સંભાષાં કથમસ્યૈવ કરિષ્યે પાપનિશ્ચયા । રાત્રૌ ચૈવ તદા તત્ર પતિતા દુઃખસાગરે
પાપમાં મન લગાવનારી હું, એની સાથે પ્રેમથી કઈ રીતે વાત કરી શકું? રાત્રે હું દુઃખના દરિયામાં ડૂબી પડી હતી.
એવં હિ ચિંતમાનાયાઃ સ્ફુટિતં હૃદયં મમ । ગતાઃ પ્રાણાસ્તદા કાયં પરિત્યજ્ય વરાનને
આ રીતે વિચારી રહી ત્યારે, હે સુંદરમુખી, મારું હૃદય તૂટી ગયું અને પછી જીવ શરીર છોડીને ચાલ્યો ગયો.
તત્ર દૂતાઃ સમાયાતા ધર્મરાજસ્ય વૈ તદા । વીરાશ્ચ દારુણાઃ ક્રૂરા ગદાચક્રાસિધારિણઃ
ત્યાં ધર્મરાજના દૂતોએ આગમન કર્યું—ભયાનક, ક્રૂર અને ગદા, ચક્ર, તલવારથી સજ્જ એવા વીરોએ.
તૈસ્તુ બદ્ધા મહાભાગે શૃંખલૈર્દૃઢબંધનૈઃ । નીતા યમપુરં તૈસ્તુ રુદમાના સુદુઃખિતા
હે મહાભાગ્યવતી, એ લોકોએ મને મજબૂત સાંકળોથી બાંધી, રડતી અને ખૂબ દુઃખી હાલતમાં યમપુર લઈ ગયા.
મુદ્ગરૈસ્તાડ્યમાનાહં દુર્ગમાર્ગેણ પીડિતા । ભર્ત્સ્યમાના યમસ્યાગ્રે તૈસ્તત્રાહં પ્રવેશિતા
મને મુગદરો વડે મારવામાં આવી, કઠિન રસ્તે દુઃખ આપવામાં આવ્યું, યમરાજ સામે ધમકાવવામાં આવી અને એ લોકોએ અંદર લઈ ગયા.
દૃષ્ટાહં યમરાજેન સક્રોધેન મહાત્મના । અંગારસંચયે ક્ષિપ્તા ક્ષિપ્તા નરકસંચયે
મહાન આત્મા અને ક્રોધથી ભરેલા યમરાજે મને જોયા અને અગ્નિમાં સળગતા કાંઠા પર અને અનેક નરકમાં ફેંકી દીધી.
લોહસ્ય પુરુષં કૃત્વા અગ્નિના પરિતાપિતઃ । મમોરસિ સમુત્ક્ષિપ્તો નિજભર્તુશ્ચ વંચનાત્
લોખંડનો પુરુષ બનાવાયો, અગ્નિમાં ગરમ કરાયો અને પતિને છેતરવાના કારણે મને એના છાતી પર ફેંકી દેવામાં આવી.
નાનાપીડાતિસંતપ્તા નરકાગ્નિપ્રતાપિતા । તૈલદ્રોણ્યાં પરિક્ષિપ્તા કરમ્ભવાલુકોપરિ
વિવિધ ભયાનક પીડાથી તપાવાઈ, નરકની આગમાં સળગાઈ, તેલના કડાહમાં અને ખીચડીવાળી રેતી પર ફેંકાઈ.
અસિપત્રૈશ્ચ સંચ્છિન્ના જલમંત્રેણ વાહિતા । કૂટશાલ્મલિવૃક્ષેષુ ક્ષિપ્તા તેન મહાત્મના
પાનના તીક્ષ્ણ કાપથી કાપાઈ, પાણીના પ્રવાહમાં વહેતી ગઈ અને એ મહાન આત્માએ મને કાંટાવાળા શાલમળી વૃક્ષો પર ફેંકી.
પૂયશોણિતવિષ્ઠાયાં પતિતા કૃમિસંકુલે । સર્વેષુ નરકેષ્વેવં ક્ષિપ્તાહં નૃપનંદિનિ
પસ, લોહી અને ગંદગીમાં, જ્યા કીડીઓ ભરેલા, ત્યાં પડી ગઈ; હે રાજાનંદિની, આમ બધાં નરકમાં ફેંકાઈ.
પીડાયુક્તેષુ તીવ્રેષુ તેનૈવાપિ મહાત્મના । કરપત્રૈઃ પાટિતાહં શક્તિભિસ્તાડિતા ભૃશમ્
ભયાનક પીડાવાળા એ નરકમાં, એ મહાન આત્માએ મને કરપત્રથી કાપી નાખી અને ભાળથી વારંવાર ઘાયલ કરી.
અન્યેષ્વેવ નરકેષુ પાતિતા નૃપનંદિનિ । યોનિગર્તેષુ ક્ષિપ્તાસ્મિ પતિતા દુઃખસંકટે
બીજા નરકમાં પણ, હે રાજાનંદિની, મને યોનિરૂપ ખાડામાં ફેંકી, ભયાનક દુઃખમાં પડી ગઈ.
ધર્મરાજેન તેનાહં નરકેષુ નિપાતિતા । વલ્ગુનીયોનિમાસાદ્ય ભુક્તં દુઃખં સુદારુણમ્
ધર્મરાજે મને નરકમાં ફેંકી દીધી હતી; પછી નીચી યોનિ મળીને, બહુ જ ભયાનક દુઃખ ભોગવવું પડ્યું.
ગતાહં ક્રૌષ્ટુકીં યોનિં શુનીયોનિં પુનર્ગતા । સકુક્કુટીં ચ માર્જારીમાખુયોનિં ગતા હ્યહમ્
હું કાગડો બની, પછી ફરીથી કૂતરી બની; મરઘી, બિલાડી અને ઉંદર જેવી યોનિ પણ મળી.
એવં યોનિવિશેષેષુ પાપયોનિષુ તેન ચ । ક્ષિપ્તાસ્મિ ધર્મરાજેન પીડિતા સર્વયોનિષુ
આ રીતે વિવિધ પાપી યોનિઓમાં, ધર્મરાજે મને ફેંકી દીધી અને દરેક જન્મમાં દુઃખ સહન કરાવ્યું.
તેનૈવાહં કૃતા ભૂમૌ શૂકરી નૃપનંદિનિ । તવહસ્તે મહાભાગે સંતિ તીર્થાન્યનેકશઃ
એ જ ધર્મરાજે મને ધરતી પર ડૂકરી બનાવી, રાજાઓની આનંદદાયિ, તારા હાથમાં અનેક તીર્થો છે.
તેનોદકેન સિક્તાસ્મિ ત્વયૈવ વરવર્ણિનિ । મમ પાપં ગતં દેવિ પ્રસાદાત્તવ સુંદરિ
તારા દ્વારા છાંટેલા એ જળથી, સુશોભિતે, મારા પાપો તારા કૃપાથી દૂર થઈ ગયા છે, સુંદરિ.
તવૈવ તેજઃપુણ્યેન જાતં જ્ઞાનં વરાનને । ઇદાનીં મામુદ્ધરસ્વ પતિતાં નરકસંકટે
તારા તેજ અને પુણ્યથી, સુંદર મુખવાળી, મને જ્ઞાન મળ્યું છે; હવે, હું જે નરકના દુઃખમાં પડી ગઈ છું, મને ઉગારી લે.
યદા નોદ્ધરસે દેવિ પુનર્યાસ્યામિ દારુણમ્ । નરકં ચ મહાભાગે ત્રાહિ માં દુઃખભાગિનીમ્
જો તું મને ઉગારી નહીં, દેવી, તો હું ફરીથી ભયાનક નરકમાં જઈશ; મહાભાગે, દુઃખથી પીડાયેલી મને બચાવ.
ગતાહં પાપભાવેન દીનાહં ચ નિરાશ્રયા । સુદેવોવાચ- કિં કૃતં હિ મયા ભદ્રે સુકૃતં પુણ્યસંભવમ્
પાપના કારણે હું પડી ગઈ છું, દુઃખી છું અને કોઈ આશ્રય નથી. સુદેવ બોલ્યા: 'હે ભદ્રે, એવું કયું સારા કર્મ મેં કર્યું છે કે મને પુણ્ય મળ્યું છે?'
યેનાહમુદ્ધરે ત્વાં વૈ તન્મે ત્વં વદ સાંપ્રતમ્ । શૂકર્યુવાચ- અયં રાજા મહાભાગ ઇક્ષ્વાકુર્મનુનંદનઃ
જેના કારણે હું તને ઉગારી શકું, એ મને હવે કહેજે. ડૂકરી બોલી: 'આ રાજા, મહાભાગે, ઇક્ષ્વાકુ વંશનો વંશજ છે.'
વિષ્ણુરેષ મહાપ્રાજ્ઞો ભવતી શ્રીર્હિ નાન્યથા । પતિવ્રતા મહાભાગા પતિવ્રતપરાયણા
આ મહાપંડિત વિષ્ણુ છે; તું સાચી શ્રી છે, બીજું કંઈ નથી. મહાભાગે, તું પતિવ્રતા છે, પતિસેવા માટે સમર્પિત છે.
ત્વં સતી સર્વદા ભદ્રે સર્વતીર્થમયી પ્રિયા । દેવિ સર્વમયી નિત્યં સર્વદેવમયી સદા
હે ભદ્રે, તું હંમેશા સતી છે, સર્વ તીર્થરૂપ પ્રિય છે; દેવી, તું સર્વનું સ્વરૂપ છે, સર્વદેવમયી છે.
મહાપતિવ્રતા લોક એકા ત્વં નૃપતેઃ પ્રિયા । યયા શુશ્રૂષિતો ભર્તા ભવત્યા હિ અહર્નિશમ્
હે રાજાની પ્રિય, તું જ જગતમાં એકમાત્ર મહાપતિવ્રતા છે, જેના દ્વારા પતિએ તારી સેવા દિવસ-રાત મેળવી છે.
એકસ્ય દિવસસ્યાપિ પુણ્યં દેહિ વરાનને । પતિ શુશ્રૂષિતસ્યાપિ યદિ મે કુરુષે પ્રિયમ્
હે સુંદર મુખવાળી, પતિસેવામાં તું એક દિવસનું પણ જે પુણ્ય મેળવ્યું હોય, એ મને આપ, જો તારે મને પ્રસન્ન કરવું હોય.
મમ માતા પિતા ત્વં વૈ ત્વં મે ગુરુઃ સનાતનઃ । અહં પાપા દુરાચારા અસત્યા જ્ઞાનવર્જિતા
તું જ મારી માતા-પિતા છે, તું જ મારો શાશ્વત ગુરુ છે; હું પાપી, દુશ્ચરીત્રી, અસત્ય અને અજ્ઞાની છું.
મામુદ્ધર મહાભાગે ભીતાહં યમતાડનૈઃ । સુકલોવાચ- એવં શ્રુત્વા તયા પ્રોક્તં સમાલોક્ય નૃપં તદા
મહાભાગે, મને ઉગારી લે, હું યમના દંડથી ડરી ગઈ છું. સુકલાએ કહ્યું: એણે જે કહ્યું એ સાંભળી, તેણે રાજાને જોયો.
કિં કરોમિ મહારાજ એષા કિં વદતે પશુઃ । ઇક્ષ્વાકુરુવાચ- એનાં દુઃખાં વરાકીં વૈ પાપયોનિં ગતાં શુભે
'હે મહારાજ, હવે હું શું કરું? આ પશુ શું કહે છે?' ઇક્ષ્વાકુએ કહ્યું: 'હે શુભે, આ દુઃખી, દુર્ભાગ્યવાળી, પાપી યોનિમાં ગઈ છે—'
સમુદ્ધરસ્વ પુણ્યૈસ્ત્વં મહચ્છ્રેયો ભવિષ્યતિ । એવમુક્તા વરા નારી સુદેવા ચારુમંગલા
'તું તારા પુણ્યથી એને ઉગારી લે, મોટું કલ્યાણ થશે.' એમ કહીને, શુભ અને સુંદર સુદેવા એ સ્ત્રીને—
ઉવાચૈકાબ્દપુણ્યં તે મયા દત્તં વરાનને । એવમુક્તેન વાક્યેન તયા દેવ્યા હિ તત્ક્ષણાત્
'હે સુંદર મુખવાળી, મેં તને એક વર્ષનું પુણ્ય આપ્યું,' એમ કહ્યું. એ દેવીના એ વચનથી, એ ક્ષણે—