તસ્માદ્યૂયં ત્રયો ગત્વા હયમાનયત ધ્રુવમ્ । યતો ભવેદ્વાહમેધો રઘુનાથસ્ય ધીમતઃ
એથી તમે ત્રણેય જાઓ અને ચોક્કસપણે ઘોડો પાછો લાવો, કેમ કે બુદ્ધિશાળી રઘુનાથનું યજ્ઞ પૂર્ણ થવું જ જોઈએ.
શેષ ઉવાચ। ઇતિ વાક્યં સમાશ્રુત્ય શત્રુઘ્નઃ પરવીરહા । સ્વયં વિવેશ તોયાંતર્હનુમત્પુષ્કલાન્વિતઃ
શેષે કહ્યું: આ વચન સાંભળી, શત્રુઘ્ન દુશ્મનોનો વિનાશક, હનુમાન અને પુષ્કલ સાથે પોતે જ પાણીમાં પ્રવેશ્યો.
યાવજ્જલં વિવેશાસૌ તાવત્પુરમદૃશ્યત । અનેકોદ્યાનશોભાઢ્યમમેયં પુટભેદનમ્
જેમજ તે પાણીમાં પ્રવેશ્યા, એમજ તેની સામે અનેક ઉદ્યાનો અને અનગણિત સુંદર મહેલોવાળી એક અદભુત નગરી દેખાઈ.
તત્ર માણિક્યરચિતે સ્તંભે સ્વર્ણમયે હયમ્ । બદ્ધં દદર્શ રામસ્ય સ્વર્ણપત્રસુશોભિતમ્
ત્યાં, મણિથી શોભતા સોનાના થંભ પર, રામનો ઘોડો સોનાની ચમકતી પટ્ટીઓથી બંધાયેલો દેખાયો.
સ્ત્રિયસ્તત્ર મનોહારિ રૂપધારિણ્ય ઉત્તમાઃ । સેવંતે સુંદરીમેકાં પર્યંકે સુખમાસ્થિતામ્
ત્યાં મનોહર રૂપવાળી સુંદર સ્ત્રીઓ એક સુંદર સ્ત્રીની સેવા કરતી હતી, જે આરામથી પથારી પર બેઠી હતી.
તાન્દૃષ્ટ્વા તાઃ સ્ત્રિયઃ સર્વાઃ પ્રાવોચન્સ્વામિનીં પ્રતિ । એતેઽલ્પવર્ષ્મવયસો માંસપુષ્ટકલેવરાઃ
તેમને જોઈને, બધી સ્ત્રીઓએ પોતાની સ્વામિનીને કહ્યું: આ પુરુષો યુવાન છે, ઊંચાઈમાં નાના, પણ શરીરે તંદુરસ્ત છે.
ભવિષ્યંતિ તવ શ્રેષ્ઠમાહારસ્ય ફલં મહત્ । એતેષાં શોણિતં સ્વાદુ પુરુષાણાં ગતાયુષામ્
આ લોકો તારો શ્રેષ્ઠ અને સૌથી લાભદાયી ભોજન બનશે; જીવ પૂરા થયેલા આ પુરુષોનું લોહી મીઠું છે.
એતદ્વચઃ સમાકર્ણ્ય સેવકીનાં વરાંગના । જહાસ કિંચિદ્વદનં નર્તયંતી ભ્રુવાનઘા
સેવિકાઓના આ વચન સાંભળીને, શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીએ થોડું હસીને, ભ્રૂકુટિ નચાવી, મોઢું હલાવ્યું.
તાવત્ત્રયસ્તે સંપ્રાપ્તાઃ સન્નાહશ્રી વિશોભિતાઃ । શિરસ્ત્રાણાનિ દધતઃ શૌર્યવીર્યસમન્વિતાઃ
એ સમયે, તે ત્રણેય શસ્ત્ર અને કવચથી શોભાયમાન, શિરસ્ત્રાણ પહેરી, શૌર્ય અને પરાક્રમથી ભરપૂર ત્યાં આવી પહોંચ્યા.
તા દૃષ્ટ્વા મહિલાસ્તત્ર સૌંદર્યશ્રીસમન્વિતાઃ । પ્રોચુસ્તે વિસ્મયં વિપ્ર કિમિદં દૃશ્યતે મહત્
ત્યાંની સુંદરતા અને સૌમ્યતાથી ભરેલી સ્ત્રીઓએ તેમને જોઈને આશ્ચર્યથી કહ્યું: 'બ્રાહ્મણ, આ કેટલું મોટું દ્રશ્ય છે!'
નમશ્ચક્રુર્મહાત્માનઃ સર્વે દેવવરાંગનાઃ । કિરીટમણિવિદ્યોતદ્યોતિતાંઘ્રિયુગાસ્તતઃ
બધી મહાન આત્માવાળી દેવીઓએ નમન કર્યું, જેમના પગના જોડી પર મુગટના મણિની કિરણો ચમકી રહી હતી.
સા તાન્પપ્રચ્છ પુરુષાન્સર્વશ્રેષ્ઠા તુ ભામિની । કે યૂયમત્ર સંપ્રાપ્તાઃ કથં ચાપધરા નરાઃ
એ તેજસ્વી સ્ત્રીએ બધા શ્રેષ્ઠ પુરુષોને પૂછ્યું: 'તમારે કોણ છો? અહીં કેમ આવ્યા છો? અને ધનુષ ધારણ કરીને કેમ ઊભા છો?'
મત્સ્થલં સર્વદેવાનામગમ્યં મોહનં મહત્ । અત્ર પ્રાપ્તસ્ય તુ ક્વાપિ નિવૃત્તિર્ન ભવત્યુત
આ મારું સ્થાન બધાં દેવતાઓ માટે અપ્રાપ્ય અને મોહક છે; અહીં જે આવે છે, એ પછી પાછો જઈ શકતો નથી.
અશ્વોઽયં કસ્ય રાજ્ઞો વૈ કથં ચામરવીજિતઃ । સ્વર્ણપત્રેણ શોભાઢ્યઃ કથયંતુ મમાગ્રતઃ
આ ઘોડો કયા રાજાનો છે? અને તેને ચામરાથી કેમ પંખાવાયું છે? સુવર્ણ પટ્ટાથી શોભાયમાન છે—મારે અહીં સમજાવો.
શેષ ઉવાચ। ઇતિ તસ્યા વચઃ શ્રુત્વા મોહનાચારસંયુતમ્ । હનૂમાંસ્તાં પ્રત્યુવાચ ગતભીઃ પ્રહસન્નિવ
શેષે કહ્યું: એના મોહક વર્તનવાળા વચન સાંભળી, હનુમાને નિર્ભય થઈને, સ્મિત સાથે તેને જવાબ આપ્યો.
વયં વૈ કિંકરા રાજ્ઞસ્ત્રૈલોક્યસ્ય શિખામણેઃ । ત્રિલોકીયં પ્રણમતે સર્વદેવશિરોમણિમ્
અમે ત્રણેય લોકના રાજાના દાસ છીએ, જે ત્રણેય લોકના શિરમણિ છે; બધા દેવતાઓ પણ તેમને નમન કરે છે.
રામભદ્રસ્ય જાનીહિ હયમેધપ્રવર્તિતુઃ । પ્રમુંચ વાહમસ્માકં કથં બદ્ધો વરાઙ્ગને
આ રામભદ્રનો ઘોડો છે, જે અશ્વમેધ યજ્ઞ માટે છોડવામાં આવ્યો છે; હે સુશોભિત સ્ત્રી, અમારો ઘોડો છોડી દો, કેમ બાંધી રાખ્યો છે?
વયં સર્વાસ્ત્રકુશલાઃ સર્વશસ્ત્રાસ્ત્રકોવિદાઃ । નયિષ્યામો બલાદ્વાહં હત્વા તત્પ્રતિરોધકાન્
અમે બધા શસ્ત્રો અને અસ્ત્રોમાં પારંગત છીએ; જો કોઈ અવરોધ કરશે તો તેને હરાવીને, અમારો ઘોડો બળપૂર્વક લઈ જઈશું.
ઇતિ વાક્યં સમાકર્ણ્ય પ્લવઙ્ગસ્ય વરાઙ્ગના । વિવરસ્થા પ્રત્યુવાચ હસંતી વાક્યકોવિદા
મંકીનું વચન સાંભળી, એ સુંદર સ્ત્રી દ્વાર પાસે ઊભી રહી, હસતી હસતી, વાક્પટુતાથી જવાબ આપ્યો.
મયાનીતમિમં વાહં ન કોમોચયિતું ક્ષમઃ । વર્ષાયુતેન નિશિતૈર્બાણકોટિભિરુચ્છિખૈઃ
હું આ ઘોડો લાવી છું, પણ તેને છોડવાની મારી શક્તિ નથી; દસ હજાર વર્ષ સુધી તીક્ષ્ણ બાણોની ટોચે રાખ્યો છે.
પરં રામસ્ય પાદાબ્જસૈવકી કર્મકારિણી । ન ગ્રહીષ્યામિ તદ્વાહં રાજરાજસ્ય ધીમતઃ
હું તો માત્ર રામના પાદપદ્મની દાસી છું અને તેમનું કામ કરું છું; રાજાઓના રાજા અને બુદ્ધિશાળી રામનો ઘોડો હું પકડતી નથી.
મહાન વિનયો જાતો મમ નેત્ર્યાઃ સુવાજિનઃ । ક્ષમતાદ્રામચંદ્રસ્તચ્છરણ્યો ભક્તવત્સલઃ
મારા મનમાં બહુ નમ્રતા આવી છે, હે ઉત્તમ ઘોડા; ચંદ્રસમાન રામ, ભક્તોને આશ્રય આપનારા, કૃપા કરે.
યૂયં ક્લિષ્ટાસ્તત્પુરુષા હયાર્થં તસ્ય રક્ષિતુઃ । યાચધ્વં વરમપ્રાપ્યં દેવાનામપિ સત્તમાઃ
તમે બધા પુરુષો ઘોડાને બચાવવા માટે કષ્ટ ભોગવી રહ્યા છો; એવું વર માંગો જે શ્રેષ્ઠ દેવતાઓને પણ મળતું નથી.
યથા મેમીવમત્યુગ્રં ક્ષમેત પુરુષોત્તમઃ । વ્રીડાં ત્યક્ત્વાખિલાં યૂયં વૃણુધ્વં વરમુત્તમમ્
મારા આ અત્યંત કઠોર કાર્યને પુરુષોત્તમ રામ માફ કરે, એ માટે તમે બધા શરમ છોડીને શ્રેષ્ઠ વર માંગો.
તસ્યા વચઃ પરં શ્રુત્વા હનૂમાન્નિ જગાદ તામ્ । રઘુનાથપ્રસાદેન સર્વમસ્માકમૂર્જિતમ્
એના ઉત્તમ વચન સાંભળી, હનુમાને કહ્યું: 'રઘુનાથની કૃપાથી અમારું બધું બળ પ્રાપ્ત થયું છે.'
તથાપિ યાચે વરમેકમુત્તમં । વિધેહિ તન્મે મનસઃ સમીહિતમ્ । ભવે ભવે નો રઘુનાયકઃ પતિ -। ર્વયં ચ તત્કર્મકરાશ્ચ કિંકરાઃ
ત્યાં પણ હું એક શ્રેષ્ઠ વર માગું છું: મારા મનની ઈચ્છા પૂરી કરો—દરેક જન્મમાં રઘુનાથ અમારા સ્વામી રહે અને અમે તેમનાં સેવક અને કાર્યકર બનીએ.
એતદ્વચનમાકર્ણ્ય પ્લવગસ્ય તદાંગના । ઉવાચ વાક્યં મધુરં પ્રહસ્ય ગુણપૂજિતમ્
મંકીના એ વચન સાંભળી, એ સ્ત્રીએ હસીને, મધુર વાણીમાં, તેના ગુણોને માન આપીને જવાબ આપ્યો.
ભવદ્ભિઃ પ્રાર્થિતં યદ્વૈ દુર્લ્લભં સર્વદૈવતૈઃ । તદ્ભવિષ્યત્યસંદેહઃ સેવકાસ્તદ્રઘોઃ પતેઃ
તમે જે વર માગ્યું છે, જે સર્વ દેવતાઓને પણ દુર્લભ છે, તે નિશ્ચયે મળશે; તમે રઘુનાથના સાચા સેવક છો.
અથાપિ વરમેકં વૈ દાસ્યામિ કૃતહેલના । રઘુનાથસ્ય તુષ્ટ્યર્થં તદૃતં મે ભવેદ્વચઃ
હવે, ભલે મને અવમાને મળ્યું હોય, પણ રઘુનાથના સંતોષ માટે હું એક વરદાન આપું છું; મારું વચન સાચું રહે.
અગ્રે વીરમણિર્ભૂપો મહાવીરસમન્વિતઃ । ગ્રહીષ્યતિ ભવદ્વાહં શિવેન પરિરક્ષિતઃ
આગળ જઈને મહાવીરોથી ઘેરાયેલા અને શિવજીના રક્ષણ હેઠળ રહેલા વીરમણિ રાજા તમારો ઘોડો પકડશે.