ઉભયોર્વીરયોર્યુદ્ધં દેવવિસ્મયકારકમ્ । તદા આસીન્મહાપ્રાજ્ઞ દારુણં ભીતિદાયકમ્
બન્ને વીરોએ જે યુદ્ધ કર્યું, તે દેવતાઓને આશ્ચર્યમાં મૂકી દેતું હતું; એ સમયે વિદ્વાનોને એ યુદ્ધ ખૂબ જ ભયાનક અને ભયજનક લાગ્યું.
સુબાણૈર્નિશિતૈસ્તીક્ષ્ણૈઃ કંકપત્રૈઃ શિલીમુખૈઃ । હુંડેન તાડિતો રાજા સુબાહ્વોરંતરે તદા
હુંડાએ તીક્ષ્ણ અને કઠોર બાણો, ગીધના પાંખવાળા અને પથ્થરનાં અગ્રવાળા, રાજાના બળવાન હાથોની વચ્ચે વાગાડ્યા અને તેને ઘાયલ કર્યો.
સુભાલે પંચભિર્બાણૈર્વિદ્ધઃ ક્રુદ્ધોઽભવત્તદા । સવિદ્ધસ્તુ તદા બાણૈરધિકં શુશુભે નૃપઃ
પાંચ બાણો હાથમાં વાગતાં રાજા ક્રોધિત થયો; છતાં એ બાણોથી ઘાયલ થયેલો રાજા વધુ તેજસ્વી લાગતો હતો.
સારુણઃ કરમાલાભિરુદયંશ્ચ દિવાકરઃ । રુધિરેણ તુ દિગ્ધાંગો હેમબાણૈસ્તનુસ્થિતૈઃ
જેમ લાલ કિરણો સાથે સૂર્ય ઉગે છે, તેમ રાજાનું શરીર લોહીથી લથપથ અને સોનાના બાણોથી શોભિત લાગતું હતું.
સૂર્યવચ્છોભતે રાજા પૂર્વકાલસ્ય ચાંબરે । દૃષ્ટ્વા તુ પૌરુષં તસ્ય દાનવં વાક્યમબ્રવીત્
પહેલાના સમયમાં રાજા આકાશમાં સૂર્ય જેવો તેજસ્વી લાગતો હતો. તેણે એ દાનવનું પરાક્રમ જોઈને કહ્યું—
તિષ્ઠતિષ્ઠ ક્ષણં દૈત્ય પશ્ય મે લાઘવં પુનઃ । ઇત્યુક્ત્વા તુ રણે દૈત્યં જઘાન દશભિઃ શરૈઃ
'થેર, થેર, થોડીવાર ઊભો રહેજે દૈત્ય! ફરી એકવાર મારું ચપળપણું જોઈ લે.' એમ કહી તેણે યુદ્ધમાં દૈત્યને દસ બાણો મારીને ઘાયલ કર્યો.
મુખે ભાલે હતસ્તેન મૂર્ચ્છિતો નિપપાત હ । પશ્યામાનૈઃ સુરૈર્દિવ્યૈ રથોપરિ મહાબલઃ
એના મારથી દૈત્યના મુખ અને કપાળમાં ઘા પડ્યા, અને મહાબલી બેભાન થઈને રથ પર પડી ગયો. દેવતાઓએ આ દૃશ્ય દૈવી દ્રષ્ટિથી જોયું.
દેવૈશ્ચ ચારણૈઃ સિદ્ધૈઃ કૃતઃ શબ્દઃ સુહર્ષજઃ । જયજયેતિ રાજેંદ્ર શંખાન્દધ્મુઃ પુનઃ પુનઃ
દેવતાઓ, ચરણો અને સિદ્ધોએ આનંદથી જય જયકાર કર્યો. 'જય! જય! રાજા!' એમ કહીને વારંવાર શંખ વગાડ્યા.
સકોલાહલશબ્દસ્તુ તુમલો દેવતેરિતઃ । કર્ણરંધ્રમાવિવેશ હુંડસ્ય મૂર્છિતસ્ય ચ
દેવતાઓએ કરેલો એ ગજબનો ગુંજારો અવાજ, બેભાન પડેલા હુંડાના કાનમાં પહોંચી ગયો.
શ્રુત્વા સધનુરાદાય બાણમાશીવિષોપમમ્ । સ્થીયતાં સ્થીયતાં યુદ્ધે ન મૃતોસ્મિ ત્વયા હતઃ
એ અવાજ સાંભળી, તેણે ધનુષ્ય અને ઝેરી સાપ જેવો બાણ હાથમાં લીધો અને કહ્યું: 'યુદ્ધમાં ઊભા રહો, ઊભા રહો! હું મર્યો નથી, તું મને મારી શક્યો નથી.'
ઇત્યુક્ત્વા પુનરુત્થાય લાઘવેન સમન્વિતઃ । એકવિંશતિભિર્બાણૈર્નહુષં ચાહનત્પુનઃ
આમ કહી, ફરીથી ચપળતાથી ઊભો રહી, તેણે એકવીસ બાણો વડે નહુષને ફરી ઘાયલ કર્યો.
એકેન મુષ્ટિમધ્યે તુ ચતુર્ભિર્બાહુમધ્યતઃ । ચતુર્ભિશ્ચ મહાશ્વાંશ્ચ છત્રમેકેન તેન વૈ
એક બાણથી તેણે મુઠ્ઠીના વચમાં ઘા કર્યો, ચાર બાણથી હાથના મધ્ય ભાગે, ચાર બાણથી મહાન ઘોડાઓને અને એક બાણથી છત્રને ઘાયલ કર્યા.
પંચભિર્માતલિં વિદ્ધ્વા રથનીડં તુ સપ્તભિઃ । ધ્વજદંડં ત્રિભિસ્તીક્ષ્ણૈર્દાનવઃ શિખિપત્રિભિઃ
પાંચ બાણથી માતલિને, સાત બાણથી રથના મંચને અને ત્રણ તીક્ષ્ણ મોરપાંખવાળા બાણોથી ધ્વજદંડને ઘાયલ કર્યો.
આદાનં તુ નિદાનં તુ લક્ષમોક્ષં દુરાત્મનઃ । લાઘવં તસ્ય સંદૃષ્ટ્વા દેવતા વિસ્મયંગતાઃ
એ દૈત્યની ધનુષ્ય ખેંચવાની, નિશાન લગાડવાની અને બાણ છોડવાની કુશળતા જોઈને દેવતાઓ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.
તસ્ય પૌરુષમાપશ્ય સ રાજા દાનવોત્તમમ્ । શૂરોસિ કૃતવિદ્યોસિ ધીરોસિ રણપંડિતઃ
એ રાજાએ દૈત્યશ્રેષ્ઠનું પરાક્રમ જોઈને કહ્યું: 'તું શૂરવીર છે, વિદ્યા પ્રાપ્ત છે, સ્થિર છે અને યુદ્ધમાં નિષ્ણાત છે.'
ઇત્યુક્વા દાનવં તં તુ ધનુર્વિસ્ફાર્ય ભૂપતિઃ । માર્ગણૈર્દશભિસ્તં તુ વિવ્યાધ લઘુવિક્રમઃ
આમ કહીને રાજાએ ધનુષ્ય ખેંચ્યું અને ઝડપથી દસ બાણો વડે દૈત્યને ઘાયલ કર્યો.
ત્રિભિર્ધ્વજં પ્રચિચ્છેદ સ પપાત ધરાતલે । તુરગાન્પાતયામાસ ચતુર્ભિસ્તસ્ય સાયકૈઃ
ત્રણ બાણથી ધ્વજ કાપી પૃથ્વી પર પાડી દીધો અને ચાર બાણથી ઘોડાઓને નીચે પાડી દીધા.
એકેન છત્રં તસ્યાપિ ચકર્ત લઘુવિક્રમઃ । દશભિઃ સારથિસ્તસ્ય પ્રેષિતો યમમંદિરમ્
એક બાણથી ઝડપથી છત્ર કાપી નાખ્યું અને દસ બાણથી રથચાલકને યમલોક મોકલી દીધો.
દંશનં દશભિશ્છિત્ત્વા શરૈશ્ચ વિદલીકૃતઃ । સર્વાંગેષુ ચ ત્રિંશદ્ભિર્વિવ્યાધ દનુજેશ્વરમ્
દસ બાણથી દાંતકાપ કાપી નાખ્યો, તેને તૂટી નાંખ્યો અને ત્રીસ બાણોથી દૈત્યરાજના સર્વાંગમાં ઘા કર્યા.
હતાશ્વો વિરથો જાતો બાણપાણિર્ધનુર્ધરઃ । અભ્યધાવત્સ વેગેન વર્ષયન્નિશિતૈઃ શરૈઃ
ઘોડા મરી ગયા, રથ તૂટી ગયો, પણ ધનુષ્ય હાથમાં લઈને તીરંદાજ ઝડપથી આગળ વધ્યો અને તીક્ષ્ણ બાણોની વરસાદ વરસાવી.
ખડ્ગચર્મધરો દૈત્યો રાજાનં તમધાવત । ધાવમાનસ્ય હુંડસ્ય ખડ્ગં ચિચ્છેદ ભૂપતિઃ
દૈત્ય ખડગ અને ઢાલ લઈને રાજા સામે દોડી આવ્યો; હુંડા દોડી રહ્યો ત્યારે રાજાએ તેનો ખડગ કાપી નાખ્યો.
ક્ષુરપ્રૈર્નિશિતૈર્બાણૈશ્ચર્મ ચિચ્છેદ ભૂપતિઃ । અથ હુંડઃ સ દુષ્ટાત્મા સમાલોક્ય સમંતતઃ
પાતાળ જેવી ધારવાળા તીક્ષ્ણ બાણોથી રાજાએ તેની ઢાલ પણ કાપી નાખી; પછી એ દુષ્ટ હુંડાએ ચારે બાજુ નજર કરી.
જગ્રાહ મુદ્ગરં તૂર્ણં મુમોચ લઘુવિક્રમઃ । વજ્રવેગં સમાયાંતં દદૃશે નૃપતિસ્તદા
તે સમયે તેણે ઝડપથી ગદા પકડી અને હલકાપણે ફેંકી; રાજાએ તેને વીજળી જેવી ઝડપથી આવતી જોઈ.
મુદ્ગરં સ્વનવંતં ચાપાતયદંબરાત્તતઃ । દશભિર્નિશિતૈર્બાણૈઃ ક્ષુરપ્રૈશ્ચ સ્વવિક્રમાત્
પછી તેણે પોતાની શક્તિથી દસ તીખા બાણો અને કટારાવાળા તીરો વડે ગદાની ગર્જના કરતા આકાશમાંથી નીચે પાડી દીધી.
મુદ્ગરં પતિતં દૃષ્ટ્વા દશખણ્ડમયં ભુવિ । ગદામુદ્યમ્ય વેગેન રાજાનમભ્યધાવત
ગદા જમીન પર પડીને દસ ભાગમાં તૂટી ગઈ તે જોઈ, તેણે જોરથી પોતાની ગદા ઉંચકી અને રાજા પર દોડી ગયો.
ખડ્ગેન તીક્ષ્ણધારેણ તસ્ય બાહું વિચિચ્છિદે । સગદં પતિતં ભૂમૌ સાંગદં કટકાન્વિતમ્
પછી તીખી ધારવાળી તલવારથી તેણે તેનો હાથ કપાઈ નાખ્યો, જેમાં ગદા, કડાં અને કંકણ પહેરેલા હતા, અને ગદા જમીન પર પડી ગઈ.
મહારાવં તતઃ કૃત્વા વજ્રસ્ફોટસમં તદા । રુધિરેણાપિ દિગ્ધાંગો ધાવમાનો મહાહવે
પછી તેણે વીજળીના ગજ્જન જેવી ભયાનક ગર્જના કરી, લોહીથી લથબથ શરીરે મહાસંગ્રામમાં દોડતો રહ્યો.
ક્રોધેન મહતાવિષ્ટો ગ્રસ્તુમિચ્છતિ ભૂપતિમ્ । દુર્નિવાર્યઃ સમાયાતઃ પાર્શ્વં તસ્ય ચ ભૂપતેઃ
મોટા ક્રોધથી ભરાઈને તે રાજાને ભક્ષી જવા ઈચ્છતો હતો; અવરોધી ન શકાય એવો તે રાજાના બાજુમાં આવી પહોંચ્યો.
નહુષેણ મહાશક્ત્યા તાડિતો હૃદિ દાનવઃ । પતિતઃ સહસા ભૂમૌ વજ્રાહત ઇવાચલઃ
નહુષે મહા શક્તિથી તેના હૃદયમાં આઘાત કર્યો, તો દાનવ વીજળી પડેલા પર્વત જેવી રીતે અચાનક જમીન પર પડી ગયો.
તસ્મિન્દૈત્યે ગતે ભૂમાવિતરે દાનવા ગતાઃ । વિવિશુઃ કતિ દુર્ગેષુ કતિ પાતાલમાશ્રિતાઃ
તે દાનવ જમીન પર પડતાં બાકીના દાનવો ભાગી ગયા; કેટલાંક કિલ્લામાં છુપાઈ ગયા, કેટલાંક પાતાળમાં જઈ છુપાયા.