દિગ્વાસસં સમાલોક્ય સોઽતિહર્ષમવાપ હ । સંભાષ્ય ગોપતિં નંદમાહ સર્વપ્રભુપ્રિયઃ
દિશાઓ જ કપડાં તરીકે પહેરેલા તેમને જોઈને, નારદે ખૂબ આનંદ અનુભવ્યો; ગોપતિ નંદ સાથે વાત કરી, સર્વપ્રભુના પ્રિયને કહ્યું:
નારાયણપરાણાં તુ જીવનં હ્યતિદુર્લભમ્ । અસ્ય પ્રભાવમતુલં ન જાનંતીહ કેચન
નારાયણને સમર્પિત લોકોનું જીવન બહુ દુર્લભ છે; અહીં કોઈ પણ તેમના અતુલ પ્રભાવને જાણતા નથી.
ભવ બ્રહ્માદયોઽપ્યસ્મિન્રતિં વાંચ્છન્તિ શાશ્વતીમ્ । ચરિતં ચાસ્ય બાલસ્ય સર્વેષામેવ હર્ષણમ્
ભવ, બ્રહ્મા અને બીજા પણ તેમને શાશ્વત પ્રેમ મેળવવા ઈચ્છે છે; આ બાળકના કાર્યો સૌને આનંદ આપે છે.
મુદા ગાયંતિ શૃણ્વંતિ ચાભિનંદંતિ તાદૃશાઃ । અસ્મિંસ્તવ સુતેઽચિંત્યપ્રભાવે સ્નિગ્ધમાનસાઃ
જે લોકોના મન તમારા પુત્ર તરફ સ્નેહભર્યું છે, તેઓ આનંદથી ગાય છે, સાંભળે છે અને ખુશી મનાવે છે; તેમના પ્રભાવને સમજવું અશક્ય છે.
નરાઃ સંતિ ન તેષાં વૈ ભવબાધા ભવિષ્યતિ । મુંચેહ પરલોકેચ્છાઃ સર્વા બલ્લવસત્તમ
જે લોકો આવા છે, તેમને સંસારના દુઃખ નહીં થાય; હે શ્રેષ્ઠ ગોપ, અહીં સર્વે પરલોકની ઈચ્છા છોડી દે છે.
એકાંતેનૈકભાવેન બાલેઽસ્મિન્પ્રીતિમાચર । ઇત્યુક્ત્વા નંદભવનાન્નિષ્ક્રાંતો મુનિપુંગવઃ
એકાગ્ર અને એકમાત્ર ભાવથી આ બાળકમાં પ્રેમ રાખો; એવું કહીને મહામુનિ નારદ નંદના ઘરમાંથી બહાર ગયા.
તેનાર્ચિતો વિષ્ણુબુદ્ધ્યા પ્રણમ્ય ચ વિસર્જિતઃ । અથાસૌ ચિંતયામાસ મહાભાગવતો મુનિઃ
વિષ્ણુની ભાવનાથી પૂજાય પામીને અને નમન કરીને, તેને વિદાય આપવામાં આવી. પછી એ મહાન ભક્ત મુનિ વિચાર કરવા લાગ્યા.
અસ્ય કાંતા ભગવતી લક્ષ્મીર્નારાયણે હરૌ । વિધાય ગોપિકારૂપં ક્રીડાર્થં શાર્ઙ્ગધન્વનઃ
આ ભગવાનની પ્રિય લક્ષ્મી, નારાયણ એટલે શારંગધન્વા સાથે રમવા માટે ગોપીનું રૂપ ધારણ કરીને છે.
અવશ્યમવતીર્ણા સા ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ । તામહં વિચિનોમ્યદ્ય ગેહેગેહે વ્રજૌકસામ્
એ નિશ્ચયે અવતરશે, એમાં કોઈ શંકા નથી. આજે હું વ્રજવાસીઓના ઘરમાં એના માટે શોધીશ.
વિમૃશ્યૈવં મુનિવરો ગેહાનિ વ્રજવાસિનામ્ । પ્રવિવેશાતિથિર્ભૂત્વા વિષ્ણુબુદ્ધ્યા સુપૂજિતઃ
એ રીતે વિચાર કરીને, મહાન મુનિ વ્રજવાસીઓના ઘરમાં મહેમાન બનીને પ્રવેશ્યા અને વિષ્ણુની ભાવનાથી સુંદર રીતે પૂજાયા.
સર્વેષાં બલ્લવાદીનાં રતિં નંદસુતે પરામ્ । દૃષ્ટ્વા મુનિવરઃ સર્વાન્મનસા પ્રણનામ હ
બધા ગોપોનો નંદપુત્ર માટેનો શ્રેષ્ઠ પ્રેમ જોઈને, શ્રેષ્ઠ મુનિએ મનમાં બધા માટે નમન કર્યું.
ગોપાલાનાં ગૃહે બાલાં દદર્શ શ્વેતરૂપિણીમ્ । સ દૃષ્ટ્વા તર્કયામાસ રમા હ્યેષા ન સંશયઃ
ગોપાળાના ઘરમાં, એણે એક સફેદ રંગની બાળાને જોઈ; એ જોઈને વિચાર્યું, 'આ ચોક્કસ રમા છે, એમાં કોઈ શંકા નથી.'
પ્રવિવેશ તતો ધીમાન્નંદસખ્યુર્મહાત્મનઃ । કસ્યચિદ્ગોપવર્ય્યસ્ય ભાનુનામ્નો ગૃહં મહત્
પછી એ વિવેકી ભાનુ નામના નંદના મિત્ર અને શ્રેષ્ઠ ગોપના મોટા ઘરમાં પ્રવેશ્યા.
અર્ચિતો વિધિવત્તેન સોઽપ્યપૃચ્છન્મહામનાઃ । સાધો ત્વમસિ વિખ્યાતો ધર્મનિષ્ઠતયા ભુવિ
ભાનુએ વિધિ પ્રમાણે પૂજા કરી, અને એ મહાન મનવાળા માણસે પૂછ્યું: 'સાધુ, તમે ધર્મમાં સ્થિરતા માટે પૃથ્વી પર પ્રસિદ્ધ છો.'
તવાહં ધનધાન્યાદિ સમૃદ્ધિં સંવિભાવયે । કચ્ચિત્તે યોગ્યઃ પુત્રોઽસ્તિ કન્યા વા શુભલક્ષણા
હું તમને ધન, અનાજ અને સમૃદ્ધિ આપું છું; શું તમારી પાસે યોગ્ય પુત્ર કે શુભ લક્ષણોવાળી પુત્રી છે?
યતસ્તે કીર્તિરખિલં લોકં વ્યાપ્ય ભવિષ્યતિ । ઇત્યુક્તો મુનિવર્ય્યેણ ભાનુરાનીય પુત્રકમ્
તમારી કીર્તિ આખા લોકમાં ફેલાશે—એ રીતે મુનિએ કહ્યા પછી, ભાનુએ પોતાનો પુત્ર લાવ્યો.
મહાતેજસ્વિનં દૃપ્તં નારદાયાભ્યવાદયત્ । દૃષ્ટ્વા મુનિવરસ્તં તુ રૂપેણાપ્રતિમં ભુવિ
મહાતેજસ્વી અને ગર્વિત પુત્ર સાથે ભાનુએ નારદને વંદન કર્યું; અને મુનિએ પૃથ્વી પર જેવો રૂપ કોઈનો નથી એવો પુત્ર જોયો.
પદ્મપત્રવિશાલાક્ષં સુગ્રીવં સુંદરભ્રુવમ્ । ચારુદંતં ચારુકર્ણં સર્વાવયવસુંદરમ્
પદ્મપત્ર જેવી વિશાળ આંખો, સુંદર ગળું, મનોહર ભૃશ, મોહક દાંત, સુંદર કાન અને બધા અંગો સુંદર.
તં સમાશ્લિષ્ય બાહુભ્યાં સ્નેહાશ્રૂણિ વિમુચ્ય ચ । તતઃ સ ગદ્ગદ પ્રાહ પ્રણયેન મહામુનિઃ
એને બાહુથી આલિંગન કરીને, પ્રેમથી આંસુ વહાવી, પછી ગળે અવરોધ સાથે મહામુનિએ પ્રેમથી બોલ્યા.
નારદ ઉવાચ-। અયં શિશુસ્તે ભવિતા સુસખા રામકૃષ્ણયોઃ । વિહરિષ્યતિ તાભ્યાં ચ રાત્રિંદિવમતંદ્રિતઃ
નારદ બોલ્યા: 'તમારો આ બાળક રામ અને કૃષ્ણનો સારો મિત્ર બનશે; એ બંને સાથે દિવસ-રાત આનંદથી રમશે.'
તત આભાષ્ય તં ગોપપ્રવરં મુનિપુંગવઃ । યદા ગંતું મનશ્ચક્રે તત્રૈવં ભાનુરબ્રવીત્
પછી એ શ્રેષ્ઠ ગોપ સાથે વાત કરીને, મુનિએ જવા ઈચ્છા વ્યક્ત કરી, ત્યારે ભાનુએ એમ કહ્યું:
એકાસ્તિ પુત્રિકા દેવ દેવપત્ન્યુપમા મમ । કનીયસી શિશોરસ્ય જડાંધબધિરાકૃતિઃ
હું પાસે એક પુત્રી છે, દેવની પત્નીઓ જેવી, એ આ બાળકથી નાની છે, પણ દેખાવમાં મૂર્ખ, અંધ અને બહેરી છે.
ઉત્સાહાદ્વૃદ્ધયે યાચે ત્વાં વરં ભગવત્તમ । પ્રસન્નદૃષ્ટિમાત્રેણ સુસ્થિરાં કુરુ બાલિકામ્
એના વિકાસ માટે ઉત્સાહથી હું તમને વર માંગું છું, ભગવાન; તમારી પ્રસન્ન નજરથી એ બાળાને સારી અને સ્થિર કરો.
શ્રુત્વૈવં નારદો વાક્યં કૌતુકાકૃષ્ટમાનસઃ । અથ પ્રવિશ્ય ભવનં લુઠંતીં ભૂતલે સુતામ્
આ રીતે સંભળીને, નારદની મનમાં કૌતુક જાગ્યું; પછી એ ઘરમાં પ્રવેશ્યા અને જમીન પર રેંગતી એ પુત્રીને જોયી.
ઉત્થાપ્યાંકે નિધાયાતિસ્નેહવિહ્વલમાનસઃ । ભાનુરપ્યાયયૌ ભક્તિનમ્રો મુનિવરાંતિકમ્
ભાનુએ તેણીને ઉઠાવી પોતાની ગોદમાં બેસાડીને, ખૂબ પ્રેમથી ભરી ગયેલા મનથી, ભક્તિપૂર્વક નમ્ર થઈને મહાન મુનિની પાસે ગયો.
અથ ભાગવતશ્રેષ્ઠઃ કૃષ્ણસ્યાતિપ્રિયો મુનિઃ । દૃષ્ટ્વા તસ્યાઃ પરં રૂપમદૃષ્ટાશ્રુતમદ્ભુતમ્
પછી, કૃષ્ણના સૌથી પ્રિય અને શ્રેષ્ઠ ભક્ત મુનિએ, તેણીનું અદભુત રૂપ જોયું—જેવું ક્યારેય જોયું કે સાંભળ્યું નહોતું.
અભૂત્પૂર્વસમં મુગ્ધો હરિપ્રેમા મહામુનિઃ । વિગાહ્ય પરમાનંદસિંધુમેકરસાયનમ્
હરીપ્રેમથી ભરેલા મહામુનિ, પહેલાંની જેમ મંત્રમુગ્ધ થઈ ગયા, અને પરમ આનંદના સમુદ્રમાં, એકમાત્ર અમૃતમાં ડૂબી ગયા.
મુહૂર્ત્તદ્વિતયં તત્ર મુનિરાસીચ્છિલોપમઃ । મુનીંદ્રઃ પ્રતિબુદ્ધસ્તુ શનૈરુન્મીલ્ય લોચને
મુનિ બે ક્ષણ સુધી ત્યાં પથ્થર જેવી શાંતિથી બેઠા રહ્યા; પછી મુનિએndrએ જાગૃત થઈ ધીમે ધીમે આંખો ખોલી.
મહાવિસ્મયમાપન્નસ્તૂષ્ણીમેવ સ્થિતોઽભવત્ । અંતર્હૃદિ મહાબુદ્ધિરેવમેવં વ્યચિંતયત્
મહાન આશ્ચર્યમાં પડીને, તેઓ મૌન રહ્યા; અને પોતાના હૃદયમાં, મહાબુદ્ધિએ આવું વિચાર્યું.
ભ્રાંતં સર્વેષુ લોકેષુ મયા સ્વચ્છંદચારિણા । અસ્યા રૂપેણ સદૃશી દૃષ્ટ્વા નૈવ ચ કુત્રચિત્
હું બધા લોકોમાં સ્વેચ્છાએ ફર્યો છું, પણ ક્યાંય પણ તેના જેવા રૂપવાળી કોઈને જોયી નથી.