લોકાનાં મતમાસ્થાય પ્રબ્રવીમિ તવાધુના । સુરથસ્ય સુતશ્ચાહં માતા વીરવતીમમ
જગતની માન્યતા પ્રમાણે હું તને હવે કહું છું: હું સુરથનો પુત્ર છું અને મારી માતા વીરવતી છે.
મન્નામયો મધૌ સર્વાઞ્છોભનાન્વિદધાતિ વૈ । મધુપાયંરસાવા સંત્યજંતિ મધુમોહિતાઃ
મારું નામ મધૌ છે; એ સર્વેને શુભ ફળ આપે છે. જેમ મધમાં મોહિત થયેલા લોકો મધપાન પણ છોડે છે.
વર્ણેન સ્વર્ણસદૃશો મધ્યે લિંગવપુર્ધરઃ । તદાખ્યયાભિધાં વીર જાનીહિ મમ મોહિનીમ્
મારો રંગ સોનાની જેમ છે અને હું પુરુષ સ્વરૂપ ધરાવું છું. એ નામથી, હે વીર, તું મારી મોહક ઓળખ જાણ.
યુધ્યસ્વ બાણૈઃ પ્રધનેન કો જેતું હિ માં ક્ષમઃ । ઇદાનીં દર્શયિષ્યામિ સ્વપરાક્રમમદ્ભુતમ્
શરોથી યુદ્ધ કર—કોણ મને જીતે એવી ક્ષમતા ધરાવે છે? હવે હું તને મારું અદ્ભુત પરાક્રમ બતાવીશ.
શેષ ઉવાચ। ઇતિ શ્રુત્વા મહદ્વાક્યં પુષ્કલો હૃદિ તોષિતઃ । તં દુર્જયં મન્યમાનઃ શરાન્મુંચન્રણેઽભવત્
શેષે કહ્યું: આ મહાન વચન સાંભળીને પુષ્કલના હૃદયમાં આનંદ થયો. તેને અજય માનીને તેણે યુદ્ધમાં શરો છોડવા શરૂ કર્યા.
શરસંઘં પ્રમુંચંતં કોટિધા પુષ્કલં યયૌ । ચંપકઃ કોપસંયુક્તો ધનુઃ સજ્યમથાકરોત્
પુષ્કલે અનગણિત શરોની વર્ષા કરી, ત્યારે ચંપક ગુસ્સાથી ભરાઈ પોતાનું ધનુષ્ય તણ્યું.
મુમોચ નિશિતાન્બાણાન્વૈરિવૃંદવિદારણાન્ । સ્વનામચિહ્નિતાન્સ્વર્ણપુંખભાગસમન્વિતાન્
તેણે તીક્ષ્ણ શરો છોડ્યા, જે દુશ્મનોની પંક્તિઓ ચીરી નાખતા, પોતાના નામના ચિહ્નવાળા અને સોનાની પાંખવાળા હતાં.
તાંશ્ચિચ્છેદ મહાવીરઃ પુષ્કલઃ પ્રધનાંગણે । શરાંધકારં સર્વત્ર મુંચન્બાણાઞ્છિલાશિતાન્
મહાવીર પુષ્કલે યુદ્ધના મેદાનમાં એ શરો કાપી નાખ્યા અને ચારે બાજુ પથ્થરનાં ટોચાવાળા શરો છોડતાં અંધકાર ફેલાવ્યો.
સ્વબાણચ્છેદનં દૃષ્ટ્વા કૃતં વીરેણ ચંપકઃ । આહ્વયામાસ બલિનં પુષ્કલં કોપપૂરિતઃ
પોતાના શરો વીર પુષ્કલ દ્વારા કાપાતા જોઈને, ચંપક ગુસ્સાથી ભરાઈને પુષ્કલને લલકારવા લાગ્યો.
મા પ્રયાહિ રણં ત્યક્ત્વેતિ બ્રુવન્સમરે પુનઃ । પુષ્કલં હૃદયે બાણૈર્વિવ્યાધ દશભિસ્ત્વરન્
'યુદ્ધ છોડીને જતો નહીં,' એમ ફરીથી યુદ્ધમાં બોલી, તેણે ઝડપથી દસ શરો પુષ્કલના હૃદયમાં ઘુસી માર્યા.
તે બાણાઃ પુષ્કલસ્યાહો હૃદયે તીવ્રવેગિનઃ । આગત્ય સુભૃશં લગ્નાઃ શોણિતં પપુરૂર્જિતમ્
એ તીવ્ર અને ઝડપથી જતાં શરો પુષ્કલના હૃદયમાં ઘૂસી ગયા અને ઘેરાઈને તેનું લોહી પી ગયા.
તૈર્બાણૈર્વ્યથિતો વીરઃ શરાન્પંચ સમાદદે । સુતીક્ષ્ણાગ્રાન્મહાકોપાદ્વારયન્પર્વતાનિવ
આ શરોના ઘા થી પીડાઈને વીર પુષ્કલે પાંચ વધુ તીક્ષ્ણ શરો લીધા અને ભારે ક્રોધથી એ શરોને પરવતો જેમ અટકાવ્યા.
તે બાણાસ્તસ્ય બાણાશ્ચ પરસ્પરમથોર્જિતાઃ । આકાશે રચિતાશ્છિન્નાઃ શતધા રાજસૂનુના
એ બાણો અને રાજકુમારના બાણો એકબીજા સાથે જોરદાર અથડાયા; આકાશમાં રાજાના પુત્રએ એ બાણોને કાપી ને સો ટુકડાં કરી નાખ્યા.
છિત્ત્વા બાણાન્સુતીક્ષ્ણાગ્રાન્સુરથાંગોદ્ભવો બલી । બાણાઞ્છતં સમાધત્ત પુષ્કલં તાડિતું હૃદિ
પછી સુરથાના શક્તિશાળી પુત્રએ તીક્ષ્ણ અગ્રવાળા બાણોથી એ બાણોને કાપી નાખ્યા અને હૃદય પર મારવા માટે પોતાના ધનુષ્ય પર સો મજબૂત બાણ ચડાવ્યા.
તે બાણાઃ શતધાચ્છિન્નાઃ પુષ્કલેન મહાત્મના । અપતન્સમરોપાંતે શરવેગપ્રપીડિતાઃ
એ બાણો પુષ્કલાએ સો ટુકડાં કરી નાખ્યા, અને યુદ્ધના અંતે, શરનાં જોરથી દબાઈને, જમીન પર પડી ગયા.
તદા તત્સુમહત્કર્મ દૃષ્ટ્વા રાજ્ઞઃ સુતો બલી । સહસ્રેણ શરાણાં ચ તાડયન્વક્ષસિ સ્ફુટમ્
પછી એ મહાન કૃત્ય જોઈને, રાજાના બલવાન પુત્રએ પુષ્કલાને છાતી પર હજાર બાણો સાથે સ્પષ્ટ રીતે ઘા કર્યો.
તાનપ્યાશુ પ્રચિચ્છેદ પુષ્કલઃ પરમાસ્ત્રવિત્ । પુનરપ્યાશુ સ્વે ચાપે સમાધત્તાયુતં શરાન્
પુષ્કલ, સર્વોત્તમ શસ્ત્રોનો જાણકાર, એ બાણોને પણ ઝડપથી કાપી નાખે છે અને ફરીથી પોતાના ધનુષ્ય પર દસ હજાર બાણ ચડાવે છે.
તાનપ્યાશુ પ્રચિચ્છેદ પુષ્કલઃ પરમાસ્ત્રવિત્ । તતોઽત્યતં પ્રકુપિતઃ શરવૃષ્ટિમથાકરોત્
પુષ્કલ, સર્વોત્તમ શસ્ત્રોનો જાણકાર, એ બાણોને પણ ઝડપથી કાપી નાખે છે; પછી ખૂબ જ ગુસ્સે થઈને એણે બાણોની ઝરમર વરસાવી.
શરવૃષ્ટિં સમાયાંતીં મત્વા ચંપક વીરહા । સાધુસાધુપ્રશંસંતં પુષ્કલં સમતાડયત્
બાણોની ઝરમર આવતી જોઈને, ચંપક, વીરોને સંહારનાર, પુષ્કલની પ્રશંસા કરી અને તેને ઘા કર્યો.
પુષ્કલશ્ચંપકં દૃષ્ટ્વા મહાવીર્યસમન્વિતમ્ । બ્રહ્મણોઽસ્ત્રસમાધત્ત સ્વે ચાપે સર્વશસ્ત્રવિત્
પુષ્કલે ચંપકને મહાન પરાક્રમથી ભરેલો જોઈને, સર્વ શસ્ત્રોમાં નિપુણ રહી, પોતાના ધનુષ્ય પર બ્રહ્માસ્ત્ર ચડાવ્યું.
તેન મુક્તં મહાશસ્ત્રં પ્રજજ્વાલ દિશો દશ । ખં રોદસી વ્યાપ્ય વિશ્વં પ્રલયં કર્તુમુદ્યતમ્
એ મહાશસ્ત્ર, પુષ્કલ દ્વારા છોડવામાં આવ્યું, દસેય દિશાઓમાં પ્રજ્વલિત થયું, આકાશ અને ધરતીને ઘેરીને, જગતનો વિનાશ કરવા તત્પર થયું.
ચંપકો મુક્તમસ્ત્રં તદ્દૃષ્ટ્વા સર્વાસ્ત્રકોવિદઃ । તત્સંહર્તું તદેવાસ્ત્રં મુમોચ રિપુમુદ્યતમ્
ચંપક, સર્વ શસ્ત્રોમાં નિપુણ, એ શસ્ત્ર છોડાયું જોઈને, દુશ્મનને રોકવા માટે તરત જ એ જ શસ્ત્ર છોડ્યું.
દ્વયોરેકતમં તેજઃ પ્રલયં મેનિરે જનાઃ । સંજહાર તદાસ્ત્રાસ્ત્રમેકીભૂતં પરાસ્ત્રકમ્
બન્નેનું તેજ મળીને લોકો સમજે કે હવે વિનાશ થશે; પછી એ શસ્ત્ર બીજામાં લય પામી, પાછું ખેંચી લેવાયું.
તત્કર્મચાદ્ભુતં દૃષ્ટ્વા પુષ્કલસ્તિષ્ઠતિષ્ઠ ચ । બ્રુવઞ્છરાનમોઘાંસ્તુ ચંપકં સ ક્રુધાહનત્
એ અદ્ભુત કૃત્ય જોઈને, પુષ્કલાએ 'થેમો, થેમો' એમ કહી, ગુસ્સામાં ચંપકને અચૂક બાણોથી ઘા કર્યો.
ચંપકસ્તાઞ્છરાન્મુક્તાનગણય્ય મહામનાઃ । રામાસ્ત્રં પ્રમુમોચાથ પુષ્કલં પ્રતિ દારુણમ્
ચંપક, મહાન મનવાળો, એ છોડાયેલા બાણોની પરવા કર્યા વિના, પછી પુષ્કલ સામે ભયાનક રામાસ્ત્ર છોડ્યું.
તન્મુક્તમસ્ત્રમાલોક્ય ચંપકેન મહાત્મના । છેત્તું યાવન્મનશ્ચક્રે તાવદ્ગ્રસ્તઃ શરેણ સઃ
મહાન આત્માવાળા ચંપક દ્વારા એ શસ્ત્ર છોડાયું જોઈને, પુષ્કલા એને કાપવાનું વિચારતો હતો, ત્યાં જ એ બાણે તેને પકડી લીધો.
બદ્ધશ્ચંપકવીરેણ રથે સ્વે સ્થાપિતઃ પુનઃ । પુરં પ્રેષયિતું તાવન્મનશ્ચક્રે મહામનાઃ
ચંપક વીર દ્વારા બંધાઈને, પુષ્કલને ફરી પોતાના રથ પર બેસાડવામાં આવ્યો; પછી ચંપકે મક્કમ મનથી તેને શહેર મોકલવાનો વિચાર કર્યો.
હાહાકારો મહાનાસીદ્બદ્ધે પુષ્કલસંજ્ઞિકે । શત્રુઘ્નં પ્રયયુર્યોધાઃ પલાયનપરાયણાઃ
પુષ્કલ બંધાયો ત્યારે મોટો હાહાકાર થયો; યોદ્ધાઓ ડરીને શત્રુઘ્ન પાસે ભાગી ગયા.
ભગ્નાંસ્તાન્વીક્ષ્ય શત્રુઘ્નો હનૂમંતમુવાચ હ । કેન વીરેણ મે ભગ્નં બલં વીરૈરલંકૃતમ્
એ યોદ્ધાઓને તૂટી ગયેલા જોઈને, શત્રુઘ્ને હનુમાનને પૂછ્યું: 'મારા વીરોથી ભરેલા સેના ને કયા વીરે તોડી નાખી?'
તદોવાચ મહીનાથ પુષ્કલં પરવીરહા । બદ્ધ્વા નયતિ વીરોઽસૌ ચંપકઃ સ્વપદોદ્ધુરઃ
પછી ધરતીના સ્વામીએ કહ્યું: 'એ ચંપક વીર, દુશ્મન વીરનો સંહારક, પુષ્કલને બાંધીને પોતાના શિબિર તરફ લઈ જઈ રહ્યો છે.'