રાજા વીરમણિર્ભૂરિ દેવેન યુયુધે બલી । અસુતાપેન ચોગ્રાશ્વો યુયુધે બલસંયુતઃ
રાજા વીરમણિ, જે શક્તિશાળી અને પરાક્રમથી ભરેલો છે, એ દેવ સાથે યુદ્ધ કર્યો; ઉગ્રાશ્વ, જે બલથી ભરેલો છે, એ અસુતાપ સામે યુદ્ધ કર્યો.
દ્વૈરથં તુ મહદ્યુદ્ધમકુર્વન્યુદ્ધકોવિદાઃ । સર્વે શસ્ત્રાસ્ત્રકુશલાઃ સર્વે યુદ્ધવિશારદાઃ
યુદ્ધમાં નિપુણ અને બધા શસ્ત્ર-અસ્ત્રમાં કુશળ એવા બધા વીરોએ રથમાં મોટાં દ્વંદ્વયુદ્ધ કર્યા, અને યુદ્ધકલા બતાવી.
એવં પ્રવૃત્તે સંગ્રામે સુરથસ્ય સુતૈસ્તદા । અત્યંતં કદનં તત્ર બભૂવ મુનિસત્તમ
એ સમયે સુરથના પુત્રો સાથેના યુદ્ધમાં, હે મહાન મુનિ, ત્યાં અત્યંત ભયાનક સંહાર થયો.
પુષ્કલશ્ચંપકં પ્રાહ કિં નામાસિ નૃપાત્મજ । ધન્યોસિ યો મયા સાર્ધં રણમધ્યમુપેયિવાન્
પુષ્કલએ ચંપકને પૂછ્યું: 'તારું નામ શું છે, રાજકુમાર? તું ધન્ય છે, કારણ કે મારી સાથે યુદ્ધના મધ્યમાં આવી ગયો છે.'
ઇદાનીં તિષ્ઠ કિં યાસિ કથં તે જીવિતં ભવેત્ । એહિ યુદ્ધં મયા સાર્ધં સર્વશસ્ત્રાસ્ત્રકોવિદ
હવે અહીં ઊભો રહે—શા માટે ભાગી રહ્યો છે? તું કેવી રીતે જીવતો રહી શકીશ? આવ, મારી સાથે યુદ્ધ કર, તું તો બધાં શસ્ત્રો અને અસ્ત્રોમાં નિપુણ છે.
ઇત્યભિવ્યાહૃતં તસ્ય શ્રુત્વા રાજાત્મજો બલી । જગાદ પુષ્કલં વીરો મેઘગંભીરયા ગિરા
આ શબ્દો સાંભળીને, શક્તિશાળી રાજકુમારે પુષ્કલને ઉત્તર આપ્યો, તેની અવાજ વાદળની ગુંજ જેવી ગૂંજી ઉઠી.
ચંપક ઉવાચ। ન નામ્ના ન કુલેનેદં યુદ્ધમત્ર ભવિષ્યતિ । તથાપિ તવ વક્ષ્યેઽહં સ્વનામબલપૂર્વકમ્
ચંપકએ કહ્યું: 'અહીં યુદ્ધ નામ કે કુળથી નથી થતું; છતાં, તું પૂછ્યું છે એટલે હું તને મારું નામ અને શક્તિ કહું છું.'
મમ માતા રાઘવેશો મત્પિતા રાઘવઃ સ્મૃતઃ । મમ બંધૂ રામચંદ્ર સ્વઃજનો મમ રાઘવઃ
મારી માતા રાઘવના ભક્ત છે, મારા પિતા રાઘવ તરીકે ઓળખાય છે; મારા સગા રામચંદ્ર છે, અને મારા લોકો રાઘવના છે.
મન્નામ રામદાસશ્ચ સદા રામસ્ય સેવકઃ । તારયિષ્યતિ માં યુદ્ધે રામો ભક્તકૃપાકરઃ
મારું નામ રામદાસ છે, હું હંમેશા રામનો સેવક છું; રામ, ભક્તો પર કૃપા કરનાર, યુદ્ધમાં મને બચાવશે.
લોકાનાં મતમાસ્થાય પ્રબ્રવીમિ તવાધુના । સુરથસ્ય સુતશ્ચાહં માતા વીરવતીમમ
લોકોની માન્યતા સ્વીકારી, હું હવે તને કહું છું: હું સુરથનો પુત્ર છું, અને મારી માતા બહાદુર સ્ત્રી છે.
મન્નામયો મધૌ સર્વાઞ્છોભનાન્વિદધાતિ વૈ । મધુપાયંરસાવા સંત્યજંતિ મધુમોહિતાઃ
મારું નામ વસંતમાં સર્વે શુભ ફળ આપે છે; મધમાં મસ્ત થયેલા લોકો મધયુક્ત પીણું પણ છોડી દે છે.
વર્ણેન સ્વર્ણસદૃશો મધ્યે લિંગવપુર્ધરઃ । તદાખ્યયાભિધાં વીર જાનીહિ મમ મોહિનીમ્
મારો રંગ સોનાની જેમ છે, અને હું પુરૂષ સ્વરૂપ ધારણ કરું છું; એ નામથી, હે વીર, મારી મોહક ઓળખ જાણ.
યુધ્યસ્વ બાણૈઃ પ્રધનેન કો જેતું હિ માં ક્ષમઃ । ઇદાનીં દર્શયિષ્યામિ સ્વપરાક્રમમદ્ભુતમ્
આગળથી બાણો વડે યુદ્ધ કર—મને કોણ જીતે એ શક્ય છે? હવે હું મારી અદ્ભુત પરાક્રમ બતાવું છું.
શેષ ઉવાચ। ઇતિ શ્રુત્વા મહદ્વાક્યં પુષ્કલો હૃદિ તોષિતઃ । તં દુર્જયં મન્યમાનઃ શરાન્મુંચન્રણેઽભવત્
શેષે કહ્યું: આ મહાન વાક્ય સાંભળીને પુષ્કલનું હૃદય આનંદિત થયું; તેને અપરાજિત માનીને, યુદ્ધમાં બાણો છોડવા લાગ્યો.
શરસંઘં પ્રમુંચંતં કોટિધા પુષ્કલં યયૌ । ચંપકઃ કોપસંયુક્તો ધનુઃ સજ્યમથાકરોત્
પુષ્કલ અનેક બાણોની ધારા છોડતો હતો, ત્યારે ચંપક ગુસ્સાથી ધનુષ તૈયાર કરી લીધો.
મુમોચ નિશિતાન્બાણાન્વૈરિવૃંદવિદારણાન્ । સ્વનામચિહ્નિતાન્સ્વર્ણપુંખભાગસમન્વિતાન્
તે તીક્ષ્ણ બાણો છોડ્યા, જે શત્રુઓની પાંખો ફાડી નાખતા, પોતાના નામથી ચિહ્નિત અને સોનાની પાંખોથી સજ્જ હતા.
તાંશ્ચિચ્છેદ મહાવીરઃ પુષ્કલઃ પ્રધનાંગણે । શરાંધકારં સર્વત્ર મુંચન્બાણાઞ્છિલાશિતાન્
મહાવીર પુષ્કલે યુદ્ધના મેદાનમાં એ બાણો કાપી નાખ્યા, અને પથ્થરનાં અંશવાળા બાણો છોડ્યા, જે સર્વત્ર અંધકાર ફેલાવી દીધો.
સ્વબાણચ્છેદનં દૃષ્ટ્વા કૃતં વીરેણ ચંપકઃ । આહ્વયામાસ બલિનં પુષ્કલં કોપપૂરિતઃ
પોતાના બાણો વીર પુષ્કલ દ્વારા કાપવામાં આવ્યા જોઈ, ચંપક ગુસ્સાથી ભરાઈ શક્તિશાળી પુષ્કલને પડકાર્યો.
મા પ્રયાહિ રણં ત્યક્ત્વેતિ બ્રુવન્સમરે પુનઃ । પુષ્કલં હૃદયે બાણૈર્વિવ્યાધ દશભિસ્ત્વરન્
'યુદ્ધ છોડીને જતો નહીં!' એમ કહી, ચંપક યુદ્ધમાં પુષ્કલના હૃદયમાં દસ તીક્ષ્ણ બાણો ઘૂસી દીધા.
તે બાણાઃ પુષ્કલસ્યાહો હૃદયે તીવ્રવેગિનઃ । આગત્ય સુભૃશં લગ્નાઃ શોણિતં પપુરૂર્જિતમ્
એ બાણો, અત્યંત ઝડપી અને તીવ્ર, પુષ્કલના હૃદયમાં ઘૂસી ગયા, અને ત્યાંથી ઘણું લોહી પી ગયા.
તૈર્બાણૈર્વ્યથિતો વીરઃ શરાન્પંચ સમાદદે । સુતીક્ષ્ણાગ્રાન્મહાકોપાદ્વારયન્પર્વતાનિવ
આ તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘાયલ થયેલા વીરે, ખૂબ ગુસ્સામાં પાંચ તીક્ષ્ણ બાણ ઉપાડી, એ બાણોને પર્વતની જેમ રોકી લીધા.
તે બાણાસ્તસ્ય બાણાશ્ચ પરસ્પરમથોર્જિતાઃ । આકાશે રચિતાશ્છિન્નાઃ શતધા રાજસૂનુના
એ બાણો અને તેના બાણો, એકબીજાથી જોરદાર અથડાયા અને રાજકુમારે તેમને આકાશમાં સો ભાગમાં વિખેર્યા.
છિત્ત્વા બાણાન્સુતીક્ષ્ણાગ્રાન્સુરથાંગોદ્ભવો બલી । બાણાઞ્છતં સમાધત્ત પુષ્કલં તાડિતું હૃદિ
તીક્ષ્ણ અગ્રવાળા બાણોને કાપી, સુરથાના પુત્રે, શક્તિશાળી, હૃદયમાં ઘા કરવા માટે સો બાણો ઉપાડ્યા.
તે બાણાઃ શતધાચ્છિન્નાઃ પુષ્કલેન મહાત્મના । અપતન્સમરોપાંતે શરવેગપ્રપીડિતાઃ
મહાન આત્મા પુષ્કલાએ એ બાણોને સો ભાગમાં કાપી નાખ્યા, અને બાણોની જોરદાર અસરથી એ બાણો યુદ્ધના અંતે પડી ગયા.
તદા તત્સુમહત્કર્મ દૃષ્ટ્વા રાજ્ઞઃ સુતો બલી । સહસ્રેણ શરાણાં ચ તાડયન્વક્ષસિ સ્ફુટમ્
પછી, એ મહાન કાર્ય જોઈને, રાજાના શક્તિશાળી પુત્રે પુષ્કલાના છાતી પર સ્પષ્ટ રીતે હજાર બાણો માર્યા.
તાનપ્યાશુ પ્રચિચ્છેદ પુષ્કલઃ પરમાસ્ત્રવિત્ । પુનરપ્યાશુ સ્વે ચાપે સમાધત્તાયુતં શરાન્
પુષ્કલા, સર્વોત્તમ અસ્ત્રોના ماهર, એ બાણોને ઝડપથી કાપી નાખ્યા; પછી, પોતાના ધનુષ પર ફરીથી દસ હજાર બાણો ચડાવ્યા.
તાનપ્યાશુ પ્રચિચ્છેદ પુષ્કલઃ પરમાસ્ત્રવિત્ । તતોઽત્યતં પ્રકુપિતઃ શરવૃષ્ટિમથાકરોત્
પુષ્કલા, સર્વોત્તમ અસ્ત્રોના ماهર, એ બાણોને પણ ઝડપથી કાપી નાખ્યા; પછી, ખૂબ ગુસ્સામાં, બાણોની વરસાદ વરસાવી.
શરવૃષ્ટિં સમાયાંતીં મત્વા ચંપક વીરહા । સાધુસાધુપ્રશંસંતં પુષ્કલં સમતાડયત્
બાણોની વરસાદ આવતી જોઈને, ચંપક, વીરહંતાએ, પુષ્કલાની કળા માટે પ્રશંસા કરી અને તેને ઘા કર્યો.
પુષ્કલશ્ચંપકં દૃષ્ટ્વા મહાવીર્યસમન્વિતમ્ । બ્રહ્મણોઽસ્ત્રસમાધત્ત સ્વે ચાપે સર્વશસ્ત્રવિત્
પુષ્કલાએ, ચંપકને મહાન વીરતા સાથે જોઈને, પોતાના ધનુષ પર બ્રહ્માસ્ત્ર ચડાવ્યું, કારણ કે તે બધા અસ્ત્રોમાં ماهર હતો.
તેન મુક્તં મહાશસ્ત્રં પ્રજજ્વાલ દિશો દશ । ખં રોદસી વ્યાપ્ય વિશ્વં પ્રલયં કર્તુમુદ્યતમ્
એ મહાન અસ્ત્ર છોડવામાં આવ્યું ત્યારે, તે દસ દિશાઓમાં જલલાઈ ઉઠ્યું, આકાશ અને પૃથ્વીને ભરાઈ, જગતનો વિનાશ કરવા તૈયાર થયું.