તત્ર સ્નાત્વા તુ રાજેંદ્ર સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે । શુક્લતીર્થસ્ય ચોત્પત્તિં શૃણુ ત્વં પાંડુનંદન
રાજા, ત્યાં સ્નાન કરીને બધા પાપોથી મુક્ત થાય છે; હવે, પાંડુપુત્ર, શુકલતીર્થની ઉત્પત્તિ સાંભળો.
હિમવચ્છિખરે રમ્યે નાનાધાતુવિચિત્રિતે । તરુણાદિત્યસંકાશે તપ્તકાંચનસંનિભે
હિમવતની સુંદર શિખર પર, વિવિધ ધાતુઓથી શોભિત, ઉગતા સૂર્ય જેવી તેજસ્વી અને પિગળેલા સોનાની જેમ ઝલકતી,
વજ્રસ્ફટિકસોપાને ચિત્રપટ્ટશિલાતલે । જાંબૂનદમયે દિવ્યે નાના પદ્મોપશોભિતે
વજ્ર અને સ્ફટિકના પગથિયાં, રંગબેરંગી પથ્થરની જમીન, જાંબુનદ સોનાથી બનેલી દિવ્ય જગ્યા, વિવિધ કમળોથી શોભાયમાન,
તત્રાસીનં મહાદેવં સર્વજ્ઞં પ્રભુમવ્યયમ્ । લોકાનુગ્રાહકં શાંતં ગણવૃંદૈઃ સમાવૃતમ્
ત્યાં મહાદેવ, સર્વજ્ઞ, અવિનાશી પ્રભુ, લોકહિતકારી અને શાંત, અનેક ગણો સાથે બેઠા છે.
સ્કંદનંદિમહાકાલૈર્વીરભદ્ર ગણાદિભિઃ । ઉમયા સહિતં દેવં માર્કંડઃ પરિપૃચ્છતિ
સ્કંદ, નંદી, મહાકાળ, વીરભદ્ર અને અન્ય ગણો સાથે, ઉમા સાથે ભગવાન બેઠા છે; માર્કંડેય ત્યાં જઈને પૂછે છે.
દેવદેવ મહાદેવ ઇન્દ્ર કામાદિ સંસ્તુત । સંસારભવભીતોહં સુખોપાયં બ્રવીહિ મે
દેવોમાં દેવ, મહાદેવ, ઇન્દ્ર અને કામાદિ દ્વારા પ્રશંસિત, હું સંસારથી ડર્યો છું—મને સુખનો ઉપાય કહો.
ભગવન્ભૂતભવ્યેશ સર્વપાપપ્રણાશનમ્ । તીર્થાનાં પરમં તીર્થં તદ્વદસ્વ મહેશ્વર
ભગવાન, ભૂત-ભવિષ્યના સ્વામી, બધા પાપોનો નાશક, મહેશ્વર, તીર્થોમાં શ્રેષ્ઠ તીર્થ કયું છે તે કહો.
ઈશ્વર ઉવાચ- શૃણુવિપ્ર મહાભાગ સર્વશાસ્ત્રવિશારદ । સ્નાનાદિ કુરુ ગચ્છ ત્વં ઋષિસંઘૈસ્સમાવૃતઃ
ઈશ્વર કહે છે: સાંભળો, શુભ અને સર્વશાસ્ત્રમાં નિપુણ મુનિ, સ્નાન વગેરે વિધિ કરો અને ઋષિગણ સાથે જાઓ.
મન્વત્રિ યાજ્ઞવલ્ક્યાશ્ચ કાશ્યપશ્ચૈવ અંગિરાઃ । યમાપસ્તંબ સંવર્તાઃ કાત્યાયનબૃહસ્પતી
મનુ, અત્રિ, યાજ્ઞવલ્ક્ય, કાશ્યપ, અંગિરસ, યમ, અપસ્તંબ, સંવર્ત, કાત્યાયન અને બૃહસ્પતિ—
નારદો ગૌતમશ્ચૈવ પૃચ્છંતિ ધર્મકાંક્ષિણઃ । ગંગાકનખલે પુણ્યા પ્રયાગં પુષ્કરં ગયા
નારદ અને ગૌતમ પણ, ધર્મની ઇચ્છા રાખીને, પુણ્યસ્થળો વિશે પૂછે છે: ગંગા કનખલ ખાતે, પ્રયાગ, પુષ્કર અને ગયા,
કુરુક્ષેત્રં તુ પુણ્યં ચ રાહુગ્રસ્તે દિવાકરે । દિવા વા યદિ વા રાત્રૌ શુક્લતીર્થં મહાફલમ્
કુરુક્ષેત્ર પણ પુણ્ય છે, જ્યારે રાહુ સૂર્યને ગ્રસે છે, દિવસ હોય કે રાત—શુકલતીર્થ મહાન ફળ આપે છે.
દર્શનાત્સ્પર્શનાચ્ચૈવ સ્નાનાદ્ધ્યાનાત્તપોર્જનાત્ । હોમાચ્ચૈવોપવાસાચ્ચ શુક્લતીર્થફલં મહત્
દ્રશન, સ્પર્શ, સ્નાન, ધ્યાન, તપ, હવન અને ઉપવાસથી, શુકલતીર્થનું મહાન ફળ મળે છે.
શુક્લતીર્થં મહાપુણ્યં નદ્યાં તુ સંવ્યવસ્થિતમ્ । ચાણિક્યોનામ રાજર્ષિઃ સિદ્ધિં તત્ર સમાગતઃ
પવિત્ર અને મહાપુણ્યવંત શુક્લતીર્થ, જે નદીના કિનારે સ્થિત છે, ત્યાં ચાણિક્ય નામના રાજઋષિએ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી હતી.
એતત્ક્ષેત્રં સમુત્પન્નં યોજનાવૃત્તિસંસ્થિતમ્ । શુક્લતીર્થં મહાપુણ્યં સર્વપાપપ્રણાશનમ્
આ પવિત્ર સ્થાન, એક યોજનની પરિધિમાં આવેલું, એ મહાપુણ્યવંત શુક્લતીર્થ છે, જે સર્વ પાપોને નાશ કરે છે.
પાદપાગ્રેણ દૃષ્ટેન બ્રહ્મહત્યાં વ્યપોહતિ । અહમત્ર ઋષિશ્રેષ્ઠ તિષ્ઠામિ હ્યુમયા સહ
પગના અંગૂઠાથી માત્ર દર્શન કરવાથી બ્રાહ્મણહત્યાનું પાપ દૂર થાય છે; હે ઋષિ શ્રેષ્ઠ, હું અહીં ઉમા સાથે વસું છું.
વૈશાખે વિમલે માસિ કૃષ્ણપક્ષે ચતુર્દશી । કૈલાસાચ્ચાપિ નિર્ગત્ય તત્ર સંનિહિતો હ્યહમ્
વૈશાખના શુદ્ધ માસમાં, કૃષ્ણપક્ષની ચતુર્દશી દિવસે, હું કૈલાસથી આવીને અહીં હાજર રહું છું.
દેવકિન્નરગંધર્વાઃ સિદ્ધવિદ્યાધરાસ્તથા । ગણાશ્ચાપ્સરસો નાગાઃ સર્વે દેવાઃ સમાગતાઃ
દેવતા, કિનાર, ગંધર્વ, સિદ્ધ, વિદ્યાધર, ગણ, અપ્સરા, નાગ અને બધા દેવો અહીં એકત્ર થાય છે.
ગગનસ્થાસ્તુ તિષ્ઠંતિ વિમાનૈઃ સર્વકામકૈઃ । શુક્લતીર્થે તુ રાજેંદ્ર આગતા ધર્મકાંક્ષિણઃ
હે રાજા, ધર્મની ઈચ્છા રાખનાર લોકો શુક્લતીર્થમાં આવે છે; અને જે આકાશમાં વસે છે, તેઓ પોતાના વિમાનમાં રહીને સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરે છે.
રજકેન યથા વસ્ત્રં શુક્લં ભવતિ વારિણા । આજન્મસંચિતં પાપં શુક્લતીર્થે વ્યપોહતિ
જેમ ધોબી પાણીથી કપડાં સફેદ કરે છે, તેમ જન્મથી સંચિત પાપો શુક્લતીર્થમાં ધોઈ જાય છે.
સ્નાનં દાનં મહાપુણ્યં માર્કંડ ઋષિસત્તમ । શુક્લતીર્થાત્પરં તીર્થં ન ભૂતં ન ભવિષ્યતિ
અહીં સ્નાન અને દાન મહાપુણ્યદાયી છે, હે મહાન ઋષિ માર્કંડેય; શુક્લતીર્થથી શ્રેષ્ઠ તીર્થ ક્યારેય ન હતું અને ન રહેશે.
પૂર્વે વયસિ કર્માણિ કૃત્વા પાપાનિ માનવઃ । અહોરાત્રોપવાસેન શુક્લતીર્થે વ્યપોહતિ
પહેલાં જીવનમાં કરેલા પાપો, માનવ શુક્લતીર્થમાં દિવસ-રાત ઉપવાસ કરીને દૂર કરી શકે છે.
તપસા બ્રહ્મચર્યેણ યજ્ઞૈર્દાનેન વા પુનઃ । દેવદાનેન યા પુષ્ટિર્ન સા ક્રતુશતૈરપિ
તપ, બ્રહ્મચર્ય, યજ્ઞ, દાન અને દેવોને આપેલા દાનથી જે પુષ્ટિ મળે છે, એ સો યજ્ઞોથી પણ પ્રાપ્ત થતી નથી.
કાર્તિકસ્ય ચ માસસ્ય કૃષ્ણપક્ષે ચતુર્દશી । ઘૃતેન સ્નાપયેદ્દેવમુપોષ્ય પરમેશ્વરમ્
કાર્તિક માસના કૃષ્ણપક્ષની ચતુર્દશી દિવસે, ઉપવાસ કરીને પરમેશ્વરને ઘીથી સ્નાન કરાવવું જોઈએ.
એકવિંશત્કુલોપેતો ન ચ્યવેચ્ચૈશ્વરાત્પદાત્ । શુક્લતીર્થં પરં તીર્થમૃષિસિદ્ધનિષેવિતમ્
એકવીસ પેઢીઓ સાથે રહેનાર વ્યક્તિ ઈશ્વરપદથી ક્યારેય ખસી નથી; શુક્લતીર્થ એ ઋષિ અને સિદ્ધો દ્વારા સેવિત શ્રેષ્ઠ તીર્થ છે.
તત્ર સ્નાત્વા તતો રાજન્પુનર્જન્મ ન વિદ્યતે । સ્નાત્વા વૈ શુક્લતીર્થેપિ અર્ચયેદ્વૃષભધ્વજમ્
હે રાજા, ત્યાં સ્નાન કર્યા પછી પુનર્જન્મ નથી રહેતું; અને શુક્લતીર્થમાં સ્નાન કરીને વૃષભધ્વજ ભગવાનની પૂજા કરવી જોઈએ.
જાગરં કારયેત્તત્ર નૃત્યગીતાદિમંગલૈઃ । પ્રભાતે શુક્લતીર્થે તુ સ્નાનં વૈ દેવતાર્ચનમ્
ત્યાં જાગરણ કરવું, નૃત્ય અને ગીતથી શુભતા લાવવી; સવારે શુક્લતીર્થમાં સ્નાન કરીને દેવતાઓની પૂજા કરવી.
આચાર્યં ભોજયેત્પશ્ચાચ્છિવવ્રતપરઃ શુચિઃ । ભોજનં ચ યથાશક્ત્યા વિત્તશાઠ્યં ન કારયેત્
પછી, શિવવ્રતને અનુસરીને, શુદ્ધ મનથી આચાર્યને ભોજન કરાવવું; અને પોતાની શક્તિ પ્રમાણે ભોજન આપવું, ધન અંગે કાપટ ન કરવું.
પ્રદક્ષિણં તતઃ કૃત્વા શનૈર્દેવાંતિકં વ્રજેત્ । એવં વૈ કુરુતે યસ્તુ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
પછી, પ્રદક્ષિણ કરીને ધીમે ધીમે દેવતાની પાસે જવું; જે આ રીતે કરે છે, તેના પુણ્યફળ વિશે સાંભળો.
દિવ્યયાનસમારૂઢસ્તૂયમાનોઽપ્સરોગણૈઃ । શિવતુલ્યબલોપેતસ્તિષ્ઠત્યાભૂતસંપ્લવમ્
દિવ્ય યાનમાં બેઠો, અપ્સરાઓ દ્વારા વખાણવામાં, શિવ સમાન બલથી સજ્જ, એ સૃષ્ટિના વિલય સુધી રહે છે.
શુક્લતીર્થે તુ યા નારી દદાતિ કનકં શુભમ્ । ઘૃતેન સ્નાપયેદ્દેવં કુમારં ચાભિપૂજયેત્
શુક્લતીર્થમાં જે સ્ત્રી શુભ સોનુ આપે છે, ઘીથી દેવને સ્નાન કરાવે છે અને કુમારની પણ પૂજા કરે છે—