યદ્યત્ત્વં વાંછસે દેવ તત્સર્વં હિ દદામિ તે । અનેન વજ્રયોગેન શીઘ્રં વૃત્રં હનિષ્યસિ
દેવ, તું જે કંઈ ઈચ્છે છે, એ બધું હું તને આપું છું. આ વજ્રના સંયોગથી તું વૃત્રને ઝડપથી મારે છે.
શક્ર ઉવાચ। ભગવંસ્ત્વત્પ્રસાદેન દિતિજં ચ દુરાસદમ્ । વજ્રેણ નિહનિષ્યામિ પશ્યતસ્તે સુરોત્તમ
શક્ર બોલ્યો: ભગવાન, આપની કૃપાથી હું દિતિના દુર્લભ પુત્રને વજ્રથી મારીશ, એ પણ આપના દર્શનમાં, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ.
એવમુક્ત્વા તદા ઇંદ્રો ગતવાંશ્ચાસુરં પ્રતિ । તદા દુંદુભયો નેદુર્દેવસૈન્યે વિશેષતઃ
આ રીતે કહીને, ઇન્દ્ર અસુર તરફ ગયો. ત્યારે દેવસૈનામાં વિશેષ કરીને દુન્દુભિઓ વાગવા લાગી.
મૃદંગ ડિંડિમાશ્ચૈવ ભેરી તૂર્યાણ્યનેકશઃ । અસુરાણાં ચ સર્વેષાં વૃત્તિલોભો મહાનભૂત
મૃદંગ, ડિંડિમ, ભેરી અને અનેક વાદ્યો વગાડવામાં આવ્યા. બધા અસુરોમાં મોટો લોભ જાગ્યો.
બલવાન્મઘવા ચૈવ ક્ષણેન સમજાયત્ । તમાવિષ્ટં તતો જ્ઞાત્વા ઋષયઃ પન્નગાસ્તથા
બળવાન મઘવાન તરત જ પ્રગટ થયો. તેને આવૃત્ત જોઈને ઋષિઓ અને નાગોએ પણ એ ઓળખી લીધું.
સ્તુવંતિ શક્રમીશાનં સ્તુત્યા જયજયેતિ ચ । ગચ્છતસ્તસ્ય શક્રસ્ય યુદ્ધકામસ્ય સન્નિધૌ । ઋષિભિઃ સ્તૂયમાનસ્ય રૂપમાસીત્સુદુર્ભરમ્
ઋષિઓએ શક્ર, ઈશાનનું સ્તુતિ અને જયજયકારથી ગાન કર્યું. યુદ્ધ માટે ઉત્સુક શક્ર જ્યારે જઈ રહ્યો હતો, ત્યારે ઋષિઓએ તેની સ્તુતિ કરતા, તેનું રૂપ સહન કરવું અતિ કઠિન બન્યું.
મહાદેવ ઉવાચ। વૃત્રસ્યસહસા દેવિ તદા સંગ્રામમૂર્દ્ધનિ । અભવન્યાનિ લિંગાનિ શરીરે તાનિ મે શૃણુ
મહાદેવ બોલ્યા: દેવી, વૃત્ર સાથેના યુદ્ધના શિખરે, મારા શરીરે અનેક લિંગો પ્રગટ થયા. એ બધું સાંભળ.
જ્વલતાસ્યોભવદ્ધોરો વૈવર્ણ્યમભવત્પરમ્ । ગાત્રકંપશ્ચ સુમહાન્શ્વાસઃ સોષ્મા વ્યજાયત્
પ્રજ્વલિત મુખ દેખાયું, શરીરમાં ભારે ફિકાશ આવી, અંગોમાં કંપન અને ઉગ્ર ઉશ્કેરાટ સાથે શ્વાસ પણ જોરદાર થયો.
રોમહર્ષશ્ચ તીવ્રોઽભૂચ્છ્વાસશ્ચૈવ મહાનભૂત્ । નિષ્પપાત મહાઘોરા ઉલ્કાઃ પાર્શ્વં પ્રપેદિરે
શરીરે રોંવાટા ઉભા થઈ ગયા, ભારે કંપન શરૂ થયું અને એક મોટો ઉચ્છ્વાસ નીકળ્યો; ભયાનક ઉલ્કાઓ પડીને બાજુએ વાગી.
ગૃધ્રા વટાઃ શ્યેન કંકા વચો મુંચન્સુદારુણાઃ । વૃત્રસ્યોપરિ તે સર્વે ચક્રવત્પરિબભ્રમુઃ
ગિધ, વટવાઘડ, શ્યેન અને કાંક જેવા પક્ષીઓ ભયજનક અવાજો કરતા, બધા વૃત્રના ઉપર ચક્રની જેમ ફરતા.
તતઃ સ ગજમાસ્થાય ઇંદ્રસ્તત્ર સમાગતઃ । વજ્રોદ્યતકરસ્તત્ર શક્રસ્તં દૈત્યમાસદત્
પછી ઇન્દ્ર પોતાના હાથી પર ચડીને ત્યાં આવ્યો; હાથમાં વજ્ર ઊંચકીને શક્ર એ દૈત્ય પાસે પહોંચ્યો.
અમાનુષમથો નાદં સ મુમોચ સુરેશ્વરઃ । વૃત્રાસુરસ્ય યતતઃ શક્રો વજ્રમપાતયત્
પછી દેવોના સ્વામી એ અમાનવી અવાજ કર્યો; વૃત્રાસુર પ્રયાસ કરી રહ્યો હતો ત્યારે શક્ર એ વજ્ર ફેંક્યો.
સ વજ્રઃ સુમહાતેજાઃ કાલાગ્નિસદૃશો મહાન્ । સમુદ્રસ્ય તટે વૃત્રં શક્રો દૈત્યમપાતયત્
એ વજ્ર અત્યંત તેજસ્વી અને પ્રલયાગ્નિ જેવો હતો; શક્ર એ સમુદ્રના કાંઠે વૃત્ર દૈત્ય પર ફેંક્યો.
તતો નાદઃ સમભવત્પુનરેવ સમંતતઃ । વૃત્રં વિનિહતં દૃષ્ટ્વા સર્વદેવભયંકરમ્
પછી ચારે બાજુ ફરીથી મોટો અવાજ થયો, વૃત્રને મારેલો જોઈને બધા દેવતાઓ ડરી ગયા.
પુષ્પવૃષ્ટિસ્તુ મહતી ઇંદ્ર મૂર્ધ્નિ પપાત હ । વૃત્રં હત્વા સ ભગવાન્દાનવેશં ભયંકરમ્
મોટી ફૂલોની વર્ષા ઇન્દ્રના માથા પર પડી; વૃત્રને મારીને, એ ભગવાન ભયાનક દાનવપતિનો વિનાશક બન્યો.
સ્તૂયમાનોઽમરૈઃ સાર્દ્ધં દેવદાનીં તમાવિશત્ । અથ વૃત્રશરીરાત્તુ નિર્ગતં તેજ ઉત્તમમ્
અમરદેવતાઓ સાથે તેની સ્તુતિ થવા લાગી અને એ દેવનગરમાં પ્રવેશ્યો; પછી વૃત્રના શરીરમાંથી ઉત્તમ તેજ બહાર આવ્યું.
બ્રહ્મહત્યામહાઘોરા રૌદ્ર લોકભયંકરી । કરાલવદના સા ચ વિકૃતા કૃષ્ણપિંગલા
ભયાનક બ્રહ્મહત્યાનો પાપ, જે લોકોએ ડરાવે છે, વિકરાળ મુખવાળી, વિકૃત, કાળી અને પીળાશ પડતી હતી.
કપાલમાલિની ચૈવ સુકૃશા નગનંદિનિ । રુધિરાક્તા ચ પાપિષ્ઠા મીનગંધાતિભીષણા
કપાળની માળા પહેરેલી, દુર્બળ, પર્વતકન્યા, લોહીથી લથપથ, અત્યંત પાપી અને માછલી જેવી દુર્ગંધથી ભયાનક હતી.
સાનિષ્ક્રમ્ય મહાદેવિ તાદૃગ્રૂપા ભયાવહા । ઇંદ્રમન્વેષયામાસ તદા વૈ સુરસત્તમે
એ મહાદેવી એવો ભયાનક રૂપ ધારણ કરીને બહાર આવી અને સર્વશ્રેષ્ઠ દેવતા ઇન્દ્રને શોધવા લાગી.
નિર્ધાવતી તતઃ સા તુ દૃષ્ટ્વા શક્રં મહૌજસમ્ । કંઠે જગ્રાહ દેવેંદ્રં સુલગ્ના સાભવત્તદા
પછી એ મહાશક્તિશાળી શક્રને જોઈ, દોડતી આવી અને દેવરાજને ગળે પકડીને મજબૂતીથી જકડી લીધો.
સ ચ તસ્મિન્સમુદ્ભ્રાંતો બ્રહ્મહત્યાકૃતે ભયે । નિલિલ્ય બિસમધ્યેઽસૌ સ્થિતો વર્ષગણાન્બહૂન્
બ્રહ્મહત્યાના ભયથી ગભરાઈને, એ કમળના અંદર છુપાઈ ગયો અને ઘણા વર્ષો સુધી ત્યાં રહ્યો.
તયા ગૃહીતો ભો દેવિ નિશ્ચેષ્ટઃ સમપદ્યત । તસ્યા વ્યપોહને શક્રઃ પ્રયત્નં ચ ચકાર હ
દેવી, એના દ્વારા પકડાઈને ઇન્દ્ર નિષ્ક્રિય બની ગયો; શક્ર એના પાંજરમાંથી છૂટવા માટે ઘણો પ્રયાસ કર્યો.
ન શક્તોઽભૂન્મહાદેવિ બ્રહ્મહત્યાં વ્યપોહિતુમ્ । તયા ગૃહીતમાત્રસ્તુ દેવેંદ્રો નિષ્ઠરૂપધૃક્
મહાદેવી, એ બ્રહ્મહત્યાનો પાપ દૂર કરી શક્યો નહીં; એના દ્વારા પકડાતા દેવરાજ સ્થિર રહી ગયો.
પિતામહમુપાગમ્ય શિરસા પ્રત્યપૂજયત્ । જ્ઞાત્વા ગૃહીતં શક્રં તુ દ્વિજપ્રવરહત્યયા
પિતામહ પાસે જઈને, એ માથું વાળી નમસ્કાર કર્યો; શક્રને દ્વિજશ્રેષ્ઠના હત્યાપાપે પકડાયેલો જાણ્યો.
બ્રહ્મા સંચિંતયામાસ તદા વૈ સુરસત્તમે । સા ચિંત્યમાના બ્રહ્માણમુપગમ્યાબ્રવીદ્વચઃ
પછી બ્રહ્માએ શ્રેષ્ઠ દેવતા વિશે વિચાર કર્યો; એ વિચારતો હતો ત્યારે, એ (બ્રહ્મહત્યા) બ્રહ્મા પાસે આવી અને કહ્યું:
પ્રાપ્તાસ્મિ ભગવન્દેવ ત્વત્સકાશં હિ માનદ । યત્કર્ત્તવ્યં મયા દેવ તદ્ભવાન્વક્તુમર્હતિ
"પ્રભુ, હું આપની પાસે આવી છું, માન આપનાર; મને શું કરવું જોઈએ એ આપ સ્પષ્ટ કહો."
તામુવાચ મહાભાગે બ્રહ્મહત્યાં પિતામહઃ । સ્વરેણ મધુરેણાથ સંક્ષેપેણ યથાતથમ્
પવિત્ર સ્ત્રીને, પિતામહે બ્રાહ્મણહત્યાના પાપ વિષે મધુર અવાજે, ટૂંકમાં અને સાચી રીતે કહ્યું.
મુચ્યતાં દેવરાજોઽયં મત્પ્રિયં કુરુ ભામિનિ । બ્રૂહિ કિં તે કરોમ્યદ્ય કામં ત્વં કિમિહેચ્છસિ
સુંદર સ્ત્રી, દેવરાજને મુક્ત કરો, એ મારું મનપસંદ કામ છે. આજે તને શું જોઈએ છે? તારી ઇચ્છા શું છે, મને કહો.
હત્યોવાચ। શક્રાદપગમિષ્યામિ વચનાત્તે નરોત્તમ । દેવદેવ નમસ્તેસ્તુ નિવાસં ચ દદસ્વ મે
હત્યાએ કહ્યું: હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ, આપના વચનથી હું ઇન્દ્રને છોડીને જઇશ. દેવોના દેવ, તમને નમન છે; મને રહેવાની જગ્યા આપો.
મહાદેવ ઉવાચ। તથેતિ તાં પ્રતિજ્ઞાય હત્યાં ચાપિ પિતામહઃ । ઉપાયમથ શક્રસ્ય બ્રહ્મહત્યાપનોદને
મહાદેવે કહ્યું: 'જેમ કહ્યું તેમ જ થશે.' એમ વચન આપ્યું અને પિતામહે પણ એમ જ કર્યું. પછી પિતામહે ઇન્દ્રના બ્રાહ્મણહત્યાના પાપ દૂર કરવાનો ઉપાય શોધ્યો.