પ્રતિશ્રવણસંભાષે શયાનો ન સમાચરેત્ । આસીનો ન ચ ભુંજાનો ન તિષ્ઠેન્ન પરાઙ્મુખઃ
પડ્યા હોય ત્યારે, ખાઈ રહ્યો હોય ત્યારે, ઊભો રહી કે ગુરુ સામે પીઠ ફેરવીને ક્યારેય જવાબ ન આપવો.
નીચૈઃ શય્યાસનં ચાસ્ય સર્વદા ગુરુસન્નિધૌ । ગુરોસ્તુ ચક્ષુર્વિષયેન યથેષ્ટાસનો ભવેત્
ગુરુની હાજરીમાં તેની શય્યા અને બેઠકો હંમેશા નીચે રાખવી; પણ ગુરુની નજરે હોય ત્યારે યોગ્ય રીતે બેસી શકાય.
નોદાહરેદસ્ય નામ પરોક્ષમપિ કેવલમ્ । ન ચૈવાસ્યાનુકુર્વીત ગતિભાષણચેષ્ટિતમ્
ગુરુનું નામ, તેઓ હાજર હોય કે ન હોય, ક્યારેય બોલવું નહિ; તેમનો ચાલ, બોલ, કે હાવભાવની નકલ પણ ન કરવી.
ગુરોર્યત્ર પરીવાદો નિંદા વાપિ પ્રવર્તતે । કર્ણૌ તત્ર પિધાતવ્યૌ ગંતવ્યં વા તતોઽન્યતઃ
જ્યાં ગુરુની નinda કે નinda થાય, ત્યાં કાન ઢાંકી લેવું કે એ જગ્યાથી દૂર જવું.
દૂરસ્થો નાર્ચયેદેનં ન ક્રુદ્ધો નાંતિકે સ્ત્રિયઃ । ન ચૈવાસ્યોત્તરં બ્રૂયાત્સ્થિતો નાસીત સન્નિધૌ
દૂરથી ગુરુની પૂજા ન કરવી, ગુસ્સેમાં કે સ્ત્રીઓ નજીક હોય ત્યારે નજીક ન જવું; ઊભા રહીને જવાબ ન આપવો કે ગુરુની હાજરીમાં તેમની પરવાનગી વિના બેસવું નહિ.
ઉદકુંભં કુશાન્પુષ્પં સમિધોઽસ્યાહરેત્સદા । માર્જનં લેપનં નિત્યમંગાનાં વૈ સમાચરેત્
હંમેશા ગુરુ માટે પાણીના ઘડા, કુશ, ફૂલ અને લાકડું લાવવું; અને તેમના અંગોનું નિયમિત રીતે મર્જન અને લિપન કરવું.
નાસ્ય નિર્માલ્યશયનં પાદુકોપાનહાવપિ । આક્રામેદાસનં ચાસ્ય ચ્છાયાદીન્વા કદાચન
ક્યારેય ગુરુની માળા, શય્યા, ચંપલ, પાદુકા પર પગ મૂકવો નહિ; તેમનું આસન કે છાંયા પણ ક્યારેય પાર ન કરવી.
સાધયેદ્દંતકાષ્ઠાદીંલ્લબ્ધં ચાસ્મૈ નિવેદયેત્ । અનાપૃચ્છ્ય ન ગંતવ્યં ભવેત્પ્રિયહિતે રતઃ
દાંતકાંડી વગેરે તૈયાર કરી ગુરુને અર્પણ કરવી; જે મળે તે પણ તેમને અર્પણ કરવું; ગુરુની પરવાનગી વિના ક્યારેય દૂર ન જવું અને તેમનાં પ્રિય અને હિતના કાર્યોમાં મન લગાડવું.
ન પાદૌ સારયેદસ્ય સન્નિધાને કદાચન । જૃંભિતં હસિતં ચૈવ કંઠપ્રાવરણં તથા
ક્યારેય ગુરુની હાજરીમાં પગ લંબાવવો નહીં, ન ઊંઘવું, ન હસવું અને ન ગળું ઢાંકી રાખવું.
વર્જયેત્સન્નિધૌ નિત્યમંગસ્ફોટનમેવ ચ । યથાકાલમધીયીત યાવન્ન વિમના ગુરુઃ
ગુરુની હાજરીમાં શરીર ફોડવું નહીં અને યોગ્ય સમયે જ પાઠ ભણવો, જયાં સુધી ગુરુ નારાજ ન થાય.
આસીનોઽધો ગુરોઃ પાર્શ્વે સેવાં ચ સુસમાહિતઃ । આસને શયને યાને નૈવ તિષ્ઠેત્કદાચન
ગુરુની બાજુમાં કે નીચે બેસી, પૂરેપૂરું મન લગાડી સેવા કરવી. ગુરુ બેસેલા, સુતેલા કે વાહન પર હોય ત્યારે ક્યારેય ઊભા ન રહેવું.
ધાવંતમનુધાવેત ગચ્છંતમનુગચ્છતિ । ગોશ્વોષ્ટ્રયાનપ્રાસાદે તથાધોવિષ્ટરેષુ ચ
ગુરુ દોડે ત્યારે પાછળ દોડવું, ચાલે ત્યારે સાથે જવું; ગૌશાળા, ઘોડા, ઊંટ, વાહન, મહેલ કે જમીન પર હોય ત્યાં પણ.
આસીત ગુરુણા સાર્દ્ધં શિલાફલક નૌષુ ચ । જિતેંદ્રિયઃ સ્યાત્સતતં વશ્યાત્માક્રોધનઃ શુચિઃ
ગુરુ સાથે પથ્થર, પાટલા કે નૌકામાં બેસવું; હંમેશા ઇન્દ્રિયોને વશમાં રાખવું, મન શાંત રાખવું, ક્રોધ ન રાખવો અને શુદ્ધ રહેવું.
પ્રયુંજીત સદા વાચં મધુરાં હિતકારિણીમ્ । ગંધમાલ્યં રસં કલ્પં શુક્તિં પ્રાણિવિહિંસનમ્
હંમેશા મીઠી અને હિતકારી વાત કરવી; સુગંધ, ફૂલો, રસ, આભૂષણ અને જીવહિંસા ટાળવી.
અભ્યંજનાંજનોન્મર્દ્દચ્છત્રધારણમેવ ચ । કામં લોભં ભયં નિદ્રાં ગીતવાદિત્રનર્તનમ્
તેલ લગાવવું, કાજલ ચોપડવું, મલિશ કરવું, છત્રી રાખવી, કામ, લોભ, ભય, ઊંઘ, ગીત-વાદ્ય-નૃત્ય—આ બધું ટાળવું.
આતર્જનં પરીવાદં સ્ત્રીપ્રેક્ષાલંભનં તથા । પરોપઘાતં પૈશુન્યં પ્રયત્નેન વિવર્જયેત્
ડરાવવું, બદનામી કરવી, સ્ત્રીને નિહાળવું, સ્પર્શ કરવો, બીજાને નુકસાન કરવું અને ચગલખોરી—આ બધું પૂરેપૂરું ટાળવું.
ઉદકુંભં સુમનસો ગોશકૃન્મૃત્તિકા કુશાન્ । આહરેદ્યાવદન્નાનિ ભૈક્ષ્યં ચાહરહશ્ચરેત્
પાણીના ઘડા, ફૂલો, ગૌમય, માટી અને કુશ લાવવી અને રોજ ભિક્ષા માટે જવું, જ્યાં સુધી ભોજન ન મળે.
ઘૃતં ચ લવણં સર્વં વર્જ્યં પર્યુષિતં ચ યત્ । અનૃત્યદર્શી સતતં ભવેદ્ગીતાદિ નિસ્પૃહઃ
ઘી, મીઠું અને બાસી વસ્તુઓ ટાળવી; હંમેશા નૃત્ય, ગીત વગેરેમાં આસક્તિ ન રાખવી.
નાદિત્યં વૈ સમીહેત નાચરેદ્દંતધાવનમ્ । એકાંતમશુચિસ્ત્રીભિઃ શૂદ્રાદ્યૈરભિભાષણમ્
સૂર્યની શોધ ન કરવી, દાંત સાફ ન કરવો; અશુદ્ધ સ્ત્રીઓ, શૂદ્રો વગેરે સાથે એકાંતમાં વાત ન કરવી.
ગુરૂચ્છિષ્ટં ભેષજાન્નં પ્રયુંજીત ન કામતઃ । મલાપકર્ષણં સ્નાનં નાચરેદ્ધિ કદાચન
ગુરુના બચેલા ખોરાક અને ઔષધિ જરૂર પડે ત્યારે લેવી, ઇચ્છાથી નહીં; ગુરુની ગેરહાજરીમાં ક્યારેય સ્નાન કે શુદ્ધિ ન કરવી.
ન કુર્યાન્માનસં વિપ્રો ગુરોસ્ત્યાગે કથંચન । મોહાદ્વા યદિ વા લોભાત્ત્યક્ત્વા તુ પતિતો ભવેત્
બ્રાહ્મણે ક્યારેય મનમાં પણ ગુરુને છોડી દેવાનો વિચાર ન કરવો; મોહ કે લોભથી ગુરુને છોડે તો પતન થાય છે.
લૌકિકં વૈદિકં વાપિ તથાધ્યાત્મિકમેવ વા । આદદીત યતો જ્ઞાનં તં ન દ્રુહ્યેત્કદાચન
લોકિક, વૈદિક કે આધ્યાત્મિક—જે પણ જ્ઞાન મળે છે, એના સ્ત્રોતને ક્યારેય નુકસાન ન પહોંચાડવું.
ગુરોરપ્યવલિપ્તસ્ય કાર્યાકાર્યમજાનતઃ । ઉત્પથપ્રતિપન્નસ્ય ન મનુસ્ત્યાગમબ્રવીત્
ગુરુ ઘમંડી હોય, યોગ્ય-અયોગ્ય ન જાણતો હોય કે માર્ગથી ભટકી ગયો હોય, તો પણ મનુએ ગુરુને છોડવાની આજ્ઞા આપી નથી.
ગુરોર્ગુરૌ સન્નિહિતે ગુરુવદ્વૃત્તિમાચરેત્ । નત્વાભિસૃષ્ટો ગુરુણા સ્વાન્ગુરૂનભિવાદયેત્
ગુરુના ગુરુની હાજરીમાં પણ પોતાના ગુરુ જેવું વર્તન કરવું; ગુરુને વંદન કરી અને તેમની પરવાનગીથી તેમના ગુરુઓને પણ વંદન કરવું.
વિદ્યાગુરુષ્વેતદેવં નિત્યાવૃત્તિષુ યોગિષુ । પ્રતિષેધત્સુ ચાધર્માદ્ધિતં ચોપદિશત્સુ ચ
જ્ઞાન ગુરુઓ, નિયમિત સાધકો, યોગીઓ, અધર્મથી રોકનાર અને હિતની સૂચના આપનાર પ્રત્યે પણ આવું જ વર્તન કરવું.
શ્રેયઃ સ્વગુરુવદ્વૃત્તિં નિત્યમેવ સમાચરેત્ । ગુરુપુત્રેષુ દારેષુ ગુરોશ્ચૈવ સ્વબંધુષુ
ગુરુના પુત્રો, પત્ની અને સંબંધીઓ પ્રત્યે હંમેશા પોતાના ગુરુ જેવું વર્તન કરવું.
બાલઃ સંમાનયેન્માન્યાઞ્છિષ્ટો વા યદિ કર્મ્મણિ । અધ્યાપયન્ગુરોઃ સૂનું ગુરુવન્માનમર્હતિ
બાળકે માનનીય વ્યક્તિઓનું સન્માન કરવું જોઈએ, ભલે તે કોઈ કામમાં બાકી રહે. ગુરુના પુત્રને શીખવાડતી વખતે પણ, એણે ગુરુને જેવો માન આપવો જોઈએ.
ઉત્સાદનં ચ ગાત્રાણાં સ્નાપનોચ્છિષ્ટભોજનઃ । ન કુર્યાદ્ગુરુપુત્રસ્ય પાદયોઃ શૌચમેવ ચ
ગુરુના પુત્ર માટે શરીર ધોવું, સ્નાન કરાવવું કે બચેલાં જમવાનું ખવડાવવું, કે તેના પગ ધોવા જેવી વાતો કરવી નહીં.
ગુરુવત્પ્રતિપૂજ્યાશ્ચ સવર્ણા ગુરુયોષિતઃ । અસવર્ણાશ્ચ સંપૂજ્યાઃ પ્રત્યુત્થાનાભિવાદનૈઃ
ગુરુની જાતની સ્ત્રીઓને ગુરુને જેવો જ સન્માન આપવો જોઈએ. અન્ય જાતની સ્ત્રીઓને ઊભા રહીને અને વિનમ્રતાથી અભિવાદન કરીને સન્માન આપવું.
અભ્યંજનં સ્નાપનં ચ ગાત્રોત્સાદનમેવ ચ । ગુરુપત્ન્યા ન કાર્યાણિ કેશાનાં ચ પ્રસાધનમ્
ગુરુપત્ની માટે તેલ લગાડવું, સ્નાન કરાવવું, શરીર સાફ કરવું કે વાળ ગોઠવવું, આવી કોઈ સેવા કરવી નહીં.