thumb|400px|વસુધારા, સ્વયમ્ભુ તતો ગચ્છેત ધર્મજ્ઞ વસુધારામભિષ્ટુતામ્ । ગમનાદેવ તસ્યાં હિ હયમેધમવાપ્નુયાત્
પછી, ધર્મને જાણનારા, ખૂબ વખાણવામાં આવતી વસુધારા તરફ જવું જોઈએ; માત્ર ત્યાં જવાથી પણ અશ્વમેઘ યજ્ઞનું ફળ મળે છે.
સ્નાત્વા કુરુવરશ્રેષ્ઠ પ્રયતાત્મા તુ માનવઃ । તર્પયિત્વા પિતૄન્દેવાન્વિષ્ણુલોકે મહીયતે
કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ, શુદ્ધ મનથી ત્યાં સ્નાન કરીને અને પિતૃઓ તથા દેવતાઓને તૃપ્ત કરીને, મનુષ્ય વિષ્ણુલોકમાં માન પામે છે.
તીર્થં ચાપિ પરં તત્ર વસૂનાં ભરતર્ષભ । તત્ર સ્નાત્વા ચ પીત્વા ચ વસૂનાં સંમતો ભવેત્
ભરતોમાં શ્રેષ્ઠ, ત્યાં વસુઓનું ઉત્તમ તીર્થ છે; ત્યાં સ્નાન કરીને અને પાણી પીવાથી, મનુષ્ય વસુઓનો પ્રિય બને છે.
સિંધુતમમિતિ ખ્યાતં સર્વપાપપ્રણાશનમ્ । તત્ર સ્નાત્વા નરશ્રેષ્ઠ લભેદ્બહુસુવર્ણકમ્
સિંધુતમ નામે પ્રસિદ્ધ એ તીર્થ સર્વ પાપોનું નાશક છે; ત્યાં સ્નાન કરવાથી, મનુષ્યને ઘણું સોનુ મળે છે.
બ્રહ્મતુંગં સમાસાદ્ય શુચિઃ પ્રયતમાનસઃ । બ્રહ્મલોકમવાપ્નોતિ સુકૃતી વિરજા નરઃ
બ્રહ્મતુંગ પહોંચીને, શુદ્ધ અને એકાગ્ર મનથી, પુણ્યશાળી અને નિષ્પાપ મનુષ્ય બ્રહ્મલોક પ્રાપ્ત કરે છે.
કુમારિકાણાં શક્રસ્ય તીર્થં સિદ્ધનિષેવિતમ્ । તત્ર સ્નાત્વા નરશ્રેષ્ઠ શક્રલોકમવાપ્નુયાત્
ઇન્દ્રની કન્યાઓનું તીર્થ, જ્યાં સિદ્ધો જતાં રહે છે, ત્યાં મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ, સ્નાન કરીને ઇન્દ્રલોક પ્રાપ્ત કરે છે.
રેણુકાયાશ્ચ તત્રૈવ તીર્થં દેવનિષેવિતમ્ । સ્નાત્વા તત્ર ભવેદ્વિપ્રો વિમલશ્ચંદ્રમા ઇવ
ત્યાં રેણુકાનું પવિત્ર તીર્થ છે, જેને દેવતાઓએ પણ પૂજ્યું છે. ત્યાં સ્નાન કરવાથી બ્રાહ્મણ ચાંદની જેવો નિર્મળ અને શુદ્ધ બની જાય છે.
અથ પંચનદં ગત્વા નિયતો નિયતાશનઃ । પંચયજ્ઞાનવાપ્નોતિ ક્રમશો યે તુ કીર્તિતાઃ
પછી, પંચનદ પાસે જઈને, નિયમિત અને મર્યાદિત આહાર રાખીને, મનુષ્ય ધીરે ધીરે પાંચ યજ્ઞોની મહિમા પ્રાપ્ત કરે છે.
તતો ગચ્છેત ધર્મજ્ઞ ભીમાયાઃ સ્થાનમુત્તમમ્ । તત્ર સ્નાત્વા ન યોન્યાં વૈ નરો ભરતસત્તમ
પછી, ધર્મને જાણનારો મનુષ્ય ભીમાના ઉત્તમ સ્થાન પર જાય. ત્યાં સ્નાન કરીને, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, એ પુનઃ જન્મે નથી.
દેવ્યાઃ પુત્રો ભવેદ્રાજન્તત્ર કુંડલવિગ્રહઃ । ગવાં શતસહસ્રસ્ય ફલં ચૈવાપ્નુયાન્મહત્
ત્યાં દેવીનો પુત્ર, કુંડલ ધારણ કરનાર રાજા છે. ત્યાં મનુષ્યને લાખ ગાય દાનના ફળ જેટલું મહાન ફળ મળે છે.
ગિરિકુંજં સમાસાદ્ય ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્ । પિતામહં નમસ્કૃત્ય ગોસહસ્રફલં લભેત્
ગિરિકુંજ નામનું સ્થાન, જે ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ છે, ત્યાં જઈને અને પિતામહને વંદન કરીને, મનુષ્યને હજાર ગાય દાનનું ફળ મળે છે.
તતો ગચ્છેત ધર્મજ્ઞ વિમલં તીર્થમુત્તમમ્ । અદ્યાપિ યત્ર દૃશ્યંતે મત્સ્યાઃ સૌવર્ણરાજતાઃ
પછી, ધર્મને જાણનારો મનુષ્ય શુદ્ધ અને ઉત્તમ તીર્થ પર જાય, જ્યાં આજેય સોનાના અને ચાંદીના માછલીઓ જોવા મળે છે.
તત્ર સ્નાત્વા નરશ્રેષ્ઠ વાજપેયમવાપ્નુયાત્ । સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા ગચ્છેત્પરમિકાં ગતિમ્
ત્યાં સ્નાન કરીને, હે મનુષ્યશ્રેષ્ઠ, વાજપેય યજ્ઞનું ફળ મળે છે; અને સર્વ પાપોથી શુદ્ધ થયેલો મનુષ્ય પરમ ગતિને પામે છે.
નારદઉવાચ-। વિતસ્તાં ચ સમાસાદ્ય સંતર્પ્ય પિતૃદેવતાઃ । નરઃ ફલમવાપ્નોતિ વાજપેયસ્ય ભારત
નારદે કહ્યું: વિતસ્તા નદી પાસે જઈને, પિતૃઓ અને દેવતાઓને તૃપ્ત કરીને, મનુષ્યને વાજપેય યજ્ઞનું ફળ મળે છે, હે ભરત.
કાશ્મીરેષ્વેવ નાગસ્ય ભવનં તક્ષકસ્ય ચ । વિતસ્તાખ્યમિતિ ખ્યાતં સર્વપાપપ્રમોચનમ્
કશ્મીરમાં જ તક્ષક નામના નાગનું નિવાસ છે, જેને વિતસ્તા કહે છે; તે સર્વ પાપોથી મુક્તિ આપનાર તરીકે પ્રસિદ્ધ છે.
તત્ર સ્નાત્વા નરો નૂનં વાજપેયમવાપ્નુયાત્ । સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા ગચ્છેત પરમાં ગતિમ્
ત્યાં સ્નાન કરીને, મનુષ્ય નિશ્ચિતપણે વાજપેય યજ્ઞનું ફળ પામે છે; સર્વ પાપોથી શુદ્ધ થયેલો મનુષ્ય પરમ ગતિને પામે છે.
તતો ગચ્છેત મલદં ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્ । પશ્ચિમાયાં તુ સંધ્યાયામુપસ્પૃશ્ય યથાવિધિ
પછી, ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ એવા મલદ નામના સ્થાન પર જવું જોઈએ અને પશ્વિમ સંધ્યાના સમયે વિધિપૂર્વક આચમન કરવું જોઈએ.
ચરું સપ્તાર્ચિષે રાજન્યથાશક્તિ નિવેદયેત્ । પિતૄણામક્ષયં દાનં પ્રવદંતિ મનીષિણઃ
રાજાએ પોતાની શક્તિ પ્રમાણે સાત જ્યોતિ ધરાવનારા અગ્નિને ચોખાનું ચરું અર્પણ કરવું જોઈએ; વિદ્વાનો કહે છે કે આ પિતૃઓ માટે અક્ષય દાન છે.
ગવાંશતસહસ્રેણ રાજસૂયશતેન ચ । અશ્વમેધસહસ્રેણ શ્રેયાન્સપ્તાર્ચિષશ્ચરુઃ
સાત જ્યોતિ ધરાવનારા અગ્નિને ચોખાનું ચરું અર્પણ કરવું, લાખ ગાય દાન, સો રાજસૂય યજ્ઞ કે હજાર અશ્વમેઘ કરતાં પણ શ્રેષ્ઠ છે.
તતો નિવૃત્તો રાજેંદ્ર રુદ્રાસ્પદમથાવિશેત્ । અભિગમ્ય મહાદેવમશ્વમેધફલં લભેત્
પછી, રાજા, આ વિધિ પૂર્ણ કર્યા પછી, રુદ્રના સ્થાનમાં પ્રવેશવું જોઈએ; મહાદેવના દર્શનથી અશ્વમેઘ યજ્ઞનું ફળ મળે છે.
મણિમંતં સમાસાદ્ય બ્રહ્મચારી સમાહિતઃ । એકરાત્રોષિતો રાજન્નગ્નિષ્ટોમફલં લભેત્
મણિમંત નામના સ્થાન પર જઈને, એકરાત્રી ત્યાં બ્રહ્મચર્યથી રહેતો મનુષ્ય, રાજા, અગ્નિષ્ટોમ યજ્ઞનું ફળ મેળવે છે.
અથ ગચ્છેત રાજેંદ્ર દેવિકાં લોકવિશ્રુતામ્ । પ્રસૂતિર્યત્ર વિપ્રાણાં શ્રૂયતે ભરતર્ષભ
પછી, રાજા, જગતમાં પ્રસિદ્ધ એવા દેવિકા નામના સ્થાન પર જવું જોઈએ, જ્યાં બ્રાહ્મણોના જન્મની કથા સાંભળવામાં આવે છે, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.
ત્રિશૂલપાણેઃ સ્થાનં યત્ત્રિષુલોકેષુ વિશ્રુતમ્ । દેવિકાયાં નરઃ સ્નાત્વા અભ્યર્ચ્ય ચ મહેશ્વરમ્
ત્યાં ત્રિશૂલધારી ભગવાનનું સ્થાન છે, જે ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ છે; દેવિકા નદીમાં સ્નાન કરીને અને મહેશ્વરનું પૂજન કરીને,
યથાશક્તિ નરસ્તત્ર નિવેદ્ય ભરતર્ષભ । સર્વકામસમૃદ્ધસ્ય યજ્ઞસ્ય લભતે ફલમ્
ત્યાં, પોતાની શક્તિ પ્રમાણે અર્પણ કરીને, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરનાર યજ્ઞનું ફળ મળે છે.
કામાખ્યં તત્ર રુદ્રસ્ય તીર્થં દેવર્ષિસંમતમ્ । તત્ર સ્નાત્વા નરઃ ક્ષિપ્રં સિદ્ધિમાપ્નોતિ ભારત
ત્યાં કામાખ્યા નામનું રુદ્રજીનું પવિત્ર તીર્થ છે, જેને દેવતાઓ અને ઋષિઓએ બહુ માન આપ્યું છે. ત્યાં સ્નાન કરવાથી માણસને તરત જ સિદ્ધિ મળે છે, હે ભારત.
યજનં યાજનં ગત્વા તથૈવ બ્રહ્મવાલકમ્ । પુષ્પન્યાસ ઉપસ્પૃશ્ય ન શોચેન્મરણં તતઃ
યજ્ઞ અને યજ્ઞકર્તા પાસે જઈ, બ્રહ્મવાલક પાસે પણ જઈ, પુષ્પ અર્પણ કરીને અને શુદ્ધ થઈ, પછી મૃત્યુનો કોઈ દુઃખ રહેતું નથી.
અર્દ્ધયોજનવિસ્તારાં પંચયોજનમાયતામ્ । એતાવદ્દેવિકામાહુઃ પુણ્યાં દેવર્ષિસંમતામ્
દેવતાઓ અને ઋષિઓએ જે દેવિકા નદીનું બખાણ કર્યું છે, તે અડધું યોજન પહોળી અને પાંચ યોજન લાંબી છે એવું કહે છે.
તતો ગચ્છેત ધર્મજ્ઞ દીર્ઘસત્રં યથાક્રમમ્ । યત્ર બ્રહ્માદયો દેવાઃ સિદ્ધાશ્ચ પરમર્ષયઃ
પછી, હે ધર્મને જાણનારા, નિયમ પ્રમાણે દીર્ઘસત્ર નામના સ્થળે જવું જોઈએ, જ્યાં બ્રહ્મા અને બીજા દેવતાઓ, સિદ્ધો અને મહાન ઋષિઓ વિરાજે છે.
દીર્ઘસત્રમુપાસંતે દીક્ષિતા નિયતવ્રતાઃ । ગમનાદેવ રાજેંદ્ર દીર્ઘસત્રમરિંદમ
દીર્ઘસત્રમાં, દિક્ષા લીધેલા અને નિયમ પાળનારા લોકો ઉપાસના કરે છે; માત્ર ત્યાં જવાથી જ, હે રાજા, પુણ્ય મળે છે.
રાજસૂયાશ્વમેધાભ્યાં ફલં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ । તતો વિનાશનં ગચ્છેન્નિયતો નિયતાશનઃ
ત્યાં માણસને રાજસૂય અને અશ્વમેઘ યજ્ઞ જેટલું ફળ મળે છે; પછી નિયમિત જીવન અને નિયમિત આહાર રાખી, વિનાશન નામના સ્થળે જવું જોઈએ.