યદા જીવંતિ મે બાલાશ્ચત્વારો વંશધારકાઃ । ભવત્યસ્ય સુવીરસ્ય કોલસ્યાપિ મહાત્મનઃ
'જ્યાં સુધી મારા ચાર પુત્રો, વંશને આગળ વધારનારા, જીવંત છે, ત્યાં સુધી આ મહાન અને શૂરવીર વરાહની કીર્તિ ટકી રહેશે.'
કેનોપાયેન પુત્રાન્વૈ રક્ષાયુક્તાન્કરોમ્યહમ્ । ઇતિ ચિંતાપરા ભૂત્વા દૃષ્ટ્વા પર્વતસંકટમ્
'હું કયા ઉપાયથી મારા પુત્રોની સુરક્ષા કરી શકું?' આવી ચિંતામાં પડી, તેણે કોઈ કઠિન પર્વત માર્ગ શોધ્યો.
તત્ર માર્ગં સુવિસ્તીર્ણં નિષ્કાસાય પ્રયાસ્યતે । તયા સુનિશ્ચિતં કૃત્વા પુત્રાન્પ્રતિ વિચિંતિતમ્
ત્યાં તેને એક પહોળો બચાવનો રસ્તો મળ્યો; મજબૂત નિશ્ચય કરીને, તેણે પુત્રો વિશે ફરી વિચાર્યું.
તાનુવાચ મહારાજ પુત્રાન્પ્રતિ સુમોહિતાન્ । યાવત્તિષ્ઠામ્યહં પુત્રાસ્તાવદ્ગચ્છત શીઘ્રગાઃ
પછી તેણે પોતાના મૂંઝાયેલા પુત્રોને કહ્યું: 'જ્યાં સુધી હું અહીં છું, મારા પુત્રો, ત્યા સુધી તમે ઝડપથી અહીંથી ચાલો.'
તેષાં મધ્યે સુતો જ્યેષ્ઠઃ કથં યાસ્યામિ માતરમ્ । સંત્યજ્ય જીવલોભાચ્ચ ધિઙ્મે માતઃ સુજીવિતમ્
આ બધામાં હું મોટો દીકરો છું, તો કેવી રીતે માત્ર જીવવાનો લોભ રાખીને તને છોડીને માતા પાસે જઈ શકું? માતા, આવું સુખી જીવન જીવવું મને શરમજનક લાગે છે.
પિતૃવૈરં કરિષ્યામિ સાધયિષ્યે રણે રિપૂન્ । ગૃહીત્વા ત્વં કનીયસોભ્રાતૄન્સ્ત્રીન્દુર્ગકંદરમ્
હું પિતાનું બદલો લઈશ અને યુદ્ધમાં દુશ્મનોને હરાવીશ. તું નાના ભાઈઓ, સ્ત્રીઓ અને કિલ્લાને લઈને પર્વતની ગુફામાં જઈ જા.
પિતરં માતરં ત્યક્ત્વા યો યાતિ હિ સ પાપધીઃ । નરકં ચ પ્રયાત્યેવ કૃમિકોટિસમાકુલમ્
જે પુત્ર પિતા અને માતાને છોડીને ચાલે છે, એ પાપી મનનો હોય છે અને ચોક્કસપણે અનગણિત જંતુઓથી ભરેલા નરકમાં જાય છે.
તમુવાચ સુદુઃખાર્તા ત્વાં ત્યક્ત્વાહં કથં સુત । સંયાસ્યામિ મહાપાપા ત્રયો ગચ્છંતુ મે સુતાઃ
માતાએ ખૂબ દુઃખી થઈને કહ્યું: 'પાપી બનીને હું તને, મારા દીકરા, કેવી રીતે છોડીને આગળ જઈ શકું? મારા ત્રણેય દીકરાઓ જવા દે.'
કનીયસસ્ત્રયસ્ત્વેવ ગતા ગિરિવનાંતરમ્ । તૌ જગ્મતૂ રણભુવં તેષામેવ સુપશ્યતામ્
નાના ત્રણેય ભાઈઓ તો પર્વત અને જંગલની અંદર ગયા. એ બંને યુદ્ધના મેદાનમાં ગયા, બધાના નજર સામે.
તેજસા સુબલેનાપિ ગર્જંતૌ ચ પુનઃપુનઃ । અથ તે લુબ્ધકાઃ શૂરાઃ સંપ્રાપ્તા વાતરંહસઃ
તેઓ તેજસ્વી અને બળવાન હતા, વારંવાર ગર્જના કરતા. ત્યારબાદ વાદળ જેવી ઝડપથી ક્રૂર શિકારી આવી પહોંચ્યા.
પથા તેનાપિ દુર્ગેણ ત્રયસ્તે પ્રેષિતા નૃપ । તિષ્ઠતઃ સ્મ પથં રુદ્ધ્વા દ્વાવેતૌ જનનીસુતૌ
એ કઠિન રસ્તે, રાજા, એ ત્રણ જણાને આગળ મોકલવામાં આવ્યા; પણ આ બે, માતા અને પુત્ર, રસ્તો અટકાવીને ઊભા રહ્યા.
લુબ્ધકાશ્ચ તતઃ પ્રાપ્તાઃ ખડ્ગબાણધનુર્ધરાઃ । પ્રજઘ્નુસ્તોમરૈસ્તીક્ષ્ણૈશ્ચક્રૈશ્ચ મુશલૈસ્તતઃ
પછી શિકારીઓ આવી પહોંચ્યા, હાથમાં તલવાર, બાણ અને ધનુષ સાથે; તેઓ તીક્ષ્ણ ભાલા, ચક્ર અને મુશલથી હુમલો કરવા લાગ્યા.
માતરં પૃષ્ઠતઃ કૃત્વા તનયો યુધ્યતે સ તૈઃ । દંષ્ટ્રયા નિહતાઃ કેચિત્કેચિત્તુંડેન ઘાતિતાઃ
પુત્રએ માતાને પાછળ રાખીને લડાઈ કરી; કેટલાકને દાંતથી મારી નાખ્યા, તો કેટલાકને નાકથી ઘા મારીને ઢાળી દીધા.
સંજઘાન ખુરાગ્રૈશ્ચ શૂરાશ્ચ પતિતા રણે । યુયુધે શૂકરઃ સંખ્યે દૃષ્ટો રાજ્ઞા મહાત્મના
તેને ખુરાની ટોચથી માર્યો અને વીર યુદ્ધમાં પડી ગયા; એ વરાહે યુદ્ધમાં ધીરજપૂર્વક લડાઈ કરી, જે મહાન આત્માવાળા રાજાએ જોયું.
પિતુઃ સકાશાચ્છૂરોયમિતિ જ્ઞાત્વા સસમ્મુખઃ । બાણપાણિર્મહાતેજા મનુસૂનુઃ પ્રતાપવાન્
પિતાની વંશનો વીર છે એવું જાણી, રાજપુત્ર તેજસ્વી અને પરાક્રમી, હાથમાં બાણ લઈને સામે ઊભો રહ્યો.
નિશિતેનાપિ બાણેન અર્દ્ધચંદ્રાનુકારિણા । રાજ્ઞા હતઃ પપાતોર્વ્યાં વિદ્ધોરસ્કો મહાત્મના
રાજાએ તીક્ષ્ણ અને અર્ધચંદ્રાકાર બાણથી ઘા મારતાં, એ મહાન આત્માવાળો વરાહ છાતીમાં ઘાયલ થઈ જમીન પર પડી ગયો.
મમાર સહસા ભૂમૌ પપાત સ હિ શૂકરઃ । પુત્રમોહં પરં પ્રાપ્તા તસ્યોપરિ ગતા સ્વયમ્
એ વરાહ અચાનક મરીને જમીન પર પડી ગયો; માતા, દીકરાના શોકમાં આખી રીતે ડૂબી, પોતે જ તેના પર પહોંચી ગઈ.
તયા ચ નિહતાઃ શૂરાસ્તુંડઘાતૈર્મહીતલે । નિપેતુર્લુબ્ધકાઃ શૂરાઃ કતિનષ્ટા મૃતા નૃપ
માતાએ નાકના ઘા વડે વીર શિકારીઓને જમીન પર ઢાળી દીધા; અનેક ક્રૂર શિકારીઓ પડી ગયા અને મરી ગયા, રાજા.
દ્રાવયંતી મહત્સૈન્યં દંષ્ટ્રયા સૂકરી તતઃ । યથા કૃત્યા સમુદ્ભૂતા મહાભયવિધાયિકા
પછી એ વરાહણીએ દાંત વડે મોટું સૈન્ય હાંકી નાખ્યું, જાણે કોઈ ભયાનક ડાયણ ભય ફેલાવવા ઊભી થઈ હોય.
તમુવાચ તતો રાજ્ઞી દેવરાજસુતોપમમ્ । અનયા નિહતં રાજન્મહત્સૈન્યં તવૈવ હિ
પછી રાણી એ દેવરાજના પુત્ર સમાન રાજાને કહ્યું: 'રાજા, આ વરાહણીએ તું જે મોટું સૈન્ય લાવ્યું હતું, એ બધું નાશ કરી નાખ્યું.'
કસ્માદુપેક્ષસે કાંત તન્મે ત્વં કારણં વદ । તામુવાચ મહારાજો નાહં હન્મિ ઇમાં સ્ત્રિયમ્
પ્રિય, તું એને અવગણે છે, એ કેમ? મને એનું કારણ કહીશ? મહારાજાએ કહ્યું: 'હું આ સ્ત્રીને નહીં મારું.'
મહાદોષં પ્રિયે દૃષ્ટં સ્ત્રીવધે દૈવતૈઃ કિલ । તસ્માન્ન ઘાતયેન્નારીં પ્રેષયેહં ન કંચન
પ્રિય, દેવતાઓએ સ્ત્રીહત્યા મોટું પાપ ગણ્યું છે; તેથી હું સ્ત્રીને નહીં મારું અને કોઈને પણ એ માટે નહીં મોકલું.
અસ્યા વધનિમિત્તાર્થે પાપાદ્બિભેમિ સુંદરિ । એવમુક્ત્વા તદા રાજા વિરરામ મહીપતિઃ
તેણે કહ્યું: 'આ સુંદરે, એને મારવા માટે પાપ થાય એનો મને ડર છે.' આમ કહીને રાજા એ સમયે ચૂપ રહી ગયો.
લુબ્ધકો ઝાર્ઝરો નામ દદૃશે સ તુ સૂકરીમ્ । કુર્વંતીં કદનં તેષાં દુઃસહાં સુભટૈરપિ
એ વખતે ઝાર્ઝર નામનો એક શિકારી એ સૂરને જોયો, જે બહુ જ ભયાનક રીતે એમના પર તૂટી પડી હતી, એ રીતે કે મોટા યોધ્ધાઓ પણ સહન ન કરી શકે.
આવિવ્યાધ સુવેગેન બાણેન નિશિતેન હિ । સંલગ્નેન તુ બાણેન શોણિતેન પરિપ્લુતા
એ શિકારીએ ઝડપથી તીખા તીરમાં એને ઘાયલ કરી, તીર એના શરીરમાં ખૂસી ગયું અને એ લોહીથી લથબથ થઈ ગઈ.
શોભમાના ત્વરાં પ્રાપ્તા વીરશ્રિયા સમાકુલા । તુંડેનાપિ હતઃ સંખ્યે ઝાર્ઝરઃ સ તયા પુનઃ
એ સૂર તેજમાં ચમકી, ઉતાવળથી ભરાઈ ગઈ અને વીરતાની છટા સાથે ઝાર્ઝર પર તૂંડ માર્યો.
પતમાનેન તેનાપિ ઝાર્ઝરેણ તદા હતા । ખડ્ગેન નિશિતેનાપિ પપાત વિદલીકૃતા
પડતા પડતા ઝાર્ઝરે પણ તીખી તલવારથી એને માર મારી, જેથી એના શરીર બે ભાગ થઈ જમીન પર ઢળી પડી.
શ્વસમાના રણેનાપિ મૂર્ચ્છનાભિ પરિપ્લુતા । દુઃખેન મહતાવિષ્ટા જીવમાના મહીતલે
યુદ્ધથી થાકી ને ભારે દુઃખ અને બેહોશીથી ઘેરાઈ, એ સૂર જીવતી જ જમીન પર પડી રહી.
ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ભૂમિખંડે વેનોપાખ્યાને સુકલાચરિત્રે પંચચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીપદ્મપુરાણના ભૂમિકંડના વેનોપાખ્યાનમાં સુકલા ચરિત્રનું પાંસઠમું અધ્યાય પૂરુ થયું.
ષટ્ચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ સુકલોવાચ- શ્વસંતીં શૂકરીં દૃષ્ટ્વા પતિતાં પુત્રવત્સલામ્ । સુદેવાવકૃપયાવિષ્ટા ગત્વા તાં દુઃખિતાં પ્રતિ
છપ્પનમું અધ્યાય. સુકલા બોલી: પોતાના બચ્ચાઓને પ્રેમ કરતી એ સૂરને પડી ને ધમફાંકી રહી હતી, ત્યારે સુદેવા દયાથી ભરાઈ, દુઃખી થઈ એની પાસે ગઈ.