ચંપકો મુક્તમસ્ત્રં તદ્દૃષ્ટ્વા સર્વાસ્ત્રકોવિદઃ । તત્સંહર્તું તદેવાસ્ત્રં મુમોચ રિપુમુદ્યતમ્
ચંપક, બધા અસ્ત્રોમાં ماهર, એ અસ્ત્ર છોડવામાં આવ્યું જોઈ, શત્રુના હુમલાને રોકવા માટે એ જ અસ્ત્ર છોડ્યું.
દ્વયોરેકતમં તેજઃ પ્રલયં મેનિરે જનાઃ । સંજહાર તદાસ્ત્રાસ્ત્રમેકીભૂતં પરાસ્ત્રકમ્
લોકોએ માન્યું કે બંનેનું એકસાથે તેજ વિનાશ લાવશે; એ સમયે, અસ્ત્રો એકબીજામાં ભળી ગયા અને એકબીજાને નષ્ટ કરી દીધા.
તત્કર્મચાદ્ભુતં દૃષ્ટ્વા પુષ્કલસ્તિષ્ઠતિષ્ઠ ચ । બ્રુવઞ્છરાનમોઘાંસ્તુ ચંપકં સ ક્રુધાહનત્
એ અદભુત કાર્ય જોઈને, પુષ્કલાએ 'રોકો! રોકો!' કહી, ગુસ્સામાં, ચંપકને નિષ્ફળ ન થનારા બાણોથી ઘા કર્યો.
ચંપકસ્તાઞ્છરાન્મુક્તાનગણય્ય મહામનાઃ । રામાસ્ત્રં પ્રમુમોચાથ પુષ્કલં પ્રતિ દારુણમ્
ચંપક, એ બાણોને અવગણીને, મહાન મનથી, પછી પુષ્કલા સામે ભયાનક રામાસ્ત્ર છોડ્યું.
તન્મુક્તમસ્ત્રમાલોક્ય ચંપકેન મહાત્મના । છેત્તું યાવન્મનશ્ચક્રે તાવદ્ગ્રસ્તઃ શરેણ સઃ
એ અસ્ત્ર છોડવામાં આવ્યું જોઈ, મહાન આત્મા ચંપકએ તેને કાપવાનો મન કર્યો; પણ એ પહેલાં જ, તે બાણથી પકડી લેવાયો.
બદ્ધશ્ચંપકવીરેણ રથે સ્વે સ્થાપિતઃ પુનઃ । પુરં પ્રેષયિતું તાવન્મનશ્ચક્રે મહામનાઃ
વીર ચંપક દ્વારા બાંધવામાં આવી, તેને ફરીથી પોતાના રથ પર રાખવામાં આવ્યો; પછી, મહાન મનથી, તેને શહેરમાં મોકલવાનો વિચાર કર્યો.
હાહાકારો મહાનાસીદ્બદ્ધે પુષ્કલસંજ્ઞિકે । શત્રુઘ્નં પ્રયયુર્યોધાઃ પલાયનપરાયણાઃ
પુષ્કલા બાંધાતા, 'હા હા!'નો મોટો રોળ પડ્યો; યોદ્ધાઓ શત્રુઘ્ન તરફ ભાગ્યા, બચવાનો ઇરાદો રાખી.
ભગ્નાંસ્તાન્વીક્ષ્ય શત્રુઘ્નો હનૂમંતમુવાચ હ । કેન વીરેણ મે ભગ્નં બલં વીરૈરલંકૃતમ્
એ યોદ્ધાઓને તૂટેલા જોઈ, શત્રુઘ્ને હનુમાનને પૂછ્યું: 'કયા વીર દ્વારા મારા વીરોથી સજ્જ સેનાને હરાવી દેવામાં આવી?'
તદોવાચ મહીનાથ પુષ્કલં પરવીરહા । બદ્ધ્વા નયતિ વીરોઽસૌ ચંપકઃ સ્વપદોદ્ધુરઃ
પછી ધરતીના સ્વામી, દુશ્મન વીરોને હરાવનાર, બોલ્યા: 'આ વીર ચંપક પોતાનો બલ બતાવીને પુષ્કલાને બાંધીને લઈ જાય છે.'
તસ્યેદૃગ્વાક્યમાકર્ણ્ય શત્રુઘ્નઃ કોપસંયુતઃ । ઉવાચ પવનોદ્ભૂતં મોચયાશુ નૃપાત્મજાત્
આવું સાંભળીને શત્રુઘ્ન ગુસ્સાથી હનુમાનને કહ્યું: 'રાજાના પુત્રને, જે બાંધવામાં આવ્યો છે, તરત જ છોડો.'
મહાબલઃ સુતશ્ચાસ્ય બદ્ધ્વા યઃ પુષ્કલં ભટમ્ । તસ્માન્મોચય વીરાગ્ર્ય કથં તિષ્ઠસિ ચાહવે
જે શક્તિશાળી પુત્રે પુષ્કલ વીરને બાંધ્યો છે, એને તરત જ મુક્ત કરો, વીરોમાં શ્રેષ્ઠ! યુદ્ધમાં કેમ ઊભા રહો છો?
એતદ્વાક્યં સમાકર્ણ્ય હનૂમાનોમિતિ બ્રુવન્ । જગામ તં મોચયિતું પુષ્કલં ચંપકાદ્ભટાત્
આ શબ્દો સાંભળીને હનુમાન 'જેમ કહ્યું તેમ' કહીને ચંપક વીર પાસેથી પુષ્કલને છોડાવવા ગયા.
હનૂમંતમથાલોક્ય તં મોચયિતુમાગતમ્ । બાણૈઃ શતૈશ્ચ સાહસ્રૈર્જઘાન પરકોપનઃ
હનુમાનને આવતાં જોઈને, દુશ્મન ગુસ્સામાં સોંથી હજાર બાણો માર્યા.
બાણાંસ્તાન્સ બભંજાશુ મુક્તાંસ્તેન મહાત્મના । પુનરપ્યેનમેવાશુ બાણાન્મુંચન્મહાનભૂત્
મહાન આત્મા હનુમાન એ બાણોને તરત જ તોડી નાખ્યા; પણ દુશ્મન ફરીથી ઝડપથી વધુ બાણો છોડી દીધા.
તાન્સર્વાંશ્ચૂર્ણયામાસ નારાચાન્વૈરિમોચિતાન્ । શાલં કરે સમાધૃત્ય જઘાન નૃપનંદનમ્
હનુમાન એ દુશ્મન દ્વારા છોડાયેલા લોખંડના બાણોને બધાને ચૂર્ણ કરી નાખ્યા; પછી હાથમાં શાલ વૃક્ષ પકડીને રાજકુમારને માર્યા.
શાલં તેન વિનિર્મુક્તં તિલશઃ કૃતવાન્બલી । ગજો હનૂમતા મુક્તો નૃપનંદન મસ્તકે
હનુમાન એ શાલ વૃક્ષ, જે તેમને ફેંકવામાં આવ્યું, તેને ટુકડા-ટુકડા કરી નાખ્યું; પછી એક હાથી લઈને રાજકુમારના માથા પર માર્યા.
સોઽપ્યાહતશ્ચંપકેન મૃતો ભૂમૌ પપાતસઃ । શિલાઃ સંમોચયામાસ હનૂમાન્પરમાસ્ત્રવિત્
ચંપકના પ્રહારમાં હાથી મરીને જમીન પર પડી ગયો; હનુમાન, શ્રેષ્ઠ અસ્ત્રો જાણનાર, પથ્થરો છોડી દીધા.
ચંપકસ્તાઃ શિલાઃ સર્વાઃ ક્ષણાચ્ચૂર્ણિતવાન્ભૃશમ્ । બાણયંત્રિકયા બ્રહ્મન્મહચ્ચિત્રમભૂદિદમ્
ચંપકે એ બધા પથ્થરોને તરત જ જોરથી ચૂર્ણ કરી નાખ્યા, બાણયંત્રથી; બ્રાહ્મણ, એ દૃશ્ય અદ્ભુત હતું.
સ્વમુક્તાસ્તાઃ શિલાઃ સર્વાશ્ચૂર્ણિતા વીક્ષ્ય મારુતિઃ । ચુકોપ હૃદયેઽત્યતં બહુવીર્યમિતિ સ્મરન્
મારુતિએ પોતાના ફેંકેલા બધા પથ્થરો તૂટી ગયા જોઈને, પોતાનું બલ યાદ કરીને, હૃદયમાં ખૂબ ગુસ્સો કર્યો.
આગત્ય ચ કરે ધૃત્વા નભસ્યુત્પતિતઃ કપિઃ । તાવદ્યયૌ નેત્રપથાદુપરિ ક્ષિપ્રવેગવાન્
પછી વાનરએ બીજું પથ્થર પકડીને આકાશમાં ઉડી ગયા અને ઝડપથી નજરથી ઉપર ચાલ્યા.
ચંપકસ્તં હનૂમંતં યુયુધે નભસિ સ્થિતઃ । બાહુયુદ્ધેન મહતા તાડિતઃ કપિપુંગવઃ
ચંપક એ હનુમાન, જે આકાશમાં ઊભા હતા, સાથે મોટું હાથથી યુદ્ધ કર્યું, અને વાનર શ્રેષ્ઠને માર્યા.
ચુકોપ માનસે વીરો ગર્વપર્વતદારુણઃ । પદા ધૃત્વા ચંપકં તં તાડયામાસ ભૂતલે
વીર, ગર્વના પર્વત જેવો, મનમાં ગુસ્સો થયો; પગથી ચંપકને પકડીને જમીન પર ફેંકી દીધા.
તાડિતોઽસૌ કપીંદ્રેણ ક્ષણાદુત્થાય વેગવાન્ । હનૂમંતં તુ લાંગૂલે ધૃત્વા બભ્રામ સર્વતઃ
કપિ રાજ દ્વારા મારવામાં આવ્યા પછી, ચંપક ઝડપથી ઊઠ્યા, હનુમાનની પૂંછ પકડીને તેમને ચારે બાજુ ફેરવ્યા.
કપીંદ્રસ્તદ્બલં વીક્ષ્ય હસન્પાદેઽગ્રહીત્પુનઃ । ભ્રામયિત્વા શતગુણં ગજોપસ્થે હ્યપાતયત્
કપિ રાજ એ ચંપકની શક્તિ જોઈને હસ્યા અને ફરીથી પગથી પકડીને, સો વાર ફેરવીને, હાથીની પીઠ પર ફેંકી દીધા.
પપાત ભૂમૌ સુબલો રાજસૂનુઃ સ ચંપકઃ । મૂર્ચ્છિતો વીરભૂષાઢ્યમલંકુર્વન્રણાંગણમ્
શક્તિશાળી રાજકુમાર ચંપક જમીન પર પડ્યા, બેહોશ, અને પોતાના વીર શણગારથી યુદ્ધભૂમિ શોભાવી રહ્યા.
તદા હાહેતિ વૈ લોકાશ્ચુક્રુશુશ્ચંપકાનુગાઃ । પુષ્કલં મોચયામાસ બદ્ધં ચંપકપાશતઃ
પછી ચંપકના અનુયાયીઓ 'હાય હાય' કહીને રડ્યા; હનુમાને ચંપકના બંધમાંથી બાંધેલા પુષ્કલને મુક્ત કર્યો.
શેષ ઉવાચ। ચંપકં પતિતં દૃષ્ટ્વા સુરથઃ ક્ષત્રિયો બલી । પુત્રદુઃખપરીતાંગો જગામ સ્યંદને સ્થિતઃ
શેષે કહ્યું: ચંપકને પડેલો જોઈને, બલવાન ક્ષત્રિય સુરથ પોતાના પુત્રના દુઃખથી વ્યથિત થઈને રથમાં ઊભો રહી આગળ વધ્યો.
કપીંદ્રમાજુહાવાથ સુરથઃ કોપસંયુતઃ । નિઃશ્વાસવેગં સંમુંચન્મહાબલસમન્વિતઃ
પછી સુરથ ગુસ્સાથી ભરાઈને વાનરરાજને બોલાવ્યા, અને જોરથી શ્વાસ છોડતો, મહાબળથી યુક્ત હતો.
આહ્વયાનં નૃપં દૃષ્ટ્વા નિજં વીરઃ કપીશ્વરઃ । જગામ તં મહાવીરો મહાવેગસમન્વિતઃ
રાજાના આહ્વાનને જોઈ વીર વાનરપતિ મહાવેગ અને પરાક્રમ સાથે તેની સામે આવ્યો.
તમાગતં હનૂમંતં તૃણીકુર્વં તમુદ્ભટાન્ । ઉવાચ સુરથો રાજા મેઘગંભીરસુસ્વરઃ
હનુમાન આવી પહોંચ્યા ત્યારે, ભયાનક યોદ્ધાઓને અવગણીને, રાજા સુરથે મેઘ જેવો ગંભીર અવાજ કરીને તેને કહ્યું.