તસ્માદ્વિરમ વત્સૈતત્કિં નુ તેન વિના તવ । એવં ભગવતસ્તસ્ય શ્રુત્વા વાક્યં સુદારુણમ્
તેથી, વત્સ, આથી દૂર રહે—તે વિના તું શું કરશે? આમ, ભગવાનના કઠોર શબ્દો સાંભળ્યા પછી—
દીનઃ પાદાંબુજદ્વંદ્વે દંડવત્પતિતોઽર્જુનઃ । તતો વિહસ્ય ભગવાન્દોર્ભ્યામુત્થાપ્ય તં વિભુઃ
અર્જુન દુ:ખી થઈ ભગવાનના કમળ જેવા પગે દંડवत્ પડ્યો; પછી ભગવાન હસીને, પોતાના હાથથી તેને ઊભો કર્યો.
ઉવાચ પરમપ્રેમ્ણા ભક્તાય ભક્તવત્સલઃ । તત્કિં તત્કથનેનાત્ર દ્રષ્ટવ્યં ચેત્ત્વયા હિ યત્
ભક્તવત્સલ ભગવાને, પરમ પ્રેમથી પોતાના ભક્તને કહ્યું: 'અહીં એ વાત કેમ કરવી, જો તું એ પોતે જ જોવા જઈ રહ્યો છે?'
યસ્યાં સર્વં સમુત્પન્નં યસ્યામદ્યાપિ તિષ્ઠતિ । લયમેષ્યતિ તાં દેવીં શ્રીમત્ત્રિપુરસુંદરીમ્
જેમાંથી બધું ઉત્પન્ન થાય છે, જેમાં બધું હજુ પણ છે અને જેમાં બધું અંતે લય પામશે—એ મહિમાવંત ત્રિપુરસુંદરી દેવીની પરમ ભક્તિથી પૂજા કર.
આરાધ્ય પરયા ભક્ત્યા તસ્યૈ સ્વં ચ નિવેદય । તાં વિનૈતત્પદં દાતું ન શક્નોમિ કદાચન
તેમને પરમ ભક્તિથી પૂજ્યા પછી, પોતાને પણ અર્પણ કર; એમ વિના હું કદી એ પરમ સ્થાન આપી શકતો નથી.
શ્રુત્વૈતદ્ભગવદ્વાક્યં પાર્થો હર્ષાકુલેક્ષણઃ । શ્રીમત્યાસ્ત્રિપુરાદેવ્યા યયૌ શ્રીપાદુકાતલમ્
ભગવાનના આ વચન સાંભળીને, પાર્થના આંખો આનંદથી ભરી ઉઠી, અને તે મહિમાવંત ત્રિપુરા દેવીના પાદુકા-સ્થાન પર ગયો.
તત્ર ગત્વા દદર્શૈનાં શ્રીચિંતામણિવેદિકામ્ । નાનારત્નૈર્વિરચિતૈઃ સોપાનૈરતિશોભિતામ્
ત્યાં જઈને, તેણે ચિંતામણિ મંચ પર દેવીને જોયા, જે વિવિધ રત્નોથી બનેલા સોપાનથી શોભાયમાન હતી.
તત્ર કલ્પતરું નાના પુષ્પૈઃ ફલભવૈર્નતમ્ । સર્વર્ત્તુકોમલદલૈઃ સ્નવન્માધ્વીકશીકરૈઃ
ત્યાં કલ્પવૃક્ષ ઊભો હતો, અનેક ફૂલો અને ફળોથી ઝુકેલો, હંમેશા કોમળ પાંદડાં અને મધથી ટપકતો.
વર્ષદ્ભિર્વાયુનાલોલૈઃ પલ્લવૈરુજ્જ્વલીકૃતમ્ । શુકૈશ્ચ કોકિલગણૈઃ સારિકાભિઃ કપોતકૈઃ
તેના ચમકતા પાંદડાં પવનથી લહેરાતા, વરસાદ કરતા, અને તે તોતાની ટોળી, કોકિલ, સારિકા અને કબૂતરો દ્વારા ઉજવાતા હતા.
લીલાચકોરકૈ રમ્યૈઃ પક્ષિભિશ્ચ નિનાદિતમ્ । યત્ર ગુંજદ્ભૃંગરાજ કોલાહલસમાકુલમ્
તેમાં રમતાં ચકોર અને અન્ય સુંદર પક્ષીઓના અવાજથી, અને ગુંજતા ભ્રમરરાજાના કોલાહલથી, એ સ્થળ ભરેલું હતું.
મણિભિર્ભાસ્વરૈરુદ્યદ્દાવાનલ મનોહરમ્ । શ્રીરત્નમંદિરં દિવ્યં તલે તસ્ય મહાદ્ભુતમ્
ત્યાં એક દિવ્ય રત્નમંદિર હતું, જેની સુંદરતા અદભૂત હતી. તેના તળે તેજસ્વી રત્નો જલતી આગ જેવી ઝળહળતા હતા.
રત્નસિંહાસનં તત્ર મહાહૈમાભિમોહનમ્ । તત્ર બાલાર્કસંકાશાં નાનાલંકારભૂષિતામ્
તેમાં એક રત્નોથી બનેલું સિંહાસન હતું, જે સુવર્ણ અને ભવ્ય હતું, નજરે મોહક લાગતું. તેમાં અનેક આભૂષણોથી સજ્જ, ઉગતા સૂર્ય જેવી તેજવાળી એક વ્યક્તિ બેઠી હતી.
નવયૌવનસંપન્નાં સૃણિપાશધનુઃ શરૈઃ । રાજચ્ચતુર્ભુજલતાં સુપ્રસન્નાં મનોહરામ્
તે યુવાવસ્થાથી ભરપૂર હતી, હાથમાં ફાંસ, ધનુષ અને તીરો ધરાવતી, રાજસી ચાર હાથવાળી લતા જેવી, શાંત અને મનમોહક હતી.
બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશાદિ કિરીટમણિરશ્મિભિઃ । વિરાજિતપદાંભોજામણિમાદિભિરાવૃતામ્
તેના કમળ જેવા પગ રત્નો અને અન્ય મણિોથી ઘેરાયેલા ઝળહળતા હતા, અને બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, મહેશ્વર જેવા દેવોના મુકુટમણિ જેવા રત્નોથી શોભિત હતા.
પ્રસન્નવદનાં દેવીં વરદાં ભક્તવત્સલામ્ । અર્જુનોઽહમિતિ જ્ઞાતઃ પ્રણમ્ય ચ પુનઃપુનઃ
તે દેવીએ હંમેશા પ્રસન્ન ચહેરો રાખ્યો હતો, આશીર્વાદ આપતી અને ભક્તોને પ્રેમ કરતી. મેં તેને અર્જુન તરીકે ઓળખી, વારંવાર નમન કર્યું.
વિહિતાંજલિરેકાંતે સ્થિતો ભક્તિભરાન્વિતઃ । સા તસ્યોપાસિતં જ્ઞાત્વા પ્રસાદં ચ કૃપાનિધિઃ
હું ભક્તિથી ભરપૂર થઈ, હાથ જોડીને એકાંતમાં ઊભો રહ્યો. તે, મારી ઉપાસનાને જાણીને, દયાની ખજાનાની જેમ કૃપા કરી.
ઉવાચ કૃપયા દેવી તસ્ય સ્મરણવિહ્વલા । ભગવત્યુવાચ-। કિં વા દાનં ત્વયા વત્સ કૃતં પાત્રાય દુર્લભમ્
દેવી સ્મરણથી વિહ્વલ થઈ, દયાથી મને કહ્યું: 'પુત્ર, તું કયા દુર્લભ દાન પાત્રને આપ્યું છે?'
ઇષ્ટં યજ્ઞેન કેનાત્ર તપો વા કિમનુષ્ઠિતમ્ । ભગવત્યમલા ભક્તિઃ કા વા પ્રાક્સમુપાર્જ્જિતા
'તમે અહીં કયું યજ્ઞ કર્યું છે, કે કયું તપ કર્યું છે? કે પહેલાં કઈ શુદ્ધ ભક્તિ પ્રાપ્ત કરી છે, ધન્ય?'
કિં વાસ્મિન્દુર્લભં લોકે કિં વા કર્મ શુભં મહત્ । પ્રસાદસ્ત્વયિ યેનાયં પ્રપન્ને ચ મુદા કિલ
'આ જગતમાં શું દુર્લભ છે, કે કયું મહાન શુભ કર્મ કર્યું છે, જેના કારણે તને આ કૃપા મળી છે અને તું આનંદથી અહીં આવ્યો છે?'
ગૂઢાતિગૂઢશ્ચાનન્ય લભ્યો ભગવતા કૃતઃ । નૈતાદૃઙ્મર્ત્યલોકાનાં ન ચ ભૂતલવાસિનામ્
'આ કૃપા, ખૂબ જ ગુપ્ત અને દુર્લભ, ભગવાને આપી છે; એ મરત્યો કે પૃથ્વી પર રહેતા કોઈને મળતી નથી.'
સ્વર્ગિણાં દેવતાદીનાં તપસ્વીશ્વરયોગિનામ્ । ભક્તાનાં નૈવ સર્વેષાં નૈવ નૈવ ચ નૈવ ચ
'સ્વર્ગના દેવો, તપસ્વીઓ, ઇશ્વર, યોગીઓ કે બધા ભક્તો — કોઈને પણ નથી, નથી, નથી, નથી.'
પ્રસાદસ્તુ કૃતો વત્સ તવ વિશ્વાત્મના યથા । તદેહિ ભજ બુદ્ધ્વૈવ કુલકુંડં સરો મમ
'પુત્ર, વિશ્વના આત્માએ તને આ કૃપા આપી છે; તેથી, મારી કુળની તળાવ જાણીને, આવો અને ઉપાસના કરો.'
સર્વકામપ્રદા દેવી ત્વનયા સહ ગમ્યતામ્ । તત્રૈવ વિધિવત્સ્નાત્વા દ્રુતમાગમ્યતામિહ
'જે દેવી સર્વ કામનાઓ આપે છે, તેના સાથે જાઓ; ત્યાં વિધિ પ્રમાણે સ્નાન કરીને ઝડપથી અહીં પાછા આવો.'
તદૈવ તત્ર ગત્વા સ સ્નાત્વા પાર્થસ્તથાગતઃ । આગતં તં કૃતસ્નાનં ન્યાસમુદ્રાર્પણાદિકમ્
પછી, પાર્થે ત્યાં જઈને જેમ કહ્યું તેમ સ્નાન કર્યું; આવીને, સ્નાન કર્યા પછી, તેણે ન્યાસ અને મુદ્રા સહિતની વિધિ કરી.
કારયિત્વા તતો દેવ્યા તસ્ય વૈ દક્ષિણશ્રુતૌ । સદ્યઃ સિદ્ધિકરી બાલા વિદ્યાનિગદિતા પરા
પછી, દેવીએ તેના જમણા કાનમાં, તરત સફળતા આપતી, યુવાન કન્યાની ગુપ્ત પરમ વિદ્યા સંભળાવી.
હકારાર્દ્ધપરા દ્વીપા દ્વિતીયા વિશ્વભૂષિતા । અનુષ્ઠાનં ચ પૂજાં ચ જપં ચ લક્ષસંખ્યકમ્
બીજી, 'હ' અક્ષરનો અર્ધ ભાગ, દ્વીપ, વિશ્વથી શોભિત હતી; ઉપાસના, પૂજા અને લાખોની સંખ્યામાં જપ કરવામાં આવ્યા.
કોરકૈઃ કરવીરાણાં પ્રયોગં ચ યથાતથમ્ । નિર્વર્ત્ય તમુવાચેદં કૃપયા પરમેશ્વરી
કોરકાઈ અને કરવીર ફૂલોનો યોગ્ય ઉપયોગ કરીને, વિધિ પ્રમાણે ક્રિયા પૂર્ણ કરી; પછી પરમેશ્વરીએ દયાથી તેને કહ્યું.
અનેનૈવ વિધાનેન ક્રિયતાં મદુપાસનમ્ । તતો મયિ પ્રસન્નાયાં તવાનુગ્રહકારણાત્
'મારી ઉપાસના આ જ રીતે કરવી; પછી, જ્યારે હું પ્રસન્ન થઈશ, તારી કૃપા માટે...'
તતસ્તુ તત્ર પર્ય્યંતેષ્વધિકારો ભવિષ્યતિ । ઇત્યયં નિયમઃ પૂર્વં સ્વયં ભગવતા કૃતઃ
પછી ત્યાં અંતે અધિકાર સ્થાપિત થશે; આ નિયમ પહેલેથી ભગવાને જ બનાવેલો છે.
શ્રુત્વૈવમર્જુનસ્તેન વર્મણા તાં સમર્ચયત્ । તતઃ પૂજાં જપં ચૈવ કૃત્વા દેવી પ્રસાદિતા
આ રીતે સાંભળીને અર્જુને એ કવચથી દેવીની પૂજા કરી; પછી પૂજા અને જપ કરીને દેવી પ્રસન્ન થઈ.