તદાહં તસ્ય ચરણાવગૃહ્ણં સદયા યુતઃ । દૃષ્ટ્વા મે વિનયં માં તુ પ્રાવોચત્કરુણાનિધિઃ
ત્યારે હું દયાથી ભરાઈને તેમના પગ પકડી લીધા; મારી વિનમ્રતા જોઈને, તે દયાના સાગરએ મને કહ્યું.
ત્વં રામસ્ય મખે વિઘ્નં કરિષ્યસિ યદા નૃપ । તદા હનૂમાનંઘ્રિં ત્વાં તાડયિષ્યતિ વેગતઃ
રાજા, જ્યારે તું રામના યજ્ઞમાં વિઘ્ન લાવશે, ત્યારે હનુમાન તારા પગ પર જોરથી મારશે.
તદા ત્વં જ્ઞાસ્યસે રાજન્નાન્યથા સ્વમનીષયા । પુરાહમુક્તસ્તેનૈવં તદ્દૃષ્ટમધુના મયા
ત્યારે, રાજા, તને સમજાશે—પોતાની સમજથી નહિ; મને પણ એ પહેલા કહેવામાં આવ્યું હતું, અને હવે મેં પોતે જોઈ લીધું છે.
યદા માં હનુમાન્ક્રુદ્ધસ્તાડયામાસ વક્ષસિ । તદાઽદર્શં રમાનાથં પૂર્ણબ્રહ્મસ્વરૂપિણમ્
જ્યારે હનુમાન ગુસ્સામાં આવીને મારા છાતી પર માર્યો, ત્યારે મેં રામ, પૂર્ણ બ્રહ્મરૂપ ભગવાનને, જોઈ લીધા.
તસ્માદશ્વં તુ શોભાઢ્યમાનયંતુ મહાબલાઃ । ધનાનિ ચૈવ વાસાંસિ રાજ્યં ચેદં સમર્પયે
એથી, શક્તિશાળી લોકો સુંદર ઘોડો લાવે; હું ધન, કપડાં અને આ રાજ્ય અર્પણ કરું છું.
રામં દૃષ્ટ્વા કૃતાર્થઃ સ્યામહં યજ્ઞેતિ પુણ્યદે । આનયંતુ હયં મહ્યં રોચતે તુ તદર્પણમ્
રામને જોઈને હું યજ્ઞથી પૂર્ણ થાઉં, હે પુણ્ય આપનારા; મારા માટે ઘોડો લાવવો, તેનું અર્પણ મને ગમ્યું છે.
શેષ ઉવાચ। તે તુ તાતવચઃ શ્રુત્વા હર્ષિતાઃ સંપ્રહારિણઃ । તથેત્યૂચુર્મહારાજં રામદર્શનલાલસમ્
શેષે કહ્યું: પિતાના વચન સાંભળી, આનંદિત યુદ્ધવીરો રાજાને, જે રામના દર્શન માટે આતુર હતા, કહ્યું: 'જેમ કહો તેમ જ થશે.'
પુત્રા ઊચુઃ। રાજન્ભવત્પદાંભોજાન્નાન્યં જાનીમહે વયમ્ । યત્તવ સ્વાંતતો જાતં તદ્ભવત્વદ્ય વેગતઃ
પુત્રોએ કહ્યું: રાજા, અમને તમારા ચરણો સિવાય બીજું કશું જ ખબર નથી; તમારા હૃદયમાંથી જે થાય, એ અમે તરત જ કરીશું.
અશ્વોઽયં નીયતાં તત્ર સિતચામરભૂષિતઃ । રત્નમાલાતિશોભાઢ્યશ્ચંદનાદિકચર્ચિતઃ
આ ઘોડાને ત્યાં લાવવો, સફેદ ચામરથી શોભિત, રત્નમાળાથી સજ્જ અને ચંદનાદિ સુગંધોથી લિપ્ત.
રાજ્યમાજ્ઞાફલં સ્વામિન્કોશા બહુસમૃદ્ધયઃ । વાસાંસિ સુમહાર્હાણિ સૂક્ષ્માણિ સુગુણાનિ ચ
રાજ્ય, આજ્ઞાનું ફળ, ભરપૂર ખજાનો, અત્યંત કિંમતી અને ઉત્તમ ગુણવત્તાવાળા કપડાં—
ચંદનં ચંદ્રકં ચૈવ વાજિનઃ સુમનોહરાઃ । હસ્તિનસ્તુ મદોદ્ધૂતા રથાઃ કાંચનકૂબરાઃ
ચંદન, ચાંદ્રક અને મનોહર ઘોડા; ઉન્મત્ત હાથીઓ અને સોનાના યોકવાળા રથો—
વિચિત્રતરવર્ણાદિ નાનાભૂષણભૂષિતાઃ । દાસ્યઃ શતસહસ્રં ચ દાસાશ્ચ સુમનોરમાઃ
રંગબેરંગી અને અનેક આભૂષણોથી સજ્જ; લાખોની દાસીઓ અને મનોહર દાસો—
મણયઃ સૂર્યસંકાશા રત્નાનિ વિવિધાનિ ચ । મુક્તાફલાનિ શુભ્રાણિ ગજકુંભભવાનિ ચ
સૂર્ય જેવાં તેજસ્વી મણિ, વિવિધ રત્નો, અને હાથીના દાંતમાંથી ઉત્પન્ન શુદ્ધ મુક્તા—
વિદ્રુમાઃ શતસાહસ્રા યદ્યદ્વસ્તુમહોદયમ્ । તત્સર્વં રામચંદ્રાય દેહિ રાજન્મહામતે
લાખો વિદ્રુમ અને જે કંઈ પણ સુખ-સમૃદ્ધિ આપે તે બધું, હે બુદ્ધિશાળી રાજા, રામચંદ્રને અર્પણ કરો.
સુતાનસ્માન્કિંકરાન્નઃ સર્વાનર્પય ભૂપતે । કથં ન કુરુષેરાજંસ્તદધીનં નૃપાસનમ્
તમારા પુત્રો, અમને, અને બધા દાસોને પણ તેમને અર્પણ કરો, હે રાજા; રાજગાદી પણ તેમને સોંપી દો, એમાં શું અડચણ છે?
શેષ ઉવાચ। ઇતિ પુત્રવચઃ શ્રુત્વા હર્ષિતોઽભૂન્મહીપતિઃ । ઉવાચ ચ સુતાન્વીરાન્સ્વવાક્યકરણોદ્યતાન્
શેષે કહ્યું: પુત્રોના આવા વચન સાંભળી, રાજા આનંદિત થયા અને પોતાના આજ્ઞાપાલક વીર પુત્રોને કહ્યું.
રાજોવાચ। આનયંતુ હયં સર્વે સન્નદ્ધાઃ શસ્ત્રપાણયઃ । નાનારથપરીવારાસ્તતો યાસ્યે નૃપં પ્રતિ
રાજાએ કહ્યું: બધા શસ્ત્રધારી અને તૈયાર રહીને ઘોડો લાવો, વિવિધ રથોથી ઘેરાઈને; પછી હું રાજા પાસે જઈશ.
શેષ ઉવાચ। ઇતિ રાજ્ઞોવચઃ શ્રુત્વા વિચિત્રો દમનસ્તથા । સુકેતુઃ સમરે શૂરા જગ્મુસ્તસ્યાજ્ઞયોદ્યતાઃ
શેષે કહ્યું: રાજાના આદેશ સાંભળી, દમન અને વીર સુકેતુ, યુદ્ધ માટે તૈયાર થઈ, તેમના આદેશે આગળ વધ્યા.
તે ગત્વાથ પુરીં શૂરા વાજિનં સુમનોરમમ્ । સિતચામરસંયુક્તં સ્વર્ણપત્રાદ્યલંકૃતમ્
પછી તે બહાદુરો શહેરમાં ગયા અને સુંદર ઘોડો લાવ્યા, જે સફેદ ચામરથી શોભતો અને સોનાના આભૂષણોથી સજ્જ હતો.
રત્નમાલાવિભૂષાઢ્યં ચિત્રપત્રેણશોભિતમ્ । વિચિત્રમણિભૂષાઢ્યં મુક્તાજાલસ્વલંકૃતમ્
તે ઘોડો રત્નમાળાથી શોભતો, રંગીન પડથી ઝગમગતો, વિવિધ મોંઘા રત્નોથી સજ્જ અને મુક્તાની જાળીથી અલંકૃત હતો.
રજ્જ્વા ધૃતં મહાવીરૈઃ પૂર્વતઃ પૃષ્ઠતો ભટૈઃ । મહાશસ્ત્રાસ્ત્રસંયુક્તૈઃ સર્વશોભાસમન્વિતૈઃ
મહાન વીરોએ ઘોડાને દોરી રાખ્યો હતો, આગળ-પાછળ સૈનિકો હતા, બધા શક્તિશાળી શસ્ત્રો અને આયુધોથી સજ્જ અને સુંદર દેખાતા હતા.
સિતાતપત્રમસ્યોચ્ચૈર્ભાતિ મૂર્ધનિ વાજિનઃ । સુચામરદ્વયં યસ્ય ધ્રિયતે પુરતો મુહુઃ
ઘોડાના માથા ઉપર ઊંચે સફેદ છત્ર ઝગમગતું હતું અને બે સુંદર ચામર વારંવાર તેની સામે ફરકાવવામાં આવતાં હતા.
કૃષ્ણાગર્વાદિધૂપૈશ્ચ ધૂપિતં વાયુવેગિનમ્ । રાજ્ઞઃ પુરો નિનાયાશ્વં હયમેધસ્ય સત્ક્રતોઃ
કાળી અગર અને અન્ય સુગંધિત ધૂપથી સુગંધિત તે ઝડપી ઘોડાને રાજા, જે અશ્વમેધ યજ્ઞ કરનાર મહાન હતા, તેમના સામે લાવવામાં આવ્યો.
તમાનીતં હયં દૃષ્ટ્વા રત્નમાલાવિભૂષિતમ્ । મનોજવં કામરૂપં જહર્ષ મતિમાન્નૃપઃ
તે રત્નમાળાથી શોભતા, મન જેટલી ઝડપથી દોડે એવો અને ઇચ્છિત રૂપ ધારણ કરી શકે એવો ઘોડો લાવવામાં આવ્યો તે જોઈને વિદ્વાન રાજા આનંદિત થયા.
જગામ પદ્ભ્યાં શત્રુઘ્નં રાજચિહ્નાદ્યલંકૃતઃ । સ્વપુત્રપૌત્રૈઃ સંયુક્તો રાજા પરમધાર્મિકઃ
પરમ ધર્મી રાજા રાજચિહ્નોથી શોભતો, પોતાના પુત્રો અને પૌત્રો સાથે પગપાળા શત્રુઘ્ન પાસે પહોંચ્યા.
યયૌ કર્તું ધનાનાં સ સદ્વ્યયં ચલગામિનામ્ । એતદ્વિનશ્વરં મત્વા દુઃખદં સક્તચેતસામ્
તેમણે સમજ્યું કે આ ધન ક્ષણિક છે અને જેનું મન તેમાં બંધાય છે તેને દુઃખ આપે છે, તેથી તેમણે યોગ્ય રીતે ધનનો ઉપયોગ કરવા પ્રયાણ કર્યું.
શત્રુઘ્નં સ દદર્શાથ સિતચ્છત્રેણ શોભિતમ્ । ચામરૈર્વીજ્યમાનઞ્ચ સેવકૈઃ પુરતઃ સ્થિતૈઃ
ત્યાં તેમણે શત્રુઘ્નને જોયા, જે સફેદ છત્રની છાંયમાં તેજસ્વી લાગતા અને સેવકો સામે ઊભા રહી ચામર વડે પંખો કરતા હતા.
સુમતિં પરિપૃચ્છંતં રામચંદ્રકથાનકમ્ । ભયવાર્તાવિનિર્મુક્તં વીરશોભાસ્વલંકૃતમ્
તે સુમતિને રામચંદ્રની વાર્તાઓ પૂછતા હતા, કોઈ ભયની વાતથી મુક્ત અને વીરતાના તેજથી શોભતા હતા.
વીરૈઃ કોટિભિરાકીર્ણં વાજિપાલનકાંક્ષિભિઃ । વાનરાણાં સહસ્રૈશ્ચ સમંતાત્પરિવારિતમ્
તેઓ ચારે બાજુથી લાખો વીરોએ ઘેરેલા હતા, જે ઘોડાની રક્ષા કરવા ઉત્સુક હતા અને હજારો વાનરો પણ સાથે હતા.
દૃષ્ટ્વા શત્રુઘ્નચરણૌ પ્રણનામ સપુત્રકઃ । ધન્યોઽહમિતિ સંહૃષ્ટો વદન્રામૈકમાનસઃ
શત્રુઘ્નના ચરણો જોઈને તેણે પોતાના પુત્રો સાથે નમસ્કાર કર્યો અને આનંદથી કહ્યું: 'હું ધન્ય છું', તેમનું મન માત્ર રામમાં જ એકાગ્ર હતું.