કૂર્મરૂપેણ રાજેંદ્ર અસુરેણ દુરાત્મના । હ્રિયમાણા હૃતા રાજન્વિષ્ણુના પ્રભવિષ્ણુના
કૂર્મ રૂપે, હે રાજા, દુષ્ટ અસુરે તેમને પકડી લીધા હતા; પણ, હે રાજન, પ્રભુ વિષ્ણુએ તેમને પાછા મેળવ્યા.
તત્રાભિષેકં કુર્વીત તીર્થકોટ્યાં નરાધિપ । પુંડરીકમવાપ્નોતિ વિષ્ણુલોકં ચ ગચ્છતિ
ત્યાં, હે રાજાધિરાજ, તીર્થોના સમૂહમાં સ્નાન કરવું જોઈએ; એ પુંડરીક તીર્થનું ફળ મેળવે છે અને વિષ્ણુના લોકમાં જાય છે.
તતો ગચ્છેન્નરશ્રેષ્ઠ સ્થાનં નારાયણસ્ય ચ । સદા સન્નિહિતો યત્ર હરિર્વસતિ ભારત
પછી, હે મનુષ્યશ્રેષ્ઠ, એ નારાયણના સ્થાન પર જવું જોઈએ, જ્યાં હંમેશા હરિ હાજર રહે છે, હે ભારત.
યત્ર બ્રહ્માદયો દેવા ઋષયશ્ચ તપોધનાઃ । આદિત્યાવસવોરુદ્રા જનાર્દનમુપાસતે
જ્યાં બ્રહ્મા અને અન્ય દેવતાઓ, તથા તપસ્વી ઋષિઓ, આદિત્ય, વસુ અને રુદ્રો જનાર્દનનું પૂજન કરે છે.
શાલગ્રામ ઇતિ ખ્યાતો વિષ્ણોરદ્ભુતકર્મણઃ । અભિગમ્ય ત્રિલોકેશં વરદં વિષ્ણુમચ્યુતમ્
એ સ્થાન શાલગ્રામ તરીકે પ્રસિદ્ધ છે, જ્યાં વિષ્ણુના અદ્ભુત કાર્યો થયેલા છે; ત્યાં ત્રણેય લોકના સ્વામી, વરદાન આપનાર, અવિનાશી વિષ્ણુને ભજવું જોઈએ—
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ વિષ્ણુલોકં ચ ગચ્છતિ । તત્રોદપાનો ધર્મજ્ઞ સર્વપાપપ્રમોચનઃ
એને અશ્વમેધ યજ્ઞનું ફળ મળે છે અને વિષ્ણુના લોકમાં જાય છે; ત્યાંનું જળ, હે ધર્મજ્ઞ, સર્વ પાપોનો નાશ કરે છે.
સમુદ્રાસ્તત્રચત્વારઃ કૂપે સન્નિહિતાઃ સદા । તત્રોપસ્પૃશ્ય રાજેંદ્ર ન દુર્ગતિમવાપ્નુયાત્
ત્યાં ચારેય સમુદ્રો કૂવામાં હંમેશા હાજર છે; ત્યાં સ્નાન કરીને, હે રાજાધિરાજ, કદી દુઃખ નથી ભોગવવું પડતું.
અભિગમ્ય મહાદેવં વરદં વિષ્ણુમવ્યયમ્ । વિરાજતે યથા સોમ ઋણૈર્મુક્તો યુધિષ્ઠિર
મહાદેવ અને વરદાન આપનાર અવિનાશી વિષ્ણુને ભજ્યા પછી, મનુષ્ય ચંદ્રની જેમ ઋણમુક્ત બનીને તેજસ્વી થાય છે, હે યુધિષ્ઠિર.
જાતિસ્મરં ઉપસ્પૃશ્ય શુચિઃ પ્રયતમાનસઃ । જાતિસ્મરત્વં પ્રાપ્નોતિ સ્નાત્વા તત્ર ન સંશયઃ
જાતિસ્મર તીર્થમાં પવિત્ર અને એકાગ્ર મનથી સ્નાન કરવાથી ભૂતકાળની યાદશક્તિ પ્રાપ્ત થાય છે, એમાં કોઈ શંકા નથી.
વટેશ્વરપુરં ગત્વા અર્ચયિત્વા ચ કેશવમ્ । ઈપ્સિતાઁલ્લભતે લોકાનુપવાસાન્ન સંશયઃ
વટેશ્વરપુર જઇને કેશવનું પૂજન કરીને, ઉપવાસથી મનુષ્ય ઇચ્છિત લોક પ્રાપ્ત કરે છે, એમાં શંકા નથી.
તતસ્તુ વામનં ગત્વા સર્વપાપપ્રણાશનમ્ । અભિવાદ્ય હરિં દેવં ન દુર્ગતિમવાપ્નુયાત્
પછી, વામન તીર્થમાં જઈને સર્વ પાપોનો નાશક હરીને વંદન કર્યા પછી, કદી દુઃખ નથી ભોગવવું પડતું.
ભરતસ્યાશ્રમં ગત્વા સર્વપાપપ્રમોચનમ્ । કૌશિકીં તત્ર સેવેત મહાપાતકનાશિનીમ્
ભરતના આશ્રમમાં જઈને, જે સર્વ પાપોનું મુક્તિ સ્થાન છે, ત્યાં મનુષ્ય કૌશિકી નદીની સેવા કરે, જે મહાપાપોનો નાશ કરે છે.
રાજસૂયસ્ય યજ્ઞસ્ય ફલં પ્રાપ્નોતિમાનવઃ । તતો ગચ્છેત ધર્મજ્ઞ ચંપકારણ્યમુત્તમમ્
ત્યાં મનુષ્ય રાજસૂય યજ્ઞનું ફળ મેળવે છે; પછી, હે ધર્મજ્ઞ, તે ઉત્તમ ચંપકવનમાં જવું જોઈએ.
તત્રોષ્ય રજનીમેકાં ગોસહસ્રફલં લભેત્ । અથ ગોવિંદમાસાદ્ય તીર્થં પરમસમ્મતમ્
ત્યાં એક રાત રોકાઈને, મનુષ્ય હજાર ગાયોના દાનનું ફળ મેળવે છે; પછી, સર્વથી શ્રેષ્ઠ એવા ગોવિંદ તીર્થમાં પહોંચે છે—
ઉપોષ્ય રજનીમેકામગ્નિષ્ટોમફલં લભેત્ । તત્ર વિશ્વેશ્વરં દૃષ્ટ્વા દેવ્યા સહ મહાદ્યુતિમ્
એક રાત ઉપવાસ રાખવાથી અગ્નિષ્ઠોમ યજ્ઞ જેટલું ફળ મળે છે; ત્યાં મહાદ્યુતિયુક્ત વિશ્વેશ્વર અને દેવીના દર્શન થાય છે.
મિત્રાવરુણયોર્લોકાન્પ્રાપ્નુયાદ્ભરતર્ષભ । ત્રિરાત્રોપોષિતસ્તત્ર અગ્નિષ્ટોમફલં લભેત્
ભારતશ્રેષ્ઠ, ત્યાં ત્રણ રાત ઉપવાસ રાખવાથી મીત્ર અને વરુણના લોક પ્રાપ્ત થાય છે અને અગ્નિષ્ઠોમ યજ્ઞનું ફળ મળે છે.
કન્યાવસથમાસાદ્ય નિયતો નિયતાશનઃ (આવસથ્ય)। મનોઃ પ્રજાપતેર્લોકાનાપ્નોતિ ભરતર્ષભ
કન્યાના આશ્રમમાં જઈ, નિયમિત અને મર્યાદિત આહાર રાખીને, મનુ પ્રજાપતિના લોક પ્રાપ્ત થાય છે, હે ભારતશ્રેષ્ઠ.
કન્યાયાં યે પ્રયચ્છંતિ દાનમણ્વપિ ભારત । તદક્ષયમિતિ પ્રાહુરૃષયઃ સંશિતવ્રતાઃ
હે ભારતા, કન્યાના સ્થળે જે કોઈ પણ દાન—even નાનું—આપે છે, તે અક્ષય ગણાય છે એમ વ્રતવાળા ઋષિઓ કહે છે.
નિષ્ઠાવાસં સમાસાદ્ય ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્ । અશ્વમેધમવાપ્નોતિ વિષ્ણુલોકં ચ ગચ્છતિ
ત્રણે લોકમાં પ્રસિદ્ધ નિષ્ઠા નામના સ્થાન પર જઈ, અશ્વમેધ યજ્ઞ જેટલું ફળ મળે છે અને વિષ્ણુલોક પણ પ્રાપ્ત થાય છે.
યે તુ દાનં પ્રયચ્છંતિ નિષ્ઠાયાઃ સંગમે નરાઃ । તે યાંતિ નરશાર્દૂલ બ્રહ્મલોકમનામયમ્
જે મનુષ્યો નિષ્ઠાના સંગમ પર દાન આપે છે, હે પુરુષશાર્દૂલ, તેઓ નિર્વિકાર બ્રહ્મલોકમાં જાય છે.
તત્રાશ્રમો વસિષ્ઠસ્ય ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતઃ । તત્રાભિષેકં કુર્વાણો વાજપેયમવાપ્નુયાત્
ત્યાં ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ વસિષ્ઠજીનો આશ્રમ છે; ત્યાં અભિષેક કરવાથી વાજપેય યજ્ઞનું ફળ મળે છે.
દેવકૂટં સમાસાદ્ય દેવર્ષિગણસેવિતમ્ । અશ્વમેધમવાપ્નોતિ કુલં ચૈવ સમુદ્ધરેત્
દેવકૂટા નામના સ્થળે, જ્યાં દેવઋષિઓ સેવા કરે છે, ત્યાં જઈ અશ્વમેધ યજ્ઞનું ફળ મળે છે અને પોતાનું કુળ ઉદ્ધરાય છે.
તતો ગચ્છેત રાજેંદ્ર કૌશિકસ્ય મુનેર્હ્રદમ્ । તત્ર સિદ્ધિં પરાં પ્રાપ વિશ્વામિત્રોઽથ કૌશિકઃ
પછી, હે રાજેન્દ્ર, કોશિક મુનિનું સરોવર જોવા જવું; ત્યાં કોશિક એટલે વિશ્વામિત્રે પરમ સિદ્ધિ મેળવી હતી.
યત્ર માસં વસેદ્ધીરઃ કૌશિક્યાં ભરતર્ષભ । અશ્વમેધસ્ય યત્પુણ્યં તન્માસેનાધિગચ્છતિ
કોશિકી નદીના કિનારે એક મહિનો રહેતો ધીર પુરુષ, હે ભારતશ્રેષ્ઠ, અશ્વમેધ યજ્ઞ જેટલું પુણ્ય મેળવે છે.
સર્વતીર્થવરં ચૈવ યો વસેત મહાહ્રદમ્ । ન દુર્ગતિમવાપ્નોતિ વિંદ્યાદ્બહુસુવર્ણકમ્
જે કોઈ મહાસરોવર પર, જે સર્વ તીર્થોમાં શ્રેષ્ઠ છે, રહે છે, તેને ક્યારેય દુર્ગતિ થતી નથી અને તેને ઘણું સોનુ મળે છે.
કુમારમભિગમ્યાથ વીરાશ્રમનિવાસિનમ્ । અશ્વમેધમવાપ્નોતિ શક્રલોકં સ ગચ્છતિ
વીર આશ્રમમાં રહેતા કુમાર પાસે જઈ, અશ્વમેધ યજ્ઞનું ફળ મળે છે અને તે ઇન્દ્રલોકમાં જાય છે.
નંદિન્યાં ચ સમાસાદ્ય કૂપં ત્રિદશસેવિતમ્ । નરમેધસ્ય યત્પુણ્યં તત્પ્રાપ્નોતિ કુરૂદ્વહ
નંદિની ખાતે દેવતાઓ દ્વારા પૂજિત કૂવા પર જઈ, મનુષ્ય યજ્ઞ જેટલું પુણ્ય મળે છે, હે કુરુશ્રેષ્ઠ.
કાલિકાસંગમે સ્નાત્વા કૌશિક્યારુણયોર્યતઃ । ત્રિરાત્રોપોષિતો વિદ્વાન્સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે
કાળિકા, કોશિકી અને અરણ્યના સંગમ પર સ્નાન કરીને અને ત્રણ રાત ઉપવાસ રાખીને, વિદ્વાન મનુષ્ય સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.
ઉર્વશીતીર્થમાસાદ્ય તથા સોમાશ્રમં બુધઃ । કુંભકર્ણાશ્રમે સ્નાત્વા પૂજ્યતે ભુવિ માનવઃ
ઉર્વશી તીર્થ અને સોમ આશ્રમમાં જઈ, તથા કુંભકર્ણ આશ્રમમાં સ્નાન કરીને, મનુષ્યને પૃથ્વી પર માન મળે છે.
તથા કોકામુખે સ્નાત્વા બ્રહ્મચારી સમાહિતઃ । જાતિસ્મરત્વં પ્રાપ્નોતિ દૃષ્ટમેતત્પુરાતનૈઃ
કોકામુખ ખાતે સ્નાન કરીને, એકાગ્ર બ્રહ્મચારીને પોતાના ભૂતકાળના જન્મોની સ્મૃતિ પ્રાપ્ત થાય છે; આ પ્રાચીન લોકો દ્વારા અનુભવાયું છે.