ત્વં તુ લોભેન કામેન લુબ્ધો વદસિ દુષ્કૃતમ્ । કિલ્બિષેણ સમાજુષ્ટં વેદશાસ્ત્રવિવર્જિતમ્
પણ તું લોભ અને કામથી ભરાઈને દુષ્ટ વાત કરે છે—પાપમાં જોડાયેલો, વેદશાસ્ત્રથી વિમુખ.
યદ્યસ્યદિષ્ટમેવાસ્તિ શુભં વાપ્યશુભં દૃઢમ્ । પૂર્વકર્માનુસારેણ તત્તસ્ય પરિજાયતે
જો કંઈthing પક્કડથી નિર્ધારિત હોય—શુભ કે અશુભ—તે પૂર્વકર્મ પ્રમાણે જ થાય છે.
દેવાનાં બ્રાહ્મણાનાં ચ વદને યત્સુભાષિતમ્। નિઃસરેદ્યદિ સત્યં તદન્યથા નૈવ જાયતે
દેવો અને બ્રાહ્મણોના મોઢેથી જે સુંદર બોલાય છે, જો તે સાચું હોય તો થાય છે, નહિ તો ક્યારેય નથી થતું.
મદ્ભાગ્યાદેવમાજ્ઞાતં નહુષસ્યાપિ તસ્ય ચ। સમાયોગં વિચાર્યૈવં દેવ્યા પ્રોક્તં શિવેન ચ
મારા ભાગ્યથી આ જાણાયું છે—નહુષ અને તેના માટે પણ. તેમનો સંયોગ વિચારતાં, દેવી અને શિવે એવું કહ્યું.
એવં જ્ઞાત્વા શમં ગચ્છ ત્યજ ભ્રાન્તિં મનઃસ્થિતામ્। નૈવ શક્તો ભવાન્દૈત્ય મે મનશ્ચાલિતું ધ્રુવમ્
આ રીતે જાણીને શાંતિ મેળવો, મનની ભ્રાંતિ છોડો. હે દૈત્ય, તું મારા મનને હલાવી શકતો નથી.
પતિવ્રતા દૃઢા ચિત્તે સ કો મે ચાલિતું ક્ષમઃ। મહાશાપેન ધક્ષ્યામિ ઇતો ગચ્છ મહાસુર
હું મનથી પતિવ્રતા છું—મને કોણ હલાવી શકે? મહાશાપથી હું તને ભસ્મ કરી દઈશ; અહીંથી જા, મહાસુર.
એવમાકર્ણ્ય તદ્વાક્યં હુણ્ડો વૈ દાનવો બલી । મનસા ચિન્તયામાસ કથં ભાર્યા ભવેદિયમ્
એવાં વચન સાંભળીને, શક્તિશાળી દાનવ હુણ્ડાએ મનમાં વિચાર્યું: 'આ સ્ત્રી કેવી રીતે મારી પત્ની બની શકે?'
વિચિન્ત્ય હુણ્ડો માયાવી અન્તર્ધાનં સમાગતઃ । તતો નિષ્ક્રમ્ય વેગેન તસ્માત્સ્થાનાદ્વિહાય તામ્। અન્યસ્મિન્દિવસે પ્રાપ્તે માયાં કૃત્વા તમોમયીમ્
વિચાર કર્યા પછી, હુણ્ડા માયાવાળું રૂપ ધારણ કરી અદૃશ્ય થઈ ગયો; પછી તે સ્થળ છોડીને ઝડપથી બહાર નીકળી ગયો, અને બીજે દિવસે, તેણે અંધકારથી ભરેલી માયા ઊભી કરી.
દિવ્યં માયામયં રૂપં કૃત્વા નાર્યાસ્તુ દાનવઃ । માયયા કન્યકા રૂપો બભૂવ મમ નન્દન
દાનવએ અદભૂત માયાવાળું રૂપ ધારણ કર્યું, સ્ત્રીના રૂપમાં દેખાયો; પોતાની માયાથી, તે કન્યાની જેમ બની ગયો, હે મારા પ્રિય.
સા કન્યાપિ વરારોહા માયારૂપાગમત્તતઃ। હાસ્યલીલા સમાયુક્તા યત્રાસ્તે ભવનન્દિની
એ માયાવાળી સુંદર કન્યા પછી ત્યાં આવી, જ્યાં ભવનંદિની રહેતી હતી, અને રમૂજી વાતો કરી.
ઉવાચ વાક્યં સ્નિગ્ધેવ અશોકસુન્દરીં પ્રતિ । કાસિ કસ્યાસિ સુભગે તિષ્ઠસિ ત્વં તપોવને
તે કન્યાએ અશોકસુંદરીને મીઠાં શબ્દોમાં પૂછ્યું: 'તુ કોણ છે, સુભાગ્યવતી? તુ કોની દીકરી છે, આ તપોવનમાં ઊભી છે?'
કિમર્થં ક્રિયતે બાલે કામશોષણકં તપઃ। તન્મમાચક્ષ્વ સુભગે કિન્નિમિત્તં સુદુષ્કરમ્
'બાળિકા, તુ આ કઠિન તપ શું માટે કરે છે, જે કામને સુકાવી નાખે છે? સુભાગ્યવતી, મને કહો, આ અઘરું તપ શું માટે કરે છે?'
તન્નિશમ્ય શુભં વાક્યં દાનવેનાપિ ભાષિતમ્ । માયારૂપેણ છન્નેન સાભિલાષેણ સત્વરમ્
દાનવએ માયાવાળું રૂપ ધારણ કરીને, ઈચ્છાથી ભરેલી, એ શુભ વચન સાંભળીને, ઝડપથી જવાબ આપ્યો.
આત્મસૃષ્ટિ સુવૃત્તાન્તં પ્રવૃત્તં તુ યથા પુરા । તપસઃ કારણં સર્વં સમાચષ્ટ સુદુઃખિતા
તે દુઃખી થઈને, પોતાની કથા શરૂઆતથી કહી, બધું અને તપનું કારણ સમજાવ્યું.
ઉપપ્લવં તુ તસ્યાપિ દાનવસ્ય દુરાત્મનઃ। માયારૂપં ન જાનાતિ સૌહૃદાત્કથિતં તયા
પણ તે, દાનવના દુષ્ટ માયાવાળું રૂપ ઓળખી શકી નહીં, મિત્રતા રાખીને ખુલ્લે હૃદયે વાત કરી.
"હુણ્ડ ઉવાચ- પતિવ્રતાસિ હે દેવિ સાધુવ્રતપરાયણા। સાધુશીલસમાચારા સાધુચારા મહાસતી
"હુણ્ડા બોલ્યા- હે દેવી, તુ પતિપ્રવર્તા છે, સારા વ્રત પર અડગ છે, સારા શીલ અને વ્યવહાર ધરાવે છે, સાચી મહાસતી છે."
અહં પતિવ્રતા ભદ્રે પતિવ્રતપરાયણા। તપશ્ચરામિ સુભગે ભર્તુરર્થે મહાસતી
'હું પણ, સુભાગ્યવતી, પતિપ્રવર્તા છું, પતિપ્રવર્તા વ્રત પર અડગ છું; મારા પતિના માટે તપ કરું છું, મહાસતી બની.'
મમ ભર્તા હતસ્તેન હુંડેનાપિ દુરાત્મના। તસ્ય નાશાય વૈ ઘોરં તપસ્યામિ મહત્તપઃ
'મારા પતિને એ દુષ્ટ હુણ્ડાએ મારી નાખ્યો; તેના વિનાશ માટે, હું ભયાનક અને મોટું તપ કરું છું.'
એહિ મે સ્વાશ્રમે પુણ્યે ગંગાતીરે વસામ્યહમ્। અન્યૈર્મનોહરૈર્વાક્યૈરુક્તા પ્રત્યયકારકૈઃ
'મારા પવિત્ર આશ્રમમાં આવો, હું ગંગાના કિનારે રહેું છું; અન્ય મોહક અને વિશ્વાસપાત્ર શબ્દોથી તેને મનાવી.'
હુંડેન સખિભાવેન મોહિતા શિવનંદિની। સમાકૃષ્ટા સુવેગેન મહામોહેન મોહિતા
હુણ્ડાએ મિત્ર બનીને, શિવનંદિનીને મોહમાં પાડી, ઝડપથી ખેંચી લઈ ગયો, અને તે મહામોહમાં ફસાઈ ગઈ.
આનીતાત્મગૃહં દિવ્યમનૌપમ્યં સુશોભનમ્। મેરોસ્તુ શિખરે પુત્ર વૈડૂર્યાખ્યં પુરોત્તમમ્
તેને પોતાના દિવ્ય અને અદ્વિતીય સુંદર ઘર પર લઈ ગયો, જે મેરુ પર્વતની ટોચ પર, વૈડૂર્ય નામના શ્રેષ્ઠ શહેરમાં હતું.
અસ્તિ સર્વગુણોપેતં કાંચનાખ્યં મહાશિવમ્। તુંગપ્રાસાદસંબાધૈઃ કલશૈર્દંડચામરૈઃ
ત્યાં સર્વ ગુણોથી ભરેલું, કાંચન નામનું મહાશિવ શહેર છે, ઊંચા મહલોથી ભરેલું, કળશ, દંડ અને ચામરથી શોભિત છે.
નાનવૃક્ષસમોપેતૈર્વનૈર્નીલૈર્ઘનોપમૈઃ। વાપીકૂપતડાગૈશ્ચ નદીભિસ્તુ જલાશયૈઃ
તે શહેર અનેક વૃક્ષો અને ઘન વનોથી ઘેરાયેલું છે, જે વાદળ જેવા છે, અને વાપી, કૂવા, તળાવ, નદીઓ અને જળાશયોથી ભરેલું છે.
શોભમાનં મહારત્નૈઃ પ્રાકારૈર્હેમસંયતૈઃ। સર્વકામસમૃદ્ધાર્થં સમ્પૂર્ણં દાનવસ્ય હિ
મોટા રત્નોથી ઝવાળતું, સોનાથી બંધાયેલા કિલ્લા સાથે, તે સર્વ સુખ અને સમૃદ્ધિથી ભરેલું છે, ખરેખર એ દાનવનું રાજ્ય છે.
દદૃશે સા પુરં રમ્યમશોકસુન્દરી તદા। કસ્ય દેવસ્ય સંસ્થાનં કથયસ્વ સખે મમ
પછી એ સુંદર અશોકસુન્દરીએ એ મનોહર શહેર જોયું અને કહ્યું: 'મારા મિત્ર, મને કહો, આ શહેર કયા દેવતાનું છે?'
સોવાચ દાનવેન્દ્રસ્ય દૃષ્ટપૂર્વસ્ય વૈ ત્વયા। તસ્ય સ્થાનં મહાભાગે સોઽહં દાનવપુઙ્ગવઃ
તે જવાબ આપ્યો: 'હે ભાગ્યશાળી સ્ત્રી, આ શહેર એ દાનવોના રાજાનું છે, જેને તું પહેલાં જોઈ ચૂકી છે. હું એ દાનવોમાં શ્રેષ્ઠ છું.'
મયા ત્વં તુ સમાનીતા માયયા વરવર્ણિનિ । તામાભાષ્ય ગૃહં નીતા શાતકૌમ્ભં સુશોભનમ્
હે સુંદર રંગવાળી સ્ત્રી, તને હું મારી માયાથી અહીં લાવ્યું છું. આવું કહીને, મેં તને એક ચમકતું સોનાનું મકાન બતાવ્યું.
નાનાવેશ્મૈઃ સમાજુષ્ટં કૈલાસશિખરોપમમ્। નિવેશ્ય સુંદરીં તત્ર દોલાયાં કામપીડિતઃ
એ શહેર અનેક મકાનોથી સજ્જ હતું અને કૈલાસના શિખર જેવું દેખાતું હતું. દાનવ તને ત્યાં એક ઝૂલામાં બેસાડ્યો, કારણ કે તે કામથી પીડિત હતો.
પુનઃ સ્વરૂપી દૈત્યેન્દ્રઃ કામબાણપ્રપીડિતઃ। કરસમ્પુટમાબધ્ય ઉવાચ વચનં તદા
પછી દાનવોના રાજાએ, પ્રેમથી પીડિત થઈ, પોતાનું સાચું રૂપ ધારણ કર્યું, હાથ જોડ્યા અને એ સમયે આ શબ્દો બોલ્યા.
યં યં ત્વં વાઞ્છસે ભદ્રે તં તં દદ્મિ ન સંશયઃ। ભજ માં ત્વં વિશાલાક્ષિભજન્તં કામપીડિતમ્
'હે વિશાળ આંખવાળી, તું જે પણ ઈચ્છે છે, હું તને નિશ્ચયથી આપું. મને સ્વીકાર, હું તારા પ્રેમમાં પીડિત છું.'