મૂર્ચ્છાં પ્રાપ્તં તમાજ્ઞાય હનૂમાન્પવનાત્મજઃ । કોપવ્યાકુલિતસ્વાંતો બભાષે તં તુ રાક્ષસમ્
પુષ્કલને બેભાન પડેલો જોઈને પવનપુત્ર હનુમાન ગુસ્સાથી ભરાઈ ગયો અને એ રાક્ષસને કહ્યું.
કુત્ર ગચ્છસિ દુર્બુદ્ધે મયિ યોદ્ધરિ સંસ્થિતે । ત્વાં હન્મિ ચરણાઘાતૈર્વાજિહર્તારમાગતમ્
'હું હનુમાન યુદ્ધ માટે ઊભો છું ત્યારે, દુષ્ટબુદ્ધિ, તું ક્યાં ભાગે છે? ઘોડા ચોર, હું તને પગના ઘા મારીને મારી નાખીશ.'
એવમુક્ત્વા મહાદૈત્યાઞ્જઘાન પરસૈનિકાન્ । વિમાનસ્થાન્નખાગ્રેણ દારયન્નભસિ સ્થિતઃ
આવું કહીને તેણે મહાદૈત્ય અને બીજા દુશ્મન સૈનિકોને આકાશમાં ઊભા રહીને, નખના ટોચથી ફાડી નાખ્યા.
લાંગૂલેનાહતાઃ કેચિત્કેચિત્પાદતલા હતાઃ । બાહુભ્યાં દારિતાઃ કેચિત્પવનસ્ય તનૂભુવા
કેટલાંકને તેણે પૂંછડીના ઘા માર્યા, કેટલાંક પગના તળિયાથી માર્યા અને કેટલાંકને પવનપુત્રના બળથી હાથથી ફાડી નાખ્યા.
નશ્યંતિ કેચિન્નિહતાઃ કેચિન્મૂર્ચ્છંતિ સંહતાઃ । પલાયંતે પદાઘાતભયપીડાહતાસ્તતઃ
કેટલાંક નાશ પામ્યા, કેટલાક માર ખાઈને પડી ગયા, કેટલાક બેભાન થઈ ગયા; તો કેટલાક હનુમાનના પગલાંની ભય અને પીડાથી ડરીને ભાગી ગયા.
અનેકે નિહતાસ્તત્ર રાક્ષસાશ્ચાતિદારુણાઃ । છિન્ના ભિન્ના દ્વિધા જાતાઃ પવનસ્ય સુતેન વૈ
ત્યાં અનેક ભયાનક રાક્ષસો પવનપુત્રે કાપી નાખ્યા, ફાડી નાખ્યા અને બે ભાગ કરી નાખ્યા.
કામગંતુવિમાનં તદ્ભિન્નપ્રાકારતોરણમ્ । હાહા કુર્વદ્ભિરસુરૈઃ સમંતાત્પરિવારિતમ્
તે ઇચ્છાથી જતાં વિમાનના કિલ્લા અને દરવાજા તૂટી ગયા હતા, આસપાસ અસુરો દુઃખથી હાહાકાર કરતા ઘેરીને ઉભા હતા.
હનૂમતિ મહાશૂરે ક્ષણં ભૂમૌ ક્ષણં દિવિ । ઇતસ્તતઃ પ્રદૃશ્યેત કામયાનં દુરાસદમ્
મહાન શૂરવીર હનુમાન ક્યારેક જમીન પર, ક્યારેક આકાશમાં, અહીંથી ત્યાં લડાઈની ઈચ્છાથી દોડતો દેખાતો હતો, જેને નજીક જવું અશક્ય હતું.
યત્રયત્ર વિમાનં તત્તત્રતત્ર સમીરજઃ । પ્રહરન્નેવ દૃશ્યેત કામરૂપધરઃ કપિઃ
જ્યાં જ્યાં તે વિમાન જતું, ત્યાં ત્યાં પવનપુત્ર કાંઈ પણ રૂપ ધારણ કરીને મારવા માટે દેખાતો.
એવં તદાકુલીભૂતે વિમાનસ્થે મહાજને । ઉગ્રદંષ્ટ્રસ્તુ દૈત્યેંદ્રો હનૂમંતમુપેયિવાન્
જ્યારે વિમાનમાં બેઠેલી ભીડ ગભરાઈ ગઈ, ત્યારે તીવ્ર દાંતવાળો દૈત્યરાજ હનુમાન પાસે આવ્યો.
કપે ત્વયા મહત્કર્મ કૃતં યદ્ભટપાતનમ્ । ક્ષણં તિષ્ઠસિ ચેત્કુર્વે તવ પ્રાણવિયોજનમ્
કપિ, તું મહાન કામ કર્યું છે, ભટ્ટોનો નાશ કર્યો છે; જો તું એક ક્ષણ ઊભો રહે તો હું તારો પ્રાણ છીનવી લઈશ.
એવમુક્ત્વા હનૂમંતં પ્રજઘાન સ દુર્મતિઃ । ત્રિશૂલેન સુતીક્ષ્ણેન જ્વલત્પાવકકાંતિના
આ રીતે હનુમાનને કહીને, તે દુષ્ટ દૈત્યએ અગ્નિ જેવો તેજસ્વી અને અત્યંત તીક્ષ્ણ ત્રિશૂલથી પ્રહાર કર્યો.
તદાગતં ત્રિશૂલં ચ મુખે જગ્રાહ વીર્યવાન્ । ચૂર્ણયામાસ સકલં સર્વલોહવિનિર્મિતમ્
પછી બલવાન હનુમાનએ આવતો ત્રિશૂલ પોતાના મોઢામાં પકડી લીધો અને બધું લોહથી બનેલું હોવા છતાં તેને પૂરેપૂરું ચૂરચૂર કરી નાખ્યું.
ચૂર્ણયિત્વા ત્રિશૂલં તદાયસં દૈત્યમોચિતમ્ । જઘાન તં ચપેટાભિર્બહ્વીભિર્હનુમાન્બલી
દૈત્યે ફેંકેલો આયર્નનો ત્રિશૂલ ચૂર કરી, બલવાન હનુમાનએ તેને ઘણી ચાંટડીઓ મારી.
સ આહતઃ કપીન્દ્રેણ ચપેટાભિરિતસ્તતઃ । વ્યથિતો વ્યસૃજન્માયાં સર્વલોકભયંકરીમ્
કપિરાજની ચાંટડીઓથી અહીંથી ત્યાં માર ખાઈ, દુઃખી થયેલો દૈત્ય સર્વ લોકને ડરાવે એવી માયા છોડવા લાગ્યો.
તદા તમોભવત્તીવ્રં યત્ર કો વા ન લક્ષ્યતે । યત્ર સ્વીયો ન પારક્યો વિદામાસ જનાન્બહૂન્
પછી ત્યાં ઘનઘોર અંધકાર છવાઈ ગયો, જ્યાં કોઈને કોઈ દેખાતું નહોતું; જ્યાં પોતાનું કે પરકું ઓળખી શકાતું નહોતું અને ઘણા લોકો ગુંચવાઈ ગયા.
શિલાઃ પર્વતશૃંગાભાઃ પતંતિ સુભટોપરિ । તાભિર્હતાસ્તુ તે સર્વે વ્યાકુલા અથ જજ્ઞિરે
પર્વતની ચોટી જેવા પથ્થરો વીરોએ ઉપર પડવા લાગ્યા; એ પથ્થરોના ઘા ખાઈ બધા ગભરાઈ ગયા.
વિદ્યુતો વિલસંત્યત્ર ગર્જંતિ જલદા ઘનમ્ । વર્ષંતિ પૂયરુધિરં મુંચંતિ સમલં જલમ્
ત્યાં વીજળી ચમકતી, ઘના મેઘો ગર્જના કરતા, પુસ અને લોહી વરસાવતાં, અને ગંદું પાણી વહાવતાં.
આકાશાત્પતમાનાનિ કબંધાનિ બહૂનિ ચ । દૃશ્યંતે છિન્નશીર્ષાણિ સકુંડલયુતાનિ ચ
આકાશમાંથી અનેક કપાયેલા માથાવાળા, ક્યારેક કુંડળવાળા ધડ પડતા દેખાતા.
નગ્ના વિરૂપાઃ સુભૃશં કીર્ણકેશાઃ સુદુર્મુખાઃ । દૃશ્યંતે સર્વતો દૈત્યા દારુણા ભયકારિણઃ
નગ્ન, વિકૃત, ખૂબ જ ભયાનક, વાળ વિખરાયેલા, ભયાનક ચહેરાવાળા એવા ભયાનક દૈતો ચારે તરફ દેખાતા.
તદા વ્યાકુલિતા લોકાઃ પરસ્પરભયાકુલાઃ । પલાયનપરા જાતા મહોત્પાતમમંસત
પછી બધા લોકો ગભરાઈ ગયા, એકબીજાથી ડરી ગયા, ભાગવા લાગ્યા અને આને મહા આપત્તિ માનવા લાગ્યા.
તદા શત્રુઘ્ન આયાતો રથે સ્થિત્વા મહાયશાઃ । શ્રીરામસ્મરણં કૃત્વા ચાપે સંધાય સાયકાન્
પછી મહાન યશસ્વી શત્રુઘ્ન રથમાં ઊભા રહી આવ્યા; શ્રીરામનું સ્મરણ કરીને ધનુષ પર બાણ ચડાવ્યા.
તાં માયાં સ વિધૂયાથ મોહનાસ્ત્રેણ વીર્યવાન્ । શરધારાઃ કિરન્વ્યોમ્નિ વવર્ષ સમરેસુરમ્
પછી તે પરાક્રમી યોદ્ધાએ મોહનાસ્ત્ર વડે માયા દૂર કરી અને યુદ્ધભૂમિમાં આકાશમાં તીરોની ઝરમર વરસાવી.
તદાદિશઃ પ્રસેદુસ્તા રવિસ્ત્વપરિવેષવાન્ । મેઘા યથાગતં યાતા વિદ્યુતઃ શાંતિમાગતાઃ
એ સમયે દિશાઓ સ્પષ્ટ થઈ ગઈ; સૂર્ય પોતાના તેજથી પ્રકાશિત થયો અને મેઘો જેમ આવ્યા હતા તેમ જ વિલય પામ્યા, વીજળી પણ શાંત થઈ ગઈ.
તદા વિમાનં પુરતો દૃશ્યતે રાક્ષસૈર્યુતમ્ । છિંધિ ભિંધીતિ ભાષાભિર્વ્યાકુલં સુતરાં મહત્
ત્યારે તેમની સામે રાક્ષસોથી ભરેલું એક વિશાળ વિમાન દેખાયું, જેમાં 'કાપો! ભેદો!' જેવા ઉગ્ર અવાજો સાથે ભારે ગભરાટ હતો.
બાણાશ્ચ શતસાહસ્રાઃ સ્વર્ણપુંખૈશ્ચ શોભિતાઃ । પેતુર્વિમાને નભસિ સ્થિતે કામગમે મુહુઃ
સોનાની પાંખવાળા લાખો તીરો વારંવાર આકાશમાં ઊભેલા અને ઇચ્છા મુજબ ચાલતા એ વિમાને પડતા રહ્યા.
તદા ભગ્નં વિમાનં હિ દૃશ્યતે ન તદુચ્ચકૈઃ । સ્વપુરી ખણ્ડમેકત્ર ભગ્નાંગમિવ ભૂતલે
પછી એ તૂટેલું વિમાન હવે ઊંચે દેખાતું નહોતું, પણ પોતાની નગરીમાં એક જગ્યાએ તૂટી પડેલું, જાણે જમીન પર કોઈનું અંગભંગ દેહ પડ્યું હોય તેમ.
તદા પ્રકુપિતો દૈત્યો બાણાન્ધનુષિ સંદધે । તૈર્બાણૈર્વિકિરન્રામભ્રાતરં ચાભિગર્જિતઃ
ત્યારે ક્રોધિત દૈત્યે ધનુષ પર તીરો ચડાવ્યા અને ગર્જના સાથે તે તીરો રામના ભાઈ પર વરસાવ્યા.
તે બાણાઃ શતશસ્તસ્ય લગ્ના વપુષિ ભૂરિશઃ । શોભામાપુઃ શોણિતૌઘાન્વહંતસ્તીક્ષ્ણવક્ત્રિણઃ
એ તીરો સૈંકડો વાર તેના શરીરે વાગ્યા, તેમની તીક્ષ્ણ અગ્રે લોહીની ધારા વહાવી અને તેજથી ઝગમગતા લાગ્યા.
શત્રુઘ્નઃ પરયા શક્ત્યા સંયુક્તો વાયુદૈવતમ્ । અસ્ત્રં ધનુષિ ચાધત્ત રાક્ષસાનાં પ્રકમ્પનમ્
શત્રુઘ્ને વાયુદેવતાની શક્તિથી યુક્ત શ્રેષ્ઠ શક્તિ ધારણ કરી અને રાક્ષસોને હલાવી નાખે એવું અસ્ત્ર પોતાના ધનુષ પર ચડાવ્યું.