વૃંદાવનેશ્વરી રાધા તથા ચંદ્રાવલી પ્રિયા । અભિન્નગુણલાવણ્ય સૌંદર્યાશ્ચારુલોચનાઃ
વૃંદાવનની રાણી રાધા અને ચંદ્રાવલી પ્રિય, બંને એકસરખા ગુણ અને સૌંદર્યથી યુક્ત છે, તેમની આંખો અતિ સુંદર અને મોહક છે.
મનોહરા મુગ્ધવેષાઃ કિશોરીવયસોજ્જ્વલાઃ । અગ્રેતનાસ્તથા ચાન્યા ગોપકન્યાઃ સહસ્રશઃ
તેઓ મનમોહક વેશમાં, યુવાનીના તેજથી ઝગમગતા છે; તેમની સામે હજારો ગોપી કન્યાઓ ઉભી છે.
શુદ્ધકાંચનપુંજાભાઃ સુપ્રસન્નાઃ સુલોચનાઃ । તદ્રૂપહૃદયારૂઢાસ્તદાશ્લેષ સમુત્સુકાઃ
તેઓ શુદ્ધ સોનાની જેમ તેજસ્વી, પ્રસન્ન ચહેરાવાળી અને સુંદર આંખો ધરાવે છે; તેમનું મન અને રૂપ કૃષ્ણમાં લીન છે અને તેઓ કૃષ્ણના આવલોકન માટે આતુર છે.
શ્યામામૃતરસે મગ્નાઃ સ્ફુરત્તદ્ભાવમાનસાઃ । નેત્રોત્પલાર્ચિતે કૃષ્ણપાદાબ્જેઽપિતચેતસઃ
શ્યામ કૃષ્ણના અમૃતરૂપ સૌંદર્યમાં તણાઈ ગયેલી, તેમનું મન કૃષ્ણના ભાવથી ભરપૂર છે; કમળ જેવી આંખોથી કૃષ્ણના પદપદ્મનું પૂજન કરે છે અને તેમનું ચિત્ત કૃષ્ણમાં સ્થિર છે.
શ્રુતિકન્યાસ્તતો દક્ષે સહસ્રાયુતસંયુતાઃ । જગન્મુગ્ધીકૃતાકારા હૃદ્વર્તિકૃષ્ણલાલસાઃ
પછી, જમણી બાજુએ, હજારો શ્રુતિકન્યાઓ છે, જેમનું રૂપ આખા જગતને મોહિત કરે છે અને જેમના હૃદયમાં કૃષ્ણની તીવ્ર લાગણી છે.
નાનાસત્વસ્વરાલાપમુગ્ધીકૃતજગત્ત્રયાઃ । તત્ર ગૂઢરહસ્યાનિ ગાયંત્યઃ પ્રેમવિહ્વલાઃ
તેઓ વિવિધ મધુર સ્વરમાં ગાયન કરે છે, જેના કારણે ત્રણેય લોક મોહિત થાય છે; પ્રેમથી ભીની, ગુપ્ત રહસ્યોનું ગાન કરે છે.
દેવકન્યાસ્તતઃ સવ્યે દિવ્યવેષારસોજ્જ્વલાઃ । નાનાવૈદિગ્ધ્યનિપુણા દિવ્યભાવભરાન્વિતાઃ
ડાબી બાજુએ દિવ્ય કન્યાઓ છે, જેઓ દિવ્ય વેશમાં તેજસ્વી છે, અનેક કળાઓમાં પારંગત છે અને દિવ્ય ભાવથી ભરપૂર છે.
સૌંદર્યાતિશયેનાઢ્યાઃ કટાક્ષાતિમનોહરાઃ । નિર્લજ્જાસ્તત્ર ગોવિંદે તદંગસ્પર્શનોદ્યતાઃ
અતિશય સૌંદર્યથી સમૃદ્ધ, તેમની નજર ખૂબ જ આકર્ષક છે; તેઓ નિર્લજ્જતાપૂર્વક ગોવિંદ પાસે જાય છે અને તેમના અંગને સ્પર્શ કરવા આતુર છે.
તદ્ભાવમગ્નમનસઃ સ્મિતસાચિ નિરીક્ષણાઃ । મંદિરસ્ય તતો બાહ્યે પ્રિયયા વિશદાવૃતે
તેમનું મન કૃષ્ણમાં લીન છે, તેઓ સ્મિતભરી તિરછા નજરે જુએ છે; મંડપની બહાર, પ્રિયજનોથી ઘેરાયેલા છે.
સમાનવેષવયસઃ સમાનબલપૌરુષાઃ । સમાનગુણકર્માણઃ સમાનાભરણપ્રિયાઃ
તેઓ સૌ સમાન વેશ અને વયના, સમાન બળ અને પુરુષાર્થ ધરાવે છે; ગુણ અને કર્મમાં પણ સમાન છે અને સૌને આભૂષણો પ્રિય છે.
સમાનસ્વરસંગીત વેણુવાદનતત્પરાઃ । શ્રીદામા પશ્ચિમે દ્વારે વસુદામા તથોત્તરે
સૌના સ્વર અને સંગીત સમાન છે, વાંસળી વગાડવામાં તત્પર છે; પશ્ચિમ દ્વારે શ્રીદામા, ઉત્તર દ્વારે વસુદામા છે.
સુદામા ચ તથા પૂર્વે કિંકિણી ચાપિ દક્ષિણે । તદ્બાહ્યે સ્વર્ણપીઠે ચ સુવર્ણમંદિરાવૃતે
પૂર્વ દ્વારે સુદામા અને દક્ષિણ દ્વારે કિંકિણી છે; તેમના બહાર, સોનાની સિંહાસન પર, સુવર્ણ મહેલથી ઘેરાયેલા છે.
સ્વર્ણવેદ્યંતરસ્થે તુ સ્વર્ણાભરણભૂષિતે । સ્તોકકૃષ્ણં સુભદ્રાદ્યૈર્ગોપાલૈરયુતાયુતૈઃ
અંદર, સોનાની વેદી પર, સોનાના આભૂષણોથી શોભાયમાન, ત્યાં સ્ટોકકૃષ્ણ, સુભદ્રા અને અસંખ્ય ગોપાળ છે.
શૃંગવીણાવેણુવેત્રવયોવેષાકૃતિસ્વરૈઃ । તદ્ગુણધ્યાનસંયુક્તૈર્ગાયદ્ભિરપિ વિહ્વલૈઃ
શૃંગ, વીના, વાંસળી, લાઠી, યુવાન રૂપ, વેશ અને સ્વર સાથે, કૃષ્ણના ગુણધ્યાનમાં લીન રહી, ભાવભરી ગાન કરે છે.
ચિત્રાર્પિતૈશ્ચિત્રરૂપૈઃ સદાનંદાશ્રુવર્ષિભિઃ । પુલકાકુલસર્વાંગૈર્યોગીંદ્રૈરિવ વિસ્મિતૈઃ
વિચિત્ર ભેટો અને અદભુત રૂપોથી, હંમેશા આનંદના આંસુ વહાવે છે; તેમનું આખું શરીર રોમાંચિત છે અને તેઓ મહાન યોગીઓ જેવી આશ્ચર્યથી ભરેલા છે.
ક્ષરત્યયોભિર્ગોવિંદૈરસંખ્યાતૈરુપાવૃતમ્ । તદ્બાહ્યે સ્વર્ણપ્રાકારે કોટિસૂર્યસમુજ્જવલે
અસંખ્ય ગોવિંદોથી ઘેરાયેલા છે, જેમનું તેજ પીગળેલા ધાતુ જેવું છે; તેમના બહાર સોનાની દિવાલ છે, જે કરોડો સૂર્ય જેટલી તેજસ્વી છે.
ચતુર્દિક્ષુમહોદ્યાનં મંજુસૌરભમોહિતે । પશ્ચિમે સંમુખે શ્રીમત્પારિજાતદ્રુમાશ્રયે
ચારેય દિશામાં વિશાળ બગીચા છે, જે મીઠી સુગંધથી મોહક છે; પશ્ચિમ બાજુએ, સામસામે, શ્રીમંત પારિજાત વૃક્ષ છે.
તદધસ્તુ સ્વર્ણપીઠે સ્વર્ણમંડનમંડિતે । તન્મધ્યે મણિમાણિક્ય દિવ્યસિંહાસનોજ્જ્વલે
તેના નીચે, સોનાની પીઠ પર, સોનાથી શોભાયમાન છે; તેના મધ્યમાં રત્ન અને માણિક્યથી ઝગમગતું દિવ્ય સિંહાસન છે.
તત્રોપરિ પરાનંદં વાસુદેવં જગત્પ્રભુમ્ । ત્રિગુણાતીતચિદ્રૂપં સર્વકારણકારણમ્
તેની ઉપર પરમ આનંદરૂપ, સમગ્ર જગતના સ્વામી, ત્રણ ગુણોથી પરે અને ચેતન સ્વરૂપ એવા વાસુદેવ છે, જે સર્વ કારણોના પણ કારણ છે.
ઇંદ્રનીલઘનશ્યામં નીલકુંચિતકુંતલમ્ । પદ્મપત્રવિશાલાક્ષં મકરાકૃતિકુંડલમ્
તેમનું વર્ણ મેઘ જેવી ઘેરી શ્યામ છે, વાળ નિલા અને વળાંકડિયા છે, આંખો કમળપાંખડી જેવી વિશાળ છે અને કાનમાં મકર આકારના કુંડળ છે.
ચતુર્ભુજં તુ ચક્રાસિગદાશંખાંબુજાયુધમ્ । આદ્યંતરહિતં નિત્યં પ્રધાનં પુરુષોત્તમમ્
તેમને ચાર હાથ છે, જેમાં ચક્ર, તલવાર, ગદા, શંખ અને કમળ ધારણ કરેલા છે. તેઓ આરંભ અને અંતથી પરે, સદા અવિનાશી અને સર્વોત્તમ પુરુષ છે.
જ્યોતીરૂપં મહદ્ધામ પુરાણં વનમાલિનમ્ । પીતાંબરધરં સ્નિગ્ધં દિવ્યભૂષણભૂષિતમ્
તેમનું રૂપ તેજસ્વી અને મહાન પ્રકાશથી ભરપૂર છે, તેઓ પ્રાચીન છે, વનમાલા ધારણ કરે છે, પીળાં વસ્ત્ર પહેરે છે, મૃદુ સ્વભાવના છે અને દિવ્ય આભૂષણોથી શોભાયમાન છે.
દિવ્યાનુલેપનં રાજચ્ચિત્રિતાંગ મનોહરમ્ । રુક્મિણી સત્યભામા ચ નાગ્નજિતી સુલક્ષણા
દિવ્ય સુગંધિત લિપનથી અંકો શોભાયમાન અને આકર્ષક છે; તેમની સાથે રૂક્મિણી, સત્યભામા, નાગ્નજિતી અને શુભલક્ષણા હાજર છે.
મિત્રવિંદાનુવિંદા સુનંદા જાંબવતી પ્રિયા । સુશીલા ચાષ્ટમહિલા વાસુદેવપ્રિયાસ્તતઃ
મિત્રવિંદા, અનુવિંદા, સુનંદા, પ્રિય જાંબવતી અને સુશીલા—આ આઠ મહાન સ્ત્રીઓ વાસુદેવને અત્યંત પ્રિય છે.
ઉદ્ભ્રાજિતાઃ પારિષદા વૃતયોર્ભક્તિતત્પરાઃ । ઉત્તરે સુમહોદ્યાને હરિચંદનસંશ્રયે
ત્યાં ભક્તિ અને સેવા માટે સમર્પિત, તેજસ્વી સહચરગણ એકત્રિત છે; ઉત્તર તરફના વિશાળ બગીચામાં, હરિચંદનના સુગંધથી ભરપૂર છે.
તત્રાધસ્તુ સ્વર્ણપીઠે મણિમંડપમંડિતે । તન્મધ્યે હેમનિર્માણદલે સિંહાસનોજ્જવલે
ત્યાં નીચે, સોનાની પીઠ પર, મણિથી શોભાયમાન મંડપ છે; તેના મધ્યમાં, તેજસ્વી સોનાનું સિંહાસન છે.
તત્રૈવ સહ રેવત્યા સંકર્ષણ હલાયુધમ્ । ઈશ્વરસ્ય પ્રિયાનંતમભિન્નગુણરૂપિણમ્
ત્યાં રેવતી સાથે સંકર્ષણ, હલધારી, ભગવાનને અતિપ્રિય અને સ્વરૂપે તથા ગુણે સમાન, ઉપસ્થિત છે.
શુદ્ધસ્ફટિકસંકાશં રક્તાંબુજ દલેક્ષણમ્ । નીલપટ્ટધરં સ્નિગ્ધં દિવ્યભૂષાસ્રગંબરમ્
તેમનું રૂપ શુદ્ધ સ્ફટિક જેવું તેજસ્વી છે, આંખો લાલ કમળપાંખડી જેવી છે, તેઓ નીલા વસ્ત્ર પહેરે છે, મૃદુ સ્વભાવના છે અને દિવ્ય આભૂષણ, હાર અને વસ્ત્રોથી શોભાયમાન છે.
મધુપાને સદાસક્તં મધુઘૂર્ણિતલોચનમ્ । પ્રવીરદક્ષિણેભાગે મંજુનાભ્યંતરસ્થિતે
તેઓ હંમેશા મધમીઠું મદિરાપાનમાં રત છે, આંખો મદમાં લોભાયેલી છે; તેમના જમણે પ્રદ્યુમ્ન, તેજસ્વી અને મધ્યમાં બેઠેલા છે.
સંતાનવૃક્ષમૂલે તુ મણિમંદિરમંડિતમ્ । તન્મધ્યે મણિમાણિક્ય દિવ્યસિંહાસનોજ્જ્વલે
કામના વૃક્ષની છાયામાં મણિમય મહેલ શોભે છે; તેના મધ્યમાં મણિ અને માણિક્યથી બનેલું તેજસ્વી દિવ્ય સિંહાસન છે.