મહાનદ્યામુપસ્પૃશ્ય તર્પયેત્પિતૃદેવતાઃ । અક્ષયાન્પ્રાપ્નુયાલ્લોકાન્કુલં ચૈવ સમુદ્ધરેત્
મહાનદીમાં સ્નાન કરીને, પિતૃઓ અને દેવતાઓને તર્પણ કરવું જોઈએ; એથી મનુષ્ય અક્ષય લોક પ્રાપ્ત કરે છે અને પોતાનું કુળ ઉદ્ધાર કરે છે.
તતો બ્રહ્મસરો ગચ્છેદ્બ્રહ્મારણ્યોપસેવિતમ્ । પુંડરીકમવાપ્નોતિ પ્રભાતમિવ શર્વરી
પછી તે બ્રહ્મસાર જાય, જ્યાં ઋષિઓ રહે છે; ત્યાં પહોંચીને, જેમ રાત પછી પ્રભાત આવે છે તેમ, કમળ પ્રાપ્ત થાય છે.
સરસિ બ્રહ્મણા તત્ર યૂપશ્રેષ્ઠઃ સમુચ્છ્રિતઃ । યૂપં પ્રદક્ષિણં કૃત્વા વાજપેયફલં લભેત્
બ્રહ્માના સરોવર પાસે ઉત્તમ યૂપ ઊભો છે; તેની પરિભ્રમણા કરીને, વાજપેય યજ્ઞનું ફળ મળે છે.
તતો ગચ્છેત રાજેંદ્ર ધેનુકં લોકવિશ્રુતમ્ । એકારાત્રોષિતો રાજન્પ્રયચ્છેત્તિલધેનુકામ્
પછી, રાજા, તે ધેનુક નામના પ્રસિદ્ધ સ્થળે જાય; એક રાત ત્યાં રહી, તિલથી બનેલી ગાયનું દાન કરવું જોઈએ.
સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા સોમલોકં વ્રજેદ્ધ્રુવમ્ । તત્ર ચિહ્નં મહારાજ અદ્યાપિ હિ ન સંશયઃ
જ્યારે સર્વ પાપોથી મન શુદ્ધ થાય છે, ત્યારે નિશ્ચયે સોમલોક પ્રાપ્ત થાય છે; મહારાજા, આજે પણ એનું ચિહ્ન છે, એમાં કોઈ સંશય નથી.
કપિલા સહવત્સા વૈ પર્વતે વિચરત્યુતઃ । સવત્સાયાઃ પદાન્યસ્યા દૃશ્યંતેઽદ્યાપિ ભારત
પર્વત પર વાછરડાવાળી કાપીલા ગાય ફરતી છે; ભારતવંશી, આજે પણ એ ગાય અને વાછરડાના પગલાં દેખાય છે.
તેષૂપસ્પૃશ્ય રાજેંદ્ર પદેષુ નૃપસત્તમ । યત્કિંચિદશુભં પાપં તત્પ્રણશ્યતિ ભારત
રાજા, એ પગલાંઓ પાસે સ્નાન કરીને, જે કંઈ અશુભ કે પાપ હોય, તે બધું નાશ પામે છે, હે ભારતવંશી.
તતો ગૃધ્રવટં ગચ્છેત્સ્થાનં દેવસ્ય શૂલિનઃ । સ્નાયાત્તુ ભસ્મના તત્ર સંગમ્ય વૃષભધ્વજમ્
પછી ગૃધ્રવટ નામના સ્થળે જવું, જે શૂળધારી દેવનું સ્થાન છે; ત્યાં ભસ્મથી સ્નાન કરીને, વૃષભધ્વજ ભગવાનની પૂજા કરવી.
બ્રાહ્મણેન ભવેચ્ચીર્ણં વ્રતં દ્વાદશવાર્ષિકમ્ । ઇતરેષાં તુ વર્ણાનાં સર્વપાપં પ્રણશ્યતિ
બ્રાહ્મણે ત્યાં બાર વર્ષનું વ્રત પાળ્યું હોય તો તે પૂર્ણ થાય છે; અન્ય વર્ણના લોકોના સર્વ પાપ નાશ પામે છે.
ગચ્છેત તત ઉદ્યંતં પર્વતં ગીતનાદિતમ્ । સાવિત્રં તુ પદં તત્ર દૃશ્યતે ભરતર્ષભ
પછી ગીત અને સંગીતથી ગુંજતા ઉગતા પર્વત પર જવું; ત્યાં, હે ભારતશ્રેષ્ઠ, સાવિત્રીનું પદ દેખાય છે.
તત્ર સંધ્યામુપાસીત બ્રાહ્મણઃ સંશિતવ્રતઃ । ઉપાસ્તાહિ ભવેત્સંધ્યા તેન દ્વાદશવાર્ષિકી
ત્યાં નિશ્ચયવ્રત બ્રાહ્મણે સંધ્યાવંદન કરવું; એ સંધ્યા ઉપાસનાથી બાર વર્ષનું વ્રત પૂર્ણ થાય છે.
યોનિદ્વારં ચ તત્રૈવ વિશ્રુતં ભરતર્ષભ । તત્રાભિગમ્ય મુચ્યેત પુરુષો યોનિસંકટાત્
ત્યાં યોનિદ્વાર નામે પ્રસિદ્ધ સ્થાન છે, હે ભારતશ્રેષ્ઠ; ત્યાં જઈને મનુષ્ય જન્મમરણના દુઃખથી મુક્ત થાય છે.
શુક્લકૃષ્ણાવુભૌ પક્ષૌ ગયાયાં યો વસેન્નરઃ । પુનાત્યાસપ્તમં રાજન્કુલં નાસ્ત્યત્ર સંશયઃ
જે મનુષ્ય ગયામાં બંને પક્ષે — શુક્લ અને કૃષ્ણ — રહે છે, રાજા, તે સાત પેઢી સુધી પોતાનું કુળ પવિત્ર કરે છે; એમાં કોઈ શંકા નથી.
એષ્ટવ્યા બહવઃ પુત્રા યદ્યપ્યેકો ગયાં વ્રજેત્ । યજેત વાશ્વમેધેન નીલં વા વૃષમુત્સૃજેત્
ઘણા પુત્રો ઈચ્છવા યોગ્ય છે, પણ જો એક પુત્ર પણ ગયામાં જાય, કે અશ્વમેઘ યજ્ઞ કરે, કે નિલ ગાય છોડે, તો પણ કાર્ય પૂર્ણ થાય છે.
તતઃ ફલ્ગું વ્રજેદ્રાજંસ્તીર્થસેવી નરાધિપ । અશ્વમેધમવાપ્નોતિ સિદ્ધિં ચ પરમાં વ્રજેત્
પછી, રાજા, તીર્થયાત્રા કરનાર મનુષ્યે ફલ્ગુ નદી પાસે જવું; ત્યાં અશ્વમેઘનું ફળ મળે છે અને પરમ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે.
તતો ગચ્છેત રાજેંદ્ર ધર્મપૃષ્ઠં સમાહિતઃ । યત્ર ધર્મો મહારાજ નિત્યમાસ્તે યુધિષ્ઠિર
પછી, રાજા, એકાગ્ર ચિત્તે ધર્મપૃષ્ઠ નામના સ્થળે જવું, જ્યાં ધર્મ હંમેશા વસે છે, હે યુધિષ્ઠિર.
ધર્મ્મં તત્રાભિસંગમ્ય વાજિમેધફલં લભેત્ । તતો ગચ્છેત રાજેંદ્ર બ્રહ્મણસ્તીર્થમુત્તમમ્
ત્યાં ધર્મને મળીને, વાજપેય યજ્ઞનું ફળ મળે છે; પછી, રાજા, બ્રહ્માનું ઉત્તમ તીર્થ જોવા જવું.
તત્રાભિગમ્ય બ્રહ્માણમર્ચયેન્નિયતવ્રતઃ । રાજસૂયાશ્વમેધાભ્યાં ફલં પ્રાપ્નોતિ ભારત
ત્યાં બ્રહ્માને ભક્તિપૂર્વક પૂજવી; એથી રાજસૂય અને અશ્વમેઘ બંનેનું ફળ મળે છે, હે ભારતવંશી.
તતો રાજગૃહં ગચ્છેત્તીર્થસેવી નરાધિપ । ઉપસ્પૃશ્ય તતસ્તત્ર કક્ષીવાનિવ મોદતે
પછી તીર્થસેવક રાજા રાજગઢે જાય છે; ત્યાં શુદ્ધ થઈને, જાણે ગંદું વસ્ત્ર ઉતારી દીધું હોય એમ આનંદ અનુભવે છે.
યક્ષિણ્યા નૈત્યકં તત્ર પ્રાગગ્નિપુરુષઃ શુચિઃ । યક્ષિણ્યાસ્તુ પ્રસાદેન મુચ્યતે બ્રહ્મહત્યયા
ત્યાં યક્ષિણીના કૃપાથી, જે મનુષ્ય રોજ અગ્નિમાં હવન કરે છે અને શુદ્ધ છે, તે બ્રાહ્મણહત્યાના પાપથી મુક્ત થાય છે.
મણિનાગં તતો ગચ્છેદ્ગોસહસ્રફલં લભેત્ । નૈત્યકં ભુંજતે યસ્તુ મણિનાગસ્ય માનવઃ
પછી મનિનાગ પાસે જવું જોઈએ; ત્યાં તેને હજારો ગાયોના દાન જેટલું ફળ મળે છે. જે મનુષ્ય મનિનાગે નૈતિક ભોજન કરે છે,
દષ્ટસ્યાશીવિષેણાસ્ય ન વિષં ક્રમતે નૃપ । તત્રોષ્ય રજનીમેકાં સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે
મહારાજ, જો કોઈને ઝેરી સાપ કાટે, તો તેનું ઝેર અસર કરતું નથી; અને ત્યાં એક રાત રોકાય તો બધા પાપોથી છૂટકારો મળે છે.
તતો ગચ્છેત બ્રહ્મર્ષેર્ગૌતમસ્ય વનં નૃપ । અહલ્યાયા હ્રદે સ્નાત્વા વ્રજેત પરમાં ગતિમ્
પછી, રાજન, બ્રહ્મર્ષિ ગૌતમનું વન જવું જોઈએ; અહલ્યા તળાવમાં સ્નાન કરીને, મનુષ્ય પરમ ગતિ પામે છે.
અભિગમ્ય શ્રિયં રાજન્વિંદતે શ્રિયમુત્તમામ્ । તત્રોદપાનો ધર્મ્મજ્ઞ ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતઃ
રાજન, ત્યાં જઈને મનુષ્ય શ્રેષ્ઠ સમૃદ્ધિ મેળવે છે; અને ધર્મને જાણનારા, ત્યાં ઉપાપાન નામનું તીર્થ ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ છે.
તત્રાભિષેકં કુર્વીત વાજિમેધમવાપ્નુયાત્ । જનકસ્ય તુ રાજર્ષેઃ કૂપસ્ત્રિદશપૂજિતઃ
ત્યાં અભિષેક કરવાથી, મનુષ્યને અશ્વમેધ યજ્ઞ જેટલું ફળ મળે છે; અને રાજર્ષિ જનકનો કૂવો દેવતાઓ દ્વારા પૂજિત છે.
તત્રાભિષેકં કૃત્વા ચ વિષ્ણુલોકમવાપ્નુયાત્ । તતોઽવિનાશનં ગચ્છેત્સર્વપાપપ્રમોચનમ્
ત્યાં અભિષેક કરીને, મનુષ્ય વિષ્ણુલોક પામે છે; પછી અવિનાશન નામના તીર્થે જઈને, બધા પાપોથી મુક્ત થાય છે.
વાજિમેધમવાપ્નોતિ સોમલોકં ચ ગચ્છતિ । ગંડકીં ચ સમાસાદ્ય સર્વતીર્થજલોદ્ભવામ્
તેને અશ્વમેધ યજ્ઞનું ફળ મળે છે અને સોમલોકમાં જાય છે; અને પછી, સર્વ તીર્થોના જળથી ઉત્પન્ન ગંડકી નદી પાસે પહોંચે છે.
વાજપેયમવાપ્નોતિ સૂર્યલોકં ચ ગચ્છતિ । તતો ધ્રુવસ્ય ધર્મજ્ઞ સમાવિશ્ય તપોવનમ્
તેને વાજપેય યજ્ઞનું ફળ મળે છે અને સૂર્યલોકમાં જાય છે; પછી, ધર્મને જાણનારા, ધ્રુવનું તપોવન પ્રવેશે છે.
ગુહ્યકેષુ મહાભાગ મોદતે નાત્ર સંશયઃ । કર્મદાં તુ સમાસાદ્ય નદીં સિદ્ધનિષેવિતામ્
મહાભાગ્યશાળી, ત્યાં ગુહ્યકોમાં આનંદ અનુભવે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી; અને પછી, સિદ્ધો દ્વારા સેવિત કર્મદા નદી પાસે પહોંચે છે.
પુંડરીકમવાપ્નોતિ સોમલોકં ચ ગચ્છતિ । તતો વિશાલામાસાદ્ય નદીં ત્રૈલોક્યવિશ્રુતામ્
તે પુંડરીકનું ફળ મેળવે છે અને સોમલોકમાં જાય છે; પછી, ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ વિશાળા નદી પાસે પહોંચે છે.