અગ્રે ચાગ્નિં પ્રતિષ્ઠાપ્ય મુખે વાયુઃ સમર્પિતઃ । હયાશ્ચ ચતુરો વેદાઃ સર્વદેવમયં રથમ્
આગને આગળ રાખી અને વાયુને મુખમાં અર્પણ કરી, ચારેય વેદો ઘોડા બન્યા અને સર્વ દેવોથી બનેલો રથ તૈયાર થયો.
ચક્રગૌ ચાશ્વિનૌ દેવાવક્ષં ચક્રધરઃ સ્વયમ્ । સ્વયમિંદ્રશ્ચ ચાપાંતે બાણે વૈશ્રવણઃ સ્થિતઃ
અશ્વિનીકુમારો રથના ચકરા બન્યા, ચક્રધારી ભગવાન પોતે ધુરી પર, ઇન્દ્ર ધનુષના અંતે અને વૈશ્વરાણ બાણ પર ઊભા રહ્યા.
યમસ્તુ દક્ષિણે હસ્તે વામે કાલસ્તુ દારુણઃ । ચક્રાણામારકે ન્યસ્તા ગંધર્વા લોકવિશ્રુતાઃ
યમ દાયાં હાથમાં અને ભયાનક કાળ વામ હાથમાં હતા; પ્રસિદ્ધ ગંધર્વો રથના ચક્રના કાંટા પર સ્થિત હતા.
પ્રજાપતી રથશ્રેષ્ઠે બ્રહ્મા ચૈવ તુ સારથિઃ । એવં કૃત્વા તુ દેવેશઃ સર્વદેવમયં રથમ્
પ્રજાપતિઓ શ્રેષ્ઠ રથ પર અને બ્રહ્મા સ્વયં સારથિ હતા; આ રીતે દેવાધિદેવે સર્વ દેવોથી બનેલો રથ તૈયાર કર્યો.
સોતિષ્ઠત્સ્થાણુભૂતો હિ સહસ્રં પરિવત્સરાન્ । યદા ત્રીણિ સમેતાનિ અંતરિક્ષચરાણિ ચ
એવી રીતે, દેવેશ્વર અડગ ઊભા રહ્યા, હજારો વર્ષ સુધી; જ્યારે ત્રણેય આકાશગામી નગરીઓ એકસાથે આવી.
ત્રિપુરાણિ ત્રિશલ્યેન તદા તાનિ બિભેદ સઃ । શરઃ પ્રચોદિતસ્તત્ર રુદ્રેણ ત્રિપુરં પ્રતિ
પછી, ત્રિશૂળ જેવા બાણથી તેણે ત્રિપુરા નગરીઓને ભેદી નાખી; રુદ્રે એ બાણ ત્રિપુરા તરફ છોડ્યો.
ભ્રષ્ટતેજા સ્ત્રિયો જાતા બલં તેષાં વ્યશીર્યત । ઉત્પાતાશ્ચ પુરે તસ્મિન્પ્રાદુર્ભૂતા સહસ્રશઃ
તેમની તેજસ્વિતા ખોવાઈ ગઈ, સ્ત્રીઓ જન્મી, તેમનું બળ તૂટી પડ્યું અને એ નગરીમાં હજારો અશુભ સંકેતો દેખાયા.
ત્રિપુરસ્ય વિનાશાય કાલરૂપોભવત્તદા । અટ્ટહાસં પ્રમુંચંતિ રૂપાઃ કાષ્ઠમયાસ્તથા
ત્રિપુરાના વિનાશ માટે તે કાળરૂપે પ્રગટ થયા; તેઓએ જોરદાર હાસ્ય છોડ્યું અને લાકડાં જેવી આકૃતિઓ પણ દેખાઈ.
નિમેષોન્મેષણં ચૈવ કુર્વંતિ ચિત્રકર્મણા । સ્વપ્ને પશ્યંતિ ચાત્માનં રક્તાંબરવિભૂષિતમ્
તેઓ આંખ મીંચે છે અને ખોલે છે, અદ્ભુત કામો કરે છે, અને સપનામાં પોતાને લાલ વસ્ત્રો પહેરેલા જુએ છે.
સ્વપ્ને પશ્યંતિ તે ચૈવં વિપરીતાનિ યાનિ તુ । એતાન્પશ્યતિ ઉત્પાતાંસ્તત્ર સ્થાને તુ યે જનાઃ
સપનામાં તેઓ વિપરીત શકુન પણ જુએ છે; એ જગ્યાએ એ લોકો આવા અશુભ સંકેતો નિહાળે છે.
તેષાં બલં ચ બુદ્ધિશ્ચ હરક્રોધેન નાશિતમ્ । સંવર્તકો નામ વાયુર્યુગાંતપ્રતિમો મહાન્
હરાના ક્રોધથી તેમનું બળ અને બુદ્ધિ બન્ને નાશ પામે છે; યુગના અંત જેવો ભયાનક સમ્વર્તક નામનો પવન ઉઠે છે.
સમીરિતોનલશ્રેષ્ઠ ઉત્તમાંગેષુ બાધતે । જ્વલંતિ પાદપાસ્તત્ર પતંતિ શિખરાણિ ચ
એ પવન ઉઠી, શ્રેષ્ઠ અગ્નિ, ઊંચા સ્થળોને દુઃખ આપે છે; ત્યાં વૃક્ષો સળગી ઉઠે છે અને પર્વતોના શિખરો તૂટી પડે છે.
સર્વં તદ્વ્યાકુલીભૂતં હાહાકારમચેતનમ્ । ભગ્નોદ્યાનાનિ સર્વાણિ ક્ષિપ્રં તુ પ્રજ્વલંતિ ચ
બધું જ અશાંત અને હાહાકારથી ભરાઈ જાય છે; બધા બાગ-બગીચા તરત જ આગમાં સળગી ઉઠે છે.
તેનૈવ દીપિતં સર્વં જ્વલતે વિશિખૈઃ શિખૈઃ । દ્રુમા આરામગંડાનિ ગૃહાણિ વિવિધાનિ ચ
એ જ અગ્નિથી બધું જ સળગી ઉઠે છે, તીક્ષ્ણ જ્વાળાઓ સાથે: વૃક્ષો, બગીચાના કિનારા અને અનેક પ્રકારના ઘર પણ.
દશદિક્ષુ પ્રવૃત્તોયં સમિદ્ધો હવ્યવાહનઃ । તતઃ શિલાઃ પ્રમુંચંતિ દિશો દશ વિભાગશઃ
દસેય દિશામાં હવનકુંડની આગ જ્વલંત થાય છે; પછી દસેય દિશામાં પથ્થરો વિખેરી પડે છે.
શિખાસહસ્રૈરત્યુગ્રૈઃ પ્રજ્વલંતિ હુતાશનૈઃ । સર્વં કિંશુકસંપ્રખ્યં જ્વલિતંદૃશ્યતે પુરમ્
હજારો ભયાનક જ્વાળાઓ સાથે અગ્નિ સળગે છે; આખું શહેર કિંચુકના જંગલ જેવું ધધકે છે.
ગૃહાદ્ગૃહાંતરે નૈવ ગંતું ધૂમૈશ્ચ શક્યતે । હરકોપાનલાદગ્ધં ક્રંદમાનં સુદુઃખિતમ્
ધૂમાડાંને કારણે એક ઘરમાંથી બીજાં ઘરમાં જવું શક્ય નથી; હરાના ક્રોધાગ્નિથી દાઝાઈ, લોકો ભારે દુઃખથી રડતા જાય છે.
પ્રદીપ્તં સર્વતો દિક્ષુ દહ્યતે ત્રિપુરં પુરમ્ । પ્રાસાદશિખરાગ્રાણિ વિશીર્યંતિ સહસ્રશઃ
બધી દિશામાંથી ત્રિપુરા શહેર સળગી જાય છે; મહેલોના શિખરો હજારોની સંખ્યામાં તૂટી પડે છે.
નાનારત્નવિચિત્રાણિ વિમાનાન્યપ્યનેકધા । ગૃહાણિ ચૈવ રમ્યાણિ દહ્યંતે દીપ્તિવહ્નિના
વિવિધ રત્નોથી શોભતા અનેક વિમાનો અને સુંદર ઘર પણ તેજસ્વી અગ્નિથી સળગી જાય છે.
બાધંતે દ્રુમખંડેષુ જનસ્થાને તથૈવ ચ । દેવાગારેષુ સર્વેષુ પ્રજ્વલંતે જ્વલંત્યપિ
અગ્નિ વૃક્ષોના વનખંડો અને વસવાટની જગ્યા પર દુઃખ આપે છે; બધા દેવમંદિરોમાં બધું જ ધધકે છે.
સીદંતિ ચાનલસ્પૃષ્ટાઃ ક્રંદંતિ વિવિધૈ સ્વરૈઃ । ગિરિકૂટનિભાસ્તત્ર દૃશ્યંતેંઽગારરાશયઃ
અગ્નિથી સ્પર્શાયાં પછી લોકો ઢળી પડે છે અને અનેક પ્રકારના રડવાના અવાજ કરે છે; ત્યાં પર્વત સમાન અંગારા ઢગલા દેખાય છે.
સ્તુવંતિ દેવદેવેશં પરિત્રાયસ્વ માં પ્રભો । અન્યોન્યં ચ પરિષ્વજ્ય હુતાશનપ્રપીડિતાઃ
હુતાશનથી પીડાઈ, તેઓ એકબીજાને જફી લે છે અને દેવોના દેવને પ્રાર્થના કરે છે: 'પ્રભુ, મને બચાવો!'
દહ્યંતે દાનવાસ્તત્ર શતશોથ સહસ્રશઃ । હંસકારંડવાકીર્ણા નલિની સહ પંકજા
ત્યાં દાનવો શેંકડો અને હજારોની સંખ્યામાં દાઝાઈ જાય છે; હંસ અને બગલાંથી ભરેલી કમળવાળી સરોવર પણ સળગી જાય છે.
દહ્યંતેનલદગ્ધાનિ પુરોદ્યાનાનિ દીર્ઘિકાઃ । અમ્લાનૈઃ પંકજૈશ્છન્ના વિસ્તીર્ણા યોજનૈઃ શતૈઃ
અગ્નિથી શહેરના બગીચા અને લાંબા તળાવ, જે તાજા કમળોથી ઢંકાયેલા છે અને શેંકડો યોજન સુધી ફેલાયેલા છે, તે પણ સળગી જાય છે.
ગિરિકૂટનિભાસ્તત્ર પ્રાસાદારત્નભૂષિતાઃ । પતંત્યનલનિર્દગ્ધા નિસ્તોયા જલદા ઇવ
ત્યાં પર્વત સમાન, રત્નોથી શોભતા મહેલો, અગ્નિથી દાઝાઈ, પાણી વિનાના વાદળ જેવાં તૂટી પડે છે.
સહ સ્ત્રીબાલવૃદ્ધેષુ ગોષુ પક્ષિષુ વાજિષુ । નિર્દયો દહતે વહ્નિર્હરકોપેન પ્રેરિતઃ
સ્ત્રીઓ, બાળકો, વૃદ્ધો, ગાયો, પક્ષીઓ અને ઘોડાઓ સાથે, હરાના ક્રોધથી પ્રેરિત અગ્નિ નિર્દયતાથી બધું જ દાઝી નાખે છે.
સપત્નીકાશ્ચૈવ સુપ્તાઃ સંસુપ્તા બહવો જનાઃ । પુત્રમાલિંગ્યતે ગાઢં દહ્યંતે ત્રિપુરારિણા
ઘણા લોકો પોતાની પત્નીઓ સાથે ઊંઘી રહ્યા હતા, પોતાના બાળકોને ગાઢ રીતે ચાંપીને, અને ત્રિપુરાના વિનાશક દ્વારા સળગાવી દેવામાં આવ્યા.
અથ તસ્મિન્પુરે દીપ્તે સ્ત્રિયશ્ચાપ્સરસોપમાઃ । અગ્નિજ્વાલાહતાસ્તત્ર પતંતિ ધરણીતલે
પછી, એ ધધકતી નગરીમાં, અપ્સરાસ જેવી સુંદર સ્ત્રીઓ અગ્નિના જ્વાળાથી દઝાઈને જમીન પર પડી ગઈ.
કાચિદ્બાલા વિશાલાક્ષી મુક્તાવલિ વિભૂષિતા । ધૂમેનાકુલિતા સા તુ પ્રતિબુદ્ધા શિખાર્દ્દિતા
એક વિશાળ આંખોવાળી, મુક્તાની હાર પહેરેલી, ધૂમ્રપટમાં ઢંકાઈ ગયેલી યુવતી, આગની જ્વાળાથી દઝાઈ ગઈ.
સુતં સંચિંત્યમાના સા પતિતા ધરણીતલે । કાચિત્સુવર્ણવર્ણાભા નીલરત્નૈર્વિભૂષિતા
પોતાના પુત્રને યાદ કરતાં એ સ્ત્રી જમીન પર પડી ગઈ; બીજી એક, સોનાની જેમ તેજસ્વી અને નીલા રત્નોથી શોભાયમાન,