મધ્યે દશાક્ષરીં પ્રોચ્ય પુનસ્તા એવ નિર્દિશેત્ । દશાક્ષરોક્તઋષ્યાદિધ્યાનં ચાસ્ય બ્રવીમ્યહમ્
મધ્યમાં દશ અક્ષરોવાળો મંત્ર બોલવો, પછી ફરી એ જ નામો બતાવા; હવે હું દશ અક્ષરોવાળા મંત્રના ઋષિ અને ધ્યાન વિશે કહું છું.
પૂર્ણામૃતનિધેર્મધ્યે દ્વીપં જ્યોતિર્મયં સ્મરેત્ । કાલિંદ્યા વેષ્ટિતં તત્ર ધ્યાયેદ્વૃંદાવને વને
પૂર્ણ અમૃતના સમુદ્રના મધ્યમાં પ્રકાશથી ભરેલ દ્વીપ કલ્પવો, જે કાલિન્દી નદીથી ઘેરાયેલ છે; ત્યાં વૃંદાવનના વનમાં ધ્યાન કરવું.
સર્વર્તુકુસુમસ્રાવિ દ્રુમવલ્લીભિરાવૃતમ્ । નટન્મત્તશિખિસ્વાનં ગાયત્કોકિલષટ્પદમ્
તે સ્થળે સર્વ ઋતુમાં ફૂલ વરસાવતા વૃક્ષો અને વેલીઓથી ઘેરાયેલ છે, નાચતા અને મસ્ત મોર, ગાતા કોયલ અને મધમાખીઓના અવાજથી ગુંજતું છે.
તસ્ય મધ્યે વસત્યેકઃ પારિજાતતરુર્મહાન્ । શાખોપશાખાવિસ્તારૈઃ શતયોજનમુચ્છ્રિતઃ
તેના મધ્યમાં એક મહાન પારિજાત વૃક્ષ ઊભું છે, જે શાખા અને ઉપશાખાઓથી વિસ્તૃત છે અને સો યોજન ઊંચું છે.
તલે તસ્યાથ વિમલે પરિતો ધેનુમંડલમ્ । તદંતર્મંડલં ગોપબાલાનાં વેણુશૃંગિણામ્
તેના તળે, શુદ્ધ જગ્યામાં,四 બાજુએ ગાયોની મંડળી છે; અને એ મંડળીની અંદર વેણુ અને શૃંગ પકડીને ગોપાળ બાલકો છે.
તદંતરે તુ રુચિરં મંડલં વ્રજ સુભ્રુવામ્ । નાનોપાયનપાણીનાં મદવિહ્વલચેતસામ્
તેના અંદર, સુંદર વ્રજની સ્ત્રીઓની મંડળી છે, જેમના હાથમાં વિવિધ ભેટો છે અને જેમના મન પ્રેમથી વિહ્વળ છે.
કૃતાંજલિપુટાનાં ચ મંડલં શુક્લવાસસામ્ । શુક્લાભરણભૂષાણાં પ્રેમવિહ્વલિતાત્મનામ્
શ્વેત વસ્ત્રો અને શ્વેત આભૂષણ પહેરેલી, હાથ જોડીને, પ્રેમથી વિહ્વળ થયેલી સ્ત્રીઓની મંડળી છે.
ચિંતયેચ્છ્રુતિકન્યાનાં ગૃહ્ણતીનાં વચઃ પ્રિયમ્ । રત્નવેદ્યાં તતો ધ્યાયેદ્દુકૂલાવરણં હરિમ્
વેદકન્યાઓની કલ્પના કરવી, જે પ્રિય વચન બોલે છે; પછી રત્નોથી શોભિત સિંહાસન પર, સુંદર વસ્ત્રો પહેરેલા હરિનું ધ્યાન કરવું.
ઊરૌ શયાનં રાધાયાઃ કદલીકાંડકોપરિ । તદ્વક્ત્રં ચંદ્ર સુસ્મેરં વીક્ષમાણં મનોહરમ્
રાધાના જાંઘ પર, કેળાના ડાંઠ ઉપર સુઈને, તે તેના ચાંદની જેવું, હળવાં હાસ્યથી ભરેલું, મનને મોહી લેતું સુંદર મુખ જોઈ રહ્યો હતો.
કિંચિત્કુંચિતવામાંઘ્રિં વેણુયુક્તેન પાણિના । વામેનાલિંગ્ય દયિતાં દક્ષેણ ચિબુકં સ્પૃશન્
તેનો ડાબો પગ થોડો વળેલો હતો, હાથમાં વાંસળી પકડી હતી, ડાબા હાથથી પ્રિયાને ગળે લગાવ્યો અને જમણા હાથથી તેના ચિબુકને સ્પર્શ કર્યો.
મહામારકતાભાસં મૌક્તિકચ્છાયમેવ ચ । પુંડરીકવિશાલાક્ષં પીતનિર્મલવાસસમ્
તેનું રૂપ મહાન પન્નાની જેમ ઝળહળતું હતું, મુક્તાની ઝાંખી હતી, આંખો વિશાળ કમળ જેવી હતી અને તે પીળા, શુદ્ધ વસ્ત્ર પહેરતો હતો.
બર્હભારલસચ્છીર્ષં મુક્તાહારમનોહરમ્ । ગંડપ્રાંતલસચ્ચારુ મકરાકૃતિકુંડલમ્
તેના માથા પર મોરપાંખ શોભતો હતો, સુંદર મુક્તાની હાર ઝળહળતી હતી, ગાલના કિનારે મકર આકારના સુંદર કુંડળ લટકતા હતા.
આપાદતુલસીમાલં કંકણાંગદભૂષણમ્ । નૂપુરૈર્મુદ્રિકાભિશ્ચ કાંચ્યા ચ પરિમંડિતમ્
માથાથી પગ સુધી તે કંકણ, અંગદ અને અન્ય આભૂષણોથી સજ્જ હતો; પાયલ, મુદ્રિકા અને કમરપટ્ટા પણ પહેરેલા હતા.
સુકુમારતરં ધ્યાયેત્કિશોરવયસાન્વિતમ્ । પૂજા દશાક્ષરોક્તૈવ વેદલક્ષં પુરસ્ક્રિયા
તેને અત્યંત નાજુક અને યુવાન રૂપે ધ્યાન કરવું જોઈએ; પૂજા દશ અક્ષર મંત્ર પ્રમાણે, પહેલા વૈદિક વિધિથી કરવી.
ઇત્યુક્ત્વાંતર્દધે દેવો દેવી ચ ગિરિજા સતી । મુનિરાગત્ય પુત્રાય તથૈવોપદિદેશ હ
આ રીતે કહ્યા પછી દેવ અદૃશ્ય થયો, અને દેવી ગિરિજા સતી પણ; પછી મુનિ આવ્યો અને પોતાના પુત્રને એ જ રીતે ઉપદેશ આપ્યો.
પુણ્યશ્રવાસ્તુ તન્મંત્ર ગ્રહણાદેવ કેશવમ્ । વર્ણયામાસ વિવિધૈર્જિત્વા સર્વાન્મુનીન્સ્વયમ્
માત્ર એ પવિત્ર મંત્ર ગ્રહણ કરતાં જ, તેણે કેશવના અનેક રૂપો વર્ણન કર્યા, અને પોતે બધા મુનિઓને જીત્યો.
રૂપલાવણ્યવૈદગ્ધ્ય સૌંદર્યાશ્ચર્યલક્ષણમ્ । તદા હૃષ્ટમના બાલો નિર્ગત્ય સ્વગૃહાત્તતઃ
તેણે સૌંદર્ય, લાવણ્ય, ચતુરાઈ અને અદભુત રૂપની વિશેષતાઓ વર્ણવી; પછી આનંદિત હૃદયથી એ બાળક પોતાના ઘરથી બહાર ગયો.
વાયુભક્ષસ્તપસ્તેપે કલ્પાનામયુતત્રયમ્ । તદંતે ગોકુલે જાતા નંદભ્રાતુર્ગૃહે સ્વયમ્
હવા પર જીવીને, તેણે ત્રીસ કરોડ કલ્પ સુધી તપ કર્યું; પછી અંતે, ગોકુલમાં નંદના ભાઈના ઘરમાં જન્મ લીધો.
લવંગા ઇતિ તન્નામ કૃષ્ણેંગિત નિરીક્ષણા । યસ્યા હસ્તે પ્રદૃશ્યેત મુખમાર્જનયંત્રકમ્
તેનું નામ લવંગા હતું, કૃષ્ણના ચિહ્નોથી ઓળખાતી; તેના હાથમાં મુખ સાફ કરવાનું સાધન દેખાતું હતું.
ઇતિ તે કથિતાઃ કાશ્ચિત્પ્રધાનાઃ કૃષ્ણવલ્લભાઃ
આ રીતે, કૃષ્ણની કેટલીક મુખ્ય પ્રિયાઓનું વર્ણન તને કર્યું છે.
હરિવિવિધરસાદ્યૈર્યુક્તમધ્યાયમેતદ્વ્રજવરતનયાભિશ્ચારુહાસેક્ષણાભિઃ । પઠતિ ય ઇહ ભક્ત્યા પાઠયેદ્વા મનુષ્યો વ્રજતિ ભગવતઃ શ્રીવાસુદેવસ્ય ધામ
જે વ્યક્તિ હરીના વિવિધ રસથી ભરેલા આ અધ્યાયને, વ્રજની સુંદર આંખવાળી દિકરીઓ સાથે, ભક્તિપૂર્વક વાંચે કે વાંચે છે, તે શ્રીવાસુદેવના ધામમાં પહોંચે છે.
ઋષય ઊચુઃ - સૂતસૂત મહાભાગ રોમહર્ષણનંદન । કથા રમ્યા ત્વયા પ્રોક્તા લોકસ્યાનંદદાયિની
ઋષિઓએ કહ્યું: સુત, સુત, રોમહર્ષણના પુત્ર, તું ખૂબ ભાગ્યશાળી છે; તારા દ્વારા કહેલી રામ્ય કથાઓ લોકને આનંદ આપે છે.
શ્રીકૃષ્ણસ્ય મહાભાગ ચરિતં મહદદ્ભુતમ્ । શ્રુતં સર્વં ત્વયા પ્રોક્તં નિર્વૃતિસ્તેન ચાભવત્
શ્રીકૃષ્ણના મહાન અને અદભુત કાર્યો તું વર્ણન કર્યા, અમે તે બધું સાંભળ્યું, અને એથી અમને સંતોષ મળ્યો.
અહો શ્રીકૃષ્ણમાહાત્મ્યં ભક્તાનાં ગતિદાયકમ્ । યતસ્તેન મહાભાગ નિર્વૃતિં કો ન ચાપ્નુયાત્
અહો, શ્રીકૃષ્ણની મહિમા ભક્તોને મુક્તિ આપે છે; તેથી, ભાગ્યશાળી, એથી કોણ સંતોષ ન પામે?
અતઃ પુનરપિ શ્રીમત્કૃષ્ણસ્ય ચરિતં મહત્ । શ્રોતુમિચ્છામહે ચાન્યદ્વ્રતદાનાર્હણાદિકમ્
તેથી, અમે ફરીથી શ્રીકૃષ્ણના મહાન કાર્યો અને વ્રત, દાન, પૂજા વગેરે વિશે સાંભળવા ઈચ્છીએ છીએ.
સ્નાનં વાપિ મહાભાગ યથા યેન કૃતં પુરા । તત્સર્વં વિસ્તરાદ્બ્રૂહિ યથા નો નિર્વૃતિર્ભવેત્
ભાગ્યશાળી, પ્રાચીન સમયમાં જેમ સ્નાન અને અન્ય વિધિઓ કરવામાં આવી, તે બધું વિગતે કહો, જેથી અમને સંતોષ મળે.
સૂત ઉવાચ- સાધુ પૃષ્ટં દ્વિજશ્રેષ્ઠા લોકાનાં તારણં પરમ્ । યૂયં કૃતાર્થાઃ કૃષ્ણસ્ય ભક્ત્યા સંપૂર્ણમાનસાઃ
સૂત કહે છે: બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠો, તમે જે પ્રશ્ન પૂછ્યો તે બહુ ઉત્તમ છે, કારણ કે તે બધા જીવોની સર્વોચ્ચ મુક્તિ તરફ લઈ જાય છે. તમે કૃષ્ણની ભક્તિમાં સંપૂર્ણ મનથી તૃપ્ત થયા છો.
શ્રીકૃષ્ણચરિતં પુણ્યં સાધૂનાં હર્ષદં પરમ્ । પ્રવક્ષ્યામિ દ્વિજશ્રેષ્ઠા મહદાખ્યાનમુત્તમમ્
હું તમને શ્રીકૃષ્ણના પવિત્ર અને અત્યંત આનંદદાયક કાર્યોની મહાન અને શ્રેષ્ઠ કથા કહું છું, બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠો.
એકદા નારદો લોકાન્પર્યટન્ભગવત્પ્રિયઃ । મથુરાયામંબરીષં કૃષ્ણારાધનતત્પરમ્
એક વખત ભગવાનના પ્રિય નારદજી લોકોમાં ફરતા હતા; મથુરામાં તેમણે અંબરીષને કૃષ્ણની પૂજા માટે સંપૂર્ણપણે તત્પર જોઈ.
મહાભાગં વ્રતપરં દદર્શ મુનિસત્તમઃ । સ આગતં મુનિવરં સત્કૃત્ય મુનિસત્તમઃ
મુનિમાં શ્રેષ્ઠે, અંબરીષ રાજાને, જે મહાભાગ્યશાળી અને વ્રતમાં નિષ્ઠાવાન હતા, જોયા. અંબરીષે આગમન કરેલા મુનિ શ્રેષ્ઠનું સન્માનપૂર્વક સ્વાગત કર્યું.