ચક્ષુષ્મત્પદ્મરાગાગ્ર્યૈર્વજ્રભિત્તિષુ નિર્મિતૈઃ । જુષ્ટં વિચિત્રવૈતાનૈર્મુક્તાહારાવલંબિતૈઃ
મહેલની દિવાલો શ્રેષ્ઠ પદ્મરાગ રત્નોથી જડિત હતી, અદભૂત છાંયાં અને મુક્તાનાં હારથી શણગારેલી હતી.
હંસપારાવતવ્રાતૈસ્તત્ર તત્ર નિકૂજિતમ્ । કૃત્રિમાન્મન્યમાનૈસ્તાનધિરુહ્યાધિરુહ્ય ચ
હંસ અને પાંખીડાની ટોળીઓ અહીં-ત્યાં ગૂંજી રહી હતી, એ કૃત્રિમને સાચું માનતાં, ઉપર-નીચે ઉડી રહી હતી.
વિહારસ્થાનવિશ્રામ સંવેશ પ્રાંગણાજિરૈઃ । યથોપજોષં રચિતૈર્વિસ્માપનમિવાત્મનઃ
મહેલમાં રમવા માટેના સ્થળ, આરામ માટેના ખૂણા, શયનકક્ષ, પ્રાંગણ અને સભાખંડ, બધું મનગમતું ગોઠવાયું હતું, જે મનને આશ્ચર્યમાં મૂકે એવું લાગતું હતું.
એવં ગૃહં પ્રપશ્યંતીં નાતિપ્રીતેન ચેતસા । સર્વભૂતાશયાભિજ્ઞઃ સ્વયં પ્રોવાચ તાં પ્રતિ
તેવા મહેલને જોતી, પણ મનમાં વિશેષ આનંદ ન હોય, સર્વ જીવોની ઇચ્છા જાણનારા ઋષિએ પોતે તેને કહ્યું.
નિમજ્જ્યાસ્મિન્હ્રદે ભીરુ વિમાનમિદમારુહ । સુભ્રૂર્ભર્તુઃ સમાદાય વચઃ કુવલયેક્ષણા
‘હે ભયભીત, આ સરોવરમાં ડૂબી અને આ વિમાનમાં ચડી જા; હે સુંદર ભમ, કમળ જેવી આંખવાળી, તારા પતિની આજ્ઞા સ્વીકાર.’
સરજો બિભ્રતી વાસો વેણીભૂતાંશ્ચ મૂર્દ્ધજાન્ । અંગં ચ મલપંકેન સંછન્નં શબલસ્તનમ્
માટીથી મલિન કપડાં પહેરી, વાળ વણીને ગાંઠમાં બાંધેલા, શરીર પર કાદવ લગાડેલું, સ્તન પર ડાઘવાળું, તે અંદર ગઈ.
આવિવેશ સરસ્તત્ર મુદા શિવજલાશયમ્ । સાંતઃસરસિ વેશ્મસ્થાઃ શતાનિ દશકન્યકાઃ
તે આનંદપૂર્વક એ સરોવરમાં પ્રવેશી, જે શુભ જળથી ભરેલું હતું; અને સરોવરમાં, મહેલમાં, દસ-સો કન્યાઓ હતી.
સર્વાઃ કિશોરવયસો દદર્શોત્પલગંધયઃ । તાં દૃષ્ટ્વા શીઘ્રમુત્થાય પ્રોચુઃ પ્રાંજલયઃ સ્ત્રિયઃ
બધી કન્યાઓ યુવાન ઉંમરની હતી, કમળની સુગંધવાળી, અને તેને જોઈ, સ્ત્રીઓ ઝડપથી ઊભી થઈ, હાથ જોડીને બોલી.
વયં કર્મકરીસ્તુભ્યં શાધિ નઃ કરવામ કિમ્ । સ્નાનેન તા મહાર્હેણ સ્નાપયિત્વા મનસ્વિનીમ્
‘અમે તારી સેવિકા છીએ; અમને આજ્ઞા આપ, શું કરીએ?’ અને એ મહાન સ્ત્રીને અમૂલ્ય સ્નાનથી સ્નાન કરાવ્યું.
દુકૂલે નિર્મલે નૂત્ને દદુરસ્યૈ ચ માનદ । ભૂષણાનિ પરાર્ઘ્યાનિ વરીયાંસિ દ્યુમંતિ ચ
તેમણે તેને નવી, શુદ્ધ દુકૂલની વસ્ત્ર આપ્યું, અને સૌથી કિંમતી, તેજસ્વી અને સુંદર આભૂષણો આપ્યાં.
અન્નં સર્વગુણોપેતં પાનં ચૈવામૃતાસવમ્ । અથાદર્શે સ્વમાત્માનં સ્રગ્વિણં વિરજોંબરમ્
સર્વ ગુણોથી ભરપૂર ભોજન અને અમૃત જેવું પાન મળ્યું; પછી, દર્પણમાં તેણે પોતાને ફૂલની માળા પહેરીને, શુદ્ધ વસ્ત્રોમાં સજ્જ જોઈ.
તાભિઃ કૃતસ્વસ્ત્યયનં કન્યાભિર્બહુમાનિતમ્ । હારેણ ચ મહાર્હેણ રુચકેન ચ ભૂષિતમ્
કન્યાઓએ શુભ કાર્ય કરીને તેને ખૂબ સન્માન આપ્યું; તે કિંમતી હાર અને તેજસ્વી આભૂષણથી શોભાયમાન હતી.
નિષ્કગ્રીવં વલયિનં ક્વણત્કાંચનનૂપુરમ્ । શ્રોણ્યોરધ્યસ્તયા કાંચ્યા કાંચન્યા બહુરત્નયા
તેના ગળે સોનાનો હાર, હાથમાં કંગણ અને પગમાં ઝણકારતા સોનાના પાયલ હતા; તેની કમર પર રત્નોથી ભરેલી સોનાની કાંસી હતી.
સુભ્રુવા સુદતા શુક્લસ્નિગ્ધાપાંગેન ચક્ષુષા । પદ્મકોશસ્પૃધા નીલૈરલકૈશ્ચ લસન્મુખમ્
સુંદર ભ્રૂ, મોહક દાંત અને સફેદ, ચમકતા, ભીના આંખોથી તેનું ચહેરું કમળની કળી જેવી કાળી વાળથી ઘેરાયેલું ઝળહળતું હતું.
યદા સસ્માર દયિતમૃષીણાં વલ્લભં પતિમ્ । તત્ર ચાસ્તે સહસ્ત્રીભિર્યત્રાસ્તે સ મુનીશ્વરઃ
જ્યારે તેણે ઋષિગણના પ્રિય પતિને યાદ કર્યો, ત્યારે તેણે તેને તેની પત્નીઓ સાથે ત્યાં બેઠેલા મહાન ઋષિ તરીકે જોયો.
ભર્તુઃ પુરસ્તાદાત્માનં સ્ત્રીસહસ્રવૃતં તદા । નિશામ્ય તદ્યોગગતિં સંશયં પ્રત્યપદ્યત
પતિની સામે, તેણે પોતાને હજારો સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલું જોયું; એ યોગની સ્થિતિ જોઈને તે સંશયથી ભરાઈ ગઈ.
સતાં કૃત મલસ્નાનાં વિભ્રાજંતીમપૂર્વવત્ । આત્મનો બિભ્રતીં રૂપં સંવીતરુચિરસ્તનીમ્
તાજા સ્નાન કરીને શુદ્ધ થયેલી, તેજસ્વી અને સુંદર રૂપમાં, સુંદર વસ્ત્રથી ઢંકાયેલા સ્તન સાથે, તેણે પોતાને જોયું.
વિદ્યાધરી સહસ્રેણ સેવ્યમાનાં સુવાસસમ્ । જાતભાવો વિમાનં તદારોહયદમિત્રહન્
હજારો વિદ્યાધરીઓ દ્વારા સેવા મળતી, સુંદર વસ્ત્રમાં સજ્જ, તે પોતાના પ્રિય દુશ્મનવિજય સાથે દિવ્ય રથમાં બેઠી.
તસ્મિન્નલુપ્તમહિમા પ્રિયયાનુષક્તો । વિદ્યાધરીભિરુપચીર્ણવપુર્વિમાને । બભ્રાજ ઉત્કચકુમુદ્ગણવાનપીચ્ય । સ્તારાભિરાવૃત ઇવોડુપતિર્નભઃસ્થઃ
ત્યાં, તેની મહિમા અખંડિત રહી, પ્રિય સાથે જોડાયેલા, વિદ્યાધરીઓ દ્વારા સેવા મળતી, તે રથમાં ચમકતો હતો, જાણે આકાશમાં તારાઓ અને સફેદ કમળથી ઘેરાયેલો ચંદ્ર.
તેનાષ્ટલોકપવિહારકુલાચલેંદ્ર -। દ્રોણીષ્વનંગસખમારુતસૌભગાસુ । સિદ્ધૈર્નુતોદ્યુધુનિપાતશિવસ્વનાસુ । રેમે ચિરં ધનદવલ્લલનાવરૂથી
વಿದ್ಯાધરીઓના સમૂહ સાથે, તે અષ્ટલોકના પર્વતો અને ખીણોમાં, જ્યાં પવન હંમેશા સૌમ્ય છે, સિદ્ધો દ્વારા દેવડોળ અને શુભ ધ્વનિથી પ્રશંસિત, લાંબા સમય સુધી આનંદ કર્યો.
વૈશ્રંભકે સુરવને નંદને પુષ્પભદ્રકે । માનસે ચૈત્રરથ્યે ચ સરે મે રામયા રતઃ
વૈશ્રંભક, નંદન, પુષ્પભદ્રક, માનસ અને ચૈત્રરથના દેવવનમાં, તે રામા સાથે આનંદપૂર્વક વિહાર કર્યો.
સુમતિરુવાચ। એવં તયા ક્રીડમાનઃ સર્વત્ર ધરણીતલે । નાબુધ્યત ગતાનબ્દાઞ્છતસંખ્યા પરીમિતાન્
સુમતિએ કહ્યું: આ રીતે, જ્યારે તે ધરતી પર સર્વત્ર તેની સાથે રમતો રહ્યો, ત્યારે તેને અનેક વર્ષો પસાર થઈ ગયા એ જાણ્યું જ નહીં.
તતો જ્ઞાત્વાથવ તદ્વિપ્રઃ સ્વકાલપરિવર્તિનીમ્ । મનોરથૈશ્ચ સંપૂર્ણાં સ્વસ્યપ્રિયતમાં વરામ્
પછી, એ જાણીને, ઋષિએ પોતાના સમયનો ફેરફાર અને પોતાના મનની ઇચ્છા પૂર્ણ થયેલી સમજ્યો.
ન્યવર્તતાશ્રમં શ્રેષ્ઠં પયોષ્ણીતીરસંસ્થિતમ્ । નિર્વૈરજં તુ જનતાસંકુલં મૃગસેવિતમ્
તે પોતાના ઉત્તમ આશ્રમમાં પાછો ફર્યો, જે પયોષ્ણી નદીના કાંઠે, શત્રુતા રહિત, લોકોથી ભરેલો અને હરણો દ્વારા ગમતો હતો.
તત્રાવસત્સ સુતપાઃ શિષ્યૈર્વેદસમન્વિતૈઃ । સેવિતાંઘ્રિયુગો નિત્યં તતાપ પરમં તપઃ
ત્યાં, તે વેદજ્ઞ શિષ્યો સાથે રહેતો, હંમેશા તેમની સેવા મેળતો અને પરમ તપનું પાલન કરતો.
કદાચિદથ શર્યાતિર્યષ્ટુમૈચ્છત દેવતાઃ । તદા ચ્યવનમાનેતું પ્રેષયામાસ સેવકાન્
ક્યારેક, શર્યાતિ રાજાએ દેવતાઓ માટે યજ્ઞ કરવા ઈચ્છા વ્યક્ત કરી; ત્યારે તેણે ચ્યવનને લાવવા માટે સેવકોને મોકલ્યા.
તૈરાહૂતો દ્વિજવરસ્તત્રાગચ્છન્મહાતપાઃ । સુકન્યયા ધર્મપત્ન્યા સ્વાચાર પરિનિષ્ઠયા
સેવકો દ્વારા બોલાવવામાં આવેલ, મહાન તપસ્વી, સુકન્યા પોતાની ધર્મપત્ની, શ્રેષ્ઠ આચરણવાળી સાથે આવ્યો.
આગતં તં મુનિવરં પત્ન્યા પુત્ર્યા મહાયશાઃ । દદર્શ દુહિતુઃ પાર્શ્વે પુરુષં સૂર્યવર્ચસમ્
મહાન યશવંત રાજાએ, પત્ની અને પુત્રી સાથે આવેલા ઋષિને જોયા; અને પુત્રીની બાજુમાં, સૂર્ય જેવી તેજસ્વી પુરુષને જોયો.
રાજા દુહિતરં પ્રાહ કૃતપાદાભિવંદનામ્ । આશિષો ન પ્રયુંજાનો નાતિપ્રીતમના ઇવ
રાજાએ પોતાની દીકરીને, જે તેના પગે વંદન કરીને આવી હતી, આશીર્વાદ આપ્યા વિના અને મનમાં સંપૂર્ણ ખુશ ન હોય તેમ કહ્યું.
ચિકીર્ષિતં તે કિમિદં પતિસ્ત્વયા । પ્રલંભિતો લોકનમસ્કૃતો મુનિઃ । ત્વયા જરાગ્રસ્તમસંમતં પતિં । વિહાય જારં ભજસેઽમુમધ્વગમ્
તમે પતિ માટે શું કર્યું છે? વિશ્વમાં માન્ય એવા મુનિને તમે છેતર્યા. વૃદ્ધ અને વડીલો દ્વારા સ્વીકારેલા પતિને છોડીને, તમે આ પ્રેમી, આ ભટકતા માણસને પસંદ કર્યો.