ગદામાદાય મહતીં સર્વાયસવિનિર્મિતામ્ । જાતરૂપવિચિત્રાંગીં સર્વશોભાપુરસ્કૃતામ્
તેને આખું લોખંડનું, સોનાથી શોભાયમાન અને સર્વશ્રેષ્ઠ તેજવાળું મોટું ગદું હાથમાં લીધું.
લક્ષ્મીનિધિર્ભૃશં ક્રુદ્ધઃ સુકેતોર્વક્ષસિ ત્વરન્ । તાડયામાસ હૃદયે ગદાં વજ્રાગ્નિસન્નિભામ્
લક્ષ્મીનિધિ ખૂબ ક્રોધિત થઈ, વીજળી અને અગ્નિ જેવું તેજ ધરાવતું ગદું ઝડપથી સુકેતુના છાતી પર માર્યું.
ગદયા તાડિતો વીરો નાકંપત મહામુને । મદોન્મત્તો યથા દંતી બાલેન સ્રગ્ભિરાહતઃ
મોટા મুনি, ગદાથી ઘા પડતાં પણ એ વીર જરા પણ હલ્યો નહીં, જેમ કે ઉન્મત્ત હાથીને બાળક ફૂલમાળાથી મારે તો પણ એ અડગ રહે.
ઉવાચ તં સ વીરાગ્ર્યો નૃપં લક્ષ્મીનિધિં તદા । સહસ્વૈકં પ્રહારં મે યદિ શૂરઃ પરંતપ
પછી એ શ્રેષ્ઠ વીરે રાજા લક્ષ્મીનિધિને કહ્યું: 'જો તું સાચો વીર અને દુશ્મનને હરાવનાર છે, તો મારાથી એક ઘા સહન કરી બતાવ.'
ઇત્યુક્ત્વા તાડયામાસ લલાટે ગદયા ભૃશમ્ । ગદયા તાડિતો ભાલેઽસૃગ્વમન્કુપિતો ભૃશમ્
આવું કહી, તેણે ગદાથી તેની કપાળ પર જોરદાર ઘા કર્યો; એ ઘા લાગતાં લોહી વહી નીકળ્યું અને તે ભયંકર રીતે ક્રોધિત થયો.
મૂર્ધ્નિ તં તાડયામાસ ગદયા કાલરૂપયા । સુકેતુરપિ તં સ્કંધે તાડયામાસ ધર્મવિત્
પછી તેણે મૃત્યુ સમાન ગદાથી તેના માથા પર ઘા કર્યો; ધર્મનિષ્ઠ સુકેતુએ પણ તેને ખભા પર ઘા કર્યો.
એવં ભૃશં પ્રકુપિતૌ ગદાયુદ્ધવિશારદૌ । ગદાયુદ્ધં પ્રકુર્વાણૌ પરસ્પરજયૈષિણૌ
આ રીતે, બંને ગદાયુદ્ધમાં પારંગત અને ભારે ક્રોધિત થઈ, એકબીજાને હરાવા માટે યુદ્ધ કરવા લાગ્યા.
અન્યોન્યાઘાતવિમતૌ પરસ્પરવધોદ્યતૌ । ન કોપિ તત્ર હીયેત ન કો જીયેત સંયુગે
બન્ને એકબીજાને મારવા અને પરાજિત કરવા તત્પર હતા, પણ એ યુદ્ધમાં કોઈ હાર્યો નહીં અને કોઈ જીત્યો પણ નહીં.
મૂર્ધ્નિ ભાલે તથા સ્કંધે હૃદિ ગાત્રેષુ સર્વતઃ । રુધિરૌઘ પરિક્લિન્નૌ મહાબલપરાક્રમૌ
માથા, કપાળ, ખભા, હૃદય અને આખા શરીર પર લોહીના ધોધ વહેવા લાગ્યા, છતાં એ મહાબલી વીરોએ યુદ્ધ ચાલુ રાખ્યું.
તદા લક્ષ્મીનિધિઃ ક્રુદ્ધો ગદામુદ્યમ્ય વેગવાન્ । જગામ પ્રબલં હંતું હૃદિ રાજાનુજં બલી
પછી લક્ષ્મીનિધિ ક્રોધથી ભરાઈ, ઝડપથી પોતાનું ગદું ઊંચક્યું અને રાજાના નાના ભાઈના હૃદયમાં ઘા કરવા માટે દોડ્યો.
તમાયાંતમથાલોક્ય સ્વગદાં મહતીં દધત્ । યયૌ તં તરસા હંતું રાજભ્રાતા બલાદ્બલમ્
તેને પોતાની મોટી ગદા લઈને આવતો જોઈ, રાજાના ભાઈએ પણ આખી તાકાતથી તેને મારવા દોડી ગયો.
ગદાં તેન વિનિક્ષિપ્તાં સ્વકરે ધૃતવાનયમ્ । તયૈવ ગદયા તસ્ય હૃદિ જઘ્ને મહાબલઃ
તેને ફેંકેલું ગદું તેણે પોતાના હાથમાં પકડી લીધું અને એ જ ગદાથી મહાબલી વીરે તેના હૃદયમાં ઘા કર્યો.
સ્વગદાં તેન વૈ નીતાં દૃષ્ટ્વા લક્ષ્મીનિધિર્નૃપઃ । બાહુયુદ્ધેન તં યોદ્ધુમિયેષ બલવત્તમમ્
પોતું જ ગદું તેના હાથમાં જોઈ, રાજા લક્ષ્મીનિધિએ હવે સૌથી શક્તિશાળી વીર સાથે હાથાપાઈ યુદ્ધ કરવાનો નિશ્ચય કર્યો.
તદા રાજાનુજઃ ક્રુદ્ધો બાહુભ્યામુપગૃહ્ય તમ્ । યુયુધે સર્વયુદ્ધસ્ય જ્ઞાતાવીરેષુ સત્તમઃ
પછી રાજાના નાના ભાઈએ ક્રોધથી તેને બાહોમાં પકડી લીધો અને સર્વયુદ્ધમાં નિપુણ એવા શ્રેષ્ઠ વીર સાથે યુદ્ધ કરવા લાગ્યો.
તદા લક્ષ્મીનિધિસ્તસ્ય હૃદિ જઘ્ને સ્વમુષ્ટિના । તદા સોપિ શિરસ્યેનં મુષ્ટિમુદ્યમ્ય ચાહનત્
ત્યારે લક્ષ્મીનિધિએ પોતાના મુઠીથી તેના છાતીમાં જોરદાર ઘા કર્યો; એ સમયે બીજાએ પણ પોતાની મુઠી ઊંચકી અને તેના માથા પર પ્રહાર કર્યો.
મુષ્ટિભિર્વજ્રસંકાશૈસ્તલસ્ફોટૈશ્ચ દારુણૈઃ । અન્યોન્યં જઘ્નતુઃ ક્રુદ્ધૌ સંદષ્ટાધરપલ્લવૌ
વજ્ર જેવી કઠોર મુઠીઓથી અને ભયાનક તાળીથી, બંને ગુસ્સામાં હોઠ દબાવીને એકબીજાને મારતા રહ્યા.
મુષ્ટી મુષ્ટિ દંતા દંતિ કચા કચિ નખા નખિ । ઉભયોરભવદ્યુદ્ધં તુમુલં રોમહર્ષણમ્
મુઠી સામે મુઠી, દાંત સામે દાંત, વાળ સામે વાળ અને નખ સામે નખ અથડાયા; બંને વચ્ચે ભયાનક અને રોમાંચક યુદ્ધ થયું.
તદા પ્રકુપિતો ભ્રાતા નૃપતેશ્ચ રણે નૃપમ્ । ગૃહીત્વા ભ્રામયિત્વાથ પાતયામાસ ભૂતલે
ત્યારે રાજાના ભાઈએ ક્રોધથી રાજાને યુદ્ધમાં પકડીને ઘુમાવીને જમીન પર ફેંકી દીધો.
લક્ષ્મીનિધિઃ કરે ગૃહ્ય તં નૃપાનુજમુચ્ચકૈઃ । ભ્રામયિત્વા શતગુણં ગજોપસ્થે જઘાન તમ્
લક્ષ્મીનિધિએ રાજાના ભાઈને હાથમાં પકડીને સો વાર ઘુમાવ્યો અને તેને હાથીની પીઠ પર ફટકાર્યો.
સ તદા પતિતો ભૂમૌ સંજ્ઞાં પ્રાપ્ય ક્ષણાદનુ । તથૈવ ભ્રામયામાસ વ્યોમ્નિ વેગેન વિક્રમી
એ જમીન પર પડ્યો, પણ ક્ષણમાં જ સંભળી ગયો અને પછી ફરી જોરથી અને પરાક્રમથી તેને આકાશમાં ઘુમાવવા લાગ્યો.
એવં પ્રયુધ્યમાનૌ તૌ બાહુયુદ્ધં ગતૌ પુનઃ । પાદે પાદં કરે પાણિં હૃદિ હૃદ્વદને મુખમ્
આ રીતે લડતા લડતા, બંને ફરી હાથાપાઈમાં જોડાયા—પગ સામે પગ, હાથ સામે હાથ, છાતી સામે છાતી અને મુખ સામે મુખ.
એવં પરસ્પરં શ્લિષ્ટૌ પરસ્પરવધૈષિણૌ । ઉભાવપિ પરાક્રાંતાવુભાવપિ મુમૂર્ચ્છતુઃ
આ રીતે એકબીજાને મરવાનો ઈરાદો રાખીને, બંને એકબીજાને ચોંટીને, બન્ને મહાન વીર બેભાન થઈ ગયા.
તદ્દૃષ્ટ્વા વિસ્મયં પ્રાપ્તાઃ પ્રશશંસુઃ સહસ્રશઃ । ધન્યો લક્ષ્મીનિધિર્ભૂપો ધન્યો રાજાનુજો બલી
આ જોઈને હજારો લોકો આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા અને વખાણવા લાગ્યા: 'ધન્ય છે લક્ષ્મીનિધિ રાજા, ધન્ય છે શક્તિશાળી રાજાનો ભાઈ.'
શેષ ઉવાચ। ચિત્રાંગઃ ક્રૌંચકંઠસ્થો રથસ્થો વીરશોભિતઃ । ગાહયામાસ તત્સૈન્યં વારાહ ઇવ વારિધિમ્
શેષે કહ્યું: ચિત્રાંગ રથ પર ઊભો, તેની વાણી ક્રૌંચ પક્ષી જેવી ગુંજતી, વીરતા સાથે તેજ પકડીને પોતાની સેના આગળ ધપાવતો હતો, જાણે વારાહે સાગરને ઉપાડ્યો હોય એમ.
ધનુર્વિસ્ફાર્ય સુદૃઢં મેઘનાદનિનાદિતમ્ । મુમોચ બાણાન્નિશિતાન્વૈરિકોટિવિદાહકાન્
મજબૂત ધનુષ્ય તાણીને, જે મેઘના ગર્જનાથી ગુંજતું હતું, તેણે તીખા બાણ છોડ્યા, જે શત્રુઓની પાંતિઓને દહાળી નાખતા હતા.
તદ્બાણભિન્નસર્વાંગાઃ શેરતે સુભટા ભૃશમ્ । સકિરીટતનુત્રાણાઃ સન્દષ્ટદશનચ્છદાઃ
એ બાણોથી આખા શરીરે ઘાયલ થયેલા વીર યોદ્ધાઓ, મસ્તક પર મુગટ અને બાંયધરી પહેરી, દાંત ભીંચીને જમીન પર પડેલા હતા.
એવં પ્રવૃત્તે સંગ્રામે યયૌ યોદ્ધું સ પુષ્કલઃ । મણિચિત્રિતમાદાય ચાપં વૈરિપ્રતાપનમ્
આ રીતે યુદ્ધ ચાલતું હતું ત્યારે પુષ્કલ પણ લડવા માટે આગળ આવ્યો, રત્નોથી શોભિત ધનુષ્ય લઈને, જે શત્રુઓને દુઃખ આપતું હતું.
તયોઃ સંગતયોરૂપં દૃશ્યતેઽતિમનોહરમ્ । પુરા તારકસંગ્રામે સ્કંદતારકયોર્યથા
બન્નેના સામના થવાનું દૃશ્ય ખૂબ જ મનોહર લાગતું હતું, જાણે પેહલા તારકાસુરના યુદ્ધમાં સ્કંદ અને તારકાસુર સામસામે આવ્યા હોય.
વિસ્ફારયન્ધનુઃ શીઘ્રં સવ્યસાચી તુ પુષ્કલઃ । તાડયામાસ તં ક્ષિપ્રં શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ
પુષ્કલે ઝડપથી ધનુષ્ય તાણ્યું અને તરત જ વાંકાં સાંધાવાળા બાણોથી તેને ઘાયલ કર્યો.
ચિત્રાંગોઽપિ રુષાક્રાંતઃ શરાસન ઇષૂઞ્છિતાન્ । દધદ્વ્યમુંચદ્બહુશો રણમંડલમૂર્ધનિ
ચિત્રાંગ પણ ગુસ્સાથી ધનુષ્ય પકડીને, યુદ્ધના મધ્યમાં વારંવાર તીખા બાણ છોડતો રહ્યો.