શ્રુત્વા મદ્ભાગ્યયાતેન ત્વયા સાધો વિધીયતામ્ । વૈશ્યોઽહં શરભો નામ્ના કાન્યકુબ્જે ગૃહં મમ
'મારા ભાગ્યથી, તું સાંભળે પછી યોગ્ય રીતે વર્તજે, ઓ સજ્જન. હું શરભ નામનો વૈશ્ય છું; મારું ઘર કાન્યકુબ્જમાં છે.'
અત્રાગતો નિષિદ્ધોપિ જાયામિત્રસુતૈરહમ્ । અસ્ય તીર્થસ્ય માહાત્મ્યં શ્રુત્વા સૂનુમુખેરિતમ્
'પત્ની, દુશ્મન અને પુત્રોએ મનાઈ કરી હોવા છતાં, હું અહીં આવ્યો છું; મારા પુત્રના મોઢેથી આ તીર્થનું મહાત્મ્ય સાંભળ્યું હતું.'
માસાસ્તુ કતિચિત્સાધો વ્યતીતા મયિ ચાગતે । દિનત્રયમતિક્રાંતં જ્વરિતસ્ય મમાધુના
'હું અહીં આવ્યો ત્યારથી કેટલાય મહિના વીતી ગયા, અને હવે ત્રણ દિવસથી મને તાવ છે.'
પ્રાણા મે વિગતા આસન્નદ્યભૂયઃ સમાગતાઃ । કિયાનપ્યાયુષઃ શેષઃ સાધો મે ખલુ તિષ્ઠતિ
'મારો શ્વાસ છૂટી ગયો હતો, આજે ફરી પાછો આવ્યો છે; ઓ સજ્જન, હવે મારા આયુષ્યમાં કેટલું બાકી છે?'
શમનસ્ય ગૃહં દૃષ્ટ્વા યદહં પુનરાગતઃ । ભાગ્યોદયેન કેનાપિ મમાત્ર ત્વં સમાગતઃ
શમનનું ઘર જોઈને હું પાછો આવ્યો છું; કોઈ શુભ સંયોગથી, તું અહીં મારા પાસે આવી ગયો છે.
નય માં મદ્ગૃહં મિત્ર દ્રવ્યં બહુ દદામિ તે । દાસ્યામ્યપિ ગૃહં ગત્વા કૃપાં કુરુ કૃપાનિધે
મિત્ર, મને મારા ઘરે લઈ જા; હું તને ઘણું ધન આપીશ. ઘેર જઈને તને આપું છું—દયાળુ, મારી પર દયા કર.
ઇહ ભૂભાગ ઉત્ખાય ગૃહ્યતાં મામકં ધનમ્ । શિવશર્મોવાચ- ઇત્યાકર્ણ્ય સ દુર્બુદ્ધિર્ગ્રામ્યો વિષયલંપટઃ
આ જમીન ખોદી, મારું ધન લઈ લે. શિવશર્માએ કહ્યું—આ સાંભળીને, તે દુષ્ટ અને લોભી ગામવાળો,
ઉવાચ ધનલુબ્ધસ્તં ત્વદુક્તં સાધયામ્યહમ્ । ઇત્યુક્ત્વા ધનમુત્ખાય તસ્માદ્ભૂભાગતસ્તદા
ધનનો લોભી એ કહ્યું: 'જેમ તું કહે છે તેમ હું કરીશ.' એવું કહી, એ સમયે એ જમીનમાંથી ધન કાઢ્યું.
અગ્રતઃ સ્થાપયામાસ શરભસ્યાહ ચાધ્વગઃ । અધ્વગ ઉવાચ- ધનમેતદ્વિશાંનાથ તવ ભૂભાગતો મયા
એ ધન શરભના આગળ મૂકી દીધું, અને મુસાફરે કહ્યું: 'રાજા, આ ધન મેં તારી જમીનમાંથી લીધું છે.'
નિષ્કાસિતં પ્રયચ્છાશુ શિબિકાનયનાય મે । યામારોપ્ય જ્વરાર્તં ત્વાં નયામિ તવ કેતનમ્
'મારે તારા માટે તરત જ શિબિકા લાવવી છે, એટલે એ ધન આપ. તને, જે તાવથી પીડાય છે, શિબિકામાં બેસાડી, હું તને તારા ઘરે લઈ જઈશ.'
શિવશર્મોવાચ- ઇત્યુક્તસ્તેન સ તદા દદૌ સ્વર્ણપલત્રયમ્ । સોપિ નીત્વા પિતુર્દ્રવ્યં યયૌ લવણપત્તનમ્
શિવશર્માએ કહ્યું—એના કહેવા પર, એણે ત્રણ સોનાની મુદ્રા આપી. પિતાનું ધન લઈને, એ માણસ લવણનગર ગયો.
ઉષિત્વા રાત્રિમેકાં તુ શિબિકાં સપરિચ્છદામ્ । સવાહામાનયત્પુત્ર દત્ત્વા સ્વર્ણપલદ્વયમ્
એક રાત રહીને, એ શિબિકા, તેના સાથીઓ અને વહાણવાળાઓ સાથે લાવ્યો, અને બે સોનાની મુદ્રા આપી, પોતાના પુત્રને લાવ્યો.
પલં દ્વયં ગૃહીતં તત્તેનૈવાધર્મબુદ્ધિના । આરોપ્ય શિબિકાં તં તુ શરભં વૈશ્યસત્તમમ્
એ અધર્મી માણસે બે મુદ્રા લીધી; પછી, વૈશ્યોમાં શ્રેષ્ઠ એવા શરભને શિબિકામાં બેસાડ્યો.
પાંથઃ સ ચલિતો વાહાંસ્ત્વરયન્કાન્યકુબ્જકમ્ । અસ્ય તીર્થવરસ્યાથ કમંડલુજલં ધૃતમ્
મુસાફરે વહાણવાળાઓને જલદી કાન્યાકુબજ તરફ દોડાવ્યા. પછી, પવિત્ર તીર્થ પર, એણે કમંડળમાંથી પાણી લીધું.
પાયયન્નલ્પમલ્પં તં તૃષાર્તં સોધ્વગો યયૌ । અથ તે સરસસ્તીરે ઉત્તીર્ણા ભોક્તુમધ્વનિ
તરસેલો હતો તેને, એ મુસાફરે થોડું-થોડું પાણી પીવડાવ્યું. પછી, એક સરોવર કાંઠે, યાત્રા દરમિયાન બધાએ ઊતરી ભોજન કર્યું.
સ્નાત્વા ભુક્ત્વા પુનસ્તસ્માત્સ્થાનાચ્ચેલુસ્ત્વરાન્વિતાઃ । કિયંતિ ભૂમિમુલ્લંઘ્ય તૃષાર્તાંસ્તે કમંડલોઃ
સ્નાન કરીને અને ભોજન કરીને, એ બધા ફરી ઉતાવળથી ત્યાંથી નીકળી પડ્યા. થોડું અંતર પાર કરીને, એ તરસેલા લોકો
જલં પીત્વા તૃષાર્તં તં શરભં ચાપ્યપાયયત્ । અથ કશ્ચિન્મહાભીમો વિકટો નામ રાક્ષસઃ
કમંડળનું પાણી પીધું, અને તરસેલા શરભને પણ પીવડાવ્યું. પછી, વિકટ નામનો એક ભયાનક રાક્ષસ
વિચરન્નિર્જનેઽરણ્યે ગચ્છતસ્તાનવૈક્ષત । તાન્દૃષ્ટ્વા સ ક્ષુધાક્રાંતો વેગવાન્વિવૃતાનનઃ
એકાંત જંગલમાં ફરતો હતો, એ લોકો જતા હતા ત્યારે તેને જોઈ લીધા. તેમને જોઈને, ભૂખથી પીડાતો, ઝડપથી, ખુલ્લા મોઢે,
અભિદુદ્રાવ ચરણાઘાતેનાકંપયન્મહીમ્ । આગત્ય તરસા પાર્શ્વે તાન્વાહાન્પથિકં ચ તમ્
એ દોડતો આવ્યો, પગના ઘા થી જમીન ધ્રૂજી ઉઠી. ઝડપથી આવીને, એણે વહાણવાળાઓ અને મુસાફરને પકડી લીધા.
સકોશેષુ સમાદાય ભ્રામયામાસ ખેચરઃ । ગતાસૂન્ભ્રામણેનૈવ ભૂતલે તાનપોથયત્
એ બધાને અને તેમનાં સામાનને લઈને, આકાશમાં ફેરવવા લાગ્યો. એ ફેરવવાથી તેમનું જીવતંત્ર છૂટી ગયું, અને જમીન પર ફેંકી દીધા.
ચખાદ પિશિતં તેષાં પપૌ કોશાચ્ચ શોણિતમ્ । કુત્ર યાસ્યતિ રોગાર્તો નરોઽયં પુરતો મમ
એ તેમના માંસ ખાધું અને વાસણમાંથી લોહી પીધું. 'આ રોગી માણસ, જે મારા આગળ છે, હવે ક્યાં જશે?'
એનં તુ ભક્ષયિષ્યામિ પશ્ચાદંબુ પિબામ્યહમ્ । ઇતિ કૃત્વા મતિર્વારિતીર્થસ્યાસ્ય કમંડલોઃ
'હું એને ખાઈશ, પછી પાણી પીશ.' એવું મનમાં નક્કી કરીને, એ નદી કાંઠે કમંડળ લઈને ગયો.
મુખે ચિક્ષેપ સ તદા રજનીચરપુંગવઃ । ક્ષિપ્તમાત્રે જલે તસ્ય પૂર્વજન્મભવા સ્મૃતિઃ
પછી રાત્રે ફરતા રાક્ષસોમાં શ્રેષ્ઠ એ જળ પોતાના મોઢામાં નાખી લીધું. પાણી પીતા જ, તેને પોતાના પૂર્વજન્મની યાદ આવી ગઈ.
જાતા સ તુ વધાત્તસ્ય શરભસ્ય ન્યવર્તત । પૂર્વજન્મકૃતં પાપં તદપિ સ્મૃતિમાગમત્
એ શરભને મારીને જન્મેલો પાપ પણ તેને યાદ આવી ગયો અને હવે તે શરભને મારવાની ઇચ્છા છોડીને પાછો ફર્યો.
યેન રાક્ષસભાવસ્તુ ભૂતો વિપ્રોદ્ભવાદપિ । સ્મૃત્વા પાપમુપેત્યાશુ સમીપે શરભસ્ય તુ । ઉવાચ જ્ઞાનમાપન્નો રાક્ષસઃ પિતરં મમ
જે પાપના કારણે, બ્રાહ્મણકુળમાં જન્મ્યા છતાં, તે રાક્ષસ બન્યો હતો—એ પાપ યાદ આવતા, તે તરત જ શરભ પાસે ગયો અને જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરીને એ રાક્ષસે મારા પિતાને કહ્યું:
રાક્ષસ ઉવાચ- ભો ભો મનુષ્યશાર્દૂલ કસ્ત્વં કે ચ જના અમી । ભક્ષિતા યે મયા ઘોર રૂપેણાધમરક્ષસા
રાક્ષસે કહ્યું: 'હે મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ, તું કોણ છે? અને આ લોકો કોણ છે, જેમને હું ભયાનક રૂપ ધરાવતો, નીચ રાક્ષસ, ભક્ષી ગયો છું?'
કસ્ય તીર્થવરસ્યેદં જલં યસ્ય પ્રભાવતઃ । પાપિનોઽપિ સ્મૃતિર્જાતા પૂર્વજન્મભવા મમ
'આ કયા પવિત્ર તીર્થનું પાણી છે, જેના પ્રભાવથી હું પાપી પણ, મારા પૂર્વજન્મની યાદ પાછી મેળવી શક્યો છું?'
વૈશ્ય ઉવાચ- વૈશ્યોઽહં રાક્ષસશ્રેષ્ઠ કાન્યકુબ્જે ગૃહં મમ । તીર્થાનિ પર્યટન્નિંદ્રપ્રસ્થેઽહં સમુપાગતઃ
વૈશ્યે કહ્યું: 'હું વૈશ્ય છું, હે રાક્ષસોમાં શ્રેષ્ઠ; મારું ઘર કાન્યકુભજમાં છે. તીર્થયાત્રા કરતાં હું હવે ઇન્દ્રપ્રસ્થમાં આવ્યો છું.'
તત્રાહમભવં દુઃખી જ્વરેણ વિધિયોગતઃ । તતો મે બુદ્ધિરુત્પન્ના ગંતું ગૃહમસત્પથ । તત્ર કશ્ચિત્સમાયાતઃ પાંથો વર્ષેણ પીડિતઃ
'ત્યાં હું ભાગ્યના કારણે તીવ્ર તાવથી પીડાતો હતો; પછી મને ખોટા રસ્તે ઘરે જવાની ઇચ્છા થઈ. એ સમયે, વરસાદથી પીડાતો એક મુસાફર ત્યાં આવ્યો.'
પ્રાર્થિતઃ સ મયાનીય શિબિકાં માં ગૃહં નય । સ ચાયં શિબિકાં પાંથઃ સમુપાનીય સત્વરઃ
'મેં તેને વિનંતી કરી: "શિબિકા લાવી મને ઘરે લઈ જા." એ મુસાફરે તરત જ શિબિકા લાવી.'