તદાભિમુખમાયાંતી પત્ની મમ પતિવ્રતા । પતિત્વા પાદયોસ્તસ્ય તં સાધું ગૃહમાનયત્
પછી મારી પતિવ્રતા પત્ની તેના પાસે ગઈ, તેના પગે પડી અને એ સાધુને ફરી ઘરે લઈ આવી.
મયાપમાનિતસ્યાપિ ન ક્રોધોઽભૂન્મહાત્મનઃ । તયાદૃતસ્યાપ્યાનંદો યતઃ સોરિ સુહૃત્સમઃ
મારે તેને અપમાન આપ્યું છતાં પણ એ મહાન આત્માને રોષ આવ્યો નહીં. પત્નીએ શ્રદ્ધાથી સન્માન આપ્યું એટલે એ આનંદિત થયા, જાણે મિત્ર વચ્ચે બેઠા હોય.
તમર્ચયિત્વા વિધિવદ્વિષ્ટરે ચોપવેશ્ય સા । ભોજ્યં ભોજય જીવેશ જયતાદ્ભુવનત્રયમ્
પત્નીએ યોગ્ય રીતે તેની પૂજા કરી, તેને આસન પર બેસાડ્યો અને કહ્યું: 'હે જીવનના સ્વામી, ત્રણેય લોકને જીતનારા, કૃપા કરીને આ ભોજન ગ્રહણ કરો.'
ઇત્યુક્તોઽહં તયા સાધ્વ્યા ન્યગદં તં મહાશયમ્ । મ્લાનવક્ત્રઃ પ્રસન્નાસ્યમુત્તિષ્ઠ શમય ક્ષુધામ્
એ સતી સ્ત્રીએ મને આમ કહ્યું ત્યારે હું શરમથી નમ્ર થઈને, મુંહ નીચે કરી, એ મહાન પુરુષને વિનંતી કરી: 'મહેરબાની કરીને ઊઠો અને ભૂખ શમાવો.'
ઇત્યુક્ત્વા તસ્ય ચરણૌ નોદિતસ્તનુમધ્યમા । પ્રાક્ષાલયં પુનસ્તં તુ નિવેશ્યાસનમુત્તમમ્
આવી વિનંતી કર્યા પછી, એ પાતળી કમરની સ્ત્રીએ પોતે જ તેના પગ ધોઈ, તેને ફરી શ્રેષ્ઠ આસન પર બેસાડ્યો.
અદદાં પાત્રમન્નેન પૂર્ણં તસ્મૈ વિવેકિને । જલં ચ તત્કરે સાધ્વ્યા પ્રેરિતોઽહં તયા મુહુઃ
પછી મેં તેને ભોજનથી ભરેલું વાસણ આપ્યું અને એ જ્ઞાનીને પાણી પણ આપ્યું; એ સતી સ્ત્રીએ વારંવાર મને પ્રેરણા આપી.
ઉપભુજ્ય સ ધર્માત્મા સ્વૈરં વિગતવિક્રિયઃ । હરેરામ હરેકૃષ્ણ જપન્નિતિ જગામ હ
ભોજન કર્યા પછી એ ધર્મનિષ્ઠ પુરુષ શાંતિથી, નિર્વિકાર રહી, 'હરે રામ, હરે કૃષ્ણ' બોલતો ત્યાંથી ચાલ્યો ગયો.
કૃતં પુણ્યમિદં વૈશ્ય નોદિતેન મયા સ્ત્રિયા । પૂર્વજન્મનિ યેનેદં પ્રાપિતં તીર્થવારિ મે
હે વૈશ્ય, આ પુણ્ય કાર્ય મેં કર્યું, પણ એ સ્ત્રીના પ્રેરણે; જેના કારણે આ જન્મમાં મને તીર્થનું પવિત્ર પાણી પ્રાપ્ત થયું છે.
શિવશર્મોવાચ- વિષ્ણુશર્મન્નિદં વાક્યમુક્ત્વા તિષ્ઠતિ રાક્ષસે । પથિકઃ સ ચ તે વાહાઃ પ્રાહુઃ ખે દિવ્યદેહિનઃ
શિવશર્માએ કહ્યું: વિષ્ણુશર્મણે આ વાત કહીને રાક્ષસ સામે ઊભો રહ્યો. એ મુસાફરો, જે પહેલાં તારી વાહી હતી, હવે દેવરૂપે આકાશમાંથી તને બોલ્યા.
પથિકવાહા ઊચુઃ ભો ભો વિશાંપતે સાધો પ્રાપ્તા અપ્યપમૃત્યુતામ્ । ત્વત્પ્રસાદાદિદં વારિ પીત્વા દેવત્વમાગતાઃ
મુસાફરો બોલ્યા: હે રાજાઓના રાજા, હે સારા માણસ, અમે અકાળમૃત્યુ પામ્યા હતા, પણ તારી કૃપાથી આ પાણી પીધા પછી અમને દેવત્વ મળ્યું છે.
ત્વત્સંગે ધનલોભેન વિટ્પતે ચલિતા યતઃ । વિગતા ન ધનાકાંક્ષા મરણાવસરેપ્યતઃ
તારી સાથે ધનના લોભે, હે વેપારીઓના સ્વામી, અમે ભટકી ગયા હતા; પણ હવે, મૃત્યુ સમયે પણ, ધનની ઈચ્છા અમારી અંદર રહી નથી.
તીર્થરાજજલસ્યાસ્ય તિષ્ઠતો જઠરે હિ નઃ । મરણે હ્યનુભાવાત્તુ મૈત્રી પ્રાપ્તા ધનેશિતુઃ
આ તીર્થરાજનું પાણી અમારા પેટમાં રહ્યું હતું, તેથી મૃત્યુ સમયે તેની અસરથી અમને ધનના દેવ સાથે મિત્રતા મળી છે.
નમામસ્ત્વાં વયં યામો ધનેશ નગરીં પ્રભો । વિમાનૈસ્તદ્ગણાનીતૈર્નાનામણિવિભૂષિતૈઃ
હે પ્રભુ, અમે તને વંદન કરીએ છીએ અને હવે ધનના દેવના શહેરમાં જઈએ છીએ, તેમના સેવકો લાવેલા વિવિધ રત્નોથી સજ્જ વિમાનોમાં.
પ્રયાહિ મા વિલંબસ્વ તીર્થે નિગમબોધકે । ત્વમનેનસમં સાધો તારયૈનમપિ દ્રુતમ્
હવે તીર્થમાં વિલંબ ન કર, જે વેદનું જ્ઞાન આપે છે. હે સારા માણસ, તું અને એ બંને સાથે જલ્દી પાર ઉતરી જા.
શિવશર્મોવાચ- ઇત્યુક્ત્વા તે ગતાસ્તાત દિશ્યુદીચ્યાં સમંતતઃ । વિમાનકિંકિણીનાદૈર્નાદયંતોઽથ રોદસી
શિવશર્માએ કહ્યું: આમ કહીને, એ લોકો ઉત્તર દિશામાં ગયા અને તેમના વિમાનોની ઘંટીઓના અવાજથી આકાશ ગૂંજી ઉઠ્યું.
અથ વૈશ્યો મમ પિતા તમાહ રજનીચરમ્ । શરભ ઉવાચ- ઉત્તિષ્ઠ નય મામાશુ તીર્થે નિગમબોધકે
પછી મારા પિતા, વેપારી, એ રાત્રે ફરતા રાક્ષસને બોલ્યા: શરભે કહ્યું: ઊઠ, મને જલ્દી એ તીર્થે લઈ જા, જ્યાં વેદનું જ્ઞાન મળે છે.
જ્વરાર્ત્તેન મયા પદ્ભ્યાં તત્ર ગંતું ન શક્યતે । યો માં નયતિ તત્તીર્થં ત્વદન્યો નાસ્તિ કશ્ચન
મને તાવથી બહુ પીડા છે, પગે ચાલીને ત્યાં જઈ શકતો નથી; તારા સિવાય બીજું કોઈ નથી, જે મને એ પવિત્ર તીર્થે લઈ જઈ શકે.
શિવશર્મોવાચ- તથેતિ તમથાશ્વાસ્ય વૈશ્યં સ રજનીચરઃ । સ્કંધમારોપ્ય વેગેન તત્તીર્થં પાવનં યયૌ
શિવશર્માએ કહ્યું: 'જેમ તું કહે છે તેમ,' એમ કહીને રાત્રે ફરતા રાક્ષસે વેપારીને આશ્વાસન આપ્યું અને તેને ખભા પર બેસાડી ઝડપથી એ પવિત્ર તીર્થે લઈ ગયો.
ઊષતુસ્તાવુભૌ તત્ર વિશ્પતિઃ સ ચ રાક્ષસઃ । કુર્વંતૌ સ્નાનમાત્રં તુ સર્વતીર્થોત્તમોત્તમે
ત્યાં બંને, મનુષ્યોના સ્વામી અને રાક્ષસ, એ સર્વશ્રેષ્ઠ તીર્થમાં માત્ર સ્નાન કરીને રોકાયા.
અથાઽહં પિતુરાકર્ણ્ય મહતીં ગુરુવેદનામ્ । તં પ્રતિ પ્રેરિતો માત્રા ચલિતો નિજસદ્મતઃ
પછી, પિતાની ભારે પીડાની ખબર સાંભળી, મારી માતાએ મને ત્યાં મોકલ્યો અને હું મારા ઘરમાંથી નીકળી ગયો.
અત્રાગત્ય મયા દૃષ્ટઃ સ મહાજ્વરપીડિતઃ । મૂર્ધ્ના ચ વંદિતસ્તેન દત્તાશીર્મેઽભ્યભાષિ ચ
ત્યાં જઈને મેં પિતાને ભારે તાવથી પીડાતા જોયા; મેં માથું વાળી તેમને વંદન કર્યા, આશીર્વાદ લીધા અને તેમણે મને વાત કરી.
શરભ ઉવાચ- કિમર્થમિહ ભો તાત દૂરમાર્ગે સમાગતઃ । દિનાનિ કતિચિત્તિષ્ઠન્કુર્વન્નત્ર નિજક્રિયામ્
શરભે બોલ્યા: હે બેટા, તું આટલી દૂરની વાટ પર અહીં કેમ આવ્યો છે? થોડા દિવસ અહીં રહીને તારી ફરજ બજાવ.
વિકટો નામ મે મિત્રઃ રાક્ષસઃ સમુપૈતિ વૈ । ઉત્તિષ્ઠ વપુષામુષ્ય દંડવત્પત પાદયોઃ
મારો એક મિત્ર છે, નામ વિકટ, રાક્ષસ, એ અહીં આવી રહ્યો છે; ઊભો થા અને શરીરે જમીન પર પડીને તેના પગે વંદન કર.
ન ભેતવ્યં ત્વયામુષ્માત્ત્યક્તહિંસાદિ કર્મણઃ । અધુના તીર્થમાસાદ્ય સન્નિધૌ મમ તિષ્ઠતિ
તારે તેની ડરવાની જરૂર નથી, કારણ કે તેણે હિંસા વગેરે કર્મો છોડી દીધાં છે; હવે એ તીર્થમાં આવીને મારી સામે ઊભો છે.
શિવશર્મોવાચ- ઇત્યુક્તોઽહં તદા પિત્રા શરભેણ મહાત્મના । ઉત્થાય પતિતસ્તસ્ય પાદયોર્દંડવદ્ભુવિ
શિવશર્માએ કહ્યું: પિતા મહાત્મા શરભે એ રીતે કહેતાં, હું ઊભો થઈને જમીન પર દંડવત્ પડીને તેના પગે વંદન કર્યું.
દોર્ભ્યામુત્થાપ્ય માં સોઽથ ગાઢમાલિંગ્ય રાક્ષસઃ । સ્વાગતં મિત્રપુત્રેતિ જગાદાશિષમીરયન્
પછી એ રાક્ષસે મને હાથથી ઊભો કર્યો, ભળીને મજબૂત રીતે બાહોમાં ભર્યો અને કહ્યું: 'મિત્રના પુત્ર, આવકાર છે,' એમ આશીર્વાદ આપ્યા.
રાક્ષસ ઉવાચ- ભાગ્યવાનસિ ભો તાત યત્ત્વમત્ર સમાગતઃ । પિતુર્ધર્માત્મનઃ શ્રુત્વા જ્વરપીડાં સુદારુણામ્
રાક્ષસએ કહ્યું: પ્યારા પુત્ર, તું ખરેખર ભાગ્યશાળી છે કે અહીં આવ્યો છે, તારા ધર્મનિષ્ઠ પિતાને ભારે તાવ થયો છે એ વાત સાંભળી.
પિતુરાણ્યમાપ્નોષિ તીર્થે કૃત્વા તિલોદકમ્ । સ્નાત્વા કુરુ ક્રિયાં સ્વીયાઃ પૂર્વજન્મસ્મરિષ્યસિ
પવિત્ર સ્થળે તિલથી પાણી આપીને તું પિતાને પુણ્ય આપે છે; પછી સ્નાન કરીને તારે પોતાની વિધિ કરવી, એ પછી તને તારો પહેલો જન્મ યાદ આવશે.
શિવશર્મોવાચ- એવમુક્તસ્તદા તેન સ્નાતું તીર્થે વરાંભસિ । પ્રવિષ્ટોઽહં સ્મરંસ્તાત પૂર્વજન્મશુભાશુભમ્
શિવશર્માએ કહ્યું: એ રાક્ષસે આમ કહ્યું પછી, હું એ ઉત્તમ તીર્થના જળમાં સ્નાન કરવા ગયો, અને પિતાજી, એ સમયે મને મારા અગાઉના જન્મના સારા-ખરા કર્મો યાદ આવ્યા.
સ્નાત્વા વિધિવદત્રૈવ પિતુરંતિકમાગતઃ । અપૃચ્છં રક્ષસો વૃત્તં કુતોઽયં ધર્મધીરિતિ
અહીં યોગ્ય રીતે સ્નાન કર્યા પછી, હું પિતાના પાસે આવ્યો અને રાક્ષસને પૂછ્યું કે એનું વર્તન કેમ આવું છે, એમાં આવો ધર્મ કેવી રીતે આવ્યો.