તડાગં ખાનયામાસ વિપુલં સાગરોપમમ્ । વાપ્યશ્ચ પુષ્કરિણ્યશ્ચ બહુધા તેન કારિતાઃ
એણે એક વિશાળ તળાવ ખોદાવ્યું, જે સાગર જેટલું મોટું હતું; અને અનેક વાવ અને સરોવર પણ બનાવ્યા.
વટાશ્વત્થામ્રકંકોલ જંબૂ નિંબાદિ કાનનમ્ । સ્વસત્વેન તદા ચક્રે તથા પુષ્પવનં શુભમ્
એણે પોતાના ધનથી વટ, પિપળ, કેરી, બોર, જાંબુ, લીમડો વગેરેના વાવ્યા અને સુંદર ફૂલબાગ પણ ઊભો કર્યો.
ઉદયાસ્તમનં યાવદન્નપાનં ચકાર સઃ । પુરાદ્બહિશ્ચતુર્દિક્ષુ પ્રપાં ચક્રેઽતિશોભનામ્
સૂર્યોદયથી સૂર્યાસ્ત સુધી એ અન્ન અને પાણી આપતો; અને શહેરની ચારેય દિશામાં સુંદર પાંખડી (વિશ્વામિત્ર) પણ બનાવ્યું.
પુરાણેષુ પ્રસિદ્ધાનિ યાનિ દાનાનિ ભૂપતે । દદૌ તાનિ સધર્મ્માત્મા નિત્યં દાનપરસ્તદા
રાજા, પુરાણોમાં જે દાન પ્રસિદ્ધ છે, એ બધું એ ધર્મપ્રેમી હંમેશા આપતો અને દાનમાં તત્પર રહેતો.
યાવજ્જીવકૃતે પાપે પ્રાયાશ્ચિત્તમથાકરોત્ । દેવપૂજાપરો નિત્યં નિત્યં ચાતિથિપૂજકઃ
જીવનમાં થયેલા દરેક પાપ માટે એ પ્રાયશ્ચિત્ત કરતો; હંમેશા દેવપૂજામાં અને રોજ અતિથિનું સન્માન કરતો.
તસ્યેત્થં વર્ત્તમાનસ્ય સંજાતૌ દ્વૌ સુતૌ નૃપ । તૌ સુપ્રસિદ્ધ નામાનૌ શ્રીકુંડલ વિકુંડલૌ
એ રીતે જીવતા એના બે પુત્રો થયા, રાજા; બંનેના નામ શ્રીકુંડળ અને વિકુંડળ હતા અને બંને ખુબ પ્રસિદ્ધ થયા.
તયોર્મૂર્ધ્નિ ગૃહં ત્યક્ત્વા જગામ તપસે વનમ્ । તત્રારાધ્ય પરં દેવં ગોવિંદં વરદં પ્રભુમ્
એ બંને પુત્રોને ઘર સોંપી, એ વનમાં તપ માટે ગયો; ત્યાં એણે પરમ દેવ, ગોવિંદની ભક્તિપૂર્વક આરાધના કરી.
તપઃક્લિષ્ટ શરીરોઽસૌ વાસુદેવમનાઃ સદા । પ્રાપ્તઃ સ વૈષ્ણવં લોકં યત્ર ગત્વા ન શોચતિ
તપથી શરીર ક્ષીણ થયો, મન હંમેશા વાસુદેવમાં સ્થિર રાખ્યું; અને પછી એ વૈષ્ણવ લોકને પ્રાપ્ત થયો, જ્યાં જઈને ક્યારેય દુઃખ નથી રહેતું.
અથ તસ્ય સુતૌ રાજન્મહામાન સમન્વિતૌ । તરુણૌ રૂપસંપન્નૌ ધનગર્વેણ ગર્વિતૌ
પછી, રાજા, તેના બે પુત્રો ખૂબ ગર્વીલા હતા, યુવાન અને સુંદર હતા, અને ધનની મસ્તીમાં ઘમંડથી ભરેલા હતા.
દુઃશીલૌ વ્યસનાસક્તૌ ધર્મકર્માદ્યદર્શકૌ । ન વાક્યં ચાગતૌ માતુર્વૃદ્ધાનાં વચનં તથા
બેને ખરાબ સ્વભાવ ધરાવતા, દુર્વ્યસનોમાં ફસાયેલા, ધર્મકર્મની કોઈ કદર ન કરતા અને માતા કે વૃદ્ધોના શબ્દો સાંભળતા નહોતા.
કુમાર્ગગૌ દુરાત્માનૌ પિતૃમિત્રનિષેધકૌ । અધર્મનિરતૌ દુષ્ટૌ પરદારાભિગામિનૌ
બેને ખોટા રસ્તે ચાલતા, દુષ્ટ મનવાળા, પિતાના મિત્રોનો વિરોધ કરતા, અધર્મમાં રત અને પરસ્ત્રીઓની પાછળ દોડતા હતા.
ગીતવાદિત્રનિરતૌ વીણાવેણુવિનોદિનૌ । વારસ્ત્રીશતસંયુક્તૌ ગાયંતૌ ચેરતુસ્તદા
બેને ગીત-વાદ્યમાં મગ્ન, વીણા અને વાંસળી વગાડવામાં આનંદ માણતા, અને વેશ્યાઓની ટોળકી સાથે ફરતા ફરતા ગાતા હતા.
ચાટુકારજનૈર્યુક્તૌ બિંબોષ્ઠીષુ વિશારદૌ । સુવેષૌ ચારુવસનૌ ચારુચંદનરૂષિતૌ
બેને ચાટુકાર લોકોથી ઘેરાયેલા, લાલ હોઠવાળી સ્ત્રીઓ સાથે રમવામાં કુશળ, સુંદર વસ્ત્રો પહેરેલા અને સુગંધિત ચંદનથી શોભતા હતા.
તથા સુગંધિમાલાઢ્યૌ કસ્તૂરીલક્ષ્મલક્ષિતૌ । નાનાલંકારશોભાઢ્યૌ મૌક્તિકાહારહારિણૌ
એ રીતે, સુગંધિત હાર પહેરેલા, કસ્તૂરી અને કુંકુમના ટિકા લગાવેલા, વિવિધ આભૂષણોથી શોભતા અને મુક્તાની માળા ધારણ કરેલી.
ગજવાજિરથૌઘેન ક્રીડંતૌ તાવિતસ્તદા । મધુપાનસમાયુક્તૌ પરસ્ત્રીરતિમોહિતૌ
એ સમયે, બેને હાથી, ઘોડા અને રથોની મોજમસ્તીમાં રમતા, દારૂ પીતા અને પરસ્ત્રીઓના મોહમાં પડેલા.
નાશયંતૌ પિતૃદ્રવ્યં સહસ્રં દદતુઃ શતમ્ । તસ્થતુઃ સ્વગૃહે રમ્યે નિત્યં ભોગપરાયણૌ
બેને પિતાનું ધન ઉડાવી દીધું, હજારનું બદલે સો આપી નાખ્યું, અને પોતાના સુંદર મકાનમાં હંમેશા ભોગવિલાસમાં મગ્ન રહ્યા.
ઇત્થં તુ તદ્ધનં તાભ્યાં વિનિયુક્તમસદ્વ્યયૈઃ । વારસ્ત્રી વિટ શૈલૂષ મલ્લ ચારણ બંદિષુ
આ રીતે, એ ધન બેને વ્યર્થ ખર્ચમાં વેડફી નાખ્યું—વેશ્યાઓ, દલાલો, નાટ્યકારો, મલ્લો, ગુપ્તચરો અને ભાટો પર.
અપાત્રે તદ્ધનં દત્તં ક્ષિપ્તં બીજમિવોષરે । ન સત્પાત્રે ચ તદ્દત્તં ન બ્રાહ્મણમુખે હુતમ્
એ ધન અયોગ્યને આપ્યું, જાણે બાંઝ જમીનમાં બીજ ફેંક્યું હોય તેમ; યોગ્યને આપ્યું નહીં, ન તો બ્રાહ્મણના મુખે હવન કર્યું.
નાર્ચિતો ભૂતભૃદ્વિષ્ણુઃ સર્વપાપપ્રણાશનઃ । ઉભયોરેવ તદ્દ્રવ્યમચિરેણ ક્ષયં યયૌ
ભૂતભવન શ્રીવિષ્ણુની પૂજા કરી નહીં, જે સર્વ પાપનો નાશ કરે છે; તેથી બંનેનું બધું ધન ટૂંક સમયમાં ખતમ થઈ ગયું.
તતસ્તૌ દુઃખમાપન્નૌ કાર્પણ્યં પરમં ગતૌ । શોચમાનૌ તુ મુહ્યંતૌ ક્ષુત્પીડાદુઃખપીડિતૌ
પછી બંને દુઃખમાં પડ્યા, અતિ ગરીબીમાં પહોંચી ગયા, ભૂખ અને દુઃખે પીડાઈને શોકમાં મગ્ન અને ગભરાઈ ગયા.
તયોસ્તુ તિષ્ઠતોર્ગેહે નાસ્તિ યદ્ભુજ્યતે તદા । સ્વજનૈર્બાંધવૈસ્સર્વૈઃ સેવકૈરુપજીવિભિઃ
બેને ઘરમાં બેઠા, ત્યારે ખાવા માટે કશું નહોતું, અને બધા સગા, મિત્રો, સેવકો અને આધારિત લોકોએ તેમને છોડી દીધા.
દ્રવ્યાભાવે પરિત્યક્તૌ ચિંત્યમાનૌ તતઃ પુરે । પશ્ચાચ્ચૌર્ય્યં સમારબ્ધં તાભ્યાં ચ નગરે નૃપ
ધન ન હોવાથી બંને ત્યજાઈ ગયા, શહેરમાં લોકોની ચર્ચાનો વિષય બન્યા; પછી બંનેએ શહેરમાં ચોરી શરૂ કરી.
રાજતો લોકતો ભીતૌ સ્વપુરાન્નિઃસૃતૌ તદા । ચક્રતુર્વનવાસં તૌ સર્વેષામુપપીડિતૌ
રાજા અને પ્રજાથી ડરીને, બંનેએ પોતાનું શહેર છોડી દીધું અને જંગલમાં રહેવા લાગ્યા, બધાની ઉપેક્ષાનો ભોગ બન્યા.
જઘ્નતુઃ સતતં મૂઢૌ શિતૈર્બાણૈર્વિષાર્પિતૈઃ । નાનાપક્ષિવરાહાંશ્ચ હરિણાન્રોહિતાંસ્તથા
બેને મૂર્ખાઈથી સતત તીક્ષ્ણ, ઝેરી તીરો વડે વિવિધ પક્ષીઓ, જંગલી શૂકર, હરણ અને લાલ હરણ માર્યા.
શશકાઞ્છલ્લકાન્ગોધાન્શ્વાપદાંશ્ચેતરાન્બહૂન્ । મહાબલૌ ભિલ્લસંગાવાખેટકભુજૌ સદા
શશક, તિતર, ઘોઘ, જંગલી પ્રાણીઓ અને ઘણા બીજા માર્યા; બંને બલવાન હતા, ભિલો સાથે હંમેશા વનશિકારી તરીકે ધનુષ્ય પકડીને ફરતા.
એવં માંસમયાહારૌ પાપાહારૌ પરંતપ । કદાચિદ્ભૂધરં પ્રાપ્તો હ્યેકોઽન્યશ્ચ વનં ગતઃ
આ રીતે, પાપી માંસાહારી જીવન જીવતા, એક વખત એકે પર્વત પર પહોંચ્યો અને બીજો જંગલમાં ગયો.
શાર્દૂલેન હતો જ્યેષ્ઠઃ કનિષ્ઠઃ સર્પદંશિતઃ । એકસ્મિન્દિવસે રાજન્પાપિષ્ઠૌ નિધનં ગતૌ
મોટા ભાઈને વાઘે મારી નાખ્યો અને નાના ભાઈને સાપે ડંખ માર્યો; રાજા, એ બંને પાપી એક જ દિવસે મૃત્યુ પામ્યા.
યમદૂતૈસ્તતોબદ્ધ્વા પાપૈર્નીતૌ યમાલયમ્ । ગત્વાભિજગદુઃસર્વે તે દૂતાઃ પાપિનાવુભૌ
પછી યમદૂતોએ બંનેને પાપના બાંધણમાં બાંધી યમના ઘર તરફ લઈ ગયા; ત્યાં પહોંચીને બધા દૂતોએ કહ્યું કે એ બંને પાપી છે.
ધર્મરાજ નરાવેતાવાનીતૌ તવ શાસનાત્ । આજ્ઞાં દેહિ સ્વભૃત્યેષુ પ્રસીદ કરવામ કિમ્
ધર્મરાજા, તમારા આદેશથી આ બંને માણસોને અહીં લાવ્યા છીએ; કૃપા કરીને અમને આજ્ઞા આપો, હવે શું કરવું તે કહો.
આલોચ્ય ચિત્રગુપ્તેન તદા દૂતાઞ્જગૌ યમઃ । એકસ્તુ નીયતાં વીર નિરયં તીવ્રવેદનમ્
યમરાજાએ ચિત્રગુપ્ત સાથે વિચાર કરીને દૂતોને કહ્યું: 'એકને ભારે દુઃખ આપતા નરકમાં લઈ જાવ.'