભક્તિ પ્રાપ્ત કરી છે, ધન્ય?'
કિં વાસ્મિન્દુર્લભં લોકે કિં વા કર્મ શુભં મહત્ । પ્રસાદસ્ત્વયિ યેનાયં પ્રપન્ને ચ મુદા કિલ
'આ જગતમાં શું દુર્લભ છે, કે કયું મહાન શુભ કર્મ કર્યું છે, જેના કારણે તને આ કૃપા મળી છે અને તું આનંદથી અહીં આવ્યો છે?'
ગૂઢાતિગૂઢશ્ચાનન્ય લભ્યો ભગવતા કૃતઃ । નૈતાદૃઙ્મર્ત્યલોકાનાં ન ચ ભૂતલવાસિનામ્
'આ કૃપા, ખૂબ જ ગુપ્ત અને દુર્લભ, ભગવાને આપી છે; એ મરત્યો કે પૃથ્વી પર રહેતા કોઈને મળતી નથી.'
સ્વર્ગિણાં દેવતાદીનાં તપસ્વીશ્વરયોગિનામ્ । ભક્તાનાં નૈવ સર્વેષાં નૈવ નૈવ ચ નૈવ ચ
'સ્વર્ગના દેવો, તપસ્વીઓ, ઇશ્વર, યોગીઓ કે બધા ભક્તો — કોઈને પણ નથી, નથી, નથી, નથી.'
પ્રસાદસ્તુ કૃતો વત્સ તવ વિશ્વાત્મના યથા । તદેહિ ભજ બુદ્ધ્વૈવ કુલકુંડં સરો મમ
'પુત્ર, વિશ્વના આત્માએ તને આ કૃપા આપી છે; તેથી, મારી કુળની તળાવ જાણીને, આવો અને ઉપાસના કરો.'
સર્વકામપ્રદા દેવી ત્વનયા સહ ગમ્યતામ્ । તત્રૈવ વિધિવત્સ્નાત્વા દ્રુતમાગમ્યતામિહ
'જે દેવી સર્વ કામનાઓ આપે છે, તેના સાથે જાઓ; ત્યાં વિધિ પ્રમાણે સ્નાન કરીને ઝડપથી અહીં પાછા આવો.'
તદૈવ તત્ર ગત્વા સ સ્નાત્વા પાર્થસ્તથાગતઃ । આગતં તં કૃતસ્નાનં ન્યાસમુદ્રાર્પણાદિકમ્
પછી, પાર્થે ત્યાં જઈને જેમ કહ્યું તેમ સ્નાન કર્યું; આવીને, સ્નાન કર્યા પછી, તેણે ન્યાસ અને મુદ્રા સહિતની વિધિ કરી.
કારયિત્વા તતો દેવ્યા તસ્ય વૈ દક્ષિણશ્રુતૌ । સદ્યઃ સિદ્ધિકરી બાલા વિદ્યાનિગદિતા પરા
પછી, દેવીએ તેના જમણા કાનમાં, તરત સફળતા આપતી, યુવાન કન્યાની ગુપ્ત પરમ વિદ્યા સંભળાવી.
હકારાર્દ્ધપરા દ્વીપા દ્વિતીયા વિશ્વભૂષિતા । અનુષ્ઠાનં ચ પૂજાં ચ જપં ચ લક્ષસંખ્યકમ્
બીજી, 'હ' અક્ષરનો અર્ધ ભાગ, દ્વીપ, વિશ્વથી શોભિત હતી; ઉપાસના, પૂજા અને લાખોની સંખ્યામાં જપ કરવામાં આવ્યા.
કોરકૈઃ કરવીરાણાં પ્રયોગં ચ યથાતથમ્ । નિર્વર્ત્ય તમુવાચેદં કૃપયા પરમેશ્વરી
કોરકાઈ અને કરવીર ફૂલોનો યોગ્ય ઉપયોગ કરીને, વિધિ પ્રમાણે ક્રિયા પૂર્ણ કરી; પછી પરમેશ્વરીએ દયાથી તેને કહ્યું.
અનેનૈવ વિધાનેન ક્રિયતાં મદુપાસનમ્ । તતો મયિ પ્રસન્નાયાં તવાનુગ્રહકારણાત્
'મારી ઉપાસના આ જ રીતે કરવી; પછી, જ્યારે હું પ્રસન્ન થઈશ, તારી કૃપા માટે...'
તતસ્તુ તત્ર પર્ય્યંતેષ્વધિકારો ભવિષ્યતિ । ઇત્યયં નિયમઃ પૂર્વં સ્વયં ભગવતા કૃતઃ
પછી ત્યાં અંતે અધિકાર સ્થાપિત થશે; આ નિયમ પહેલેથી ભગવાને જ બનાવેલો છે.
શ્રુત્વૈવમર્જુનસ્તેન વર્મણા તાં સમર્ચયત્ । તતઃ પૂજાં જપં ચૈવ કૃત્વા દેવી પ્રસાદિતા
આ રીતે સાંભળીને અર્જુને એ કવચથી દેવીની પૂજા કરી; પછી પૂજા અને જપ કરીને દેવી પ્રસન્ન થઈ.
કૃત્વા તતઃ શુભં હોમં સ્નાનં ચ વિધિના તતઃ । કૃતકૃત્યમિવાત્માનં પ્રાપ્તપ્રાયમનોરથમ્
પછી શુભ હોમ કરીને અને વિધિ પ્રમાણે સ્નાન કરીને, તેને લાગ્યું કે પોતાનું કામ પૂરું થયું અને મનની ઇચ્છા પૂરી થઈ.
કરસ્થાં સર્વસિદ્ધિં ચ સ પાર્થઃ સમમન્યત । અસ્મિન્નવસરે દેવી તમાગત્ય સ્મિતાનના
પૃથાના પુત્રે બધાં સિદ્ધિઓ પોતાના હાથમાં છે એમ માન્યું; એ સમયે, સ્મિતભર્યા ચહેરે દેવી પાસે આવી.
ઉવાચ ગચ્છ વત્સ ત્વમધુના તદ્ગૃહાંતરે । તતઃ સસંભ્રમઃ પાર્થઃ સમુત્થાય મુદાન્વિતઃ
દેવી બોલી, 'હવે, વત્સ, તું એ બીજા ઘર માં જા.' પછી પાર્થ ઉત્સાહથી ઊભો થયો અને આનંદથી ભરાઈ ગયો.
અસંખ્યહર્ષપૂર્ણાત્મા દંડવત્તાં નનામ હ । આજ્ઞપ્તસ્તુ તયા સાર્દ્ધં દેવી વયસ્યયાર્જુનઃ
અગણિત આનંદથી ભરેલા હૃદયથી, તેણે દેવીને દંડवत્ નમસ્કાર કર્યો; દેવીની આજ્ઞાથી અર્જુન તેની સાથે, મિત્ર તરીકે, ગયો.
ગતો રાધાપતિસ્થાનં યત્સિદ્ધૈરપ્યગોચરમ્ । તતશ્ચ સ ઉપાદિષ્ટો ગોલોકાદુપરિસ્થિતમ્
તે રાધાના સ્વામીના સ્થાન પર ગયો, જે સિદ્ધો માટે પણ અદૃશ્ય છે; ત્યાં તેને ગોલોકથી ઉપરના લોક વિશે શીખવવામાં આવ્યું.
સ્થિરં વાયુધૃતં નિત્યં સત્યં સર્વસુખાસ્પદમ્ । નિત્યં વૃંદાવનં નામ નિત્યરાસમહોત્સવમ્
એ સ્થિર છે, પવનથી ધારેલું છે, શાશ્વત છે, સાચું છે અને સર્વ સુખનું સ્થાન છે; તેને નિત્ય વ્રંદાવન કહેવાય છે, જ્યાં રાસનો મહોત્સવ સદા ચાલે છે.
અપશ્યત્પરમં ગુહ્યં પૂર્ણપ્રેમરસાત્મકમ્ । તસ્યા હિ વચનાદેવ લોચનૈર્વીક્ષ્ય તદ્રહઃ
તે સર્વોચ્ચ ગુપ્ત રહસ્ય જોયું, જે પૂર્ણ પ્રેમના રસથી ભરેલું છે; દેવીના શબ્દોથી જ તેણે એ રહસ્ય પોતાની આંખે જોયું.
વિવશઃ પતિતસ્તત્ર વિવૃદ્ધપ્રેમવિહ્વલઃ । તતઃ કૃચ્છ્રાલ્લબ્ધસંજ્ઞો દોર્ભ્યામુત્થાપિતસ્તયા
પ્રેમ વધતું જતાં, તે ત્યાં અચેત થઈ પડ્યો; પછી, કઠિનાઈથી જાગી, દેવીએ તેને પોતાના હાથથી ઊભો કર્યો.
સાંત્વનાવચનૈસ્તસ્યાઃ કથંચિત્સ્થૈર્યમાગતઃ । તતસ્તપઃ કિમન્યન્મે કર્ત્તવ્યં વિદ્યતે વદ
દેવીના શાંતિભર્યા શબ્દોથી, તે કઈક રીતે સ્થિર થયો; પછી પૂછ્યું, 'હવે કયું તપ કરવું બાકી છે? મને કહો.'
ઇતિ તદ્દર્શનોત્કંઠાભરેણ તરલોઽભવત્ । તતસ્તયા કરે તસ્ય ધૃત્વા તત્પદદક્ષિણે
એ દૃશન માટેની તીવ્ર ઇચ્છાથી તે ચંચળ બન્યો; પછી દેવીએ તેનો હાથ પકડી, પોતાના પગની જમણી બાજુ—