કરોતિ પ્રહારં ચ તુંડેન વીરહયાનાં દ્વિપાનાં ચ ચિચ્છેદ વીરઃ । સ્વદંષ્ટ્રાગ્રભાગેન તીક્ષ્ણેન વીરાન્પદાતીન્હિ સંપાતયેદ્રોષભાવૈઃ
વીર શૂકર પોતાની ચાંચથી બહાદુર ઘોડા અને હાથીઓને આઘાત કરે છે, અને પોતાની તીક્ષ્ણ દાંતની ટોચથી ગુસ્સામાં પગપાળા વીર સૈનિકોને ઉડાડી દે છે.
જઘાનાસ્ય શુંડં ગજસ્યાપિ રુષ્ટો ભટાન્હતાન્પાદનખૈસ્તુ હૃષ્ટઃ
તે ગુસ્સામાં હાથીની સુંડ કાપી નાખે છે અને ખુશીથી પોતાના પગનાં નખોથી યોદ્ધાઓને મારી નાખે છે.
તતસ્તે શૂકરાઃ સર્વે લુબ્ધકાશ્ચ પરસ્પરમ્ । યુયુધુઃ સંગરં કૃત્વા ક્રોધારુણવિલોચનાઃ
પછી બધા શૂકરો અને શિકારી, ગુસ્સાથી આંખો લાલ કરીને, એકબીજા સાથે યુદ્ધ કરવા લાગ્યા.
લુબ્ધકૈશ્ચ હતાઃ કોલાઃ કોલૈશ્ચાપિ સુલુબ્ધકાઃ । નિહતાઃ પતિતા ભૂમૌ ક્ષતજેનાપિ સારુણાઃ
શિકારીઓએ શૂકરોને મારી નાખ્યા અને કુશળ શિકારીઓને શૂકરોએ માર્યા; તેઓ લોહીથી લથપથ જમીન પર પડેલા હતા.
જીવં ત્યક્ત્વા હતાઃ કોલૈર્લુબ્ધકાઃ પતિતા રણે । મૃતાશ્ચ શૂકરાસ્તત્ર શ્વાનઃ પ્રાણાંશ્ચ તત્યજુઃ
શૂકરોના હુમલાથી શિકારીઓ યુદ્ધમાં મરી પડ્યા, ત્યાં જ શૂકરો પણ મરી ગયા અને શ્વાનો પણ પ્રાણ છોડીને પડી ગયા.
યત્રયત્ર મૃતા ભૂમૌ પતિતા મૃગઘાતકાઃ । બહવઃ શૂકરા રાજ્ઞા ખડ્ગપાતૈર્નિપાતિતાઃ
જ્યાં જ્યાં પ્રાણીઓના મારનારાઓ મરીને જમીન પર પડેલા હતા, ત્યાં રાજાના તલવારના ઘા થી અનેક શૂકરો પણ માર્યા ગયા.
કતિ નષ્ટા હતાઃ કોલા ભીતા દુર્ગેષુ સંસ્થિતાઃ । કુંજેષુ કંદરાંતેષુ ગુહાંતેષુ નૃપોત્તમ
કેટલા શૂકરો ગુમ થયા કે માર્યા, ડરથી કિલ્લામાં, ઝાડીઓમાં, ખીણના અંતે અને ગુફાના મોઢે છુપાયા, હે શ્રેષ્ઠ રાજા?
લુબ્ધકાશ્ચ મૃતાઃ કેચિચ્છિન્ના દંષ્ટ્રાગ્રસૂકરૈઃ । પ્રાણાંસ્ત્યક્ત્વા ગતાઃ સ્વર્ગં ખંડશો વિદલીકૃતાઃ
કેટલાક શિકારીઓ શૂકરોના દાંતથી ફાડી નાખવામાં આવ્યા અને મરી ગયા; તેઓ જીવ છોડી સ્વર્ગે ગયા, તેમના શરીર ટુકડા-ટુકડા થઈ ગયા હતા.
વાગુરાઃ પાશજાલાશ્ચ કુટકાઃ પંજરાસ્તથા । નાડ્યશ્ચ પતિતા ભૂમૌ યત્રતત્ર સમંતતઃ
જાળ, ફાંસા, પાંજરા, વાડ અને ફાંસાં બધે જમીન પર વિખેરાઈ પડેલા હતા.
એકો દયિતયા સાર્ધં વારાહઃ પરિતિષ્ઠતિ । પૌત્રકૈઃ પંચસપ્તભિર્યુદ્ધાર્થં બલદર્પિતઃ
એક શૂકર પોતાની પ્રિય સાથે અને પાંચ કે સાત બચ્ચાઓ સાથે યુદ્ધ માટે તૈયાર થઈને ઊભો હતો.
તમુવાચ તદા કાંતં શૂકરં શૂકરી પુનઃ । ગચ્છ કાંત મયાસાર્દ્ધમેભિસ્તુ બાલકૈઃ સહ
પછી શૂકરીએ પોતાના પ્રિય શૂકરને ફરી કહ્યું: 'પ્રિય, તું મને અને આ બચ્ચાઓને લઈને ચાલ.'
પ્રાહ પ્રીતો વરાહસ્તાં વિવસ્તાં સુપ્રિયામિતિ । ક્વ ગચ્છામિ પ્રભગ્નોહં સ્થાનં નાસ્તિ મહીતલે
શૂકરે ખુશ થઈને પોતાની દુઃખી પ્રિયાને કહ્યું: 'હું ક્યાં જઉં? હું તૂટી ગયો છું; ધરતી પર મારા માટે ક્યાંય સ્થાન નથી.'
મયિ નષ્ટે મહાભાગે કોલયૂથં વિનંક્ષ્યતિ । દ્વયોશ્ચ સિંહયોર્મધ્યે જલં પિબતિ શૂકરઃ
હું જો નાશ પામું, હે મહાન, તો શૂકરનો જૂથ પણ નાશ પામશે; બે સિંહ વચ્ચે શૂકર પાણી પીવે છે.
દ્વયોઃ શૂકરયોર્મધ્યે સિંહો નૈવ પિબત્યપઃ । એવં શૂકરજાતીષુ દૃશ્યતે બલમુત્તમમ્
બે શૂકર વચ્ચે સિંહ ક્યારેય પાણી પીતો નથી; એ રીતે શૂકર જાતિમાં શ્રેષ્ઠ બળ દેખાય છે.
તદહં નાશયામ્યેવ યદા ભગ્નો વ્રજામ્યહમ્ । જાને ધર્મં મહાભાગે બહુશ્રેયોવિધાયકમ્
માટે હું તેમને નાશ કરીશ; જ્યારે હું હરાઈ જઇશ, ત્યારે અહીંથી જઇશ. હે મહાન, હું એ ધર્મ જાણું છું, જે ઘણું કલ્યાણ આપે છે.
કસ્માલ્લોભાદ્ભયાદ્વાપિ યુધ્યમાનઃ પ્રણશ્યતિ । રણતીર્થં પરિત્યજ્ય સસ્યાત્પાપી ન સંશયઃ
જો કોઈ લોભ કે ડરથી યુદ્ધ કરતાં મરી જાય અને યુદ્ધભૂમિ છોડે, તો તે નિશ્ચિતપણે પાપી છે.
નિશિતં શસ્ત્રસંવ્યૂહં દૃષ્ટ્વા હર્ષં પ્રગચ્છતિ । અવગાહ્યામરીં સિંધું તીર્થપારં પ્રગચ્છતિ
તીક્ષ્ણ શસ્ત્રોની પંક્તિ જોઈને તે આનંદ પામે છે; યુદ્ધના મહાસાગરમાં ડૂબીને તે પવિત્ર તટે પહોંચે છે.
સ યાતિ વૈષ્ણવં લોકં પુરુષાંશ્ચ સમુદ્ધરેત્ । સમાયાંતં ચ તદહં કથં ભગ્નો વ્રજામિ વૈ
એવો પુરુષ વૈષ્ણવ લોકને પામે છે અને બીજા લોકોને ઉદ્ધરાવે છે; અને હું, જ્યારે મારી વેળા આવે ત્યારે, હરાઈને કેમ જઈ શકું?
યોધનં શસ્ત્રસંકીર્ણં પ્રવીરાનન્દદાયકમ્ । દૃષ્ટ્વા પ્રયાતિ સંહૃષ્ટસ્તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
જ્યાં યુદ્ધભૂમિ શસ્ત્રોથી છવાયેલી હોય છે અને વીર પુરુષોને આનંદ આપે છે, એવી જગ્યા જોઈને જે ખુશીથી આગળ વધે છે, એના પુણ્યનું ફળ સાંભળ.
પદેપદે મહત્સ્નાનં ભાગીરથ્યાઃ પ્રજાયતે । રણાદ્ભગ્નો ગૃહં યાતિ યો લોભાચ્ચ પ્રિયે શૃણુ
દરેક પગલે ભગીરથીની મહાન સ્નાનની ફળ મળે છે; પણ, પ્રિયે, જે યુદ્ધમાં હારીને લોભથી ઘેર પાછો જાય છે, તેનું પરિણામ સાંભળ.
માતૃદોષં પ્રકાશેત સ્ત્રીજાતઃ પરિકથ્યતે । અત્ર યજ્ઞાશ્ચ તીર્થાશ્ચ અત્ર દેવા મહૌજસઃ
એ પોતાની માતાનું અપમાન જાહેર કરે છે અને સ્ત્રીજાતિમાંથી જન્મેલો કહેવાય છે; અહીં યજ્ઞો અને તીર્થો છે, અને અહીં મહાશક્તિશાળી દેવતાઓ છે.
પશ્યંતિ કૌતુકં કાંતે મુનયઃ સિદ્ધચારણાઃ । ત્રૈલોક્યં વર્તતે તત્ર યત્ર વીરપ્રકાશનમ્
મુનિઓ, સિદ્ધો અને ચારણો એ અદ્ભુત દૃશ્ય જુએ છે, પ્રિયે; જ્યાં વીરતાનું પ્રકટ થાય છે, ત્યાં ત્રણેય લોક વસે છે.
સમરાદ્ભગ્નં પ્રપશ્યંતિ સર્વે ત્રૈલોક્યવાસિનઃ । શપંતિ નિર્ઘૃણં પાપં પ્રહસન્તિ પુનઃપુનઃ
યુદ્ધમાં હારેલા માણસને ત્રણેય લોકના બધા લોકો જુએ છે; તેઓ એને ક્રૂર અને પાપી કહીને શાપ આપે છે અને વારંવાર હસે છે.
દુર્ગતિં દર્શયેત્તસ્ય ધર્મરાજો ન સંશયઃ । સમ્મુખઃ સમરે યુદ્ધે સ્વશિરઃ શોણિતં પિબેત્
ધર્મરાજ એને દુઃખદ સ્થિતિ બતાવે છે, એમાં કોઈ શંકા નથી; યુદ્ધમાં સામસામે ઊભો રહીને એને પોતાના માથાનું લોહી પીવું પડે છે.
અશ્વમેધફલં ભુંક્તે ઇંદ્રલોકં પ્રગચ્છતિ । યદા જયતિ સંગ્રામે શત્રૂઞ્છૂરો વરાનને
જ્યારે વીર યુદ્ધમાં શત્રુઓને જીતે છે, ત્યારે એ અશ્વમેઘ યજ્ઞનું ફળ ભોગવે છે અને ઇન્દ્રલોકમાં જાય છે, સુન્દરી.
તદા પ્રભુંજતે લક્ષ્મીં નાનાભોગાન્ન સંશયઃ । યદા તત્ર ત્યજેત્પ્રાણાન્સમ્મુખઃ સન્નિરાશ્રયઃ
પછી એ નિશ્ચિતપણે ધન અને અનેક સુખો ભોગવે છે; અને જ્યારે ત્યાં એ શત્રુ સામે, કોઈ આશ્રય વિના, પ્રાણ ત્યાગે છે.
સ ગચ્છેત્પરમં સ્થાનં દેવકન્યાં પ્રભુંજતે । એવં ધર્મં વિજાનામિ કથં ભગ્નો વ્રજામ્યહમ્
એ પછી સર્વોચ્ચ સ્થાન પામે છે અને દેવકન્યાને ભોગવે છે; આવો ધર્મ હું જાણું છું—હું હારીને કેમ જાઉં?
અનેન સમરે યુદ્ધં કરિષ્યે નાત્ર સંશયઃ । મનોઃ પુત્રેણ ધીરેણ રાજ્ઞા ઇક્ષ્વાકુણા સહ
હવે હું નિશ્ચયપૂર્વક યુદ્ધ કરીશ, તેમાં શંકા નથી; મનુના વિદ્વાન પુત્ર અને રાજા ઇક્ષ્વાકુ સાથે.
ડિંભાન્ગૃહીત્વા યાહિ ત્વં સુખં જીવ વરાનને । તસ્ય શ્રુત્વા વચઃ પ્રાહ બદ્ધાહં તવ બંધનૈઃ
તુ બાળકોને લઇને જા અને આનંદથી જીવ, સુન્દરી; એના શબ્દો સાંભળી, એણે કહ્યું: 'હું તો તારા બંધનોથી બંધાઈ ગઈ છું.'
સ્નેહમાનરસાખ્યૈશ્ચ રતિક્રીડનકૈઃ પ્રિય । પુરતસ્તે સુતૈઃ સાર્દ્ધં પ્રાણાંસ્ત્યક્ષ્યામિ માનદ
પ્રિય, સ્નેહ, માન અને પ્રેમભરી રમતોના બંધથી, બાળકો સાથે અને તારી સામે, હું પ્રાણ ત્યાગી દઈશ, માન આપનાર.