ઇત્યેવં પ્રવિચાર્યૈવ વિપુલા ક્રોધમૂર્ચ્છિતા । મેકલાં તુ સમાહૂય સૈરંધ્રીં વાક્યમબ્રવીત્
આ રીતે વિચાર કરીને, વિશાળ દેહવાળી એ ગુસ્સાથી ભરાઈ, મેકલાને બોલાવી અને દાસી sairaṃdhrīને કહ્યું.
જહ્યેનં બાલકં દુષ્ટં મેકલેઽદ્ય મહાનસે । સૂદહસ્તે પ્રદેહિ ત્વં હુણ્ડભોજનહેતવે
મેકલા, આજે આ દુષ્ટ બાળકને રસોડામાં છોડી દે; તેને રસોઈયાને સોંપી દે, ώστε huṇḍa માટે ભોજન બનશે.
મેકલા બાલકં ગૃહ્ય સૂદમાહૂય ચાબ્રવીત્ । રાજાદેશં કુરુષ્વાદ્ય પચસ્વૈનં હિ બાલકમ્
મેકલાએ બાળકને પકડી, રસોઈયાને બોલાવીને કહ્યું: 'રાજાનો આદેશ આજે પૂરો કરો—આ બાળકને રાંધી દો.'
એવમાકર્ણિતં તેન સૂદેનાપિ મહાત્મના । આદાય બાલકં હસ્તાચ્છસ્ત્રમુદ્યમ્ય ચોદ્યતઃ
આ સાંભળીને, મહાન આત્માવાળા રસોઈયાએ બાળકને હાથમાં લીધો, છરી ઊંચી કરી અને કામ કરવા તૈયાર થયો.
એષ વૈ દેવદેવસ્ય દત્તાત્રેયસ્ય તેજસા । રક્ષિતસ્ત્વાયુપુત્રશ્ચ સ જહાસ પુનઃ પુનઃ
દેવદેવ દત્તાત્રેયની શક્તિથી, આ આયુનો પુત્ર સુરક્ષિત રહ્યો અને વારંવાર હસતો રહ્યો.
હસંતં તં સમાલોક્ય સ સૂદઃ કૃપયાન્વિતઃ । સૈરંધ્રી ચ કૃપાયુક્તા સૂદં તં પ્રત્યભાષત
તે બાળકને હસતો જોઈ, રસોઈયાને દયા આવી, અને sairaṃdhrī પણ દયાથી ભરાઈ, રસોઈયાને કહ્યું.
નૈષ વધ્યસ્ત્વયા સૂદ શિશુરેવ મહામતે । દિવ્યલક્ષણસંપન્નઃ કસ્ય જાતઃ સુસત્કુલે
મહાન બુદ્ધિવાળા રસોઈયા, આ બાળકને તું મારી શકતો નથી; એ દિવ્ય લક્ષણોથી ભરપૂર છે—કયા ઉત્તમ કુળમાં જન્મ્યો હશે?
સૂદ ઉવાચ- સત્યમુક્તં ત્વયા ભદ્રે વાક્યં વૈ કૃપયાન્વિતમ્ । રાજલક્ષણસંપન્નો રૂપવાન્કસ્ય બાલકઃ
રસોઈયાએ કહ્યું: 'સારી સ્ત્રી, તું દયાથી જે કહ્યું એ સાચું છે; આ બાળક રાજલક્ષણો અને સુંદરતા ધરાવે છે—એ કોનો છે?'
કસ્માદ્ભોક્ષ્યતિ દુષ્ટાત્મા હુંડોઽયં દાનવાધમઃ । યેન વૈ રક્ષિતો વંશઃ પૂર્વમેવ સુકર્મણા
આ દુષ્ટ આત્માવાળો huṇḍa, દાનવોમાં સૌથી નીચો, એ કેમ આ બાળકને ખાય? એ જ તો પૂર્વે સારા કર્મોથી વંશને રક્ષ્યો હતો.
આપત્સ્વપિ સ જીવેત દુર્ગેષુ નાન્યથા ભવેત્ । સિંધુવેગેન નીતસ્તુ વહ્નિમધ્યે ગતોઽથવા
આપત્તિ આવે તો પણ એ જીવતો રહેશે, મુશ્કેલીઓમાં બીજું કશું નહિ થાય; એ નદીના પ્રવાહથી વહેતો જાય કે અગ્નિમાં પ્રવેશ કરે.
જીવતેનાત્ર સંદેહો યશ્ચ કર્મસહાયવાન્ । તસ્માદ્ધિ ક્રિયતે કર્મ ધર્મપુણ્યસમન્વિતમ્
એ જીવશે એમાં કોઈ શંકા નથી, અને જે સારા કર્મો સાથે છે; તેથી ધર્મ અને પુણ્યથી ભરપૂર કર્મો કરવાનું છે.
આયુષ્મંતો નરાસ્તેન પ્રવદંતિ સુખં તતઃ । તારકં પાલકં કર્મ રક્ષતે જાગ્રતે હિ તત્
એ કારણે લાંબી આયુષ્ય ધરાવનાર લોકો સુખની વાત કરે છે; રક્ષક અને પાલક કર્મ જાગૃત વ્યક્તિને જ રક્ષે છે.
મુક્તિદં જાયતે નિત્યં મૈત્રસ્થાનપ્રદાયકમ્ । દાનપુણ્યાન્વિતં કર્મ પ્રિયવાક્યસમન્વિતમ્
એવા કર્મો હંમેશા મુક્તિ આપે છે, મિત્રોની સાથે સ્થાન આપે છે, દાન અને પુણ્યથી ભરપૂર હોય છે, અને મીઠા શબ્દો સાથે હોય છે.
ઉપકારયુતં યશ્ચ કરોતિ શુભકૃત્તદા । તમેવ રક્ષતે કર્મ સર્વદૈવ ન સંશયઃ
અને જે સારા, ઉપકારથી ભરપૂર કર્મ કરે છે, એ કર્મ હંમેશા તેને રક્ષે છે—કોઈ શંકા નથી.
અન્યયોનિં પ્રયાતિ સ્મ પ્રેરિતઃ સ્વેન કર્મણા । કિં કરોતિ પિતા માતા અન્યે સ્વજનબાન્ધવાઃ
પોતાના કર્મથી પ્રેરિત થઈ, કોઈ બીજું જન્મ પામે છે; પિતા, માતા કે અન્ય સગાં શું કરી શકે?
કર્મણા નિહતો યસ્તુ ન સ્યુસ્તસ્ય ચ રક્ષણે । સૂત ઉવાચ- યેનૈવ કર્મણા ચૈવ રક્ષિતશ્ચાયુનંદનઃ
જે પોતાના કર્મથી મારાય છે, તેની રક્ષા માટે કોઈ નથી; રસોઈયાએ કહ્યું: 'એ જ કર્મથી આયુનો પુત્ર સુરક્ષિત થયો.'
તસ્માત્કૃપાન્વિતો જાતઃ સૂદઃ કર્મવશાનુગઃ । સૈરંધ્રી ચ તથા જાતા પ્રેરિતા તસ્ય કર્મણા
તે કારણે, રસોઈયા દયાથી ભરાઈ, કર્મના વશમાં થયો; sairaṃdhrī પણ એના કર્મથી પ્રેરિત થઈ દયાળુ બની.
દ્વાભ્યામેવ સુતશ્ચાયો રક્ષિતશ્ચારુલક્ષણઃ । રાત્રાવેવ પ્રણીતોઽસૌ તસ્માદ્ગેહાન્મહાશ્રમે
આ બેના કારણે, સુંદર લક્ષણો ધરાવતો આયુનો પુત્ર સુરક્ષિત રહ્યો; રાતે, તેને એ ઘરથી મહાશ્રમમાં લઈ ગયા.
વશિષ્ઠસ્યાશ્રમે પુણ્યે સૈરંધ્ર્યા પુણ્યકર્મણા । શુભે પર્ણકુટીદ્વારે તસ્મિન્નેવ મહાશ્રમે
વશિષ્ઠના પવિત્ર આશ્રમમાં, સૈરંધ્રીના સારા કામોથી, સુંદર પર્ણકુટીના દ્વાર પાસે, એ મહાન આશ્રમમાં,
ગતા સા સ્વગૃહં પશ્ચાન્નિક્ષિપ્ય બાલકોત્તમમ્ । એણં નિપાત્ય સૂદેન પાચિતં માંસમેવ હિ
પછી એ પોતાના ઘરે ગઈ, ઉત્તમ બાળકને ત્યાં મૂકી; રસોઈયાએ હરણને મારીને માત્ર તેનું માંસ તૈયાર કર્યું.
ભોજયિત્વા સુદૈત્યેંદ્રો હુંડો હૃષ્ટોભવત્તદા । શાપમશોકસુંદર્યા મોઘં મેને તદાસુરઃ
હરણના માંસથી દૈત્યરાજ હુંડાને ખવડાવ્યા પછી, તે ખૂબ ખુશ થયો; દૈત્યે આશોકસુંદરીના શાપને વ્યર્થ માન્યો.
હર્ષેણ મહતાવિષ્ટઃ સ હુંડો દાનવેશ્વરઃ । કુંજલ ઉવાચ- પ્રભાતે વિમલે જાતે વશિષ્ઠો મુનિસત્તમઃ
મોટા આનંદથી ભરાયેલા દાનવોના સ્વામી હુંડાએ કહ્યું— કુંજલાએ કહ્યું: જ્યારે શુદ્ધ સવાર આવી, ત્યારે મહાન ઋષિ વશિષ્ઠ,
બહિર્ગતો હિ ધર્માત્મા કુટીદ્વારાત્પ્રપશ્યતિ । સંપૂર્ણં બાલકં દૃષ્ટ્વા દિવ્યલક્ષણસંયુતમ્
ધર્મમય ઋષિ કૂટીના દ્વારેથી બહાર ગયા; અને દિવ્ય લક્ષણો ધરાવતો સંપૂર્ણ બાળક જોઈને,
સંપૂર્ણેંદુપ્રતીકાશં સુંદરં ચારુલોચનમ્ । વશિષ્ઠ ઉવાચ- પશ્યંતુ મુનયઃ સર્વે યૂયમાગત્ય બાલકમ્
પૂર્ણ ચંદ્ર જેવો, સુંદર, અને મોહક આંખો ધરાવતો બાળક— વશિષ્ઠે કહ્યું: બધા ઋષિઓ આવીને આ બાળકને જુઓ.
કસ્ય કેન સમાનીતં રાત્રૌ દ્વારાંગણે મમ । દેવગંધર્વગર્ભાભં રાજલક્ષણસંયુતમ્
આ બાળક કોનું છે, અને કોણે રાત્રે મારા દ્વાર પર લાવ્યું? દેવ અને ગંધર્વના સંતાન જેવું, રાજલક્ષણો ધરાવતું.
કંદર્પકોટિસંકાશં પશ્યંતુ મુનયોઽમલમ્ । મહાકૌતુકસંયુક્તા હૃષ્ટા દ્વિજવરાસ્તતઃ
કામદેવના કરોડો જેવો તેજ ધરાવતો, નિર્મળ બાળક ઋષિઓ જોઈ શકે; પછી શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો મોટા આશ્ચર્ય અને આનંદથી,
સમપશ્યન્સુતં તે તુ આયોશ્ચૈવ મહાત્મનઃ । વશિષ્ઠઃ સ તુ ધર્માત્મા જ્ઞાનેનાલોક્ય બાલકમ્
તેઓએ મહાન આત્મા આયુના પુત્રને જોયો; અને ધર્મમય વશિષ્ઠે જ્ઞાનથી બાળકને ઓળખી લીધો,
આયુપુત્રં સમાજ્ઞાતં ચરિત્રેણ સમન્વિતમ્ । વૃત્તાંતં તસ્ય દુષ્ટસ્ય હુણ્ડસ્યાપિ દુરાત્મનઃ
આયુનો પુત્ર છે, સારા સ્વભાવથી ભરેલો છે, અને એ દુષ્ટ હુંડાના કાર્યો પણ જાણ્યા.
કૃપયા બ્રહ્મપુત્રસ્તુ સમુત્થાય સુબાલકમ્ । કરાભ્યામથ ગૃહ્ણાતિ યાવદ્દ્વિજો વરોત્તમઃ
પછી, દયાથી બ્રહ્માના પુત્ર ઊભા થયા અને સુંદર બાળકને હાથથી ઉઠાવ્યો, એ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ.
તાવત્પુષ્પસુવૃષ્ટિં ચ ચક્રુર્દેવાઃ સુતોપરિ । લલિતં સુસ્વરં ગીતં જગુર્ગંધર્વકિન્નરાઃ
એ સમયે દેવોએ બાળક પર ફૂલની વરસાદ કરી; ગંધર્વ અને કિનરોએ મીઠા અને સુમધુર ગીતો ગાયા.