આવૃત્ય ચ યથાશક્તિ પશ્ચાદ્ગંધાદિ વિન્યસેત્ । તતશ્ચ શોભનૈઃ પુષ્પૈઃ પત્રૈર્બિલ્વૈઃ સમર્ચયેત્
જેટલી શક્તિ હોય એટલું ઢાંકીને, પછી સુગંધ અને અન્ય અર્પણ કરે છે; પછી સુંદર ફૂલો અને બિલ્વ પાંદડાંથી પૂજા કરે છે.
તુલસીમારુવદલૈઃ કલ્હારૈશ્ચ મહોત્પલૈઃ । નીલોત્પલૈરુત્પલૈશ્ચ શેષૈશ્ચ કરવીરકૈઃ
તુલસી, મારુવા પાંદડાં, કલ્હાર, મહાકમળ, નીલકમળ, કમળ અને બાકી રહેલા કરવીર ફૂલો વડે પૂજા કરે છે.
કર્ણિકારૈઃ સિતાંભોજૈરપરાજિતયા તથા । તિલાક્ષતૈરક્ષતૈશ્ચ શ્રીપત્રૈસ્તિલમિશ્રકૈઃ
કર્ણિકાર, સફેદ કમળ, અપરાજિતા, તલના દાણા, અખંડિત ચોખા અને શુભ પાંદડાં તલ સાથે મિશ્રિત કરીને અર્પણ કરે છે.
એવં મહેશમીશાનં પૂજયામાસ ગૌતમઃ । કર્પૂરાગરુકસ્તૂરી સર્જ્જાગરુકચંદનૈઃ
આ રીતે ગૌતમ મહેશ અને ઈશાન ભગવાનની પૂજા કરે છે; કપૂર, અગર, કસ્તૂરી, સરજ, અગર અને ચંદનથી અર્પણ કરે છે.
અન્યૈશ્ચ ધૂપયામાસ ષોડશાથ પ્રદીપિકાઃ । કર્પૂરવર્ત્તિસંયુક્તા દીપયંત્રોપરિસ્થિતાઃ
પછી તેણે અન્ય સુગંધિત વસ્તુઓ સાથે ધૂપ ચડાવ્યું અને પછી સોળ દીવાઓ, જે કંપૂરની વાટથી તૈયાર હતી અને દીપસ્તંભ પર મુકેલી હતી, અર્પણ કરી.
નિવેદિતં મહેશાય અથ નૈવેદ્યમુત્તમમ્ । સુપક્વશાલિપિષ્ટાન્નં ભક્ષ્યં લેહ્યં ચ ચોષ્યકમ્
પછી મહાદેવને શ્રેષ્ઠ ભોજન અર્પણ કરવામાં આવ્યું: સારી રીતે રાંધેલું ચોખા, લોટથી બનેલા વિવિધ ખોરાક, ખાવા માટે, ચાટવા માટે અને ચૂસવા માટેની વસ્તુઓ.
મધુરાદિસમોપેતં પંચભક્ષ્યસમન્વિતમ્ । અનેકપક્વશાકાઢ્યમનેક પક્વમિશ્રિતમ્
આ ભોજનમાં મીઠા અને અન્ય સ્વાદો, પાંચ પ્રકારની વાનગીઓ અને અનેક પ્રકારની રાંધેલી શાકભાજી, વિવિધ રીતે તૈયાર કરેલી, સામેલ હતી.
પાનં વિંશતિસંયુક્તં દ્રાક્ષારંભાફલાન્વિતમ્ । સૂપાષ્ટકાદિસંયુક્તં યુક્તં મૂલફલાદિના
અત્યંત વિવિધ, દ્રાક્ષ અને અન્ય ફળોથી બનેલા, વીસ પ્રકારના પાન, સૂપ અને અન્ય વાનગીઓ, મૂળ અને ફળો સાથે તૈયાર કરેલા પીણાં પણ અર્પણ થયા.
યથાસંભવસંયુક્તૈરન્યૈરપ્યુપકલ્પિતમ્ । અગ્રપુષ્પસમોપેતં નૈવેદ્યં પ્રદદૌ મુનિઃ
અન્ય ઉપલબ્ધ વસ્તુઓ પણ ભેગી કરી, શ્રેષ્ઠ ફૂલો વડે સજાવટ કરી, અને έτσι રીતે મુનિએ ભગવાનને ભોજન અર્પણ કર્યું.
સૌવર્ણપાત્રિકા ન્યસ્તનીરાજનસહસ્રકમ્ । સોપહારાય દેવાય દત્વા ચૈવ નમસ્ય ચ
સોનાની વાસણમાં હજાર દીવાઓ મૂકીને, ઉપહાર સાથે ભગવાનને અર્પણ કર્યા અને પછી નમસ્કાર કરી.
પૂગખંડાનથો ઘૃષ્ટાન્પત્રાણિ ક્ષાલિતાનિ ચ । અપૃષ્ઠાગ્રાણિ સુશ્વેતચ્છદયાવૃતિકાનિ ચ
પછી પાનના પાંદડા, સારી રીતે ઘસેલા, ધોઈને સ્વચ્છ અને અખંડિત છેડા, શુદ્ધ સફેદ આવરણમાં લપેટેલા, તથા સુપારીના ટુકડા અર્પણ કર્યા.
ઘનસારકચૂર્ણં ચ ન્યસ્તપત્રત્રયં શુભમ્ । સૌવર્ણપાત્રવિન્યસ્તમિદં તાંબૂલમીશ્વરે
કંપૂરના પાવડરથી છાંટેલા ત્રણ શુભ પાન, સોનાની વાસણમાં મૂકીને, એ તાંબૂલ ભગવાનને અર્પણ કર્યું.
અથ પ્રદક્ષિણં કૃત્વા નમસ્કારાનનંતરમ્ । અષ્ટયોષાસ્તતઃ પ્રાપ્તાસ્તંત્રીવેણ્વાદિધારિકાઃ
પછી પરિક્રમા કરી અને નમસ્કાર કર્યા પછી, આઠ સ્ત્રીઓ, જે તાંત્રી અને વાંસળી જેવા વાદ્ય વગાડતી હતી, આવી પહોંચી.
વિચિત્રવાદ્યવાદિન્યઃ સંપ્રાપ્તા મુનિસન્નિધિમ્ । ક્ષુદ્રતાલયુગં ગૃહ્ય સ્વયં ગાતું પ્રચક્રમે
વિભિન્ન વાદ્ય વગાડવામાં કુશળ એવી સ્ત્રીઓ મુનિની હાજરીમાં આવી, પોતે જ તાલ અને લય પકડીને ગાવા લાગી.
ગૌતમે ગાતુમુદ્યુક્તે તાનં કુર્યુરથાંગનાઃ । મંદં મંદં ચ વાદ્યાનિ વાદયંતિ તથાપરાઃ
ગૌતમ ગાવા તૈયાર થયો ત્યારે, સ્ત્રીઓએ સ્વર સેટ કર્યો અને અન્યોએ વાદ્ય ધીમે ધીમે વગાડ્યા.
મધુરં ગાયતિ મુનૌ સ્વરામૂર્તિભૃતસ્તથા । પ્રાનૃત્યંત મહેશાગ્રે તદદ્ભુતમિવાભવત્
મુનિની હાજરીમાં તેઓ મધુર ગીત ગાતા, તેમનાં સ્વર સંગીતથી ભરેલા હતા; અને મહાદેવની સામે નૃત્ય કરતા, એ દૃશ્ય અદભુત લાગતું હતું.
એતસ્મિન્નંતરે પ્રાપ્તો ભગવાન્નારદો મુનિઃ । તમાગતં ગૌતમોપિ સંપૂજ્ય પ્રણિપત્ય ચ
એ સમયે ભગવાન નારદજી આવ્યા; ગૌતમએ તેમને સન્માનપૂર્વક આવકાર્યા અને નમસ્કાર કર્યા.
આહચૈનંકૃતાર્થોસ્મિનચકશ્ચિન્મયાસમઃ । તવાગમનકૃત્યં કિં કુત આગમનં તથા
તેને કહ્યું: 'હું અહીં જે ઈચ્છ્યું હતું એ પૂર્ણ કર્યું છે; મારા સમાન કોઈ નથી. તું અહીં કેમ આવ્યો છે અને ક્યાંથી આવ્યો છે?'
શ્રીનારદ ઉવાચ- પાતાલાદાગતોસ્મીહ ભુક્ત્વા વૈ બાણમંદિરે । આયાસ્યંતિ મહાત્માનો બાણશુક્રાદયો ગૃહમ્
શ્રી નારદે કહ્યું: 'હું પાતાળથી આવ્યો છું, બાણના મહેલમાં ભોજન કરીને. ટૂંક સમયમાં બાણ, શુક્ર અને અન્ય મહાન આત્માઓ અહીં આવી જશે.'
અથ ક્ષણાદભ્યગાચ્ચ બાણઃ પરપુરંજયઃ । વિંશત્યક્ષૌહિણીયુક્તો ગજમારુહ્ય સોસુરઃ
પછી તરત જ બાણ, જે શત્રુના શહેરો જીતે છે, વીસ સૈન્ય સાથે, હાથી પર બેઠો અને અસુરો સાથે આવી પહોંચ્યો.
અપરં હિ ગજં શુક્રઃ પ્રહ્લાદો રથમુત્તમમ્ । વૃષપર્વા રથવરં બલિસ્તુરગમુત્તમમ્
બીજા હાથી પર શુક્ર, ઉત્તમ રથ પર પ્રહલાદ, શ્રેષ્ઠ રથ પર વૃષપરવા અને શ્રેષ્ઠ ઘોડા પર બલિ આવ્યા.
આગતાનથ તાન્સર્વાનાજ્ઞાય સ તુ ગૌતમઃ । સશિષ્યો નિર્જગામાથ હ્યાદાયાર્ઘ્યાદિકં ત્વરા
પછી ગૌતમએ બધા આવ્યા છે એમ જાણી, પોતાના શિષ્યો સાથે જલદી જલ, અર્જ્ય અને અન્ય ઉપહાર લઈને બહાર ગયો.
ગૌતમં ચાપિ તે વીક્ષ્યાવરુહ્ય ચ ગજાદિકાત્ । નમશ્ચક્રુરથો દૈત્યાસ્તં નમસ્કૃત્ય ભાર્ગવમ્
ગૌતમને જોઈને તેઓએ પોતાના હાથી અને અન્ય વાહનમાંથી ઉતરીને, દૈત્યોએ નમસ્કાર કર્યા અને ભારગવને પણ વંદન કર્યું.
આલિંગ્ય રાક્ષસાન્સર્વાન્પૂજયિત્વા યથાવિધિ । સેનાયાઃ સન્નિવેશં ચ ચકાર મુનિપુંગવઃ
રાક્ષસોને ગળે લગાવીને અને રીત પ્રમાણે સન્માન કરીને, મહાન મુનિએ સેનાનું તંબુ ગોઠવ્યું.
પાદૌ પ્રક્ષાલ્ય શુક્રસ્ય જલં મૂર્ધ્નિ ધૃતં તથા । વિચિત્રફલસંયુક્તં દત્તવાનર્હણં મુનિઃ
મુનિએ શુક્રના પગ ધોઈ, પાણી માથા પર મૂક્યું અને વિવિધ ફળોથી સજેલું સન્માન આપ્યું.
વાપીતડાગસરસી સ્નાનપૂર્વકૃત ક્રિયાઃ । સંગમે વર્તમાને તુ ગૌતમસ્યાશ્રમે શુભે
વાપી, તળાવ અને સરોવરમાં સ્નાન કરીને, નિયમ મુજબ વિધિ કરી, સૌ ગૌતમના પવિત્ર આશ્રમમાં ભેગા થયા.
તદ્ગેહં તુ પ્રવિશ્યાથ રાક્ષસાસ્સપુરોહિતાઃ । દેવપૂજાપ્રપત્તિં ચ ચક્રુઃ સર્વે દ્વિજાલયે
પછી રાક્ષસો અને તેમના પુરોહિતો એ ઘર અંદર પ્રવેશ્યા અને દ્વિજોના ઘરમાં સૌએ દેવોની પૂજા કરી.
સદ્યઃ પ્રકલ્પિતાયાં ચ વેદ્યાં શુક્રોઽયજચ્છિવમ્ । તસ્યૈવ વામભાગે તુ પ્રહ્લાદોયજદચ્યુતમ્
ત્યાં તરત જ તૈયાર થયેલી વેદી પર શુક્રે શિવની યજ્ઞ કરી; અને તેની ડાબી બાજુ પ્રહલાદે અચ્યુતને યજ્ઞ અર્પણ કર્યો.
સોમં ચ બલિરપ્યેવમન્યે ચાસુરપુંગવાઃ । અથ બાણોઽયજદ્દેવમેકમેવ ત્રિયંબકમ્
બલીએ સોમને અર્પણ કર્યું અને અન્ય અસુર નેતાઓએ પણ તેમ જ કર્યું; પછી બાણે ત્રયંબક દેવને યજ્ઞ અર્પણ કર્યો.
શુક્રોપિ ભગવન્તન્તમુમાનાથમપૂજયત્ । ગૌતમોપ્યથ મધ્યાહ્ને પૂજયામાસ શંકરમ્
શુક્રે પણ ઉમાનાથ ભગવાનની પૂજા કરી; અને ગૌતમએ મધ્યાહ્ને શંકરનું પૂજન કર્યું.