તદા દદર્શ રાજાનં જનકં દ્વારિસંસ્થિતમ્ । વિમાનેન મહાપુણ્યકારિણં દયયાયુતમ્
પછી તેમણે જનક રાજાને રથમાં, નરકના દ્વારે, મહાપુણ્યવાન અને દયાળુ સ્વરૂપે ઉભેલા જોયા.
તમુવાચ પ્રેતપતિર્જનકં સહસન્ગિરા । રાજન્કુતસ્ત્વં સંપ્રાપ્તઃ સર્વધર્મશિરોમણિઃ
પિતૃપતિએ સૌમ્ય વાણીથી જનકને કહ્યું: 'હે રાજા, સર્વધર્મના શિરોમણિ, તમે અહીં કેમ આવ્યા છો?'
એતત્સ્થાનં પાતકિનાં દુષ્ટાનાં પ્રાણઘાતિનામ્ । નાયાંતિ પુરુષા ભૂપ ત્વાદૃશાઃ પુણ્યકારિણઃ
'આ સ્થાન પાપી, દુષ્ટ અને જીવહિંસા કરનાર માટે છે; તમારા જેવા પુણ્યશાળી લોકો અહીં આવતા નથી.'
અત્રાયાંતિ નરાસ્તે વૈ યે પરદ્રોહતત્પરાઃ । પરાપવાદનિરતાઃ પરદ્રવ્યપરાયણાઃ
'અહીં એ લોકો આવે છે, જે પરનિંદા કરે છે, બીજાને નુકસાન પહોંચાડે છે અને બીજાની સંપત્તિમાં મગ્ન રહે છે.'
યો વૈ કલત્રં ધર્મિષ્ઠં નિજસેવાપરાયણમ્ । અપરાધાદૃતે જહ્યાત્સનરોઽત્ર સમાવ્રજેત્
'જે પુરુષ નિર્દોષે પોતાના ધર્મનિષ્ઠ અને પતિવ્રતા પત્નીને ત્યાગે છે, તે અહીં અવશ્ય આવે છે.'
મિત્રં વઞ્ચયતે યસ્તુ ધનલોભેન લોભિતઃ । આગત્યાત્ર નરઃ પીડાં મત્તઃ પ્રાપ્નોતિ દારુણામ્
'જે માણસ ધનના લોભે મિત્રને છેતરે છે, તે અહીં આવીને મારી તરફથી ભયાનક પીડા ભોગવે છે.'
યો રામં મનસા વાચા કર્મણા દંભતોઽપિ વા । દ્વેષાદ્વાચોપહાસાદ્વા ન સ્મરત્યેવ મૂઢધીઃ
'જે મૂર્ખ મન, વાણી કે કર્મથી—even દંભ, દ્વેષ કે ઉપહાસથી પણ—રામનું સ્મરણ કરતો નથી,'
તં બધ્નામિ પુનસ્ત્વેષુ નિક્ષિપ્ય શ્રપયામિ ચ । યૈઃ સ્મૃતો ન રમાનાથો નરકક્લેશવારકઃ
'એને હું ફરીથી બાંધીને અહીં નાખું છું અને તેને દુઃખ આપું છું; કારણ કે જે લોકો રામના સ્વામીનું સ્મરણ કરતા નથી, તેઓ નરકના દુઃખથી બચી શકતા નથી.'
તાવત્પાપં મનુષ્યાણામંગેષુ નૃપ તિષ્ઠતિ । યાવદ્રામં ન રસના ગૃણાતિ કલિ દુર્મતેઃ
રાજા, જ્યારે સુધી માણસોની જીભે રામનું નામ નથી આવતું, ત્યારે સુધી કલીયુગમાં દુષ્ટ મનવાળા લોકોના શરીર પર પાપ ટકેલું જ રહે છે.
મહાપાપકરા રાજન્યે ભવંતિ મહામતે । તાનાનયંતિ મદ્ભૃત્યાસ્ત્વાદૃશાન્દ્રષ્ટુમક્ષમાઃ
હે વિદ્વાન રાજા, રાજાઓ મોટા પાપ કરે છે; મારા સેવકો એવા લોકોને, જેમને જોઈ શકાય એમ પણ નથી, અહીં લાવી નાખે છે.
તસ્માદ્ગચ્છ મહારાજ ભુંક્ષ્વ ભોગાનનેકશઃ । વિમાનવરમારુહ્ય ભુંક્ષ્વ પુણ્યમુપાર્જિતમ્
એથી, મહારાજા, હવે તમે જાઓ અને અનેક પ્રકારના સુખ ભોગવો; ઉત્તમ વિમાન પર ચડીને, તમે કમાયેલું પુણ્ય ભોગવો.
ઇતિ વાક્યં સમાકર્ણ્યધ ર્મરાજસ્ય તત્પતેઃ । ઉવાચ ધર્મરાજાનં કરુણાપૂરપૂરિતઃ
ધર્મરાજાના આ વચન સાંભળીને, રાજાએ દયાથી ભરેલા હૃદયથી ધર્મરાજાને જવાબ આપ્યો.
જનક ઉવાચ। અહં ગચ્છામિ નો નાથ જીવાનામનુકમ્પયા । મદંગવાયુના હ્યેતે સુખં પ્રાપ્તાઃ સ્મ સંસ્થિતાઃ
જનકે કહ્યું: પ્રભુ, હું જીવંત જીવાતાઓ પર દયા રાખીને અહીંથી જતો નથી; મારા શરીરની હવા વડે આ બધા સુખી થઈને સ્થિર થયા છે.
એતાન્મુંચસિ ચેદ્રાજન્સર્વાન્વૈ નિરયસ્થિતાન્ । તતો ગચ્છામિ સુખિતઃ સ્વર્ગં પુણ્યજનાશ્રિતમ્
હે રાજા, જો તમે નરકમાં રહેલા આ બધા જીવોને મુક્ત કરો, તો પછી હું આનંદથી પુણ્યવાળાઓના આશ્રય સ્વર્ગમાં જઈશ.
જાબાલિરુવાચ। ઇતિ વાક્યમથાશ્રુત્ય જનકં પ્રત્યુવાચ સઃ । પ્રત્યેકં નિર્દિશઞ્જીવાન્નિરયસ્થાનનેકશઃ
જાબાલીએ કહ્યું: આ રીતે જનકના વચન સાંભળીને, તેણે નરકમાં રહેલા દરેક જીવને બતાવીને જવાબ આપ્યો.
ધર્મ ઉવાચ। અયં મિત્ર કલત્રં વૈ વિશ્વસ્તમનુજગ્મિવાન્ । તસ્માદેનં લોહશંકૌ વર્ષાયુતમપીપચમ્
ધર્મએ કહ્યું: આ માણસે પોતાના મિત્ર અને પત્ની પર વિશ્વાસ રાખીને તેમની પાછળ ગયો હતો; તેથી તેને લોખંડના કડાહીમાં દસ હજાર વર્ષ સુધી સળગાવવો જોઈએ.
પશ્ચાદેનં સૂકરાણાં યોનૌ નિક્ષિપ્ય દોષિણમ્ । માનુષેષ્વવતાર્યોઽયં ષંઢચિહ્નેન ચિહ્નિતઃ
પછી આ પાપીને ડુક્કરની યોનિમાં મૂકી દો; ત્યારબાદ તેને માનવજાતિમાં, પણ હિજડા તરીકે જન્મ આપો.
અનેન પરદારાશ્ચ બલાદાલિગિતા મુહુઃ । તસ્માદયં પચ્યતેઽત્ર રૌરવે શતહાયનમ્
આ માણસે વારંવાર જોરથી પરસ્ત્રીઓનું અપહરણ કર્યું; તેથી તે અહીં રૌરવ નરકમાં સો વર્ષ સુધી ઉકાળાય છે.
અયં તુ પરકીયં સ્વં મુષિત્વા બુભુજે કુધીઃ । તસ્માદસ્ય કરૌ છિત્ત્વા પચેયં પૂયશોણિતે
આ દુષ્ટે બીજાનું માલ ચોરીને પોતાનું માનીને ભોગવ્યું; તેથી તેના હાથ કપાઈને, તેને પવડ અને લોહીમાં ઉકાળવો જોઈએ.
અયં સાયંતને પ્રાપ્તમતિથિં ક્ષુધયાર્દિતમ્ । વાણ્યાપિ નાકરોત્તસ્ય પૂજનં સ્વાગતં ન ચ
આ માણસે સાંજના સમયે ભૂખ્યા અતિથિ આવ્યા ત્યારે, એક શબ્દ પણ બોલ્યો નહીં, ન તો પૂજન કર્યું, ન સ્વાગત કર્યું.
તસ્માદયં પાતનીયસ્તામિસ્રેંધનપૂરિતે । ભ્રમરૈઃ પીડિતો યાતુ યાતનાં શતહાયનમ્
એથી, તેને અગ્નિથી ભરેલા તામિસ્ર નરકમાં ફેંકી દો, જ્યાં તે ભમરાઓ દ્વારા પીડાય અને સો વર્ષ સુધી દુઃખ ભોગવે.
અયં તાવત્પરસ્યોચ્ચૈર્નિંદાં કુર્વન્નલજ્જિતઃ । અયમપ્યશૃણોત્કર્ણૌ પ્રેરયન્બહુશસ્તુ તામ્
આ માણસે નિર્લજ્જતાથી બીજાની ઉંચી નિંદા કરી; અને આ બીજાએ વારંવાર તે નિંદા સાંભળવા પોતાના કાન આગળ વધાર્યા.
તસ્માદિમાવંધકૂપે પતિતૌ દુઃખદુઃખિતૌ । અયં મિત્રધ્રુગુદ્વિગ્નઃ પચ્યતે રૌરવે ભૃશમ્
એથી, આ બંનેને અંધકારમય ખાડામાં નાખી દો, જ્યાં તેઓ ભારે દુઃખ ભોગવે; આ મિત્રદ્રોહી વ્યાકુળ થઈને રૌરવમાં કડક ઉકાળાય છે.
તસ્માદેતાન્પાપભોગાન્કારયિત્વા વિમોચયે । ત્વં ગચ્છ નરશાર્દૂલ પુણ્યરાશિવિધાયકઃ
એથી, હું પહેલા તેમને તેમના પાપના ફળ ભોગવાડાવીને મુક્ત કરીશ; અને તું, હે મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ, પુણ્યના ઢગલા ઉભા કરનાર, હવે આગળ વધ.
જાબાલિરુવાચ। એવં સ નિર્દિશઞ્જીવાંસ્તૂષ્ણીમાસાઘકારિણઃ । પ્રોવાચ રામભક્તોઽસૌ કરુણાપૂરિતેક્ષણઃ
જાબાલીએ કહ્યું: આ રીતે પાપી જીવોને બતાવીને, તે મૌન રહ્યો; પછી રામભક્ત, દયા ભરેલી આંખો સાથે, બોલ્યો.
જનક ઉવાચ। કથં નિરયનિર્મુક્તિર્જીવાનાં દુઃખિનાં ભવેત્ । તદાશુ કથય ત્વં વૈ યત્કૃત્વા સુખમાપ્નુયુઃ
જનકે કહ્યું: આ દુઃખી જીવોને નરકમાંથી મુક્તિ કેવી રીતે મળે? એ માટે શું કરવું જોઈએ, જેથી તેમને સુખ મળે, એ તું જલ્દી કહો.
ધર્મ ઉવાચ। નૈભિરારાધિતો વિષ્ણુર્નૈભિસ્તસ્ય કથાઃ શ્રુતાઃ । કથં નિરયનિર્મુક્તિર્ભવેદ્વૈ પાપકારિણામ્
ધર્મએ કહ્યું: એ લોકો વિષ્ણુની પ્રસન્નતા મેળવતા નથી, એમણે ક્યારેય ભગવાનની વાર્તાઓ પણ સાંભળી નથી. તો પછી, જે લોકો પાપ કરે છે, તેઓને નરકમાંથી મુક્તિ કેવી રીતે મળી શકે?
યદિ ત્વં મોચયસ્યેતાન્મહાપાપકરાનપિ । તર્હ્યર્પય મહારાજ પુણ્યં તત્કથયામિ યત્
જો તું આ મહાપાપીઓને પણ મુક્ત કરવા માંગતો હોય, રાજા, તો તું જે પુણ્ય કમાયું છે, તે અર્પણ કર; હું તને શું કરવું તે કહું છું.
એકદા પ્રાતરુત્થાય શુદ્ધભાવેન ચેતસા । ધ્યાતઃ શ્રીરઘુનાથોઽસૌ મહાપાપહરાભિધઃ
એક વખત, તું વહેલી સવારે શુદ્ધ હૃદયથી ઉઠીને, મહાપાપો દૂર કરનાર શ્રી રઘુનાથજીનું ધ્યાન કર્યું હતું.
રામરામેતિ યચ્ચોક્તં ત્વયા શુદ્ધેન ચેતસા । તત્પુણ્યમર્પયૈતેભ્યો યેન સ્યાન્નિરયાચ્ચ્યુતિઃ
તારે શુદ્ધ મનથી 'રામ, રામ' નામ ઉચ્ચાર્યું ત્યારે જે પુણ્ય મળ્યું હતું, એ તું આ બધાને અર્પણ કર, જેથી તેઓને નરકમાંથી છૂટકારો મળી શકે.