પૂગખંડાનથો ઘૃષ્ટાન્પત્રાણિ ક્ષાલિતાનિ ચ । અપૃષ્ઠાગ્રાણિ સુશ્વેતચ્છદયાવૃતિકાનિ ચ
પછી પાનના પાંદડા, સારી રીતે ઘસેલા, ધોઈને સ્વચ્છ અને અખંડિત છેડા, શુદ્ધ સફેદ આવરણમાં લપેટેલા, તથા સુપારીના ટુકડા અર્પણ કર્યા.
ઘનસારકચૂર્ણં ચ ન્યસ્તપત્રત્રયં શુભમ્ । સૌવર્ણપાત્રવિન્યસ્તમિદં તાંબૂલમીશ્વરે
કંપૂરના પાવડરથી છાંટેલા ત્રણ શુભ પાન, સોનાની વાસણમાં મૂકીને, એ તાંબૂલ ભગવાનને અર્પણ કર્યું.
અથ પ્રદક્ષિણં કૃત્વા નમસ્કારાનનંતરમ્ । અષ્ટયોષાસ્તતઃ પ્રાપ્તાસ્તંત્રીવેણ્વાદિધારિકાઃ
પછી પરિક્રમા કરી અને નમસ્કાર કર્યા પછી, આઠ સ્ત્રીઓ, જે તાંત્રી અને વાંસળી જેવા વાદ્ય વગાડતી હતી, આવી પહોંચી.
વિચિત્રવાદ્યવાદિન્યઃ સંપ્રાપ્તા મુનિસન્નિધિમ્ । ક્ષુદ્રતાલયુગં ગૃહ્ય સ્વયં ગાતું પ્રચક્રમે
વિભિન્ન વાદ્ય વગાડવામાં કુશળ એવી સ્ત્રીઓ મુનિની હાજરીમાં આવી, પોતે જ તાલ અને લય પકડીને ગાવા લાગી.
ગૌતમે ગાતુમુદ્યુક્તે તાનં કુર્યુરથાંગનાઃ । મંદં મંદં ચ વાદ્યાનિ વાદયંતિ તથાપરાઃ
ગૌતમ ગાવા તૈયાર થયો ત્યારે, સ્ત્રીઓએ સ્વર સેટ કર્યો અને અન્યોએ વાદ્ય ધીમે ધીમે વગાડ્યા.
મધુરં ગાયતિ મુનૌ સ્વરામૂર્તિભૃતસ્તથા । પ્રાનૃત્યંત મહેશાગ્રે તદદ્ભુતમિવાભવત્
મુનિની હાજરીમાં તેઓ મધુર ગીત ગાતા, તેમનાં સ્વર સંગીતથી ભરેલા હતા; અને મહાદેવની સામે નૃત્ય કરતા, એ દૃશ્ય અદભુત લાગતું હતું.
એતસ્મિન્નંતરે પ્રાપ્તો ભગવાન્નારદો મુનિઃ । તમાગતં ગૌતમોપિ સંપૂજ્ય પ્રણિપત્ય ચ
એ સમયે ભગવાન નારદજી આવ્યા; ગૌતમએ તેમને સન્માનપૂર્વક આવકાર્યા અને નમસ્કાર કર્યા.
આહચૈનંકૃતાર્થોસ્મિનચકશ્ચિન્મયાસમઃ । તવાગમનકૃત્યં કિં કુત આગમનં તથા
તેને કહ્યું: 'હું અહીં જે ઈચ્છ્યું હતું એ પૂર્ણ કર્યું છે; મારા સમાન કોઈ નથી. તું અહીં કેમ આવ્યો છે અને ક્યાંથી આવ્યો છે?'
શ્રીનારદ ઉવાચ- પાતાલાદાગતોસ્મીહ ભુક્ત્વા વૈ બાણમંદિરે । આયાસ્યંતિ મહાત્માનો બાણશુક્રાદયો ગૃહમ્
શ્રી નારદે કહ્યું: 'હું પાતાળથી આવ્યો છું, બાણના મહેલમાં ભોજન કરીને. ટૂંક સમયમાં બાણ, શુક્ર અને અન્ય મહાન આત્માઓ અહીં આવી જશે.'
અથ ક્ષણાદભ્યગાચ્ચ બાણઃ પરપુરંજયઃ । વિંશત્યક્ષૌહિણીયુક્તો ગજમારુહ્ય સોસુરઃ
પછી તરત જ બાણ, જે શત્રુના શહેરો જીતે છે, વીસ સૈન્ય સાથે, હાથી પર બેઠો અને અસુરો સાથે આવી પહોંચ્યો.
અપરં હિ ગજં શુક્રઃ પ્રહ્લાદો રથમુત્તમમ્ । વૃષપર્વા રથવરં બલિસ્તુરગમુત્તમમ્
બીજા હાથી પર શુક્ર, ઉત્તમ રથ પર પ્રહલાદ, શ્રેષ્ઠ રથ પર વૃષપરવા અને શ્રેષ્ઠ ઘોડા પર બલિ આવ્યા.
આગતાનથ તાન્સર્વાનાજ્ઞાય સ તુ ગૌતમઃ । સશિષ્યો નિર્જગામાથ હ્યાદાયાર્ઘ્યાદિકં ત્વરા
પછી ગૌતમએ બધા આવ્યા છે એમ જાણી, પોતાના શિષ્યો સાથે જલદી જલ, અર્જ્ય અને અન્ય ઉપહાર લઈને બહાર ગયો.
ગૌતમં ચાપિ તે વીક્ષ્યાવરુહ્ય ચ ગજાદિકાત્ । નમશ્ચક્રુરથો દૈત્યાસ્તં નમસ્કૃત્ય ભાર્ગવમ્
ગૌતમને જોઈને તેઓએ પોતાના હાથી અને અન્ય વાહનમાંથી ઉતરીને, દૈત્યોએ નમસ્કાર કર્યા અને ભારગવને પણ વંદન કર્યું.
આલિંગ્ય રાક્ષસાન્સર્વાન્પૂજયિત્વા યથાવિધિ । સેનાયાઃ સન્નિવેશં ચ ચકાર મુનિપુંગવઃ
રાક્ષસોને ગળે લગાવીને અને રીત પ્રમાણે સન્માન કરીને, મહાન મુનિએ સેનાનું તંબુ ગોઠવ્યું.
પાદૌ પ્રક્ષાલ્ય શુક્રસ્ય જલં મૂર્ધ્નિ ધૃતં તથા । વિચિત્રફલસંયુક્તં દત્તવાનર્હણં મુનિઃ
મુનિએ શુક્રના પગ ધોઈ, પાણી માથા પર મૂક્યું અને વિવિધ ફળોથી સજેલું સન્માન આપ્યું.
વાપીતડાગસરસી સ્નાનપૂર્વકૃત ક્રિયાઃ । સંગમે વર્તમાને તુ ગૌતમસ્યાશ્રમે શુભે
વાપી, તળાવ અને સરોવરમાં સ્નાન કરીને, નિયમ મુજબ વિધિ કરી, સૌ ગૌતમના પવિત્ર આશ્રમમાં ભેગા થયા.
તદ્ગેહં તુ પ્રવિશ્યાથ રાક્ષસાસ્સપુરોહિતાઃ । દેવપૂજાપ્રપત્તિં ચ ચક્રુઃ સર્વે દ્વિજાલયે
પછી રાક્ષસો અને તેમના પુરોહિતો એ ઘર અંદર પ્રવેશ્યા અને દ્વિજોના ઘરમાં સૌએ દેવોની પૂજા કરી.
સદ્યઃ પ્રકલ્પિતાયાં ચ વેદ્યાં શુક્રોઽયજચ્છિવમ્ । તસ્યૈવ વામભાગે તુ પ્રહ્લાદોયજદચ્યુતમ્
ત્યાં તરત જ તૈયાર થયેલી વેદી પર શુક્રે શિવની યજ્ઞ કરી; અને તેની ડાબી બાજુ પ્રહલાદે અચ્યુતને યજ્ઞ અર્પણ કર્યો.
સોમં ચ બલિરપ્યેવમન્યે ચાસુરપુંગવાઃ । અથ બાણોઽયજદ્દેવમેકમેવ ત્રિયંબકમ્
બલીએ સોમને અર્પણ કર્યું અને અન્ય અસુર નેતાઓએ પણ તેમ જ કર્યું; પછી બાણે ત્રયંબક દેવને યજ્ઞ અર્પણ કર્યો.
શુક્રોપિ ભગવન્તન્તમુમાનાથમપૂજયત્ । ગૌતમોપ્યથ મધ્યાહ્ને પૂજયામાસ શંકરમ્
શુક્રે પણ ઉમાનાથ ભગવાનની પૂજા કરી; અને ગૌતમએ મધ્યાહ્ને શંકરનું પૂજન કર્યું.
સર્વે શુક્લાંબરધરા ભસ્મોદ્ધૂલિતવિગ્રહાઃ । સિતેન ભસ્મના કૃત્વા સર્વસ્થાને ત્રિપુંડ્રકમ્
સૌએ સફેદ વસ્ત્ર પહેર્યા, શરીર પર ભસ્મ લગાડ્યું; દરેક જગ્યાએ સફેદ ભસ્મથી ત્રણ રેખા દોરેલી.
નત્વા તુ ભાર્ગવં સર્વે ભૂતશુદ્ધિં પ્રચક્રમુઃ । હૃત્પદ્મમધ્યે સુષિરં તત્રૈવ ભૂતપંચકમ્
ભારગવને વંદન કર્યા પછી, સૌએ ભૂતશુદ્ધિ વિધિ કરી; હૃદયના કમળમાં એક ખાલી જગ્યા છે, જેમાં પાંચ તત્વો વસે છે.
તેષાં મધ્યે મહાકાશમાકાશે નિર્મલાનલમ્ । તન્મધ્યે ચ મહેશાનં ધ્યાયેદ્દીપ્તિમયં શુભમ્
પાંચ તત્વોમાં મહાકાશ છે, અને કાશમાં શુદ્ધ અગ્નિ છે; તેના મધ્યમાં તેજસ્વી અને પવિત્ર મહેશાનનું ધ્યાન કરવું.
અજ્ઞાનસંયુતં ભૂતં શમલં સર્વસંગતમ્ । તદ્દેહમાકાશદીપે પ્રદહેજ્જ્ઞાનવહ્નિના
અજ્ઞાન અને અશુદ્ધિથી જોડાયેલા તત્વને, જે સર્વ સાથે સંકળાયેલ છે, એ શરીરને કાશના દીપમાં જ્ઞાનની અગ્નિથી દહવું.
આકાશસ્યાવૃતં ચાહં દગ્ધ્વાઽઽકાશમથો દહેત્ । દગ્ધ્વાકાશમયો વાયુમગ્નિભૂતં તદા દહેત્
કાશથી આવરાયેલ જે છે, તેને દહીને પછી કાશને દહવું; કાશ દહ્યા પછી, કાશ અને અગ્નિથી બનેલા વાયુને દહવું.
અબ્ભૂતં ચ તતો દગ્ધ્વા પૃથિવીભૂતમેવ ચ । તદાશ્રિતાન્ગુણાન્દગ્ધ્વા તતો દેહં પ્રદાહયેત્
પછી, પાણીના તત્વ અને પૃથ્વી તત્વને દહીને, તેમાં જોડાયેલા ગુણોને પણ દહવું; ત્યારબાદ શરીરને દહવું.
એવં દહિત્વા ભૂતાનિ દેહી તજ્જ્ઞાનવહ્નિના । શિખામધ્યસ્થિતં વિષ્ણુમાનંદરસનિર્ભરમ્
આ રીતે જ્ઞાનની અગ્નિથી તત્વોને દહીને, embodied soul, જ્યોતના મધ્યમાં સ્થિત વિષ્ણુના દર્શનથી આનંદથી ભરાય છે.
નિષ્પન્નચંદ્રકિરણસંકાશકિરણં શિવમ્ । શિવાંગોત્પન્નકિરણૈરમૃતદ્રવસંયુતૈઃ
શિવ, જેના કિરણો ચાંદની જેવી છે, પ્રગટ થાય છે; શિવના અંગમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા કિરણો અમૃત રસથી ભળેલા છે.
સુશીતલા તતો જ્વાલા પ્રશાંતા ચન્દ્રરશ્મિવત્ । પ્રસારિતસુધારુગ્ભિઃ સાંદ્રીભૂતશ્ચ સંપ્લવઃ
પછી જ્વાળા ખૂબ ઠંડી અને શાંત થાય છે, ચાંદની જેવી; અમૃતની ધારા વહે છે, અને એ પ્રવાહ ગાઢ બની જાય છે.
ક્રમેણ પ્લાવિતં ભૂતગ્રામં સંચિંતયેત્પરમ્
ક્રમથી તત્વોના સમૂહને એ પ્રવાહમાં ડૂબતા કલ્પવું, અને પછી પરમ તત્વનું ધ્યાન કરવું.