કપે ત્વયા મહત્કર્મ કૃતં યદ્ભટપાતનમ્ । ક્ષણં તિષ્ઠસિ ચેત્કુર્વે તવ પ્રાણવિયોજનમ્
કપિ, તું મહાન કામ કર્યું છે, ભટ્ટોનો નાશ કર્યો છે; જો તું એક ક્ષણ ઊભો રહે તો હું તારો પ્રાણ છીનવી લઈશ.
એવમુક્ત્વા હનૂમંતં પ્રજઘાન સ દુર્મતિઃ । ત્રિશૂલેન સુતીક્ષ્ણેન જ્વલત્પાવકકાંતિના
આ રીતે હનુમાનને કહીને, તે દુષ્ટ દૈત્યએ અગ્નિ જેવો તેજસ્વી અને અત્યંત તીક્ષ્ણ ત્રિશૂલથી પ્રહાર કર્યો.
તદાગતં ત્રિશૂલં ચ મુખે જગ્રાહ વીર્યવાન્ । ચૂર્ણયામાસ સકલં સર્વલોહવિનિર્મિતમ્
પછી બલવાન હનુમાનએ આવતો ત્રિશૂલ પોતાના મોઢામાં પકડી લીધો અને બધું લોહથી બનેલું હોવા છતાં તેને પૂરેપૂરું ચૂરચૂર કરી નાખ્યું.
ચૂર્ણયિત્વા ત્રિશૂલં તદાયસં દૈત્યમોચિતમ્ । જઘાન તં ચપેટાભિર્બહ્વીભિર્હનુમાન્બલી
દૈત્યે ફેંકેલો આયર્નનો ત્રિશૂલ ચૂર કરી, બલવાન હનુમાનએ તેને ઘણી ચાંટડીઓ મારી.
સ આહતઃ કપીન્દ્રેણ ચપેટાભિરિતસ્તતઃ । વ્યથિતો વ્યસૃજન્માયાં સર્વલોકભયંકરીમ્
કપિરાજની ચાંટડીઓથી અહીંથી ત્યાં માર ખાઈ, દુઃખી થયેલો દૈત્ય સર્વ લોકને ડરાવે એવી માયા છોડવા લાગ્યો.
તદા તમોભવત્તીવ્રં યત્ર કો વા ન લક્ષ્યતે । યત્ર સ્વીયો ન પારક્યો વિદામાસ જનાન્બહૂન્
પછી ત્યાં ઘનઘોર અંધકાર છવાઈ ગયો, જ્યાં કોઈને કોઈ દેખાતું નહોતું; જ્યાં પોતાનું કે પરકું ઓળખી શકાતું નહોતું અને ઘણા લોકો ગુંચવાઈ ગયા.
શિલાઃ પર્વતશૃંગાભાઃ પતંતિ સુભટોપરિ । તાભિર્હતાસ્તુ તે સર્વે વ્યાકુલા અથ જજ્ઞિરે
પર્વતની ચોટી જેવા પથ્થરો વીરોએ ઉપર પડવા લાગ્યા; એ પથ્થરોના ઘા ખાઈ બધા ગભરાઈ ગયા.
વિદ્યુતો વિલસંત્યત્ર ગર્જંતિ જલદા ઘનમ્ । વર્ષંતિ પૂયરુધિરં મુંચંતિ સમલં જલમ્
ત્યાં વીજળી ચમકતી, ઘના મેઘો ગર્જના કરતા, પુસ અને લોહી વરસાવતાં, અને ગંદું પાણી વહાવતાં.
આકાશાત્પતમાનાનિ કબંધાનિ બહૂનિ ચ । દૃશ્યંતે છિન્નશીર્ષાણિ સકુંડલયુતાનિ ચ
આકાશમાંથી અનેક કપાયેલા માથાવાળા, ક્યારેક કુંડળવાળા ધડ પડતા દેખાતા.
નગ્ના વિરૂપાઃ સુભૃશં કીર્ણકેશાઃ સુદુર્મુખાઃ । દૃશ્યંતે સર્વતો દૈત્યા દારુણા ભયકારિણઃ
નગ્ન, વિકૃત, ખૂબ જ ભયાનક, વાળ વિખરાયેલા, ભયાનક ચહેરાવાળા એવા ભયાનક દૈતો ચારે તરફ દેખાતા.
તદા વ્યાકુલિતા લોકાઃ પરસ્પરભયાકુલાઃ । પલાયનપરા જાતા મહોત્પાતમમંસત
પછી બધા લોકો ગભરાઈ ગયા, એકબીજાથી ડરી ગયા, ભાગવા લાગ્યા અને આને મહા આપત્તિ માનવા લાગ્યા.
તદા શત્રુઘ્ન આયાતો રથે સ્થિત્વા મહાયશાઃ । શ્રીરામસ્મરણં કૃત્વા ચાપે સંધાય સાયકાન્
પછી મહાન યશસ્વી શત્રુઘ્ન રથમાં ઊભા રહી આવ્યા; શ્રીરામનું સ્મરણ કરીને ધનુષ પર બાણ ચડાવ્યા.
તાં માયાં સ વિધૂયાથ મોહનાસ્ત્રેણ વીર્યવાન્ । શરધારાઃ કિરન્વ્યોમ્નિ વવર્ષ સમરેસુરમ્
પછી તે પરાક્રમી યોદ્ધાએ મોહનાસ્ત્ર વડે માયા દૂર કરી અને યુદ્ધભૂમિમાં આકાશમાં તીરોની ઝરમર વરસાવી.
તદાદિશઃ પ્રસેદુસ્તા રવિસ્ત્વપરિવેષવાન્ । મેઘા યથાગતં યાતા વિદ્યુતઃ શાંતિમાગતાઃ
એ સમયે દિશાઓ સ્પષ્ટ થઈ ગઈ; સૂર્ય પોતાના તેજથી પ્રકાશિત થયો અને મેઘો જેમ આવ્યા હતા તેમ જ વિલય પામ્યા, વીજળી પણ શાંત થઈ ગઈ.
તદા વિમાનં પુરતો દૃશ્યતે રાક્ષસૈર્યુતમ્ । છિંધિ ભિંધીતિ ભાષાભિર્વ્યાકુલં સુતરાં મહત્
ત્યારે તેમની સામે રાક્ષસોથી ભરેલું એક વિશાળ વિમાન દેખાયું, જેમાં 'કાપો! ભેદો!' જેવા ઉગ્ર અવાજો સાથે ભારે ગભરાટ હતો.
બાણાશ્ચ શતસાહસ્રાઃ સ્વર્ણપુંખૈશ્ચ શોભિતાઃ । પેતુર્વિમાને નભસિ સ્થિતે કામગમે મુહુઃ
સોનાની પાંખવાળા લાખો તીરો વારંવાર આકાશમાં ઊભેલા અને ઇચ્છા મુજબ ચાલતા એ વિમાને પડતા રહ્યા.
તદા ભગ્નં વિમાનં હિ દૃશ્યતે ન તદુચ્ચકૈઃ । સ્વપુરી ખણ્ડમેકત્ર ભગ્નાંગમિવ ભૂતલે
પછી એ તૂટેલું વિમાન હવે ઊંચે દેખાતું નહોતું, પણ પોતાની નગરીમાં એક જગ્યાએ તૂટી પડેલું, જાણે જમીન પર કોઈનું અંગભંગ દેહ પડ્યું હોય તેમ.
તદા પ્રકુપિતો દૈત્યો બાણાન્ધનુષિ સંદધે । તૈર્બાણૈર્વિકિરન્રામભ્રાતરં ચાભિગર્જિતઃ
ત્યારે ક્રોધિત દૈત્યે ધનુષ પર તીરો ચડાવ્યા અને ગર્જના સાથે તે તીરો રામના ભાઈ પર વરસાવ્યા.
તે બાણાઃ શતશસ્તસ્ય લગ્ના વપુષિ ભૂરિશઃ । શોભામાપુઃ શોણિતૌઘાન્વહંતસ્તીક્ષ્ણવક્ત્રિણઃ
એ તીરો સૈંકડો વાર તેના શરીરે વાગ્યા, તેમની તીક્ષ્ણ અગ્રે લોહીની ધારા વહાવી અને તેજથી ઝગમગતા લાગ્યા.
શત્રુઘ્નઃ પરયા શક્ત્યા સંયુક્તો વાયુદૈવતમ્ । અસ્ત્રં ધનુષિ ચાધત્ત રાક્ષસાનાં પ્રકમ્પનમ્
શત્રુઘ્ને વાયુદેવતાની શક્તિથી યુક્ત શ્રેષ્ઠ શક્તિ ધારણ કરી અને રાક્ષસોને હલાવી નાખે એવું અસ્ત્ર પોતાના ધનુષ પર ચડાવ્યું.
તેનાસ્ત્રેણ વિમાનાત્ખાત્પતન્તો મુક્તમૂર્ધજાઃ । દૃશ્યંતે ભૂતવેતાલસંઘા ઇવ નભશ્ચરાઃ
એ અસ્ત્રના પ્રભાવથી રાક્ષસો વિમાનમાંથી નીચે પડ્યા, તેમના વાળ વિખરાયેલા હતા અને તેઓ જાણે આકાશમાં ભૂત-વેતાળોની ટોળકી જેવી લાગતા.
તદસ્ત્રં રઘુનાથસ્ય ભ્રાત્રા મુક્તં વિલોક્ય સઃ । અસ્ત્રં ચ પાશુપત્યં સ ચાપે ધાદ્દનુજાત્મજઃ
શત્રુઘ્ને રઘુનાથના ભાઈએ છોડેલું એ અસ્ત્ર જોઈને, સામેના દુશ્મન દાનવપુત્રે પોતાના ધનુષ પર પાશુપત અસ્ત્ર ચડાવ્યું.
તતઃ પ્રવૃત્તા વેતાલા ભૂતાઃ પ્રેતનિશાચરાઃ । કપાલકર્તરીયુક્તાઃ પિબન્તઃ શોણિતં બહુ
પછી ત્યાં ભૂત, પ્રેત અને રાત્રે ફરતા દૈત્યો દેખાયા, જેમના ગળે ખોપરીઓ અને હાથમાં કટારી હતી, અને તેઓ ઘણું લોહી પીતા હતા.
તે વૈ શત્રુઘ્નવીરાણાં રુધિરાણિ પપુર્મુદા । જીવતામપિ દુર્વારાઃ કર્તરીપાણિશોભિતાઃ
એ બધા આનંદથી શત્રુઘ્નના વીરોના લોહી પીતા હતા, જીવતા હોવા છતાં કોઈ રોકી ન શકે એવા, અને તેમના હાથોમાં કટારી ઝગમગતી હતી.
તદસ્ત્રં વ્યાપ્નુવદ્દૃષ્ટ્વા સર્વવીરપ્રભંજનમ્ । મુમોચ તન્નિરાસાય ચાસ્ત્રં નારાયણાભિધમ્
એ અસ્ત્ર સર્વત્ર ફેલાઈને બધા વીરોની પરાક્રમતા નષ્ટ કરે છે એવું જોઈ, તેને દૂર કરવા માટે તેણે નારાયણ નામનું અસ્ત્ર છોડ્યું.
નારાયણાસ્ત્રં તાન્સર્વાન્વારયામાસ તત્ક્ષણાત્ । તે સર્વે વિલયં પ્રાપુર્નિશાચરપ્રણોદિતાઃ
નારાયણાસ્ત્રે તરત જ એ બધા દૈત્યોને અટકાવી દીધા અને રાત્રે ફરતા બધા દાનવો ક્ષણેકમાં અદૃશ્ય થઈ ગયા.
તદા ક્રુદ્ધો નિશાચારી વિદ્યુન્માલી સમાદદે । ત્રિશૂલં નિશિતં ઘોરં શત્રુઘ્નં હંતુમુલ્બણમ્
પછી ક્રોધિત રાત્રિચર વિદ્યુન્માલી ભયાનક, તીક્ષ્ણ ત્રિશૂલ લઈને શત્રુઘ્નને મારવા દોડ્યો.
શૂલહસ્તં સમાયાંતં વિદ્યુન્માલિનમાહવે । સાયકૈઃ પ્રાહરત્તસ્ય ભુજે ત્વર્ધશશિપ્રભૈઃ
ત્રિશૂલધારી વિદ્યુન્માલી યુદ્ધમાં આગળ વધ્યો ત્યારે, શત્રુઘ્ને અર્ધચંદ્ર જેવી તેજસ્વી તીરો વડે તેના હાથ પર પ્રહાર કર્યો.
તૈર્બાણૈશ્છિન્નહસ્તઃ સ શિરસા હંતુમુદ્યતઃ । હતોસિ યાહિ શત્રુઘ્ન કસ્ત્વાં ત્રાતા ભવિષ્યતિ
એ તીરો વડે તેનો હાથ કપાઈ ગયો, તો પણ એ માથાથી હુમલો કરવા તયાર થયો અને બોલ્યો: 'શત્રુઘ્ન, હવે તું મર્યો, તને કોણ બચાવશે?'
ઇતિ બ્રુવાણં તરસા ચિચ્છેદ શિતસાયકૈઃ । મસ્તકં તસ્ય બલિનઃ શૂરસ્ય સહ કુંડલમ્
એવું કહેતો હતો ત્યારે, શત્રુઘ્ને તીક્ષ્ણ તીરો વડે ઝડપથી તેના કાનના કુંડળો સહિત તેનું માથું કાપી નાખ્યું.