કદાસૌ યૌવનોપેતસ્તવ યોગ્યો ભવિષ્યતિ । યૌવનસ્ય પ્રભાવેન પિબસ્વ મધુમાધવીમ્
તારો પુત્ર ક્યારે યુવાન બનીને તને યોગ્ય બનશે? યૌવનની શક્તિથી મધુર આનંદ માણ.
મયા સહ વિશાલાક્ષિ રમસ્વ ત્વં સુખેન વૈ। હુણ્ડસ્ય વચનં શ્રુત્વા શિવસ્ય તનયા પુનઃ
હે વિશાળ આંખવાળી, મારા સાથે આનંદથી વિહાર કર. હુણ્ડના શબ્દો સાંભળ્યા પછી શિવની દીકરી ફરી—
ઉવાચ દાનવેન્દ્રં તં સાધ્વસેન સમન્વિતા। અષ્ટાવિઞ્શતિકે પ્રાપ્તે દ્વાપરાખ્યે યુગે તદા
—ભયથી ભરેલી શિવની દીકરી એ દાનવરાજને કહ્યું: 'અઠ્ઠાવીસમું દ્વાપર યુગ આવે ત્યારે—'
શેષાવતારો ધર્માત્મા વસુદેવસુતો બલઃ। રેવતસ્ય સુતાં દિવ્યાં ભાર્યાં સ ચ કરિષ્યતિ
—'વસુદેવનો પુત્ર, ધર્મમય અને શેષના અવતાર બલ, રેવતાનો દિવ્ય પુત્રીને પત્ની બનાવશે.'
સાપિ જાતા મહાભાગ કૃતાખ્યે હિ યુગોત્તમે । યુગત્રયપ્રમાણેન સા હિ જ્યેષ્ઠા બલાદપિ
તે પણ ખૂબ ભાગ્યશાળી, શ્રેષ્ઠ કૃત યુગમાં જન્મી હતી. ત્રણ યુગના હિસાબે તે બલથી પણ મોટી છે.
બલસ્ય સા પ્રિયા જાતા રેવતી પ્રાણસમ્મિતા। ભવિષ્યદ્વાપરે પ્રાપ્ત ઇહ સા તુ ભવિષ્યતિ
બલ માટે રેવતી જીવતેજી જેવી પ્રિય છે, તે તેની પ્રિય બની. ભવિષ્યના દ્વાપર યુગમાં તે અહીં આવશે.
માયાવતી પુરા જાતા ગન્ધર્વતનયા વરા । અપહૃત્ય નિયમ્યૈવ શમ્બરો દાનવોત્તમઃ
માયાવતી, ગંધર્વની શ્રેષ્ઠ પુત્રી, પહેલા જન્મી હતી. દાનવોમાં શ્રેષ્ઠ શમ્બરાએ તેને અપહરણ કરી બાંધી રાખી.
તસ્યા ભર્તા સમાખ્યાતો માધવસ્ય સુતો બલી। પ્રદ્યુમ્નો નામ વીરેશો યાદવેશ્વરનન્દનઃ
તેના પતિ તરીકે માધવનો શક્તિશાળી પુત્ર, પ્રદ્યુમ્ન, યાદવરાજના આનંદ અને વીરોનાં સ્વામી ગણાય છે.
તસ્મિન્યુગે ભવિષ્યેત ભાવ્યં દૃષ્ટં પુરાતનૈઃ। વ્યાસાદિભિર્મહાભાગૈર્જ્ઞાનવદ્ભિર્મહાત્મભિઃ
તે યુગમાં, જે બનવું છે, તે પ્રાચીન વિદ્વાનો—વ્યાસ અને અન્ય મહાભાગ્યશાળી મહાત્માઓએ જોઈ લીધું છે.
એવં હિ દૃશ્યતે દૈત્ય વાક્યં દેવ્યા તદોદિતમ્। માં પ્રતિ હિ જગદ્ધાત્ર્યા પુત્ર્યા હિમવતસ્તદા
એ રીતે, હે દૈત્ય, તે સમયે દેવીના વચન દેખાય છે—મને, હિમવતની પુત્રી, જગતની માતાએ કહ્યું.
ત્વં તુ લોભેન કામેન લુબ્ધો વદસિ દુષ્કૃતમ્ । કિલ્બિષેણ સમાજુષ્ટં વેદશાસ્ત્રવિવર્જિતમ્
પણ તું લોભ અને કામથી ભરાઈને દુષ્ટ વાત કરે છે—પાપમાં જોડાયેલો, વેદશાસ્ત્રથી વિમુખ.
યદ્યસ્યદિષ્ટમેવાસ્તિ શુભં વાપ્યશુભં દૃઢમ્ । પૂર્વકર્માનુસારેણ તત્તસ્ય પરિજાયતે
જો કંઈthing પક્કડથી નિર્ધારિત હોય—શુભ કે અશુભ—તે પૂર્વકર્મ પ્રમાણે જ થાય છે.
દેવાનાં બ્રાહ્મણાનાં ચ વદને યત્સુભાષિતમ્। નિઃસરેદ્યદિ સત્યં તદન્યથા નૈવ જાયતે
દેવો અને બ્રાહ્મણોના મોઢેથી જે સુંદર બોલાય છે, જો તે સાચું હોય તો થાય છે, નહિ તો ક્યારેય નથી થતું.
મદ્ભાગ્યાદેવમાજ્ઞાતં નહુષસ્યાપિ તસ્ય ચ। સમાયોગં વિચાર્યૈવં દેવ્યા પ્રોક્તં શિવેન ચ
મારા ભાગ્યથી આ જાણાયું છે—નહુષ અને તેના માટે પણ. તેમનો સંયોગ વિચારતાં, દેવી અને શિવે એવું કહ્યું.
એવં જ્ઞાત્વા શમં ગચ્છ ત્યજ ભ્રાન્તિં મનઃસ્થિતામ્। નૈવ શક્તો ભવાન્દૈત્ય મે મનશ્ચાલિતું ધ્રુવમ્
આ રીતે જાણીને શાંતિ મેળવો, મનની ભ્રાંતિ છોડો. હે દૈત્ય, તું મારા મનને હલાવી શકતો નથી.
પતિવ્રતા દૃઢા ચિત્તે સ કો મે ચાલિતું ક્ષમઃ। મહાશાપેન ધક્ષ્યામિ ઇતો ગચ્છ મહાસુર
હું મનથી પતિવ્રતા છું—મને કોણ હલાવી શકે? મહાશાપથી હું તને ભસ્મ કરી દઈશ; અહીંથી જા, મહાસુર.
એવમાકર્ણ્ય તદ્વાક્યં હુણ્ડો વૈ દાનવો બલી । મનસા ચિન્તયામાસ કથં ભાર્યા ભવેદિયમ્
એવાં વચન સાંભળીને, શક્તિશાળી દાનવ હુણ્ડાએ મનમાં વિચાર્યું: 'આ સ્ત્રી કેવી રીતે મારી પત્ની બની શકે?'
વિચિન્ત્ય હુણ્ડો માયાવી અન્તર્ધાનં સમાગતઃ । તતો નિષ્ક્રમ્ય વેગેન તસ્માત્સ્થાનાદ્વિહાય તામ્। અન્યસ્મિન્દિવસે પ્રાપ્તે માયાં કૃત્વા તમોમયીમ્
વિચાર કર્યા પછી, હુણ્ડા માયાવાળું રૂપ ધારણ કરી અદૃશ્ય થઈ ગયો; પછી તે સ્થળ છોડીને ઝડપથી બહાર નીકળી ગયો, અને બીજે દિવસે, તેણે અંધકારથી ભરેલી માયા ઊભી કરી.
દિવ્યં માયામયં રૂપં કૃત્વા નાર્યાસ્તુ દાનવઃ । માયયા કન્યકા રૂપો બભૂવ મમ નન્દન
દાનવએ અદભૂત માયાવાળું રૂપ ધારણ કર્યું, સ્ત્રીના રૂપમાં દેખાયો; પોતાની માયાથી, તે કન્યાની જેમ બની ગયો, હે મારા પ્રિય.
સા કન્યાપિ વરારોહા માયારૂપાગમત્તતઃ। હાસ્યલીલા સમાયુક્તા યત્રાસ્તે ભવનન્દિની
એ માયાવાળી સુંદર કન્યા પછી ત્યાં આવી, જ્યાં ભવનંદિની રહેતી હતી, અને રમૂજી વાતો કરી.
ઉવાચ વાક્યં સ્નિગ્ધેવ અશોકસુન્દરીં પ્રતિ । કાસિ કસ્યાસિ સુભગે તિષ્ઠસિ ત્વં તપોવને
તે કન્યાએ અશોકસુંદરીને મીઠાં શબ્દોમાં પૂછ્યું: 'તુ કોણ છે, સુભાગ્યવતી? તુ કોની દીકરી છે, આ તપોવનમાં ઊભી છે?'
કિમર્થં ક્રિયતે બાલે કામશોષણકં તપઃ। તન્મમાચક્ષ્વ સુભગે કિન્નિમિત્તં સુદુષ્કરમ્
'બાળિકા, તુ આ કઠિન તપ શું માટે કરે છે, જે કામને સુકાવી નાખે છે? સુભાગ્યવતી, મને કહો, આ અઘરું તપ શું માટે કરે છે?'
તન્નિશમ્ય શુભં વાક્યં દાનવેનાપિ ભાષિતમ્ । માયારૂપેણ છન્નેન સાભિલાષેણ સત્વરમ્
દાનવએ માયાવાળું રૂપ ધારણ કરીને, ઈચ્છાથી ભરેલી, એ શુભ વચન સાંભળીને, ઝડપથી જવાબ આપ્યો.
આત્મસૃષ્ટિ સુવૃત્તાન્તં પ્રવૃત્તં તુ યથા પુરા । તપસઃ કારણં સર્વં સમાચષ્ટ સુદુઃખિતા
તે દુઃખી થઈને, પોતાની કથા શરૂઆતથી કહી, બધું અને તપનું કારણ સમજાવ્યું.
ઉપપ્લવં તુ તસ્યાપિ દાનવસ્ય દુરાત્મનઃ। માયારૂપં ન જાનાતિ સૌહૃદાત્કથિતં તયા
પણ તે, દાનવના દુષ્ટ માયાવાળું રૂપ ઓળખી શકી નહીં, મિત્રતા રાખીને ખુલ્લે હૃદયે વાત કરી.
"હુણ્ડ ઉવાચ- પતિવ્રતાસિ હે દેવિ સાધુવ્રતપરાયણા। સાધુશીલસમાચારા સાધુચારા મહાસતી
"હુણ્ડા બોલ્યા- હે દેવી, તુ પતિપ્રવર્તા છે, સારા વ્રત પર અડગ છે, સારા શીલ અને વ્યવહાર ધરાવે છે, સાચી મહાસતી છે."
અહં પતિવ્રતા ભદ્રે પતિવ્રતપરાયણા। તપશ્ચરામિ સુભગે ભર્તુરર્થે મહાસતી
'હું પણ, સુભાગ્યવતી, પતિપ્રવર્તા છું, પતિપ્રવર્તા વ્રત પર અડગ છું; મારા પતિના માટે તપ કરું છું, મહાસતી બની.'
મમ ભર્તા હતસ્તેન હુંડેનાપિ દુરાત્મના। તસ્ય નાશાય વૈ ઘોરં તપસ્યામિ મહત્તપઃ
'મારા પતિને એ દુષ્ટ હુણ્ડાએ મારી નાખ્યો; તેના વિનાશ માટે, હું ભયાનક અને મોટું તપ કરું છું.'
એહિ મે સ્વાશ્રમે પુણ્યે ગંગાતીરે વસામ્યહમ્। અન્યૈર્મનોહરૈર્વાક્યૈરુક્તા પ્રત્યયકારકૈઃ
'મારા પવિત્ર આશ્રમમાં આવો, હું ગંગાના કિનારે રહેું છું; અન્ય મોહક અને વિશ્વાસપાત્ર શબ્દોથી તેને મનાવી.'
હુંડેન સખિભાવેન મોહિતા શિવનંદિની। સમાકૃષ્ટા સુવેગેન મહામોહેન મોહિતા
હુણ્ડાએ મિત્ર બનીને, શિવનંદિનીને મોહમાં પાડી, ઝડપથી ખેંચી લઈ ગયો, અને તે મહામોહમાં ફસાઈ ગઈ.