શક્ત્યાંતરિતરુદ્રાક્ષૈઃ કલ્પિતાષ્ટશતૈઃ શુભા । માલોપવીતં ત્રિંશત્યા અષ્ટકેન પ્રકલ્પિતમ્
શક્તિ બીજ સાથે ગોઠવેલી, એકસો આઠ રુદ્રાક્ષની સુંદર માળા તૈયાર થાય છે; ત્રીસ રુદ્રાક્ષની ઉપવીત અને આઠ રુદ્રાક્ષની બીજી માળા પણ બનાવાય છે.
પ્રગંડયોરથૈકૈકં બદ્ધા તુ દ્વે પ્રકોષ્ઠયોઃ । શિરસ્યેકા ધૃતા તેન કંઠે ચ પરમર્ષિણા
દરેક કડામાં એક-એક રુદ્રાક્ષ બાંધવામાં આવે છે; બંને હાથ પર બે-બે, માથા પર એક અને મહાન ઋષિ ગળામાં એક પહેરે છે.
રુદ્રાક્ષૈઃ સ્ફટિકૈ રત્નૈઃ કલ્પિતા હ્યક્ષમાલિકા । વ્યાઘ્રચર્માસનં કૃત્વા પદ્માસનગતો મુનિઃ
રુદ્રાક્ષ, સ્ફટિક અને રત્નોથી માળા બનાવાય છે; મુનિ વાઘની ચામડી કે કમળના આસન પર બેસી પૂજા માટે તૈયાર થાય છે.
આવાહનાસનં ચાર્ઘ્યં પાદ્યં વાચમનીયકમ્ । નિર્વર્ત્ય ગંગાસલિલૈઃ સ્નાપયામાસ શંકરમ્
આવાહન, આસન, અર્જ્ય, પાદ્ય અને વાચમનીયકની વિધિ પૂર્ણ કરીને, ગંગાના પવિત્ર પાણીથી શંકરનું સ્નાન કરાવે છે.
અષ્ટગંધકસંયુક્તૈઃ પુષ્પૈર્બકુલપાટલૈઃ । સ્વર્ણભાંડસ્થિતૈર્વસ્ત્રશોધિતૈર્વાસિતૈર્દૃઢમ્
આઠ પ્રકારના સુગંધિત પાવડરથી મિશ્રિત, બકુલ અને પાટલાના ફૂલો, સોનાની વાસણમાં રાખી, શુદ્ધ અને સુગંધિત કપડાં ઉપયોગમાં લેવાય છે.
દ્વારે તામ્રકટાહશ્ચ પ્રબંધદ્રોણિના શુભમ્ । ગોશૃંગેણ વિષાણેન ગવયસ્ય તથા ક્વચિત્
દ્વાર પાસે તાંબાંનું પાત્ર અને સુંદર લાકડાનું વાસણ મુકાય છે; ક્યારેક ગાયના શિંગે કે જંગલી બળદના શિંગે પણ વાપરાય છે.
દક્ષિણાવર્તશંખેન રત્નપાત્રૈરથાપિ વા । સ્વર્ણૈર્વા રાજતૈર્વાપિ તામ્રૈઃ કાંસ્યૈરથાપિ વા
દક્ષિણવર્ત શંખ, રત્નના વાસણ, સોનાં, ચાંદીનાં, તાંબાંનાં કે કાંસાંનાં વાસણથી અર્પણ કરવામાં આવે છે.
સ્વર્ણૈશ્ચ સૂક્ષ્મકલશૈઃ સ્નાપયામાસ ચેચ્છયા । અથવા મૃણ્મયૈઃ કુર્ય્યાત્પદ્મપત્રૈરથાપિ વા
સૂક્ષ્મ સોનાની કલશથી, મનપસંદ રીતે સ્નાન કરાવે છે; અથવા માટીના વાસણ કે કમળના પાંદડાં પણ વાપરી શકાય.
પાલાશૈશ્ચૂતજંબ્વાદ્યૈઃ પાત્રૈઃ સંસ્નાપયેદ્વિભુમ્ । સ્નાનાનામથ સર્વેષાં ધારાસ્નાનં વિશિષ્યતે
પાલાશ, કેરી, જાંબુ વગેરેના વાસણથી ભગવાનને સ્નાન કરાવી શકાય; બધા પ્રકારના સ્નાનમાં ધારા સ્નાન શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
નમસ્તેત્યાદિમંત્રેણ શતરુદ્રિયસંજ્ઞિના । શં ચેત્યાદ્યનુવાકેન શાંતિરૂપેણ ચેશ્વરમ્
‘નમસ્તે’થી શરૂ થતા શતરુદ્રિય મંત્ર અને ‘શં’થી શરૂ થતા અનુવાકથી, શાંતિરૂપે ભગવાનની પૂજા કરે છે.
આવૃત્ય ચ યથાશક્તિ પશ્ચાદ્ગંધાદિ વિન્યસેત્ । તતશ્ચ શોભનૈઃ પુષ્પૈઃ પત્રૈર્બિલ્વૈઃ સમર્ચયેત્
જેટલી શક્તિ હોય એટલું ઢાંકીને, પછી સુગંધ અને અન્ય અર્પણ કરે છે; પછી સુંદર ફૂલો અને બિલ્વ પાંદડાંથી પૂજા કરે છે.
તુલસીમારુવદલૈઃ કલ્હારૈશ્ચ મહોત્પલૈઃ । નીલોત્પલૈરુત્પલૈશ્ચ શેષૈશ્ચ કરવીરકૈઃ
તુલસી, મારુવા પાંદડાં, કલ્હાર, મહાકમળ, નીલકમળ, કમળ અને બાકી રહેલા કરવીર ફૂલો વડે પૂજા કરે છે.
કર્ણિકારૈઃ સિતાંભોજૈરપરાજિતયા તથા । તિલાક્ષતૈરક્ષતૈશ્ચ શ્રીપત્રૈસ્તિલમિશ્રકૈઃ
કર્ણિકાર, સફેદ કમળ, અપરાજિતા, તલના દાણા, અખંડિત ચોખા અને શુભ પાંદડાં તલ સાથે મિશ્રિત કરીને અર્પણ કરે છે.
એવં મહેશમીશાનં પૂજયામાસ ગૌતમઃ । કર્પૂરાગરુકસ્તૂરી સર્જ્જાગરુકચંદનૈઃ
આ રીતે ગૌતમ મહેશ અને ઈશાન ભગવાનની પૂજા કરે છે; કપૂર, અગર, કસ્તૂરી, સરજ, અગર અને ચંદનથી અર્પણ કરે છે.
અન્યૈશ્ચ ધૂપયામાસ ષોડશાથ પ્રદીપિકાઃ । કર્પૂરવર્ત્તિસંયુક્તા દીપયંત્રોપરિસ્થિતાઃ
પછી તેણે અન્ય સુગંધિત વસ્તુઓ સાથે ધૂપ ચડાવ્યું અને પછી સોળ દીવાઓ, જે કંપૂરની વાટથી તૈયાર હતી અને દીપસ્તંભ પર મુકેલી હતી, અર્પણ કરી.
નિવેદિતં મહેશાય અથ નૈવેદ્યમુત્તમમ્ । સુપક્વશાલિપિષ્ટાન્નં ભક્ષ્યં લેહ્યં ચ ચોષ્યકમ્
પછી મહાદેવને શ્રેષ્ઠ ભોજન અર્પણ કરવામાં આવ્યું: સારી રીતે રાંધેલું ચોખા, લોટથી બનેલા વિવિધ ખોરાક, ખાવા માટે, ચાટવા માટે અને ચૂસવા માટેની વસ્તુઓ.
મધુરાદિસમોપેતં પંચભક્ષ્યસમન્વિતમ્ । અનેકપક્વશાકાઢ્યમનેક પક્વમિશ્રિતમ્
આ ભોજનમાં મીઠા અને અન્ય સ્વાદો, પાંચ પ્રકારની વાનગીઓ અને અનેક પ્રકારની રાંધેલી શાકભાજી, વિવિધ રીતે તૈયાર કરેલી, સામેલ હતી.
પાનં વિંશતિસંયુક્તં દ્રાક્ષારંભાફલાન્વિતમ્ । સૂપાષ્ટકાદિસંયુક્તં યુક્તં મૂલફલાદિના
અત્યંત વિવિધ, દ્રાક્ષ અને અન્ય ફળોથી બનેલા, વીસ પ્રકારના પાન, સૂપ અને અન્ય વાનગીઓ, મૂળ અને ફળો સાથે તૈયાર કરેલા પીણાં પણ અર્પણ થયા.
યથાસંભવસંયુક્તૈરન્યૈરપ્યુપકલ્પિતમ્ । અગ્રપુષ્પસમોપેતં નૈવેદ્યં પ્રદદૌ મુનિઃ
અન્ય ઉપલબ્ધ વસ્તુઓ પણ ભેગી કરી, શ્રેષ્ઠ ફૂલો વડે સજાવટ કરી, અને έτσι રીતે મુનિએ ભગવાનને ભોજન અર્પણ કર્યું.
સૌવર્ણપાત્રિકા ન્યસ્તનીરાજનસહસ્રકમ્ । સોપહારાય દેવાય દત્વા ચૈવ નમસ્ય ચ
સોનાની વાસણમાં હજાર દીવાઓ મૂકીને, ઉપહાર સાથે ભગવાનને અર્પણ કર્યા અને પછી નમસ્કાર કરી.
પૂગખંડાનથો ઘૃષ્ટાન્પત્રાણિ ક્ષાલિતાનિ ચ । અપૃષ્ઠાગ્રાણિ સુશ્વેતચ્છદયાવૃતિકાનિ ચ
પછી પાનના પાંદડા, સારી રીતે ઘસેલા, ધોઈને સ્વચ્છ અને અખંડિત છેડા, શુદ્ધ સફેદ આવરણમાં લપેટેલા, તથા સુપારીના ટુકડા અર્પણ કર્યા.
ઘનસારકચૂર્ણં ચ ન્યસ્તપત્રત્રયં શુભમ્ । સૌવર્ણપાત્રવિન્યસ્તમિદં તાંબૂલમીશ્વરે
કંપૂરના પાવડરથી છાંટેલા ત્રણ શુભ પાન, સોનાની વાસણમાં મૂકીને, એ તાંબૂલ ભગવાનને અર્પણ કર્યું.
અથ પ્રદક્ષિણં કૃત્વા નમસ્કારાનનંતરમ્ । અષ્ટયોષાસ્તતઃ પ્રાપ્તાસ્તંત્રીવેણ્વાદિધારિકાઃ
પછી પરિક્રમા કરી અને નમસ્કાર કર્યા પછી, આઠ સ્ત્રીઓ, જે તાંત્રી અને વાંસળી જેવા વાદ્ય વગાડતી હતી, આવી પહોંચી.
વિચિત્રવાદ્યવાદિન્યઃ સંપ્રાપ્તા મુનિસન્નિધિમ્ । ક્ષુદ્રતાલયુગં ગૃહ્ય સ્વયં ગાતું પ્રચક્રમે
વિભિન્ન વાદ્ય વગાડવામાં કુશળ એવી સ્ત્રીઓ મુનિની હાજરીમાં આવી, પોતે જ તાલ અને લય પકડીને ગાવા લાગી.
ગૌતમે ગાતુમુદ્યુક્તે તાનં કુર્યુરથાંગનાઃ । મંદં મંદં ચ વાદ્યાનિ વાદયંતિ તથાપરાઃ
ગૌતમ ગાવા તૈયાર થયો ત્યારે, સ્ત્રીઓએ સ્વર સેટ કર્યો અને અન્યોએ વાદ્ય ધીમે ધીમે વગાડ્યા.
મધુરં ગાયતિ મુનૌ સ્વરામૂર્તિભૃતસ્તથા । પ્રાનૃત્યંત મહેશાગ્રે તદદ્ભુતમિવાભવત્
મુનિની હાજરીમાં તેઓ મધુર ગીત ગાતા, તેમનાં સ્વર સંગીતથી ભરેલા હતા; અને મહાદેવની સામે નૃત્ય કરતા, એ દૃશ્ય અદભુત લાગતું હતું.
એતસ્મિન્નંતરે પ્રાપ્તો ભગવાન્નારદો મુનિઃ । તમાગતં ગૌતમોપિ સંપૂજ્ય પ્રણિપત્ય ચ
એ સમયે ભગવાન નારદજી આવ્યા; ગૌતમએ તેમને સન્માનપૂર્વક આવકાર્યા અને નમસ્કાર કર્યા.
આહચૈનંકૃતાર્થોસ્મિનચકશ્ચિન્મયાસમઃ । તવાગમનકૃત્યં કિં કુત આગમનં તથા
તેને કહ્યું: 'હું અહીં જે ઈચ્છ્યું હતું એ પૂર્ણ કર્યું છે; મારા સમાન કોઈ નથી. તું અહીં કેમ આવ્યો છે અને ક્યાંથી આવ્યો છે?'
શ્રીનારદ ઉવાચ- પાતાલાદાગતોસ્મીહ ભુક્ત્વા વૈ બાણમંદિરે । આયાસ્યંતિ મહાત્માનો બાણશુક્રાદયો ગૃહમ્
શ્રી નારદે કહ્યું: 'હું પાતાળથી આવ્યો છું, બાણના મહેલમાં ભોજન કરીને. ટૂંક સમયમાં બાણ, શુક્ર અને અન્ય મહાન આત્માઓ અહીં આવી જશે.'
અથ ક્ષણાદભ્યગાચ્ચ બાણઃ પરપુરંજયઃ । વિંશત્યક્ષૌહિણીયુક્તો ગજમારુહ્ય સોસુરઃ
પછી તરત જ બાણ, જે શત્રુના શહેરો જીતે છે, વીસ સૈન્ય સાથે, હાથી પર બેઠો અને અસુરો સાથે આવી પહોંચ્યો.