સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા સોમલોકં વ્રજેદ્ધ્રુવમ્ । તત્ર ચિહ્નં મહારાજ અદ્યાપિ હિ ન સંશયઃ
જ્યારે સર્વ પાપોથી શુદ્ધ આત્મા થાય છે, ત્યારે નિશ્ચયે સોમલોકમાં જાય છે; ત્યાં આજે પણ એનું નિશાન છે, હે મહારાજ, એમાં કોઈ શંકા નથી.
કપિલા સહવત્સા વૈ પર્વતે વિચરત્યુતઃ । સવત્સાયાઃ પદાન્યસ્યા દૃશ્યંતેઽદ્યાપિ ભારત
કપિલા ગાય અને તેનો વાછરડો પર્વત પર ફરતા રહે છે; આજે પણ, હે ભારત, એ ગાય અને વાછરડાના પગલાં દેખાય છે.
તેષૂપસ્પૃશ્ય રાજેંદ્ર પદેષુ નૃપસત્તમ । યત્કિંચિદશુભં પાપં તત્પ્રણશ્યતિ ભારત
હે રાજેન્દ્ર, એ પગલાંઓ પાસે સ્નાન કરીને, જે કંઈ અશુભ કે પાપ હોય, એ બધું નાશ પામે છે, હે ભારત.
તતો ગૃધ્રવટં ગચ્છેત્સ્થાનં દેવસ્ય શૂલિનઃ । સ્નાયાત્તુ ભસ્મના તત્ર સંગમ્ય વૃષભધ્વજમ્
પછી, શૂલધારી દેવનું સ્થાન એવા ગૃધ્રવટે જવું જોઈએ; ત્યાં ભસ્મથી સ્નાન કરીને અને વૃષભધ્વજને મળીને સ્નાન કરવું જોઈએ.
બ્રાહ્મણેન ભવેચ્ચીર્ણં વ્રતં દ્વાદશવાર્ષિકમ્ । ઇતરેષાં તુ વર્ણાનાં સર્વપાપં પ્રણશ્યતિ
બ્રાહ્મણ માટે ત્યાં બાર વર્ષનું વ્રત કરવું જોઈએ; અન્ય વર્ણના લોકોના સર્વ પાપો નાશ પામે છે.
ગચ્છેત તત ઉદ્યંતં પર્વતં ગીતનાદિતમ્ । સાવિત્રં તુ પદં તત્ર દૃશ્યતે ભરતર્ષભ
પછી, ગીત અને સંગીતથી ગુંજતો ઉગતો પર્વત છે, ત્યાં જવું જોઈએ; ત્યાં, હે ભારતશ્રેષ્ઠ, સાવિત્ર પદ દેખાય છે.
તત્ર સંધ્યામુપાસીત બ્રાહ્મણઃ સંશિતવ્રતઃ । ઉપાસ્તાહિ ભવેત્સંધ્યા તેન દ્વાદશવાર્ષિકી
ત્યાં, સંકલ્પવાળા બ્રાહ્મણે સંધ્યાવંદન કરવું જોઈએ; ત્યાં સંધ્યાની ઉપાસના કરવાથી બાર વર્ષનું સંધ્યાવ્રત પૂર્ણ થાય છે.
યોનિદ્વારં ચ તત્રૈવ વિશ્રુતં ભરતર્ષભ । તત્રાભિગમ્ય મુચ્યેત પુરુષો યોનિસંકટાત્
ત્યાં જ યોનિદ્વાર નામે પ્રસિદ્ધ સ્થાન છે, હે ભારતશ્રેષ્ઠ; ત્યાં જઈને મનુષ્ય યોનિના દુઃખમાંથી મુક્ત થાય છે.
શુક્લકૃષ્ણાવુભૌ પક્ષૌ ગયાયાં યો વસેન્નરઃ । પુનાત્યાસપ્તમં રાજન્કુલં નાસ્ત્યત્ર સંશયઃ
હે રાજા, જે મનુષ્ય ગયામાં શુક્લ અને કૃષ્ણ બંને પક્ષમાં રહે છે, તે પોતાના સાતમી પેઢી સુધીના કુટુંબને પવિત્ર કરી દે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
એષ્ટવ્યા બહવઃ પુત્રા યદ્યપ્યેકો ગયાં વ્રજેત્ । યજેત વાશ્વમેધેન નીલં વા વૃષમુત્સૃજેત્
ઘણા પુત્રો હોવા જોઈએ એમ કહેવાય છે, પણ જો એક પુત્ર પણ ગયામાં જાય, અશ્વમેઘ યજ્ઞ કરે અથવા નીલ વાછરડો છોડે, તો તે બધું ફળ મેળવે છે.
તતઃ ફલ્ગું વ્રજેદ્રાજંસ્તીર્થસેવી નરાધિપ । અશ્વમેધમવાપ્નોતિ સિદ્ધિં ચ પરમાં વ્રજેત્
પછી, હે રાજા, મનુષ્યએ ફલ્ગુ નદી પાસે જવું જોઈએ; ત્યાં તીર્થસેવા કરીને અશ્વમેઘનું ફળ મળે છે અને ઉત્તમ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે.
તતો ગચ્છેત રાજેંદ્ર ધર્મપૃષ્ઠં સમાહિતઃ । યત્ર ધર્મો મહારાજ નિત્યમાસ્તે યુધિષ્ઠિર
પછી, હે રાજેન્દ્ર, એકાગ્ર ચિત્તથી ધર્મપૃષ્ઠ પાસે જવું જોઈએ, જ્યાં ધર્મદેવ હંમેશાં વસે છે, હે યુધિષ્ઠિર.
ધર્મ્મં તત્રાભિસંગમ્ય વાજિમેધફલં લભેત્ । તતો ગચ્છેત રાજેંદ્ર બ્રહ્મણસ્તીર્થમુત્તમમ્
ત્યાં ધર્મદેવને મળીને અશ્વમેઘનું ફળ મળે છે; પછી, હે રાજેન્દ્ર, બ્રહ્માજીના શ્રેષ્ઠ તીર્થ પાસે જવું જોઈએ.
તત્રાભિગમ્ય બ્રહ્માણમર્ચયેન્નિયતવ્રતઃ । રાજસૂયાશ્વમેધાભ્યાં ફલં પ્રાપ્નોતિ ભારત
ત્યાં બ્રહ્માજીને મળીને અને નિયમિત વ્રતથી પૂજા કરીને, રાજસૂય અને અશ્વમેઘ બંનેનું ફળ મળે છે, હે ભારત.
તતો રાજગૃહં ગચ્છેત્તીર્થસેવી નરાધિપ । ઉપસ્પૃશ્ય તતસ્તત્ર કક્ષીવાનિવ મોદતે
પછી તીર્થસેવી રાજાએ રાજગૃહ પાસે જવું જોઈએ; ત્યાં સ્નાન કરીને કક્ષીવાનની જેમ આનંદ અનુભવે છે.
યક્ષિણ્યા નૈત્યકં તત્ર પ્રાગગ્નિપુરુષઃ શુચિઃ । યક્ષિણ્યાસ્તુ પ્રસાદેન મુચ્યતે બ્રહ્મહત્યયા
ત્યાં, પૂર્વ દિશા તરફ મોઢું કરીને શુદ્ધ મનુષ્યએ યક્ષિણીનું દૈનિક વિધિ કરવું જોઈએ; તેની કૃપાથી બ્રાહ્મણ હત્યાના પાપથી મુક્તિ મળે છે.
મણિનાગં તતો ગચ્છેદ્ગોસહસ્રફલં લભેત્ । નૈત્યકં ભુંજતે યસ્તુ મણિનાગસ્ય માનવઃ
પછી મનુષ્યએ મણિનાગ પાસે જવું જોઈએ અને ગાયના હજારો દાનનું ફળ મળે છે; જે મનુષ્ય મણિનાગનું દૈનિક વિધિ કરે છે, તે આ ફળ પામે છે.
દષ્ટસ્યાશીવિષેણાસ્ય ન વિષં ક્રમતે નૃપ । તત્રોષ્ય રજનીમેકાં સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે
જો કોઈને ઝેરી સાપ ડંખે તો તેનું ઝેર અસર કરતું નથી, હે રાજા; અને ત્યાં એક રાત રોકાઈ જાય તો બધા પાપોમાંથી મુક્તિ મળે છે.
તતો ગચ્છેત બ્રહ્મર્ષેર્ગૌતમસ્ય વનં નૃપ । અહલ્યાયા હ્રદે સ્નાત્વા વ્રજેત પરમાં ગતિમ્
પછી, હે રાજા, મનુષ્યએ ગૌતમ ઋષિના વનમાં જવું જોઈએ; અહલ્યાના તળાવમાં સ્નાન કરીને પરમ ગતિ મળે છે.
અભિગમ્ય શ્રિયં રાજન્વિંદતે શ્રિયમુત્તમામ્ । તત્રોદપાનો ધર્મ્મજ્ઞ ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતઃ
ત્યાં શ્રીને મળીને, હે રાજા, શ્રેષ્ઠ સમૃદ્ધિ મળે છે; ત્યાંનું પવિત્ર સ્નાન ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ છે, હે ધર્મજ્ઞ.
તત્રાભિષેકં કુર્વીત વાજિમેધમવાપ્નુયાત્ । જનકસ્ય તુ રાજર્ષેઃ કૂપસ્ત્રિદશપૂજિતઃ
ત્યાં અભિષેક કરીને અશ્વમેઘનું ફળ મળે છે; અને રાજર્ષિ જનકનો કૂવો, જે દેવતાઓ દ્વારા પૂજાય છે, ત્યાં છે.
તત્રાભિષેકં કૃત્વા ચ વિષ્ણુલોકમવાપ્નુયાત્ । તતોઽવિનાશનં ગચ્છેત્સર્વપાપપ્રમોચનમ્
ત્યાં અભિષેક કર્યા પછી, મનુષ્યે વિષ્ણુલોક પ્રાપ્ત કરે છે; પછી અવિનાશન પાસે જવું જોઈએ, જે બધા પાપો દૂર કરે છે.
વાજિમેધમવાપ્નોતિ સોમલોકં ચ ગચ્છતિ । ગંડકીં ચ સમાસાદ્ય સર્વતીર્થજલોદ્ભવામ્
તે અશ્વમેઘનું ફળ મેળવે છે અને સોમલોકમાં જાય છે; અને પછી, બધા તીર્થોના જળથી નીકળતી ગંડકી નદી પાસે પહોંચે છે.
વાજપેયમવાપ્નોતિ સૂર્યલોકં ચ ગચ્છતિ । તતો ધ્રુવસ્ય ધર્મજ્ઞ સમાવિશ્ય તપોવનમ્
તે વાજપેય યજ્ઞનું ફળ મેળવે છે અને સૂર્યલોકમાં જાય છે; પછી, હે ધર્મજ્ઞ, ધ્રુવનાં તપોવનમાં પ્રવેશ કરે છે.
ગુહ્યકેષુ મહાભાગ મોદતે નાત્ર સંશયઃ । કર્મદાં તુ સમાસાદ્ય નદીં સિદ્ધનિષેવિતામ્
ત્યાં, ગુહ્યકો વચ્ચે, હે મહાભાગ્યશાળી, તે આનંદ અનુભવે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી; અને પછી કર્મદા નદી પાસે જાય છે, જ્યાં સિદ્ધો રહે છે.
પુંડરીકમવાપ્નોતિ સોમલોકં ચ ગચ્છતિ । તતો વિશાલામાસાદ્ય નદીં ત્રૈલોક્યવિશ્રુતામ્
તે પુંડરીક પ્રાપ્ત કરે છે અને સોમલોકમાં જાય છે; પછી, ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ વિશાલા નદી પાસે પહોંચે છે.
અગ્નિષ્ટોમમવાપ્નોતિ સ્વર્ગલોકં ચ ગચ્છતિ । અથ માહેશ્વરીં ધારાં સમાસાદ્ય નરાધિપ
અગ્નિષ્ઠોમ યજ્ઞનું ફળ મળે છે અને સ્વર્ગમાં જાય છે; પણ, રાજન, જ્યારે મહેશ્વરી ધારા સુધી પહોંચે છે—
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ કુલં ચૈવ સમુદ્ધરેત્ । દિવૌકસાં પુષ્કરિણીં સમાસાદ્ય નરઃ શુચિઃ
તો અશ્વમેધ યજ્ઞનું ફળ પ્રાપ્ત કરે છે અને પોતાનું કુળ પણ ઉદ્ધરાવે છે; પવિત્ર મનુષ્ય જ્યારે દેવતાઓની પવિત્ર સરોવર સુધી પહોંચે છે—
ન દુર્ગતિમવાપ્નોતિ વાજપેયં ચ વિંદતિ । અથ માહેશપદં ગચ્છેદ્બ્રહ્મચારી સમાહિતઃ
એને કદી દુઃખ નથી ભોગવવું પડતું અને વાજપેય યજ્ઞનું ફળ મળે છે; પછી, એક એકાગ્ર બ્રહ્મચારી મહેશનું સ્થાન પામે છે.
માહેશ્વરપદે સ્નાત્વા વાજિમેધફલં લભેત્ । તત્ર કોટિસ્તુ તીર્થાનાં વિશ્રુતા ભરતર્ષભ
મહેશ્વર પદે સ્નાન કરીને વાજપેય યજ્ઞનું ફળ મળે છે; ત્યાં, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, હજારો પવિત્ર તીર્થો પ્રસિદ્ધ છે.