ઉગ્રદંષ્ટ્રેણ વૈ દૃષ્ટઃ પતમાનો નિજાગ્રજઃ । ગૃહીત્વા તં વિમાનાંતર્નિનાય રિપુશંકિતઃ
જ્યારે પોતાના મોટાભાઈને ભયાનક દાંતવાળા એ રાક્ષસ પડતો જોયો, ત્યારે શંકા સાથે તેણે ભાઈને પકડીને રથની અંદર લઈ ગયો.
પ્રાહ ચારિં મહારોષાત્પુષ્કલં બલિનાં વરમ્ । મદ્ભ્રાતરં પાતયિત્વા કુત્ર યાસ્યસિ દુર્મતે
પછી એ ક્રોધથી ભરાઈને, બલવાન પુષ્કલને કહ્યું: 'મારા ભાઈને પાડી દીધા પછી, દુષ્ટબુદ્ધિ, હવે તું ક્યાં જઈશ?'
માં વૈ યુધિ વિનિર્જિત્ય ગંતાસિ જયમુત્તમમ્ । સ્થિતે મયિ તવ સ્વાંતે જયાશા વિનિવર્ત્ય તામ્
'મને યુદ્ધમાં હરાવીને જ તું સાચી જીત મેળવી શકીશ; હું સામે ઊભો છું ત્યાં સુધી જીતવાની આશા છોડી દે.'
એવં બ્રુવંતં તરસા જઘાન દશભિઃ શરૈઃ । હૃદયે તસ્ય દુષ્ટસ્ય રોષપૂરિતલોચનઃ
એવું બોલતો હતો, ત્યારે ક્રોધથી આંખો લાલ કરીને તેણે દસ બાણો ઝડપથી એ દુષ્ટના હૃદયમાં ઘૂસી દીધા.
સ તાડિતો દશશરૈઃ પુષ્કલેન મહાત્મના । ચુક્રોધ હૃદિ દુર્બુદ્ધિસ્તં હંતુમુપચક્રમે
મહાન આત્માવાળા પુષ્કલના દસ બાણ વાગતાં એ દુષ્ટ મનવાળો રાક્ષસ હૃદયથી ખૂબ ગુસ્સે થયો અને તેને મારવા તયાર થયો.
દંતાન્નિષ્પિષ્ય સક્રોધો મુષ્ટિમુદ્યમ્ય ચાહનત્ । વ્યનદદ્વજ્રનિર્ઘાતપાતશંકાં સૃજન્હૃદિ
તે ગુસ્સામાં દાંત ભીંસી, મુઠી ઊંચકી અને એવો ઘા માર્યો કે, જાણે વજ્રના પડઘા જેવી ધ્વનિ હૃદયમાં સંભળાઈ.
મુષ્ટિનાભિહતો વીરઃ પુષ્કલઃ પરમાસ્ત્રવિત્ । નાકંપત વિનિષ્પેષં વાંછંસ્તસ્ય દુરાત્મનઃ
મુઠીનો ઘા પડ્યો છતાં, મહાવીર અને મહાસસ્ત્રજ્ઞ પુષ્કલ ذرાય ન ડગ્યો; એ દુષ્ટને ચકનાચૂર કરવાની ઈચ્છા રાખતો રહ્યો.
વત્સદંતાન્મહાતીક્ષ્ણાન્મુમોચ હૃદિ સાયકાન્ । તૈર્બાણૈર્વ્યથિતો દૈત્યસ્ત્રિશૂલં તુ સમાદદે
પછી તેણે વાછરડાના દાંત જેવી તીક્ષ્ણ બાણો તેના હૃદયમાં છોડ્યા; એ બાણોથી પીડાઈને દૈત્યએ ત્રિશૂલ ઉઠાવ્યો.
જાજ્વલ્યમાનં ત્રિશિખં જ્વાલામાલાતિભીષણમ્ । લગ્નં હૃદિ મહાવીર પુષ્કલસ્ય તુ દારુણમ્
તે ત્રિશૂલ અગ્નિ જેવી જ્વાળાઓથી ધધકતું, ત્રણ મુખવાળું અને ભયાનક હતું; એ ભયાનક ત્રિશૂલ મહાવીર પુષ્કલના હૃદયમાં ઘૂસી ગયું.
મૂર્ચ્છિતસ્તેન શૂલેન નિહતો ધન્વિસત્તમઃ । કશ્મલં પરમં પ્રાપ્તઃ પપાત સ્યંદનોપરિ
એ ત્રિશૂલ વાગતાં શ્રેષ્ઠ ધનુર્ધર અચેત થઈ ગયો, ભારે દુઃખમાં આવીને પોતાના રથ પર પડી ગયો.
મૂર્ચ્છાં પ્રાપ્તં તમાજ્ઞાય હનૂમાન્પવનાત્મજઃ । કોપવ્યાકુલિતસ્વાંતો બભાષે તં તુ રાક્ષસમ્
પુષ્કલને બેભાન પડેલો જોઈને પવનપુત્ર હનુમાન ગુસ્સાથી ભરાઈ ગયો અને એ રાક્ષસને કહ્યું.
કુત્ર ગચ્છસિ દુર્બુદ્ધે મયિ યોદ્ધરિ સંસ્થિતે । ત્વાં હન્મિ ચરણાઘાતૈર્વાજિહર્તારમાગતમ્
'હું હનુમાન યુદ્ધ માટે ઊભો છું ત્યારે, દુષ્ટબુદ્ધિ, તું ક્યાં ભાગે છે? ઘોડા ચોર, હું તને પગના ઘા મારીને મારી નાખીશ.'
એવમુક્ત્વા મહાદૈત્યાઞ્જઘાન પરસૈનિકાન્ । વિમાનસ્થાન્નખાગ્રેણ દારયન્નભસિ સ્થિતઃ
આવું કહીને તેણે મહાદૈત્ય અને બીજા દુશ્મન સૈનિકોને આકાશમાં ઊભા રહીને, નખના ટોચથી ફાડી નાખ્યા.
લાંગૂલેનાહતાઃ કેચિત્કેચિત્પાદતલા હતાઃ । બાહુભ્યાં દારિતાઃ કેચિત્પવનસ્ય તનૂભુવા
કેટલાંકને તેણે પૂંછડીના ઘા માર્યા, કેટલાંક પગના તળિયાથી માર્યા અને કેટલાંકને પવનપુત્રના બળથી હાથથી ફાડી નાખ્યા.
નશ્યંતિ કેચિન્નિહતાઃ કેચિન્મૂર્ચ્છંતિ સંહતાઃ । પલાયંતે પદાઘાતભયપીડાહતાસ્તતઃ
કેટલાંક નાશ પામ્યા, કેટલાક માર ખાઈને પડી ગયા, કેટલાક બેભાન થઈ ગયા; તો કેટલાક હનુમાનના પગલાંની ભય અને પીડાથી ડરીને ભાગી ગયા.
અનેકે નિહતાસ્તત્ર રાક્ષસાશ્ચાતિદારુણાઃ । છિન્ના ભિન્ના દ્વિધા જાતાઃ પવનસ્ય સુતેન વૈ
ત્યાં અનેક ભયાનક રાક્ષસો પવનપુત્રે કાપી નાખ્યા, ફાડી નાખ્યા અને બે ભાગ કરી નાખ્યા.
કામગંતુવિમાનં તદ્ભિન્નપ્રાકારતોરણમ્ । હાહા કુર્વદ્ભિરસુરૈઃ સમંતાત્પરિવારિતમ્
તે ઇચ્છાથી જતાં વિમાનના કિલ્લા અને દરવાજા તૂટી ગયા હતા, આસપાસ અસુરો દુઃખથી હાહાકાર કરતા ઘેરીને ઉભા હતા.
હનૂમતિ મહાશૂરે ક્ષણં ભૂમૌ ક્ષણં દિવિ । ઇતસ્તતઃ પ્રદૃશ્યેત કામયાનં દુરાસદમ્
મહાન શૂરવીર હનુમાન ક્યારેક જમીન પર, ક્યારેક આકાશમાં, અહીંથી ત્યાં લડાઈની ઈચ્છાથી દોડતો દેખાતો હતો, જેને નજીક જવું અશક્ય હતું.
યત્રયત્ર વિમાનં તત્તત્રતત્ર સમીરજઃ । પ્રહરન્નેવ દૃશ્યેત કામરૂપધરઃ કપિઃ
જ્યાં જ્યાં તે વિમાન જતું, ત્યાં ત્યાં પવનપુત્ર કાંઈ પણ રૂપ ધારણ કરીને મારવા માટે દેખાતો.
એવં તદાકુલીભૂતે વિમાનસ્થે મહાજને । ઉગ્રદંષ્ટ્રસ્તુ દૈત્યેંદ્રો હનૂમંતમુપેયિવાન્
જ્યારે વિમાનમાં બેઠેલી ભીડ ગભરાઈ ગઈ, ત્યારે તીવ્ર દાંતવાળો દૈત્યરાજ હનુમાન પાસે આવ્યો.
કપે ત્વયા મહત્કર્મ કૃતં યદ્ભટપાતનમ્ । ક્ષણં તિષ્ઠસિ ચેત્કુર્વે તવ પ્રાણવિયોજનમ્
કપિ, તું મહાન કામ કર્યું છે, ભટ્ટોનો નાશ કર્યો છે; જો તું એક ક્ષણ ઊભો રહે તો હું તારો પ્રાણ છીનવી લઈશ.
એવમુક્ત્વા હનૂમંતં પ્રજઘાન સ દુર્મતિઃ । ત્રિશૂલેન સુતીક્ષ્ણેન જ્વલત્પાવકકાંતિના
આ રીતે હનુમાનને કહીને, તે દુષ્ટ દૈત્યએ અગ્નિ જેવો તેજસ્વી અને અત્યંત તીક્ષ્ણ ત્રિશૂલથી પ્રહાર કર્યો.
તદાગતં ત્રિશૂલં ચ મુખે જગ્રાહ વીર્યવાન્ । ચૂર્ણયામાસ સકલં સર્વલોહવિનિર્મિતમ્
પછી બલવાન હનુમાનએ આવતો ત્રિશૂલ પોતાના મોઢામાં પકડી લીધો અને બધું લોહથી બનેલું હોવા છતાં તેને પૂરેપૂરું ચૂરચૂર કરી નાખ્યું.
ચૂર્ણયિત્વા ત્રિશૂલં તદાયસં દૈત્યમોચિતમ્ । જઘાન તં ચપેટાભિર્બહ્વીભિર્હનુમાન્બલી
દૈત્યે ફેંકેલો આયર્નનો ત્રિશૂલ ચૂર કરી, બલવાન હનુમાનએ તેને ઘણી ચાંટડીઓ મારી.
સ આહતઃ કપીન્દ્રેણ ચપેટાભિરિતસ્તતઃ । વ્યથિતો વ્યસૃજન્માયાં સર્વલોકભયંકરીમ્
કપિરાજની ચાંટડીઓથી અહીંથી ત્યાં માર ખાઈ, દુઃખી થયેલો દૈત્ય સર્વ લોકને ડરાવે એવી માયા છોડવા લાગ્યો.
તદા તમોભવત્તીવ્રં યત્ર કો વા ન લક્ષ્યતે । યત્ર સ્વીયો ન પારક્યો વિદામાસ જનાન્બહૂન્
પછી ત્યાં ઘનઘોર અંધકાર છવાઈ ગયો, જ્યાં કોઈને કોઈ દેખાતું નહોતું; જ્યાં પોતાનું કે પરકું ઓળખી શકાતું નહોતું અને ઘણા લોકો ગુંચવાઈ ગયા.
શિલાઃ પર્વતશૃંગાભાઃ પતંતિ સુભટોપરિ । તાભિર્હતાસ્તુ તે સર્વે વ્યાકુલા અથ જજ્ઞિરે
પર્વતની ચોટી જેવા પથ્થરો વીરોએ ઉપર પડવા લાગ્યા; એ પથ્થરોના ઘા ખાઈ બધા ગભરાઈ ગયા.
વિદ્યુતો વિલસંત્યત્ર ગર્જંતિ જલદા ઘનમ્ । વર્ષંતિ પૂયરુધિરં મુંચંતિ સમલં જલમ્
ત્યાં વીજળી ચમકતી, ઘના મેઘો ગર્જના કરતા, પુસ અને લોહી વરસાવતાં, અને ગંદું પાણી વહાવતાં.
આકાશાત્પતમાનાનિ કબંધાનિ બહૂનિ ચ । દૃશ્યંતે છિન્નશીર્ષાણિ સકુંડલયુતાનિ ચ
આકાશમાંથી અનેક કપાયેલા માથાવાળા, ક્યારેક કુંડળવાળા ધડ પડતા દેખાતા.
નગ્ના વિરૂપાઃ સુભૃશં કીર્ણકેશાઃ સુદુર્મુખાઃ । દૃશ્યંતે સર્વતો દૈત્યા દારુણા ભયકારિણઃ
નગ્ન, વિકૃત, ખૂબ જ ભયાનક, વાળ વિખરાયેલા, ભયાનક ચહેરાવાળા એવા ભયાનક દૈતો ચારે તરફ દેખાતા.