અથાદિશન્મહારાજો જાંબવંતં કપીશ્વરમ્ । રઘુનાથસ્ય સેવાયૈ કપિષૂત્તમતેજસમ્
પછી મહારાજએ વાનરરાજ જાંબવાનને, જે વાનરોમાં શ્રેષ્ઠ અને તેજસ્વી છે, રઘુનાથની સેવા માટે આજ્ઞા આપી.
અંગદો ગવયો મૈંદસ્તથા દધિમુખઃ કપિઃ । સુગ્રીવઃ પ્લવગાધીશઃ શતવલ્યક્ષિકૌ કપી
અંગદ, ગવય, મેઇંદ અને વાનર દધિમુખ, વાનરાધિપતિ સુગ્રીવ, તથા શતવલિ અને અક્ષિક –
નીલો નલો મનોવેગોઽધિગંતા વાનરાંગજઃ । ઇત્યેવમાદયો યૂયં સજ્જીભૂતા ભવંતુ ભોઃ
નીલ, નલ, મન જેવી ઝડપ ધરાવતો અને વાનરપુત્ર – તમે બધા વીરો તૈયાર અને સતર્ક રહો.
સર્વૈર્ગજૈઃ સદશ્વૈશ્ચ તપ્તહાટકભૂષણૈઃ । કવચૈઃ સશિરસ્ત્રાણૈર્ભૂષિતાયાં તુ સત્વરાઃ
બધા હાથીઓ અને ઘોડાઓ, તેજસ્વી સોનાના આભૂષણોથી શોભિત, કવચ અને શિરસ્ત્રાણ પહેરી, ઝડપથી તૈયાર રહો.
શેષ ઉવાચ। સુમંત્રમાહૂય સુમંત્રિણં તદા જગાદ રામો બલવીર્યશોભનઃ । અમાત્યમૌલે વદ કેઽત્ર યોજ્યા નરા હયં પાલયિતું સમર્થાઃ
શેષ બોલ્યા: ત્યારે બલ અને પરાક્રમથી યુક્ત રામે સુમંત્રને બોલાવી, કહ્યું: 'હે મંત્રીશ્રેષ્ઠ, અહીં કયા પુરુષો ઘોડાની રક્ષા માટે યોગ્ય અને સમર્થ છે તે કહો.'
તદુક્તમેવમાકર્ણ્ય જગાદ પરવીરહા । હયસ્ય રક્ષણે યોગ્યાન્બલિનોઽત્ર નરાધિપાન્
આ આજ્ઞા સાંભળી, શત્રુવિરોના વિનાશકએ કહ્યું: 'અહીં જે બલવાન રાજાઓ છે, તેઓ ઘોડાની રક્ષા માટે યોગ્ય છે.'
રઘુનાથ શૃણુષ્વૈતાન્નવવીરાન્સુસંહિતાન્ । ધનુર્ધરાન્મહાવિદ્યાન્સર્વશસ્ત્રાસ્ત્રકોવિદાન્
રઘુનાથ, હવે આ નવા વીરોએ સાંભળો, જે ધનુષ્ય ધારણ કરે છે, મહાન વિદ્યા ધરાવે છે અને બધા શસ્ત્રો તથા અસ્ત્રોમાં પારંગત છે.
પ્રતાપાગ્ર્યં નીલરત્નં તથા લક્ષ્મીનિધિં નૃપમ્ । રિપુતાપં ચોગ્રહયં તથા શસ્ત્રવિદં નૃપમ્
એક રાજા છે, જે પરાક્રમમાં સર્વોપરી છે, માનવોમાં નીલમણિ જેવો છે, ધનનો ખજાનો છે, દુશ્મનોને દુઃખ આપનાર છે, યુદ્ધમાં ભયાનક અને શસ્ત્રવિદ્યા જાણે છે.
રાજન્યોઽસૌ નીલરત્નો મહાવીરો રથાગ્રણીઃ । સ એવ લક્ષં રક્ષેત લક્ષં યુધ્યેત નિર્ભયઃ
આ રાજવીર, જે નીલમણિ સમાન છે, મહાવીર છે અને રથોમાં અગ્રગણ્ય છે; એ જ એક લાખ સૈનિકોની રક્ષા કરી શકે છે અને નિર્ભય બનીને એક લાખ સાથે યુદ્ધ કરી શકે છે.
અક્ષૌહિણીભિર્દશભિર્યાતુ વાહસ્ય રક્ષણે । દંશિતૈસ્સ શિરસ્ત્રાણૈર્મમ બાહુભિરુદ્ધતૈઃ
એ દસ અક્ષૌહિણી સેનાઓ સાથે ઘોડાની રક્ષા માટે જાય, જેમાં યોદ્ધાઓ શિરસ્ત્રાણ પહેરીને, મારા માટે હાથ ઊંચા કરીને તૈયાર હોય.
પ્રતાપાગ્ર્યો યો હ્યયં ચ રિપુગર્વમશાતયત્ । સવ્યાપસવ્યબાણાનાં મોક્તા સર્વાસ્ત્રવિત્તમઃ
આ જે પરાક્રમમાં સર્વોપરી છે અને દુશ્મનોના અહંકારને તોડી નાખે છે, એ સર્વ અસ્ત્રોમાં નિપુણ છે અને બંને હાથથી બાણ છોડે છે.
એષોઽક્ષૌહિણિવિંશત્યા યાતુ યજ્ઞહયાવને । સન્નદ્ધો રિપુનાશાય યુવાકો દંડદંડભૃત્
આ યુવાન, દંડ ધારણ કરનાર અને દુશ્મનોના વિનાશ માટે સજ્જ છે, એ વીસ અક્ષૌહિણી સેનાઓ સાથે યજ્ઞના ઘોડાની તરફ આગળ વધે.
તથા લક્ષ્મીનિધિસ્ત્વેષ યાતુ રાજન્યસત્તમઃ । યસ્તપોભિઃ શતધૃતિં પ્રસાદ્યાસ્ત્રાણિ ચાભ્યસત્
એવી જ રીતે, આ ધનના ખજાના સમાન શ્રેષ્ઠ રાજા, જેણે તપસ્યા દ્વારા ધૈર્યવાનને પ્રસન્ન કર્યો છે અને શસ્ત્રવિદ્યા અભ્યાસી છે, એ પણ આગળ વધે.
બ્રહ્માસ્ત્રં પાશુપત્યાસ્ત્રં ગારુડં નાગસંજ્ઞિતમ્ । માયૂરં નાકુલં રૌદ્રં વૈષ્ણવં મેઘસંજ્ઞિતમ્
એ બ્રહ્માસ્ત્ર, પાશુપતાસ્ત્ર, ગરુડાસ્ત્ર, નાગ નામનું અસ્ત્ર, માયૂર, નકુલ, રૌદ્ર, વૈષ્ણવ અને મેઘ નામના અસ્ત્રોમાં પારંગત છે.
વજ્રં પાર્વતસંજ્ઞં ચ તથા વાયવ્યસંજ્ઞિતમ્ । ઇત્યાદિકાનામસ્ત્રાણાં સંપ્રયોગવિસર્ગવિત્
એ વજ્ર, પર્વત નામનું અસ્ત્ર અને વાયવ્ય નામનું અસ્ત્ર તથા આવા અનેક અસ્ત્રોના ઉપયોગ અને છોડવાની રીત જાણે છે.
સ એષ નિજસૈન્યાનામક્ષૌહિણ્યૈકયા યુતઃ । પ્રયાતુ શૂરમુકુટઃ સર્વવૈરિપ્રભંજનઃ
એ હીરોમાં મોખરું અને બધા દુશ્મનોનો વિનાશક, પોતાની એક અક્ષૌહિણી સેનાની સાથે આગળ વધે.
રિપુતાપોઽયમેવાદ્ય ગચ્છત્વગ્ર્યો ધનુર્ભૃતામ્ । સર્વશસ્ત્રાસ્ત્રકુશલો રિપુવંશદવાનલઃ
આ દુશ્મનોને દુઃખ આપનાર, આજે ધનુષ્યધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ, બધા શસ્ત્રો અને અસ્ત્રોમાં કુશળ અને દુશ્મન વંશને ભસ્મ કરનાર છે, એ આગળ વધે.
ગચ્છતાત્સેનયા બહ્વ્યા ચતુરંગસમેતયા । શત્રુઘ્નાજ્ઞાં શિરસ્યેતે દધત્વદ્ય બલોત્કટાઃ
મોટી અને ચતુરંગી સેનાની સાથે, આજે બલવાન યોદ્ધાઓ, શત્રુઘ્નની આજ્ઞા માથે ધારણ કરીને આગળ વધે.
ઉગ્રાશ્વોઽપિ મહારાજા તથા શસ્ત્રવિદેષ ચ । સર્વે યાંતુ સુસંનદ્ધાસ્તવ વાહસ્ય પાલકાઃ
મહાન રાજા ઉગ્રાશ્વ અને એ શસ્ત્રવિદ્યા જાણે છે, તથા બધા સજ્જ ઘોડાની રક્ષા માટેના યોદ્ધાઓ પણ એ જ રીતે આગળ વધે.
ઇતિ ભાષિતમાકર્ણ્ય મંત્રિણઃ પ્રજહર્ષ ચ । આજ્ઞાપયામાસ ચ તાન્સુમંત્રકથિતાન્ભટાન્
આવી વાતો સાંભળી મંત્રીઓ આનંદિત થયા અને સુમંત્રે જે રીતે વર્ણન કર્યું તે પ્રમાણે યોદ્ધાઓને આજ્ઞા આપી.
તેઽનુજ્ઞાં રઘુનાથસ્ય પ્રાપ્ય મોદં પ્રપેદિરે । ચિરકાલં સાંપરાયં વાંચ્છંતો યુદ્ધદુર્મદાઃ
રઘુનાથની મંજૂરી મળતાં, યુદ્ધ માટે આતુર એવા યોદ્ધાઓ ઘણાં સમયથી મહાયુદ્ધની ઇચ્છા રાખતા હતા, તેઓ આનંદિત થયા.
સન્નદ્ધાઃ કવચાદ્યૈશ્ચ તથા શસ્ત્રાસ્ત્રવર્તનૈઃ । યયુઃ શત્રુઘ્નસંવાસં સીતાપતિ પ્રણોદિતાઃ
કવચ અને શસ્ત્રોથી સંપૂર્ણ સજ્જ બની, સીતાપતિની પ્રેરણાથી તેઓ શત્રુઘ્ન પાસે જોડાયા.
શેષ ઉવાચ। અથોક્ત ઋષિણા રામો વિધિના પૂજયત્ક્રમાત્ । આચાર્યાદીનૃષીન્સર્વાન્યથોક્તવરદક્ષિણૈઃ
શેષે કહ્યું: પછી, ઋષિએ જે રીતે કહ્યું એ પ્રમાણે રામે આચાર્ય અને બધા ઋષિઓને યોગ્ય દાન અને પુરસ્કારથી સન્માનિત કર્યા.
આચાર્યાય દદૌ રામો હસ્તિનં ષષ્ટિહાયનમ્ । હયમેકં મનોવેગં રત્નમાલાવિભૂષિતમ્
રામે આચાર્યને સાઠ વર્ષનો હાથી, મનની ઝડપ જેવો ઘોડો અને રત્નમાળાથી શોભિત એવો એક ઘોડો આપ્યો.
પૌરટં રથમેકં ચ મણિરત્નવિભૂષિતમ્ । ચતુર્ભિર્વાજિભિર્યુક્તં સર્વોપસ્કરસંયુતમ્
એક સુંદર રથ, જે શહેરમાં ચાલે છે, મોતી અને રત્નોથી શોભાયમાન છે, ચાર ઘોડાઓ જોડાયેલા છે અને બધાં જરૂરી સાધનોથી સજ્જ છે.
મણિલક્ષં તુ પ્રત્યક્ષં મુક્તાફલતુલાશતમ્ । વિદ્રુમસ્ય તુલાનાં તુ સહસ્રં સ્ફુટતેજસામ્
એક લાખ રત્નો, મોતીના ફળોની સો તુલા અને તેજસ્વી વિદ્રુમની હજાર તુલા ત્યાં સ્પષ્ટ રીતે દેખાય છે.
ગ્રામમેકં સુસંપન્નં નાનાજનસમાકુલમ્ । વિચિત્રસસ્યનિષ્પન્નં વિવિધૈર્મંદિરૈર્વૃતમ્
એક સમૃદ્ધ ગામ, જ્યાં અનેક જાતિના લોકો વસે છે, વિવિધ પાકથી ભરપૂર છે અને ચોતરફ સુંદર મકાનો છે.
બ્રહ્મણેઽપિ તથૈવાદાદ્ધોત્રેઽપ્યધ્વર્યવે દદૌ । ઋત્વિગ્ભ્યો ભૂરિશો દત્ત્વા પ્રણનામ રઘૂત્તમઃ
તેમણે બ્રાહ્મણ, હોત્ર અને અધ્વર્યુને પણ એ જ રીતે આપ્યું; યજ્ઞકર્મ કરનાર બ્રાહ્મણોને ખુબજ દાન આપી, રઘુકુલના શ્રેષ્ઠ રામે નમસ્કાર કર્યો.
સર્વે તે વિવિધા વાગ્ભિરાશીર્ભિરભિપૂજિતાઃ । ચિરંજીવ મહારાજ રામચન્દ્ર રઘૂદ્વહ
બધા, વિવિધ શુભ વચનો અને આશીર્વાદથી સન્માનિત થઈને બોલ્યા: 'મહાન રાજા રામચંદ્ર, રઘુવંશના ગૌરવ, તમે લાંબા સમય સુધી જીવો.'
કન્યાદાનં ભૂમિદાનં ગજદાનં તથૈવ ચ । અશ્વદાનં સ્વર્ણદાનં તિલદાનં સમૌક્તિકમ્
કન્યાદાન, જમીનનું દાન, હાથીનું દાન, ઘોડાનું દાન, સોનાનું દાન, તલનું દાન અને મોતીનું દાન—આ બધું આપ્યું.