પૂર્વે વયસિ કર્માણિ કૃત્વા પાપાનિ માનવઃ । અહોરાત્રોપવાસેન શુક્લતીર્થે વ્યપોહતિ
પહેલાં જીવનમાં કરેલા પાપો, માનવ શુક્લતીર્થમાં દિવસ-રાત ઉપવાસ કરીને દૂર કરી શકે છે.
તપસા બ્રહ્મચર્યેણ યજ્ઞૈર્દાનેન વા પુનઃ । દેવદાનેન યા પુષ્ટિર્ન સા ક્રતુશતૈરપિ
તપ, બ્રહ્મચર્ય, યજ્ઞ, દાન અને દેવોને આપેલા દાનથી જે પુષ્ટિ મળે છે, એ સો યજ્ઞોથી પણ પ્રાપ્ત થતી નથી.
કાર્તિકસ્ય ચ માસસ્ય કૃષ્ણપક્ષે ચતુર્દશી । ઘૃતેન સ્નાપયેદ્દેવમુપોષ્ય પરમેશ્વરમ્
કાર્તિક માસના કૃષ્ણપક્ષની ચતુર્દશી દિવસે, ઉપવાસ કરીને પરમેશ્વરને ઘીથી સ્નાન કરાવવું જોઈએ.
એકવિંશત્કુલોપેતો ન ચ્યવેચ્ચૈશ્વરાત્પદાત્ । શુક્લતીર્થં પરં તીર્થમૃષિસિદ્ધનિષેવિતમ્
એકવીસ પેઢીઓ સાથે રહેનાર વ્યક્તિ ઈશ્વરપદથી ક્યારેય ખસી નથી; શુક્લતીર્થ એ ઋષિ અને સિદ્ધો દ્વારા સેવિત શ્રેષ્ઠ તીર્થ છે.
તત્ર સ્નાત્વા તતો રાજન્પુનર્જન્મ ન વિદ્યતે । સ્નાત્વા વૈ શુક્લતીર્થેપિ અર્ચયેદ્વૃષભધ્વજમ્
હે રાજા, ત્યાં સ્નાન કર્યા પછી પુનર્જન્મ નથી રહેતું; અને શુક્લતીર્થમાં સ્નાન કરીને વૃષભધ્વજ ભગવાનની પૂજા કરવી જોઈએ.
જાગરં કારયેત્તત્ર નૃત્યગીતાદિમંગલૈઃ । પ્રભાતે શુક્લતીર્થે તુ સ્નાનં વૈ દેવતાર્ચનમ્
ત્યાં જાગરણ કરવું, નૃત્ય અને ગીતથી શુભતા લાવવી; સવારે શુક્લતીર્થમાં સ્નાન કરીને દેવતાઓની પૂજા કરવી.
આચાર્યં ભોજયેત્પશ્ચાચ્છિવવ્રતપરઃ શુચિઃ । ભોજનં ચ યથાશક્ત્યા વિત્તશાઠ્યં ન કારયેત્
પછી, શિવવ્રતને અનુસરીને, શુદ્ધ મનથી આચાર્યને ભોજન કરાવવું; અને પોતાની શક્તિ પ્રમાણે ભોજન આપવું, ધન અંગે કાપટ ન કરવું.
પ્રદક્ષિણં તતઃ કૃત્વા શનૈર્દેવાંતિકં વ્રજેત્ । એવં વૈ કુરુતે યસ્તુ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
પછી, પ્રદક્ષિણ કરીને ધીમે ધીમે દેવતાની પાસે જવું; જે આ રીતે કરે છે, તેના પુણ્યફળ વિશે સાંભળો.
દિવ્યયાનસમારૂઢસ્તૂયમાનોઽપ્સરોગણૈઃ । શિવતુલ્યબલોપેતસ્તિષ્ઠત્યાભૂતસંપ્લવમ્
દિવ્ય યાનમાં બેઠો, અપ્સરાઓ દ્વારા વખાણવામાં, શિવ સમાન બલથી સજ્જ, એ સૃષ્ટિના વિલય સુધી રહે છે.
શુક્લતીર્થે તુ યા નારી દદાતિ કનકં શુભમ્ । ઘૃતેન સ્નાપયેદ્દેવં કુમારં ચાભિપૂજયેત્
શુક્લતીર્થમાં જે સ્ત્રી શુભ સોનુ આપે છે, ઘીથી દેવને સ્નાન કરાવે છે અને કુમારની પણ પૂજા કરે છે—
એવં યા કુરુતે ભક્ત્યા તસ્યાઃ પુણ્યફલં શૃણુ । મોદતે દેવલોકસ્થા યાવદિંદ્રાશ્ચતુર્દશ
જે સ્ત્રી ભક્તિથી આ કરે છે, તેના પુણ્યનું ફળ સાંભળો: તે દેવલોકમાં રહે છે અને ચૌદ ઇન્દ્રોની રાજનીતિ જેટલો સમય આનંદ કરે છે.
અયને વા ચતુર્દશ્યાં સંક્રાંતૌ વિષુવે તથા । સ્નાત્વા તુ સોપવાસઃ સ નિર્જિતાત્મા સમાહિતઃ
સૂર્યના ઉત્તરાયણ કે દક્ષિણાયણ, ચતુર્દશી, સંક્રાંતિ, કે વિષ્ણુવ પર, જે માણસ ઉપવાસ કરીને, મનને સંયમમાં રાખીને અને એકાગ્રતાથી સ્નાન કરે છે—
દાનં દદ્યાદ્યથાશક્ત્યા પ્રીયેતાં હરિશંકરૌ । શુક્લતીર્થપ્રભાવેણ સર્વં ભવતિ ચાક્ષયમ્
તે પોતાની શક્તિ પ્રમાણે દાન આપે અને હરિ તથા શંકરાની કૃપા મેળવવા પ્રયત્ન કરે; શુક્લ તીર્થની મહિમાથી બધું અક્ષય બની જાય છે.
અનાથં દુર્ગતં વિપ્રં નાથવંતમથાપિ વા । ઉદ્વાહયતિ યસ્તીર્થે તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
જે તીર્થમાં અનાથ, દુર્ગત, કે અનાથ બ્રાહ્મણનું લગ્ન કરાવે છે, તેના પુણ્યનું ફળ સાંભળો—
યાવત્તદ્રોમસંખ્યા તુ તત્પ્રસૂતિકુલેષુ ચ । તાવદ્વર્ષસહસ્રાણિ શિવલોકે મહીયતે
જે બ્રાહ્મણ અને તેના કુળમાં જેટલા વાળ છે, એટલા વર્ષો સુધી, શિવલોકમાં તે મહિમા પામે છે.
નારદ ઉવાચ- તતસ્તુ નરકં ગચ્છેત્સ્નાનં તત્ર સમાચરેત્ । સ્નાતમાત્રો નરસ્તત્ર નરકં તત્ર પશ્યતિ
નારદે કહ્યું: પછી માણસ નરકમાં જાય છે; ત્યાં સ્નાન કરવું જોઈએ. ત્યાં સ્નાન કરતાં જ, તે નરકને જોઈ લે છે.
અસ્યતીર્થસ્ય માહાત્મ્યં શૃણુ ત્વં પાંડુનંદન । તસ્મિંસ્તીર્થે તુ રાજેંદ્ર યાન્યસ્થીનિ વિનિક્ષિપેત્
પાંડુપુત્ર, આ તીર્થની મહિમા સાંભળો. રાજા, જે આ તીર્થમાં હાડકાં મૂકે છે—
વિલયં યાંતિ સર્વાણિ રૂપવાન્જાયતે નરઃ । ગોતીર્થં તુ તતો ગચ્છેદ્દૃષ્ટ્વા પાપાત્પ્રમુચ્યતે
બધાં હાડકાં વિલય પામે છે અને તે માણસ સુંદર રૂપમાં જન્મે છે. પછી ગોતીર્થમાં જઈને, તેને જોઈને પાપમાંથી મુક્તિ મળે છે.
તતો ગચ્છેત રાજેંદ્ર કપિલાતીર્થમુત્તમમ્ । તત્ર સ્નાત્વા નરો રાજન્ગોસહસ્રફલં લભેત્
પછી, રાજા, ઉત્તમ કપિલા તીર્થમાં જવું જોઈએ. ત્યાં સ્નાન કરીને, માણસને હજાર ગાયોના પુણ્યનું ફળ મળે છે.
જ્યેષ્ઠમાસે તુ સંપ્રાપ્તે ચતુર્દશ્યાં વિશેષતઃ । તત્રોપોષ્ય નરો ભક્ત્યા કપિલાં યઃ પ્રયચ્છતિ
જ્યારે જ્યેષ્ઠ માસ આવે, ખાસ કરીને ચતુર્દશી પર, જે માણસ ઉપવાસ અને ભક્તિથી ત્યાં કપિલા ગાય આપે છે—
ઘૃતેન દીપં પ્રજ્વાલ્ય ઘૃતેન સ્નાપયેચ્છિવમ્ । સઘૃતં શ્રીફલં દત્વા કૃત્વા ચાંતે પ્રદક્ષિણમ્
ઘીથી દીવો પ્રગટાવે, ઘીથી શિવને સ્નાન કરાવે, ઘી સાથે શ્રીફળ આપે અને અંતે પ્રદક્ષિણા કરે—
ઘંટાભરણસંયુક્તાં કપિલાં યઃ પ્રયચ્છતિ । શિવતુલ્યો નરો ભૂત્વા ન ચેહ જાયતે પુનઃ
જે કપિલા ગાય ઘંટાના આભૂષણોથી સજાવીને આપે છે, તે માણસ શિવ સમાન બની જાય છે અને ફરીથી આ દુનિયામાં જન્મે નથી.
અંગારકદિને પ્રાપ્તે ચતુર્થ્યાં તુ વિશેષતઃ । સ્નાપયિત્વા શિવં ભક્ત્યા બ્રાહ્મણેભ્યસ્તુ ભોજનમ્
અંગારકના દિવસે, ખાસ કરીને ચતુર્થી પર, ભક્તિથી શિવને સ્નાન કરાવી, બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું જોઈએ.
અંગારકનવમ્યાં તુ અમાવસ્યાં તથૈવ ચ । સ્નાપયેત્તત્ર યત્નેન રૂપવાન્સુભગો ભવેત્
અંગારક નવમી અને અમાવસ્યા પર, ત્યાં પ્રયત્નપૂર્વક શિવને સ્નાન કરાવવું, અને તે માણસ સુંદર અને ભાગ્યશાળી બને છે.
ઘૃતેન સ્નાપયેલ્લિંગં પૂજયેદ્ભક્તિતો દ્વિજાન્ । પુષ્પકેણ વિમાનેન સહસ્રૈઃ પરિવારિતઃ
ઘીથી લિંગને સ્નાન કરાવે, ભક્તિથી દ્વિજોને પૂજે, અને પુષ્પક વિમાનમાં હજારો લોકો સાથે ઘેરાય—
શૈવં પદમવાપ્નોતિ નાત્ર ચાભિગતં ભવેત્ । અક્ષયં મોદતે કાલં યથા રુદ્રસ્તથૈવ ચ
તે શૈવ લોક પામે છે અને પાછો અહીં જન્મે નથી; રુદ્ર જેવું અક્ષય આનંદ માણે છે.
યદા તુ કર્મસંયોગાન્મર્ત્યલોકમુપાગતઃ । રાજા ભવતિ ધર્મિષ્ઠો રૂપવાન્જાયતે બલી
જ્યારે કર્મના સંયોગથી માણસ મર્ત્યલોકમાં આવે છે, ત્યારે તે ધર્મનિષ્ઠ રાજા બને છે, સુંદર અને બળવાન જન્મે છે.
તતો ગચ્છેત રાજેંદ્ર ઋષિતીર્થમનુત્તમમ્ । તૃણબિંદુઋષિર્નામ શાપદગ્ધો વ્યવસ્થિતઃ
પછી, રાજા, શ્રેષ્ઠ ઋષિ તીર્થમાં જવું જોઈએ, જ્યાં તૃણબિંદુ ઋષિ, શાપગ્રસ્ત, નિવાસ કરે છે.
તસ્યતીર્થપ્રભાવેણ પાપમુક્તોઽભવદ્દ્વિજઃ । તતો ગચ્છેત રાજેંદ્ર ગણેશ્વરમનુત્તમમ્
તે તીર્થની મહિમાથી તે દ્વિજ પાપમુક્ત થયો; પછી, રાજા, તેને ગણેશ્વર ભગવાન પાસે જવું જોઈએ.
શ્રાવણેમાસિ સંપ્રાપ્તે કૃષ્ણપક્ષે ચતુર્દશીમ્ । સ્નાતમાત્રો નરસ્તત્ર રુદ્રલોકે મહીયતે
શ્રાવણ મહિનામાં, કૃષ્ણ પક્ષની ચૌદશને ત્યાં સ્નાન કરનાર મનુષ્યને રુદ્રલોકમાં બહુ માન મળે છે.