ત્રિકાલેધ્યાનસંલીનઃ સાધયામિ દિનેદિને । પાદોદકં તયોશ્ચૈવ માતાપિત્રોર્દિનેદિને
હું રોજ ત્રણ વખત ધ્યાનમાં લીન રહી, રોજ માતા-પિતાને પાદ્ય અર્પણ કરું છું.
ભક્તિભાવેન વિંદામિ પૂજયામિ સુભાવતઃ । ગુરૂ મે જીવમાનૌ તુ યાવત્કાલં હિ પિપ્પલ
હું ભક્તિભાવથી અને સાચા મનથી એમની સેવા અને પૂજા કરું છું, જ્યાર સુધી મારા ગુરુઓ જીવંત છે, હે પિંપલ.
તાવત્કાલં હિ મે લાભો હ્યતુલશ્ચ પ્રજાયતે । ત્રિકાલં પૂજયામ્યેતૌ શુદ્ધભાવેન ચેતસા
જ્યાં સુધી એમનું જીવન છે, ત્યાં સુધી મને અતુલ્ય લાભ મળે છે; હું એમને ત્રણ વખત શુદ્ધ મનથી પૂજુ છું.
સ્વચ્છંદલીલાસંચારી વર્તામ્યેવ હિ પિપ્પલ । કિં મે ચાન્યેન તપસા કિં મે કાયસ્ય શોષણૈઃ
હું મનમુકી રીતે, સ્વચ્છંદ જીવન જીઉં છું, હે પિંપલ; મને બીજાં તપ કે શરીરશોષણની જરૂર નથી.
કિં મે સુતીર્થયાત્રાભિરન્યૈઃ પુણ્યૈશ્ચ સાંપ્રતમ્ । મખાનામેવ સર્વેષાં યત્ફલં પ્રાપ્યતે દ્વિજ
હવે મને તીર્થયાત્રા કે બીજાં પુણ્યકર્મોની જરૂર નથી; બધા યજ્ઞોનું જે ફળ મળે છે,
તત્ફલં તુ મયા દૃષ્ટં પિતુઃ શુશ્રૂષણાદપિ । માતુઃ શુશ્રૂષણં તદ્વત્પુત્રાણાં ગતિદાયકમ્
એ ફળ તો મેં પિતાની સેવા કરીને જ જોઈ લીધું છે; એ જ રીતે, માતાની સેવા પણ પુત્રોને શ્રેષ્ઠ માર્ગ આપે છે.
સર્વકર્મસુસર્વસ્વં સારભૂતં જગત્રયે । પુત્રસ્ય જાયતે લોકો માતુઃ શુશ્રૂષણાદપિ
ત્રણે લોકમાં અને બધાં કાર્યોમાં, પુત્ર માટે સૌથી મોટું સાર છે—માતાની સેવા કરવાથી મળતું.
પિતુઃ શુશ્રૂષણે તદ્વન્મહત્પુણ્યં પ્રજાયતે । તત્ર ગંગા ગયાતીર્થં તત્ર પુષ્કરમેવ ચ
પિતાની સેવા કરવાથી પણ એવો જ મહાન પુણ્ય થાય છે; એમાં ગંગા, ગયા અને પુષ્કર તીર્થનું પવિત્રત્વ મળે છે.
યત્ર માતાપિતા તિષ્ઠેત્પુત્રસ્યાપિ ન સંશયઃ । અન્યાનિ તત્ર તીર્થાનિ પુણ્યાનિ વિવિધાનિ ચ
જ્યાં માતા-પિતા રહે છે, ત્યાં પુત્ર માટે કોઈ શંકા નથી—બધાં તીર્થો અને અનેક પ્રકારના પુણ્ય એ જ જગ્યાએ મળે છે.
ભવંત્યેતાનિ પુત્રસ્ય પિતુઃ શુશ્રૂષણાદપિ । પિતુઃ શુશ્રૂષણાત્તસ્ય દાનસ્ય તપસઃ ફલમ્
પિતાની સેવા કરવાથી પુત્રને દાન અને તપનું ફળ પણ મળે છે; આ બધું તેને મળે છે.
સત્પુત્રસ્ય ભવેદ્વિપ્ર અન્ય ધર્મઃ શ્રમાયતે । પિતુઃ શુશ્રૂષણાત્પુણ્યં પુત્રઃ પ્રાપ્નોત્યનુત્તમમ્
સારા પુત્રને તો એથી ઉત્તમ ફળ મળે છે; બીજાં ધર્મો તો ભારે લાગે છે. પિતાની સેવા કરવાથી પુત્રને શ્રેષ્ઠ પુણ્ય મળે છે.
સ્વકર્મણસ્તુ સર્વસ્વમિહૈવ ચ પરત્ર ચ । જીવમાનૌ ગુરૂત્વેતૌ સ્વમાતાપિતરૌ તથા
આ જીવનમાં અને પરલોકમાં, માતા-પિતા જીવતાં હોય ત્યાં સુધી, પોતાના બધા કર્મો અને સંપત્તિ ગુરુ સમાન માતા-પિતાને અર્પણ કરવી જોઈએ.
શુશ્રૂષતે સુતો ભૂત્વા તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ । દેવાસ્તસ્યાપિ તુષ્યંતિ ઋષયઃ પુણ્યવત્સલાઃ
પુત્ર ભક્તિપૂર્વક માતા-પિતાની સેવા કરે છે; એનું ફળ સાંભળો—દેવતાઓ અને પુણ્યપ્રેમી ઋષિઓ પણ તેની પ્રસન્નતા મેળવે છે.
ત્રયોલોકાસ્તુ તુષ્યંતિ પિતુઃ શુશ્રૂષણાદિહ । માતાપિત્રોસ્તુ યઃ પાદૌ નિત્યમેવ હિ ક્ષાલયેત્
પિતાની સેવા કરવાથી ત્રણેય લોક પ્રસન્ન થાય છે; અને જે પુત્ર રોજ માતા-પિતાના પગ ધોઈ આપે છે—
તસ્ય ભાગીરથીસ્નાનમહન્યહનિ જાયતે । પુણ્યૈર્મિષ્ટાન્નપાનૈર્યઃ પિતરં માતરં તથા
એને રોજ ગંગામાં સ્નાન કર્યાનું પુણ્ય મળે છે; જે પુત્ર માતા-પિતાને શુદ્ધ ભોજન અને પાન આપીને તૃપ્ત કરે છે—
ભક્ત્યા ભોજયતે નિત્યં તસ્ય પુણ્યં વદામ્યહમ્ । અશ્વમેધસ્ય યજ્ઞસ્ય ફલં પુત્રસ્ય જાયતે
જે પુત્ર ભક્તિથી રોજ માતા-પિતાને ભોજન કરાવે છે, તેને અશ્વમેઘ યજ્ઞ જેટલું પુણ્ય મળે છે—હું એ કહું છું.
તાંબૂલૈશ્છાદનૈશ્ચૈવ પાનૈશ્ચાશનકૈસ્તથા । ભક્ત્યા ચાન્નેન પુણ્યેન ગુરૂ યેનાભિપૂજિતૌ
તાંબૂલ, વસ્ત્ર, પીણું અને ભોજનથી, અને ભક્તિપૂર્વક શુદ્ધ અન્નથી ગુરુઓનું સન્માન કરીને—
સર્વજ્ઞાની ભવેત્સોપિ યશઃકીર્તિમવાપ્નુયાત્ । માતરં પિતરં દૃષ્ટ્વા હર્ષાત્સંભાષયેત્સુતઃ
એવો પુત્ર સર્વજ્ઞ બની જાય છે અને તેને યશ-કીર્તિ મળે છે; માતા-પિતાને જોઈને પુત્રએ આનંદથી વાત કરવી જોઈએ.
નિધયસ્તસ્ય સંતુષ્ટાસ્તસ્ય ગેહે વસંતિ તે । ગાવઃ સૌહૃદ્યમાયાંતિ પુત્રસ્ય સુખદાઃ સદા
એના ઘરમાં ધન-સંપત્તિ ખુશ રહે છે અને વસે છે; ગાયો પણ મિત્રતા સાથે આવે છે અને પુત્રને હંમેશા સુખ આપે છે.
સુકર્મોવાચ- તયોશ્ચાપિ દ્વિજશ્રેષ્ઠ માતાપિત્રોશ્ચ સ્નાતયોઃ । પુત્રસ્યાપિ હિ સર્વાંગે પતંત્યંબુકણા યદા
સુકર્મ બોલ્યા: દ્વિજશ્રેષ્ઠ, જ્યારે માતા-પિતા સ્નાન કરે છે અને એનું પાણી પુત્રના શરીર પર પડે છે—
સર્વતીર્થસમં સ્નાનં પુત્રસ્યાપિ સુજાયતે । પતિતં વિકલં વૃદ્ધમશક્તં સર્વકર્મસુ
પુત્ર માટે એ સ્નાન બધાં તીર્થસ્નાન જેટલું પવિત્ર બને છે; જો માતા-પિતા અશક્ત, વૃદ્ધ કે બીમાર હોય—
વ્યાધિતં કુષ્ઠિનં તાતં માતરં ચ તથાવિધામ્ । ઉપાચરતિ યઃ પુત્રસ્તસ્ય પુણ્યં વદામ્યહમ્
પિતા બીમાર, કુષ્ઠરોગી હોય અને માતા પણ એવી જ હાલતમાં હોય, તો જે પુત્ર એમની સેવા કરે છે—એના પુણ્ય વિશે હું કહું છું.
વિષ્ણુસ્તસ્ય પ્રસન્નાત્મા જાયતે નાત્ર સંશયઃ । પ્રયાતિ વૈષ્ણવં લોકં યદપ્રાપ્યં હિ યોગિભિઃ
એવા પુત્રથી શ્રીવિષ્ણુ પણ પ્રસન્ન થાય છે—આમાં કોઈ શંકા નથી; એ પુત્ર વૈષ્ણવ લોક પામે છે, જ્યાં યોગીઓ પણ પહોંચી શકતા નથી.
પિતરૌ વિકલૌ દીનૌ વૃદ્ધાવેતૌ ગુરૂ સુતઃ । મહાગદેન સંપ્રાપ્તૌ પરિત્યજતિ પાપધીઃ
માતા-પિતા અશક્ત, દુઃખી અને વૃદ્ધ હોય અને પુત્ર એમને મોટી બીમારીમાં પણ છોડી દે, તો એ પુત્ર પાપી મનનો ગણાય છે.
પુત્રો નરકમાપ્નોતિ દારુણં કૃમિસંકુલમ્ । વૃદ્ધાભ્યાં ચ સમાહૂતો ગુરૂભ્યામિહ સાંપ્રતમ્
પુત્ર જો વૃદ્ધ માતા-પિતાએ કે ગુરુએ બોલાવ્યા હોય અને છતાં તરત ન જાય, તો એ ભયાનક નરકમાં જાય છે, જ્યાં કીડીઓ ભરેલા હોય છે.
ન પ્રયાતિ સુતો ભૂત્વા તસ્ય પાપં વદામ્યહમ્ । વિષ્ઠાશી જાયતે મૂઢો ગ્રામઘ્રોણી ન સંશયઃ
જે પુત્ર તરીકે વર્તે નહીં, એનું પાપ હું કહું છું: એવો મૂર્ખ પુનઃ જન્મે છે, જે ગંદકી ખાય છે અને ગામના અછૂત જેવી નાક ધરાવે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
યાવજ્જન્મસહસ્રં તુ પુનઃ શ્વા ચાભિજાયતે । પુત્રગેહેસ્થિતૌ વૃદ્ધૌ માતા ચ જનકસ્તથા
એવો પુત્ર હજાર જન્મ સુધી ફરીથી કૂતરો બની જન્મે છે, જ્યારે વૃદ્ધ માતા-પિતા પુત્રના ઘરમાં જ રહે છે.
અભોજયિત્વા તાવન્નં સ્વયમત્તિ ચ યઃ સુતઃ । મૂત્રં વિષ્ઠાં સ ભુંજીત યાવજ્જન્મસહસ્રકમ્
જે પુત્ર પોતાના માતા-પિતાને ભોજન આપ્યા વિના પોતે ખાય છે, એ હજારો જન્મ સુધી મૂત્ર અને ગંદકી જ ખાવા માટે મજબૂર થાય છે.
કૃષ્ણસર્પો ભવેત્પાપી યાવજ્જન્મશતદ્વયમ્ । માતરંપિતરં વૃદ્ધમવજ્ઞાય પ્રવર્ત્તતે
જે પુત્ર વૃદ્ધ માતા-પિતાની અવગણના કરે છે, એવો પાપી બે સો જન્મ સુધી કાળો સાપ બને છે.
ગ્રાહોપિ જાયતે દુષ્ટો જન્મકોટિશતૈરપિ । તાવેતૌ કુત્સતે પુત્રઃ કટુકૈર્વચનૈરપિ
જે પુત્ર પોતાના માતા-પિતાને કડવા શબ્દોથી અપમાન કરે છે, એવો દુષ્ટ લાખો કરોડો જન્મ પછી પણ ગામના અછૂત તરીકે જન્મે છે.