ક્વચિત્ક્વચિન્ન દૃશ્યતે ક્વચિત્ક્વચિત્પ્રદૃશ્યતે ક્વચિદ્ભયં પ્રદર્શયેત્ક્વચિદ્ધયાન્પ્રમર્દયેત્
ક્યારેક તે દેખાતો નહોતો, ક્યારેક દેખાતો હતો; ક્યારેક ભય પેદા કરતો અને ક્યારેક ઘોડાઓને ચકનાચૂર કરતો.
મર્દયિત્વા ભટાન્વીરાન્વારાહો રણદુર્જયઃ । શબ્દં ચકારદુર્ધષં ક્રોધારુણવિલોચનઃ
યુદ્ધમાં અપરાજિત એવા વરાહે વીર સૈનિકોને ચકનાચૂર કર્યા અને ગુસ્સાથી લાલ આંખો સાથે ભયાનક ધ્વનિ ઉત્પન્ન કરી.
કોશલાધિપતિર્વીરસ્તં દૃષ્ટ્વા રણદુર્જયમ્ । યુધ્યમાનં મહાકાયં મુચંતં મેઘવત્સ્વનમ્
કોશલના વીર રાજાએ, યુદ્ધમાં અપરાજિત એવા મહાકાય વરાહને મેઘ જેવી ગર્જના સાથે લડતો જોઈ, આશ્ચર્યચકિત થયો.
ગર્જતિસમરં વિચરતિ વિલસતિ વીરાન્સ્વતેજસા ધીરઃ । તડિદિવ મુખેષુ દંષ્ટ્રા તસ્ય વિભાત્યુલ્લસત્યેવ
તે ગર્જના કરતો, યુદ્ધભૂમિમાં ફરતો અને પોતાના તેજથી વીરોમાં તેજસ્વી દેખાતો; તેના મુખમાં દાંત વીજળી જેવી ઝળહળતા હતા.
મનુપુત્રસ્તથા દૃષ્ટ્વા કોલં ચ નિશિતૈઃ શરૈઃ । પ્રતિભિન્નમેકૈકં શસ્ત્રાહતં ચ બંધુભિઃ
મનુપુત્રએ, વરાહને તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘાયલ થયેલો જોઈ, તેના દરેક સંબંધીને શસ્ત્રોથી ઘાયલ થયેલા જોયા.
નરપતિરુવાચ સૈન્યાઃ કિમિહ ન ગૃહ્ણંતુ ઓજસા શૂરાઃ । યુધ્યધ્વં તત્ર નિશિતૈર્બાણૈસ્તીક્ષ્ણૈરનેનાપિ
રાજાએ કહ્યું: વીર સૈનિકો, તમે અહીં શક્તિથી તેને પકડો કેમ નથી? તીક્ષ્ણ અને ધારદાર બાણોથી તેની સામે યુદ્ધ કરો.
સમાકર્ણ્ય તતો વાક્યં ક્રુદ્ધસ્યાપિ મહાત્મનઃ । તતસ્તે સૈનિકાઃ સર્વે યુદ્ધાય સમુપસ્થિતાઃ
પછી મહાત્મા, જો કે ગુસ્સે હતા, તેમનાં આ શબ્દો સાંભળી, બધા સૈનિકો યુદ્ધ માટે ભેગા થયા.
અનેકૈર્ભટસાહસ્રૈર્વને તં સમરે સ્થિતમ્ । દિક્ષુ સર્વાસુ સંહત્ય બિભિદુઃ શૂકરં રણે
અનેક હજાર વીર સૈનિકોએ, વનમાં યુદ્ધ માટે ઊભેલા વરાહને ચારેય બાજુથી ઘેરી લીધો અને યુદ્ધમાં તેની પર આક્રમણ કર્યું.
વિદ્ધશ્ચ કૈશ્ચિત્તદા બાણજાલૈઃ સુયોધૈશ્ચ સંગ્રામભૂમૌ વિશાલૈઃ । ક્વચિચ્ચક્રઘાતૈઃ ક્વચિદ્વજ્રપાતૈર્હતં દુર્જયં સંગરે તં મહાંતૈઃ
પછી, કેટલાક મહાન વીરોએ યુદ્ધભૂમિમાં તીક્ષ્ણ બાણોના વરસાદથી તેને ઘાયલ કર્યો; ક્યારેક ચક્રના પ્રહારોથી, ક્યારેક વજ્રના ઘા વડે, તે અપરાજિત વરાહ મહાવીરો દ્વારા યુદ્ધમાં ઘાયલ થયો.
તતઃ પૌરુષૈઃ ક્રોધયુક્તઃ સ કોલઃ સુવિચ્છિદ્ય પાશાન્રણે પ્રસ્થિતઃ સઃ । મહાશૂકરૈઃ સાર્ધમેવ પ્રયાતસ્તતઃ શોણિતસ્યાપિ ધારાભિષિક્તઃ
પછી, પરાક્રમ અને ગુસ્સાથી ભરેલા વરાહે યુદ્ધમાં ફાંસો તોડી નાખ્યા અને મહાવરાહો સાથે રક્તની ધારામાં ભીંજાઈને ત્યાંથી નીકળી ગયો.
કરોતિ પ્રહારં ચ તુંડેન વીરહયાનાં દ્વિપાનાં ચ ચિચ્છેદ વીરઃ । સ્વદંષ્ટ્રાગ્રભાગેન તીક્ષ્ણેન વીરાન્પદાતીન્હિ સંપાતયેદ્રોષભાવૈઃ
વીર શૂકર પોતાની ચાંચથી બહાદુર ઘોડા અને હાથીઓને આઘાત કરે છે, અને પોતાની તીક્ષ્ણ દાંતની ટોચથી ગુસ્સામાં પગપાળા વીર સૈનિકોને ઉડાડી દે છે.
જઘાનાસ્ય શુંડં ગજસ્યાપિ રુષ્ટો ભટાન્હતાન્પાદનખૈસ્તુ હૃષ્ટઃ
તે ગુસ્સામાં હાથીની સુંડ કાપી નાખે છે અને ખુશીથી પોતાના પગનાં નખોથી યોદ્ધાઓને મારી નાખે છે.
તતસ્તે શૂકરાઃ સર્વે લુબ્ધકાશ્ચ પરસ્પરમ્ । યુયુધુઃ સંગરં કૃત્વા ક્રોધારુણવિલોચનાઃ
પછી બધા શૂકરો અને શિકારી, ગુસ્સાથી આંખો લાલ કરીને, એકબીજા સાથે યુદ્ધ કરવા લાગ્યા.
લુબ્ધકૈશ્ચ હતાઃ કોલાઃ કોલૈશ્ચાપિ સુલુબ્ધકાઃ । નિહતાઃ પતિતા ભૂમૌ ક્ષતજેનાપિ સારુણાઃ
શિકારીઓએ શૂકરોને મારી નાખ્યા અને કુશળ શિકારીઓને શૂકરોએ માર્યા; તેઓ લોહીથી લથપથ જમીન પર પડેલા હતા.
જીવં ત્યક્ત્વા હતાઃ કોલૈર્લુબ્ધકાઃ પતિતા રણે । મૃતાશ્ચ શૂકરાસ્તત્ર શ્વાનઃ પ્રાણાંશ્ચ તત્યજુઃ
શૂકરોના હુમલાથી શિકારીઓ યુદ્ધમાં મરી પડ્યા, ત્યાં જ શૂકરો પણ મરી ગયા અને શ્વાનો પણ પ્રાણ છોડીને પડી ગયા.
યત્રયત્ર મૃતા ભૂમૌ પતિતા મૃગઘાતકાઃ । બહવઃ શૂકરા રાજ્ઞા ખડ્ગપાતૈર્નિપાતિતાઃ
જ્યાં જ્યાં પ્રાણીઓના મારનારાઓ મરીને જમીન પર પડેલા હતા, ત્યાં રાજાના તલવારના ઘા થી અનેક શૂકરો પણ માર્યા ગયા.
કતિ નષ્ટા હતાઃ કોલા ભીતા દુર્ગેષુ સંસ્થિતાઃ । કુંજેષુ કંદરાંતેષુ ગુહાંતેષુ નૃપોત્તમ
કેટલા શૂકરો ગુમ થયા કે માર્યા, ડરથી કિલ્લામાં, ઝાડીઓમાં, ખીણના અંતે અને ગુફાના મોઢે છુપાયા, હે શ્રેષ્ઠ રાજા?
લુબ્ધકાશ્ચ મૃતાઃ કેચિચ્છિન્ના દંષ્ટ્રાગ્રસૂકરૈઃ । પ્રાણાંસ્ત્યક્ત્વા ગતાઃ સ્વર્ગં ખંડશો વિદલીકૃતાઃ
કેટલાક શિકારીઓ શૂકરોના દાંતથી ફાડી નાખવામાં આવ્યા અને મરી ગયા; તેઓ જીવ છોડી સ્વર્ગે ગયા, તેમના શરીર ટુકડા-ટુકડા થઈ ગયા હતા.
વાગુરાઃ પાશજાલાશ્ચ કુટકાઃ પંજરાસ્તથા । નાડ્યશ્ચ પતિતા ભૂમૌ યત્રતત્ર સમંતતઃ
જાળ, ફાંસા, પાંજરા, વાડ અને ફાંસાં બધે જમીન પર વિખેરાઈ પડેલા હતા.
એકો દયિતયા સાર્ધં વારાહઃ પરિતિષ્ઠતિ । પૌત્રકૈઃ પંચસપ્તભિર્યુદ્ધાર્થં બલદર્પિતઃ
એક શૂકર પોતાની પ્રિય સાથે અને પાંચ કે સાત બચ્ચાઓ સાથે યુદ્ધ માટે તૈયાર થઈને ઊભો હતો.
તમુવાચ તદા કાંતં શૂકરં શૂકરી પુનઃ । ગચ્છ કાંત મયાસાર્દ્ધમેભિસ્તુ બાલકૈઃ સહ
પછી શૂકરીએ પોતાના પ્રિય શૂકરને ફરી કહ્યું: 'પ્રિય, તું મને અને આ બચ્ચાઓને લઈને ચાલ.'
પ્રાહ પ્રીતો વરાહસ્તાં વિવસ્તાં સુપ્રિયામિતિ । ક્વ ગચ્છામિ પ્રભગ્નોહં સ્થાનં નાસ્તિ મહીતલે
શૂકરે ખુશ થઈને પોતાની દુઃખી પ્રિયાને કહ્યું: 'હું ક્યાં જઉં? હું તૂટી ગયો છું; ધરતી પર મારા માટે ક્યાંય સ્થાન નથી.'
મયિ નષ્ટે મહાભાગે કોલયૂથં વિનંક્ષ્યતિ । દ્વયોશ્ચ સિંહયોર્મધ્યે જલં પિબતિ શૂકરઃ
હું જો નાશ પામું, હે મહાન, તો શૂકરનો જૂથ પણ નાશ પામશે; બે સિંહ વચ્ચે શૂકર પાણી પીવે છે.
દ્વયોઃ શૂકરયોર્મધ્યે સિંહો નૈવ પિબત્યપઃ । એવં શૂકરજાતીષુ દૃશ્યતે બલમુત્તમમ્
બે શૂકર વચ્ચે સિંહ ક્યારેય પાણી પીતો નથી; એ રીતે શૂકર જાતિમાં શ્રેષ્ઠ બળ દેખાય છે.
તદહં નાશયામ્યેવ યદા ભગ્નો વ્રજામ્યહમ્ । જાને ધર્મં મહાભાગે બહુશ્રેયોવિધાયકમ્
માટે હું તેમને નાશ કરીશ; જ્યારે હું હરાઈ જઇશ, ત્યારે અહીંથી જઇશ. હે મહાન, હું એ ધર્મ જાણું છું, જે ઘણું કલ્યાણ આપે છે.
કસ્માલ્લોભાદ્ભયાદ્વાપિ યુધ્યમાનઃ પ્રણશ્યતિ । રણતીર્થં પરિત્યજ્ય સસ્યાત્પાપી ન સંશયઃ
જો કોઈ લોભ કે ડરથી યુદ્ધ કરતાં મરી જાય અને યુદ્ધભૂમિ છોડે, તો તે નિશ્ચિતપણે પાપી છે.
નિશિતં શસ્ત્રસંવ્યૂહં દૃષ્ટ્વા હર્ષં પ્રગચ્છતિ । અવગાહ્યામરીં સિંધું તીર્થપારં પ્રગચ્છતિ
તીક્ષ્ણ શસ્ત્રોની પંક્તિ જોઈને તે આનંદ પામે છે; યુદ્ધના મહાસાગરમાં ડૂબીને તે પવિત્ર તટે પહોંચે છે.
સ યાતિ વૈષ્ણવં લોકં પુરુષાંશ્ચ સમુદ્ધરેત્ । સમાયાંતં ચ તદહં કથં ભગ્નો વ્રજામિ વૈ
એવો પુરુષ વૈષ્ણવ લોકને પામે છે અને બીજા લોકોને ઉદ્ધરાવે છે; અને હું, જ્યારે મારી વેળા આવે ત્યારે, હરાઈને કેમ જઈ શકું?
યોધનં શસ્ત્રસંકીર્ણં પ્રવીરાનન્દદાયકમ્ । દૃષ્ટ્વા પ્રયાતિ સંહૃષ્ટસ્તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
જ્યાં યુદ્ધભૂમિ શસ્ત્રોથી છવાયેલી હોય છે અને વીર પુરુષોને આનંદ આપે છે, એવી જગ્યા જોઈને જે ખુશીથી આગળ વધે છે, એના પુણ્યનું ફળ સાંભળ.
પદેપદે મહત્સ્નાનં ભાગીરથ્યાઃ પ્રજાયતે । રણાદ્ભગ્નો ગૃહં યાતિ યો લોભાચ્ચ પ્રિયે શૃણુ
દરેક પગલે ભગીરથીની મહાન સ્નાનની ફળ મળે છે; પણ, પ્રિયે, જે યુદ્ધમાં હારીને લોભથી ઘેર પાછો જાય છે, તેનું પરિણામ સાંભળ.