અંગા વંગાઃ કલિંગાશ્ચ યકૃલ્લોમાન એવ ચ । મલ્લાઃ સુદેષ્ણાઃ પ્રહ્લાદા મહિષાઃ શશકાસ્તથા
અંગ, વંગ, કલિંગ, યકૃતલોમાન, મલ્લ, સુદેષણા, પ્રહલાદ, મહિષ અને શશક લોકો.
બાહ્લિકા વાટધાનાશ્ચ આભીરાઃ કાલતોયકાઃ । અપરાંતાઃ પરાંતાશ્ચ પંકલાશ્ચર્મચંડિકાઃ
બાહ્લિક, વાટધાન, આભીર, કાલતોયક, અપરાંત, પરાંત, પંકલ અને ચર્મચંડિકા લોકો.
અટવીશેખરાશ્ચૈવ મેરુભૂતાશ્ચ સત્તમાઃ । ઉપાવૃતાનુપાવૃતાઃ સુરાષ્ટ્રાઃ કેકયાસ્તથા
અટવીમાં શિખર ધરાવનાર, મેરુથી જન્મેલા શ્રેષ્ઠ લોકો, ઉપાવૃત અને અનુપાવૃત, સુરાષ્ટ્ર અને કેકય લોકો.
કુટ્ટાપરાંતા માહેયાઃ કક્ષાઃ સામુદ્ર નિષ્કુટાઃ । અંધાશ્ચ બહવો વિપ્રા અંતર્ગિર્યસ્તથૈવ ચ
કુટ્ટા પરાંત, માહેય, કક્ષ, સમુદ્રકાંઠે વસતા, નિષ્કુટ, અનેક અંધ લોકો, બ્રાહ્મણ અને પર્વતની અંદર વસતા.
બહિર્ગિર્ય્યોંગમલદા મગધા માલવાર્ઘટાઃ । સત્ત્વતરાઃ પ્રાવૃષેયાઃ ભાર્ગવાશ્ચ દ્વિજર્ષભાઃ
પર્વતની બહારના, ઓંગમલદા, મગધ, માલવ-અર્ઘટ, વધુ સત્તાવાન, પ્રાવૃષેય, ભારગવ અને શ્રેષ્ઠ દ્વિજ.
પુંડ્રા ભાર્ગાઃ કિરાતાશ્ચ સુદેષ્ણા ભાસુરાસ્તથા । શકા નિષાદા નિષધાસ્તથૈવાનર્ત નૈઋતાઃ
પુંડ્ર, ભારગ, કિરાત, સુદેષણા, તેજસ્વી લોકો, શક, નિષાદ, નિષધ, અનર્ત અને નૈરિત લોકો.
પૂર્ણલાઃ પૂતિમત્સ્યાશ્ચ કુંતલા કુશકાસ્તથા । તરિગ્રહાશ્શૂરસેના ઈજિકાઃ કલ્પકારણાઃ
પૂર્ણલ, પૂતિમત્સ્ય, કુંતલ, કુશક, તરીગ્રહ, શૂરસેન, ઈજિક અને કલ્પકારણ લોકો.
તિલભાગામસારાશ્ચ મધુમત્તાઃ કકુંદકાઃ । કાશ્મીરાઃ સિંધુસૌવીરા ગાંધારા દર્શકાસ્તથા
તિલભાગ, અમસાર, મધુમત્ત, કકુંડક, કાશ્મીર, સિંધુસૌવીર, ગાંધાર અને દર્શક લોકો.
અભીસારાઃ કુદ્રુતાશ્ચ સૌરિલા બાહ્લિકાસ્તથા । દર્વી ચ માલવા દર્વા વાતજામરથોરગાઃ
અભીસાર, કુદ્રુત, સૌરિલ, બાહ્લિક, દર્વી, માલવ, દર્વ, વાતજામર અને થોરગ લોકો.
બલરટ્ટાસ્તથા વિપ્રાઃ સુદામાનઃ મુમલ્લિકાઃ । બંધાકરીકષાશ્ચૈવ કુલિંદા ગંધિકાસ્તથા
બલરાષ્ટ્ર, બ્રાહ્મણ, સુદામન, મુમલ્લિક, બંધાકરીકષ, કુલિંદ અને ગાંધિક લોકો.
વનાયવોદશાઃ પાર્શ્વરોમાણઃ કુશબિંદવઃ । કાચ્છા ગોપાલકચ્છાશ્ચ જાંગલાઃ કુરુવર્ણકાઃ
વનાયવોદ, પાર્શ્વલોમાન, કુશબિંદવ, કચ્છ, ગોપાલકચ્છ, જાંગલ અને કુરુવર્ણક લોકો.
કિરાતાબર્બરાઃ સિદ્ધા વૈદેહાસ્તામ્રલિપ્તિકાઃ । ઔડ્રમ્લેચ્છાઃ સસૈરિંદ્રાઃ પાર્વતીયાશ્ચ સત્તમાઃ
કિરાત, બરબર, સિદ્ધ, વૈદેહ, તામ્રલિપ્તિક, ઓડ્ર, મ્લેચ્છ, સૈરિન્દ્ર અને શ્રેષ્ઠ પર્વતીય લોકો.
અથાપરે જનપદા દક્ષિણા મુનિપુંગવાઃ । દ્રવિડાઃ કેરલાઃ પ્રાચ્યા મૂષિકા બાલમૂષિકાઃ
પછી દક્ષિણના અન્ય જનપદો, હે મુનિશ્રેષ્ઠ: દ્રવિડ, કેરળ, પૂર્વીય, મૂષિક અને બાલમૂષિક લોકો.
કર્ણાટકા માહિષકા વિકંધા મૂષિકાસ્તથા । ઝલ્લિકાઃ કુંતલાશ્ચૈવ સૌહૃદાનલકાનનાઃ
કર્ણાટક, માહિષક, વિકંધ, મૂષિક, ઝલ્લિક, કુંતલ, સૌહૃદ અને અલકાનન લોકો.
કૌક્કુટકાસ્તથા બોલાઃ કોકણા મણિવાલકાઃ । સમંગા કનકાશ્ચૈવ કુંકુરાંગારમારિષાઃ
કોક્કુટક, બોલ, કોકણ, મણિવાલક, સમંગ, કનક, કુંકુરાંગ અને રમારિષ લોકો.
ધ્વજિન્યુત્સવસંકેતાસ્ત્રિવર્ગા માલ્યસેનયઃ । વ્યૂઢકાઃ કોરકાઃ પ્રોષ્ટાઃ સંગવેગધરાસ્તથા
ધ્વજધારી, ઉત્સવ સંકેતવાળા, ત્રણ પ્રકારના સમૂહ, માલ્યસેન યોદ્ધા, વ્યૂઢક, કોરક, પ્રોષ્ટ અને સંગવેગધારી લોકો.
તથૈવ વિંદ્યરુલિકાઃ પુલિંદા બલ્વલૈઃ સહ । માલવા મલરાશ્ચૈવ તથૈવાપરવર્તકાઃ
વિંધ્યમાં વસતા લોકો, પુલિન્દો, બલવલાઓ, માલવો, મલરો અને અપરવર્તકાઓ પણ આવી રીતે ઉલ્લેખાયા છે.
કુલિંદાઃ કાલદાશ્ચૈવ ચંડકાઃ કુરટાસ્તથા । મુશલાસ્તનવાલાશ્ચ સતીર્થા પૂતિસૃંજયાઃ
કુલિન્દો, કાલદો, ચંડકો, કુરાટો, મુશલો, તનવાલો, સતીર્થો અને પૂતિસૃંજયો પણ અહીં ઉલ્લેખાયા છે.
અનિદાયાઃ શિવાટાશ્ચ તપનાઃ સૂતપાસ્તથા । ઋષિકાશ્ચ વિદર્ભાશ્ચ સ્તંગના પરતંગકાઃ
અનિદાયો, શિવાટો, તપનો, સૂતાપો, ઋષિકો, વિદર્ભો, સ્તંગનો અને પરતંગકો પણ અહીં ઉલ્લેખાયા છે.
ઉત્તરાશ્ચાપરેમ્લેચ્છા જના હિ મુનિપુંગવાઃ । જવનાશ્ચ સકાંબોજા દારુણા મ્લેચ્છજાતયઃ
ઉત્તર અને બીજા વિદેશી લોકો, હે મહાન મુનિ, જવનો, કમ્બોજો અને કઠોર વિદેશી જાતિઓ પણ અહીં ઉલ્લેખાયા છે.
સકૃઘૃહાઃ કુલટ્યાશ્ચ હૂણા પારસિકૈઃ સહ । તથૈવ રમણાશ્ચાન્યાસ્તથા ચ દશમાલિકાઃ
એક જ ઘરવાળા, કુલટ્યો, હૂણો, પારસીઓ, અને અન્ય રમણો તથા દશમાલિકાઓ પણ અહીં ઉલ્લેખાયા છે.
ક્ષત્રિયોપનિવેશાશ્ચ વૈશ્યશૂદ્ર કુલાનિ ચ । શૂરાભીરાશ્ચ દરદાઃ કાશ્મીરાઃ પશુભિઃ સહ
ક્ષત્રિયોની વસાહતો, વૈશ્ય અને શૂદ્ર કુળો, શૂરો, અભીરો, દરદો, કાશ્મીરીઓ અને તેમના પશુઓ સાથે પણ અહીં ઉલ્લેખાયા છે.
ખાંડીકાશ્ચ તુષારાશ્ચ પદ્મગા ગિરિગહ્વરાઃ । આદ્રેયાઃ સભિરાદાજાસ્તથૈવ સ્તનપોષકાઃ
ખાંડીકો, તુષારો, પદમગો, પર્વતના ગુફાઓમાં રહેતા, આદ્રેયો, સભિરાદો અને સ્તનપોષકો પણ અહીં ઉલ્લેખાયા છે.
દ્રોષકાશ્ચ કલિંગાશ્ચ કિરાતાનાં ચ જાતયઃ । તોમરા હન્યમાનાશ્ચ તથૈવ કરભંજકાઃ
દ્રોશકો, કલીંગો, કિરાતોની વિવિધ જાતિઓ, મારાતા તોમરો અને કરભંઝકો પણ અહીં ઉલ્લેખાયા છે.
એતે ચાન્યે જનપદાઃ પ્રાચ્યોદીચ્યાસ્તથૈવ ચ । ઉદ્દેશમાત્રેણ મયા દેશાઃ સંકીર્તિતા દ્વિજાઃ । યથાગુણબલં ચાપિ ત્રિવર્ગસ્ય મહાફલમ્
આ અને બીજા લોકો, પૂર્વ અને ઉત્તરના, મેં માત્ર પ્રદેશ મુજબ સંક્ષિપ્તમાં ઉલ્લેખ કર્યા છે, હે દ્વિજો; અને તેમના ગુણ અને શક્તિ પ્રમાણે, ત્રણ પુરુષાર્થનો મહાન ફળ પ્રાપ્ત થાય છે.
ઋષય ઊચુઃ-। ભારતસ્યાસ્ય વર્ષસ્ય તથા હૈમવતસ્ય ચ । પ્રમાણમાયુષઃ સૂત બલં ચાપિ શુભાશુભમ્
ઋષિઓએ કહ્યું: હે સૂત, આ ભારત અને હિમાલય પ્રદેશમાં જીવનની મર્યાદા, શક્તિ, શુભ અને અશુભ પાસાં જણાવો.
અનાગતમતિક્રાંતં વર્તમાનં ચ સત્તમ । આચક્ષ્વ નો વિસ્તરેણ હરિવર્ષં તથૈવ ચ
હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ, ભૂત, ભવિષ્ય અને વર્તમાનની વિગતવાર વાત કરો, અને હરિવર્ષ વિશે પણ જણાવો.
સૂત ઉવાચ-। ચત્વારિ ભારતે વર્ષે યુગાનિ મુનિપુંગવાઃ । કૃતં ત્રેતા દ્વાપરં ચ તિષ્યં ચ દ્વિજસત્તમાઃ
સૂત બોલ્યા: હે મહાન મુનિ, ભારત દેશમાં ચાર યુગો છે: કૃત, ત્રેત, દ્વાપર અને તિષ્ય, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો.
પૂર્વે કૃતયુગં નામ તતસ્ત્રેતાયુગં દ્વિજાઃ । તત્પશ્ચાદ્દ્વાપરં ચાથ તતસ્તિષ્યઃ પ્રવર્તતે
પહેલા કૃતયુગ હતું, પછી ત્રેતાયુગ, હે દ્વિજો; ત્યારબાદ દ્વાપર યુગ અને પછી તિષ્ય યુગ શરૂ થયો.
ચત્વારિ તુ સહસ્રાણિ વર્ષાણાં મુનિપુંગવાઃ । આયુઃ સંખ્યા કૃતયુગે સંખ્યાતા હિ તપોધનાઃ
કૃતયુગમાં, હે મહાન મુનિ, જીવનની ગણતરી ચાર હજાર વર્ષ હતી, હે તપસ્વી.